{"text_format":"dbase-jsonl-2026-09-30","columns":[{"name":"LINIA","type":"character","width":50},{"name":"NR_REK_T","type":"character","width":3},{"name":"MTYTUL","type":"character","width":1}],"n_rows":17256,"rows_kept":17256,"cut":false,"deleted_skipped":0,"read_ended":"whole","bounds":"16MiB/16384/4096/first_that_fit","version":"dbase_level_three","encoding_class":"enc_absent","reader":"statdb_count/9"}
[null,"!!\"","@"]
["KSIĘGA RODZAJU","!!#","@"]
[null,"!!$","#"]
["DZIEJE POCZĄTKÓW ŚWIATA I LUDZKOŚCI","!!%","#"]
[null,"!!&","/"]
["Świat stworzony przez Boga*","!!'","/"]
["┌───┐ 01 Na początku Bóg  stworzył niebo i ziemię.","!!(",null]
["│ 1 │ 02 Ziemia  zaś była  bezładem i  pustkowiem:","!!)",null]
["└───┘ ciemność była nad powierzchnią bezmiaru wód,","!!*",null]
["a Duch* Boży unosił się nad wodami.","!!+",null]
["03 Wtedy   Bóg   rzekł:  «Niechaj   się   stanie","!!,",null]
["światłość!» I stała się światłość. 04 Bóg  widząc,","!!-",null]
["że   światłość   jest  dobra,  oddzielił   ją   od","!!.",null]
["ciemności.  05 I  nazwał Bóg  światłość  dniem,  a","!!/",null]
["ciemność nazwał nocą.","!!0",null]
["I   tak  upłynął  wieczór  i  poranek  -   dzień","!!1",null]
["pierwszy.","!!2",null]
["06 A   potem   Bóg  rzekł:  «Niechaj   powstanie","!!3",null]
["sklepienie  w  środku wód i niechaj  ono  oddzieli","!!4",null]
["jedne   wody   od   drugich!»   07 Uczyniwszy   to","!!5",null]
["sklepienie, Bóg oddzielił wody pod sklepieniem  od","!!6",null]
["wód ponad sklepieniem; a gdy tak się stało, 08 Bóg","!!7",null]
["nazwał to sklepienie niebem.","!!8",null]
["I tak upłynął wieczór i poranek - dzień drugi.","!!9",null]
["09 A  potem Bóg rzekł: «Niechaj zbiorą się  wody","!!:",null]
["spod  nieba  w  jedno miejsce i  niech  się  ukaże","!!;",null]
["powierzchnia  sucha!» A gdy tak się stało,  10 Bóg","!!<",null]
["nazwał tę suchą powierzchnię ziemią, a zbiorowisko","!!=",null]
["wód  nazwał  morzem. Bóg widząc,  że  były  dobre,","!!>",null]
["11 rzekł:  «Niechaj ziemia wyda  rośliny  zielone:","!!?",null]
["trawy  dające nasiona, drzewa owocowe  rodzące  na","!!@",null]
["ziemi  według  swego gatunku owoce, w  których  są","!!A",null]
["nasiona».  I  stało  się  tak.  12 Ziemia   wydała","!!B",null]
["rośliny  zielone:  trawę  dającą  nasienie  według","!!C",null]
["swego  gatunku i drzewa rodzące owoce,  w  których","!!D",null]
["było  nasienie według ich gatunków. A Bóg widział,","!!E",null]
["że były dobre.","!!F",null]
["13 I  tak  upłynął wieczór  i  poranek  -  dzień","!!G",null]
["trzeci.","!!H",null]
["14 A  potem  Bóg rzekł: «Niechaj powstaną  ciała","!!I",null]
["niebieskie,  świecące  na  sklepieniu  nieba,  aby","!!J",null]
["oddzielały  dzień  od  nocy, aby  wyznaczały  pory","!!K",null]
["roku, dni i lata; 15 aby były ciałami jaśniejącymi","!!L",null]
["na sklepieniu nieba i aby świeciły nad ziemią».  I","!!M",null]
["stało  się  tak.  16 Bóg uczynił  dwa  duże  ciała","!!N",null]
["jaśniejące:   większe,  aby  rządziło   dniem,   i","!!O",null]
["mniejsze,  aby  rządziło nocą, oraz gwiazdy.  17 I","!!P",null]
["umieścił  je Bóg na sklepieniu nieba, aby świeciły","!!Q",null]
["nad  ziemią;  18 aby  rządziły  dniem  i  nocą   i","!!R",null]
["oddzielały światłość od ciemności. A widział  Bóg,","!!S",null]
["że były dobre.","!!T",null]
["19 I  tak  upłynął wieczór  i  poranek  -  dzień","!!U",null]
["czwarty.","!!V",null]
["20 Potem Bóg rzekł: «Niechaj się zaroją wody  od","!!W",null]
["roju  istot  żywych, a ptactwo  niechaj  lata  nad","!!X",null]
["ziemią,  pod  sklepieniem nieba!» 21 Tak  stworzył","!!Y",null]
["Bóg  wielkie potwory morskie i wszelkiego  rodzaju","!!Z",null]
["pływające  istoty żywe, którymi zaroiły się  wody,","!![",null]
["oraz  wszelkie ptactwo skrzydlate różnego rodzaju.","!!\\",null]
["Bóg  widząc,  że  były dobre, 22 pobłogosławił  je","!!]",null]
["tymi  słowami:  «Bądźcie  płodne  i  mnóżcie  się,","!!^",null]
["abyście zapełniały wody morskie, a ptactwo niechaj","!!_",null]
["się rozmnaża na ziemi».","!!`",null]
["23 I  tak  upłynął wieczór  i  poranek  -  dzień","!!a",null]
["piąty.","!!b",null]
["24 Potem Bóg rzekł: «Niechaj ziemia wyda  istoty","!!c",null]
["żywe różnego rodzaju: bydło, zwierzęta pełzające i","!!d",null]
["dzikie zwierzęta według ich rodzajów!» I stało się","!!e",null]
["tak.   25 Bóg   uczynił  różne   rodzaje   dzikich","!!f",null]
["zwierząt,  bydła i wszelkich zwierząt  pełzających","!!g",null]
["po  ziemi.  I  widział Bóg, że były dobre.  26 * A","!!h",null]
["wreszcie  rzekł  Bóg: «Uczyńmy człowieka  na  Nasz","!!i",null]
["obraz,  podobnego  Nam. Niech  panuje  nad  rybami","!!j",null]
["morskimi,  nad ptactwem powietrznym,  nad  bydłem,","!!k",null]
["nad    ziemią   i   nad   wszystkimi   zwierzętami","!!l",null]
["pełzającymi po ziemi!»","!!m",null]
["27 Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz,","!!n",null]
["na obraz Boży go stworzył:","!!o",null]
["stworzył mężczyznę i niewiastę.","!!p",null]
["28 Po  czym Bóg im błogosławił, mówiąc do  nich:","!!q",null]
["«Bądźcie   płodni  i  rozmnażajcie  się,   abyście","!!r",null]
["zaludnili  ziemię  i uczynili  ją  sobie  poddaną;","!!s",null]
["abyście panowali nad rybami morskimi, nad ptactwem","!!t",null]
["powietrznym    i   nad   wszystkimi    zwierzętami","!!u",null]
["pełzającymi  po ziemi». 29 I rzekł Bóg:  «Oto  wam","!!v",null]
["daję  wszelką roślinę przynoszącą ziarno po  całej","!!w",null]
["ziemi  i wszelkie drzewo, którego owoc ma w  sobie","!!x",null]
["nasienie:  dla  was  będą one pokarmem.  30 A  dla","!!y",null]
["wszelkiego  zwierzęcia polnego  i  dla  wszelkiego","!!z",null]
["ptactwa  w  powietrzu, i dla wszystkiego,  co  się","!!{",null]
["porusza  po ziemi i ma w sobie pierwiastek  życia,","!!|",null]
["będzie  pokarmem wszelka trawa zielona».  I  stało","!!}",null]
["się  tak.  31 A  Bóg  widział,  że  wszystko,   co","!!~",null]
["uczynił, było bardzo dobre.","!!\u007f",null]
["I tak upłynął wieczór i poranek - dzień szósty.","!!Ç",null]
["┌───┐ 01 W  ten sposób  zostały ukończone niebo  i","!!ü",null]
["│ 2 │ ziemia    oraz    wszystkie   jej    zastępy","!!é",null]
["└───┘ [stworzeń].","!!â",null]
["02 A gdy Bóg ukończył w dniu szóstym swe dzieło,","!!ä",null]
["nad  którym  pracował, odpoczął* dnia siódmego  po","!!ů",null]
["całym  swym  trudzie,  jaki podjął.  03 Wtedy  Bóg","!!ć",null]
["pobłogosławił  ów  siódmy  dzień  i   uczynił   go","!!ç",null]
["świętym; w tym bowiem dniu odpoczął po całej  swej","!!ł",null]
["pracy, którą wykonał stwarzając.","!!ë",null]
["04 Oto są dzieje początków po stworzeniu nieba i","!!Ő",null]
["ziemi.","!!ő",null]
[null,"!!î","/"]
["Drugi opis stworzenia człowieka","!!Ź","/"]
["Gdy Pan* Bóg uczynił ziemię i niebo, 05 nie było","!!Ä",null]
["jeszcze żadnego krzewu polnego na ziemi, ani żadna","!!Ć",null]
["trawa  polna jeszcze nie wzeszła - bo Pan Bóg  nie","!!É",null]
["zsyłał  deszczu  na ziemię i nie  było  człowieka,","!!Ĺ",null]
["który  by uprawiał ziemię 06 i rów kopał w ziemi*,","!!ĺ",null]
["aby w ten sposób nawadniać całą powierzchnię gleby","!!ô",null]
["-  07 wtedy to Pan Bóg ulepił człowieka  z  prochu","!!ö",null]
["ziemi  i  tchnął w jego nozdrza tchnienie  życia*,","!!Ľ",null]
["wskutek czego stał się człowiek istotą żywą.","!!ľ",null]
[null,"!!Ś","/"]
["Pierwotny stan szczęścia","!!ś","/"]
["08 A zasadziwszy ogród w Eden* na wschodzie, Pan","!!Ö",null]
["Bóg  umieścił tam człowieka, którego ulepił. 09 Na","!!Ü",null]
["rozkaz  Pana Boga wyrosły z gleby wszelkie  drzewa","!!Ť",null]
["miłe  z wyglądu i smaczny owoc rodzące oraz drzewo","!!ť",null]
["życia w środku tego ogrodu i drzewo poznania dobra","!!Ł",null]
["i zła*.","!!×",null]
["10 Z Edenu zaś wypływała rzeka, aby nawadniać ów","!!č",null]
["ogród,  i  stamtąd się rozdzielała, dając początek","!!á",null]
["czterem rzekom*. 11 Nazwa pierwszej - Piszon; jest","!!í",null]
["to  ta, która okrąża cały kraj Chawila, gdzie  się","!!ó",null]
["znajduje  złoto.  12 A  złoto  owej  krainy   jest","!!ú",null]
["znakomite;  tam jest także wonna żywica  i  kamień","!!Ą",null]
["czerwony. 13 Nazwa drugiej rzeki - Gichon;  okrąża","!!ą",null]
["ona  cały  kraj - Kusz. 14 Nazwa rzeki trzeciej  -","!!Ž",null]
["Chiddekel; płynie ona na wschód od Aszszuru. Rzeka","!!ž",null]
["czwarta - to Perat.","!!Ę",null]
["15 Pan Bóg wziął zatem człowieka i umieścił go w","!!ę",null]
["ogrodzie  Eden,  aby uprawiał go i doglądał.  16 A","!!¬",null]
["przy  tym Pan Bóg dał człowiekowi taki rozkaz:  «Z","!!ź",null]
["wszelkiego  drzewa  tego  ogrodu  możesz  spożywać","!!Č",null]
["według upodobania; 17 ale z drzewa poznania  dobra","!!ş",null]
["i zła nie wolno ci jeść, bo gdy z niego spożyjesz,","!!«",null]
["niechybnie umrzesz»*.","!!»",null]
["18 Potem  Pan Bóg rzekł: «Nie jest dobrze,  żeby","!!░",null]
["mężczyzna  był  sam, uczynię mu zatem  odpowiednią","!!▒",null]
["dla  niego  pomoc». 19 Ulepiwszy z gleby  wszelkie","!!▓",null]
["zwierzęta lądowe i wszelkie ptaki powietrzne,  Pan","!!│",null]
["Bóg  przyprowadził je do mężczyzny, aby  przekonać","!!┤",null]
["się,  jaką  on da im nazwę. Każde jednak  zwierzę,","!!Á",null]
["które  określił mężczyzna, otrzymało nazwę \"istota","!!Â",null]
["żywa\"*.  20 I  tak mężczyzna dał nazwy  wszelkiemu","!!Ě",null]
["bydłu,  ptakom powietrznym i wszelkiemu zwierzęciu","!!Ş",null]
["polnemu,  ale  nie znalazła się pomoc  odpowiednia","!!╣",null]
["dla mężczyzny*.","!!║",null]
["21 Wtedy  to Pan sprawił, że mężczyzna  pogrążył","!!╗",null]
["się w głębokim śnie, i gdy spał wyjął jedno z jego","!!╝",null]
["żeber*,  a miejsce to zapełnił ciałem. 22 Po  czym","!!Ż",null]
["Pan Bóg z żebra, które wyjął z mężczyzny, zbudował","!!ż",null]
["niewiastę.  A  gdy ją przyprowadził do  mężczyzny,","!!┐",null]
["23 mężczyzna powiedział:","!!└",null]
["«Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z","!!┴",null]
["mego ciała!","!!┬",null]
["Ta będzie się zwała niewiastą, bo ta z mężczyzny","!!├",null]
["została wzięta»*.","!!─",null]
["24 Dlatego  to mężczyzna opuszcza ojca  swego  i","!!┼",null]
["matkę swoją i łączy się ze swą żoną tak ściśle, że","!!Ă",null]
["stają się jednym ciałem*.","!!ă",null]
["25 Chociaż mężczyzna i jego żona byli nadzy, nie","!!╚",null]
["odczuwali wobec siebie wstydu.","!!╔",null]
[null,"!!╩","/"]
["Upadek pierwszych ludzi","!!╦","/"]
["┌───┐ 01 A   wąż*  był  bardziej  przebiegły   niż","!!╠",null]
["│ 3 │ wszystkie  zwierzęta lądowe,  które Pan  Bóg","!!═",null]
["└───┘ stworzył.  On  to rzekł do  niewiasty:  «Czy","!!╬",null]
["rzeczywiście Bóg powiedział: Nie jedzcie owoców ze","!!¤",null]
["wszystkich   drzew   tego  ogrodu?»   02 Niewiasta","!!đ",null]
["odpowiedziała wężowi: «Owoce z drzew  tego  ogrodu","!!Đ",null]
["jeść  możemy,  03 tylko o owocach z drzewa,  które","!!Ď",null]
["jest  w  środku ogrodu, Bóg powiedział: Nie  wolno","!!Ë",null]
["wam  jeść z niego, a nawet go dotykać, abyście nie","!!ď",null]
["pomarli».  04 Wtedy rzekł wąż  do  niewiasty:  «Na","!!Ň",null]
["pewno  nie  umrzecie!  05 Ale  wie  Bóg,  że   gdy","!!Í",null]
["spożyjecie  owoc  z tego drzewa, otworzą  się  wam","!!Î",null]
["oczy i tak jak Bóg będziecie znali dobro i zło».","!!ě",null]
["06 Wtedy niewiasta spostrzegła, że drzewo to  ma","!!┘",null]
["owoce dobre do jedzenia, że jest ono rozkoszą  dla","!!┌",null]
["oczu i że owoce tego drzewa nadają się do zdobycia","!!█",null]
["wiedzy. Zerwała zatem z niego owoc, skosztowała  i","!!▄",null]
["dała  swemu mężowi, który był z nią: a  on  zjadł.","!!Ţ",null]
["07 A wtedy otworzyły się im obojgu oczy i poznali,","!!Ů",null]
["że są nadzy; spletli więc gałązki figowe i zrobili","!!▀",null]
["sobie przepaski.","!!Ó",null]
["08 Gdy zaś mężczyzna i jego żona usłyszeli kroki","!!ß",null]
["Pana  Boga  przechadzającego się  po  ogrodzie,  w","!!Ô",null]
["porze  kiedy był powiew wiatru, skryli  się  przed","!!Ń",null]
["Panem  Bogiem  wśród  drzew  ogrodu.  09 Pan   Bóg","!!ń",null]
["zawołał na mężczyznę i zapytał go: «Gdzie jesteś?»","!!ň",null]
["10 On   odpowiedział:  «Usłyszałem  Twój  głos   w","!!Š",null]
["ogrodzie,  przestraszyłem się, bo jestem  nagi,  i","!!š",null]
["ukryłem  się». 11 Rzekł Bóg: «Któż ci  powiedział,","!!Ŕ",null]
["że  jesteś  nagi?  Czy może zjadłeś  z  drzewa,  z","!!Ú",null]
["którego    ci    zakazałem   jeść?»   12 Mężczyzna","!!ŕ",null]
["odpowiedział:  «Niewiasta, którą  postawiłeś  przy","!!Ű",null]
["mnie,  dała  mi  owoc  z tego drzewa  i  zjadłem».","!!ý",null]
["13 Wtedy Pan Bóg rzekł do niewiasty: «Dlaczego  to","!!Ý",null]
["uczyniłaś?»  Niewiasta  odpowiedziała:  «Wąż  mnie","!!ţ",null]
["zwiódł i zjadłam». 14 Wtedy Pan Bóg rzekł do węża:","!!´",null]
["«Ponieważ to uczyniłeś,","!!­",null]
["bądź   przeklęty   wśród   wszystkich   zwierząt","!!˝",null]
["domowych i polnych;","!!˛",null]
["na brzuchu będziesz się czołgał i proch będziesz","!!ˇ",null]
["jadł po wszystkie dni twego istnienia.","!!˘",null]
["15 Wprowadzam   nieprzyjaźń  między   ciebie   i","!!§",null]
["niewiastę,","!!÷",null]
["pomiędzy potomstwo twoje a potomstwo jej:","!!¸",null]
["ono zmiażdży* ci głowę,","!!°",null]
["a ty zmiażdżysz* mu piętę».","!!¨",null]
["16 Do   niewiasty   powiedział:   «Obarczę   cię","!!˙",null]
["niezmiernie  wielkim trudem twej brzemienności,  w","!!ű",null]
["bólu  będziesz  rodziła dzieci,  ku  twemu  mężowi","!!Ř",null]
["będziesz  kierowała swe pragnienia, on zaś  będzie","!!ř",null]
["panował nad tobą».","!!■",null]
["17 Do   mężczyzny  zaś  [Bóg]  rzekł:  «Ponieważ","!! ",null]
["posłuchałeś  swej żony i zjadłeś z drzewa,  co  do","!\"!",null]
["którego dałem ci rozkaz w słowach: Nie będziesz  z","!\"\"",null]
["niego jeść -","!\"#",null]
["przeklęta* niech będzie ziemia z twego powodu:","!\"$",null]
["w  trudzie będziesz zdobywał od niej  pożywienie","!\"%",null]
["dla siebie","!\"&",null]
["po wszystkie dni twego życia.","!\"'",null]
["18 Cierń i oset będzie ci ona rodziła,","!\"(",null]
["a przecież pokarmem twym są płody roli.","!\")",null]
["19 W pocie więc oblicza twego","!\"*",null]
["będziesz musiał zdobywać pożywienie,","!\"+",null]
["póki nie wrócisz do ziemi,","!\",",null]
["z której zostałeś wzięty;","!\"-",null]
["bo prochem jesteś","!\".",null]
["i w proch się obrócisz!»*","!\"/",null]
["20 Mężczyzna dał swej żonie imię  Ewa*,  bo  ona","!\"0",null]
["stała się matką wszystkich żyjących.","!\"1",null]
["21 Pan  Bóg sporządził dla mężczyzny i dla  jego","!\"2",null]
["żony odzienie ze skór i przyodział ich. 22 Po czym","!\"3",null]
["Pan Bóg rzekł: «Oto człowiek stał się taki jak My:","!\"4",null]
["zna  dobro  i  zło;  niechaj teraz  nie  wyciągnie","!\"5",null]
["przypadkiem ręki, aby zerwać owoc także  z  drzewa","!\"6",null]
["życia,  zjeść go i żyć na wieki»*. 23 Dlatego  Pan","!\"7",null]
["Bóg  wydalił  go  z ogrodu Eden, aby  uprawiał  tę","!\"8",null]
["ziemię,  z której został wzięty. 24 Wygnawszy  zaś","!\"9",null]
["człowieka,   Bóg  postawił  przed   ogrodem   Eden","!\":",null]
["cherubów  i połyskujące ostrze miecza, aby  strzec","!\";",null]
["drogi do drzewa życia*.","!\"<",null]
[null,"!\"=","/"]
["Kain i Abel*","!\">","/"]
["┌───┐ 01 Mężczyzna zbliżył się do swej żony Ewy. A","!\"?",null]
["│ 4 │ ona  poczęła  i urodziła  Kaina,  i  rzekła:","!\"@",null]
["└───┘ «Otrzymałam mężczyznę od Pana».  02 A  potem","!\"A",null]
["urodziła jeszcze Abla*, jego brata.","!\"B",null]
["Abel był pasterzem trzód, a Kain uprawiał  rolę.","!\"C",null]
["03 Gdy po niejakim czasie Kain składał dla Pana  w","!\"D",null]
["ofierze  płody  roli, 04 zaś Abel składał  również","!\"E",null]
["pierwociny  ze  swej trzody i z ich tłuszczu,  Pan","!\"F",null]
["wejrzał na Abla i na jego ofiarę; 05 na Kaina  zaś","!\"G",null]
["i  na  jego ofiarę nie chciał patrzeć. Smuciło  to","!\"H",null]
["Kaina  bardzo i chodził z ponurą twarzą.  06 * Pan","!\"I",null]
["zapytał  Kaina: «Dlaczego jesteś smutny i dlaczego","!\"J",null]
["twarz   twoja  jest  ponura?  07 Przecież   gdybyś","!\"K",null]
["postępował  dobrze, miałbyś twarz pogodną;  jeżeli","!\"L",null]
["zaś nie będziesz dobrze postępował, grzech leży  u","!\"M",null]
["wrót i czyha na ciebie, a przecież ty masz nad nim","!\"N",null]
["panować».","!\"O",null]
["08 Rzekł Kain do Abla, brata swego: «Chodźmy  na","!\"P",null]
["pole*».  A  gdy byli na polu, Kain rzucił  się  na","!\"Q",null]
["swego  brata Abla i zabił go. 09 Wtedy Bóg zapytał","!\"R",null]
["Kaina:   «Gdzie   jest  brat   twój,   Abel?»   On","!\"S",null]
["odpowiedział: «Nie wiem. Czyż jestem stróżem brata","!\"T",null]
["mego?»  10 Rzekł Bóg: «Cóżeś uczynił?  Krew  brata","!\"U",null]
["twego  głośno  woła ku mnie z ziemi! 11 Bądź  więc","!\"V",null]
["teraz  przeklęty na tej roli, która  rozwarła  swą","!\"W",null]
["paszczę,  aby wchłonąć krew brata twego,  przelaną","!\"X",null]
["przez  ciebie.  12 Gdy rolę tę będziesz  uprawiał,","!\"Y",null]
["nie  da  ci  już  ona  więcej  plonu.  Tułaczem  i","!\"Z",null]
["zbiegiem  będziesz  na ziemi!»  13 Kain  rzekł  do","!\"[",null]
["Pana:  «Zbyt wielka jest kara moja, abym  mógł  ją","!\"\\",null]
["znieść. 14 Skoro mnie teraz wypędzasz z tej  roli,","!\"]",null]
["i  mam  się  ukrywać przed tobą, i być tułaczem  i","!\"^",null]
["zbiegiem na ziemi, każdy, kto mnie spotka,  będzie","!\"_",null]
["mógł  mnie  zabić!» 15 Ale Pan mu powiedział:  «O,","!\"`",null]
["nie!  Ktokolwiek  by  zabił  Kaina,  siedmiokrotną","!\"a",null]
["pomstę poniesie!» Dał też Pan znamię Kainowi,  aby","!\"b",null]
["go nie zabił, ktokolwiek go spotka*.","!\"c",null]
["16 Po  czym Kain odszedł od Pana i zamieszkał  w","!\"d",null]
["kraju Nod, na wschód od Edenu.","!\"e",null]
[null,"!\"f","/"]
["Potomkowie Kaina","!\"g","/"]
["17 Kain zbliżył się do swej żony, a ona  poczęła","!\"h",null]
["i  urodziła  Henocha*. Gdy Kain  zbudował  miasto,","!\"i",null]
["nazwał je imieniem swego syna: Henoch.","!\"j",null]
["18 Henoch   był   ojcem   Irada,   Irad    ojcem","!\"k",null]
["Mechujaela,    a   Mechujael   ojcem   Metuszaela,","!\"l",null]
["Metuszael zaś Lameka*.","!\"m",null]
["19 Lamek wziął sobie dwie żony. Imię jednej było","!\"n",null]
["Ada, a drugiej - Silla. 20 Ada urodziła Jabala; on","!\"o",null]
["to  był  praojcem  mieszkających pod  namiotami  i","!\"p",null]
["pasterzy. 21 Brat jego nazywał się Jubal; od niego","!\"q",null]
["to pochodzą wszyscy grający na cytrze i na flecie.","!\"r",null]
["22 Silla  - ona też urodziła Tubal-Kaina;  był  on","!\"s",null]
["kowalem, sporządzającym wszelkie narzędzia z brązu","!\"t",null]
["i z żelaza. Siostrą Tubal-Kaina była Naama.","!\"u",null]
["23 Lamek rzekł do swych żon, Ady i Silli:","!\"v",null]
["«Słuchajcie, co wam powiem, żony Lameka.","!\"w",null]
["Nastawcie ucha na moje słowa:","!\"x",null]
["Gotów jestem zabić człowieka dorosłego, jeśli on","!\"y",null]
["mnie zrani,","!\"z",null]
["i dziecko - jeśli mi zrobi siniec!","!\"{",null]
["24 Jeżeli Kain miał być pomszczony siedmiokrotnie,","!\"|",null]
["to Lamek siedemdziesiąt siedem razy!»*","!\"}",null]
[null,"!\"~","/"]
["Set i jego potomstwo","!\"\u007f","/"]
["25 Adam raz jeszcze zbliżył się do swej  żony  i","!\"Ç",null]
["ta urodziła mu syna, któremu dała imię Set*, «gdyż","!\"ü",null]
["-  jak mówiła - dał mi Bóg potomka innego w zamian","!\"é",null]
["za  Abla,  którego zabił Kain». 26 Setowi  również","!\"â",null]
["urodził się syn; Set dał mu imię Enosz.","!\"ä",null]
["Wtedy zaczęto wzywać imienia Pana*.","!\"ů",null]
[null,"!\"ć","\\"]
["WYBRANI PRZEZ BOGA POTOMKOWIE ADAMA","!\"ç","\\"]
[null,"!\"ł","/"]
["Setyci*","!\"ë","/"]
["┌───┐ 01 Oto rodowód potomków Adama.","!\"Ő",null]
["│ 5 │ Gdy Bóg stworzył człowieka,  na podobieństwo","!\"ő",null]
["└───┘ Boga  stworzył go; 02 stworzył  mężczyznę  i","!\"î",null]
["niewiastę,  pobłogosławił  ich  i  dał  im   nazwę","!\"Ź",null]
["\"ludzie\", wtedy gdy ich stworzył.","!\"Ä",null]
["03 Gdy Adam miał sto trzydzieści lat, urodził mu","!\"Ć",null]
["się  syn, podobny do niego jako jego obraz, i  dał","!\"É",null]
["mu  na  imię Set. 04 A po urodzeniu się  Seta  żył","!\"Ĺ",null]
["Adam   osiemset  lat  i  miał  synów  oraz  córki.","!\"ĺ",null]
["05 Ogólna  liczba  lat, które Adam  przeżył,  była","!\"ô",null]
["dziewięćset trzydzieści. I umarł.","!\"ö",null]
["06 Gdy Set miał sto pięć lat, urodził mu się syn","!\"Ľ",null]
["Enosz.  07 A po urodzeniu się Enosza żył  osiemset","!\"ľ",null]
["siedem  lat  i miał synów oraz córki.  08 I  umarł","!\"Ś",null]
["Set, przeżywszy ogółem dziewięćset dwanaście lat.","!\"ś",null]
["09 Gdy Enosz miał dziewięćdziesiąt lat,  urodził","!\"Ö",null]
["mu  się syn Kenan. 10 I żył Enosz po urodzeniu się","!\"Ü",null]
["Kenana osiemset piętnaście lat, i miał synów  oraz","!\"Ť",null]
["córki.    11 Enosz   umarł,   przeżywszy    ogółem","!\"ť",null]
["dziewięćset pięć lat.","!\"Ł",null]
["12 Gdy Kenan miał lat siedemdziesiąt, urodził mu","!\"×",null]
["się   Mahalaleel.   13 A  po  urodzeniu   mu   się","!\"č",null]
["Mahalaleela żył Kenan osiemset czterdzieści lat  i","!\"á",null]
["miał synów i córki.","!\"í",null]
["14 I   gdy   Kenan  przeżył  ogółem  dziewięćset","!\"ó",null]
["dziesięć lat, umarł.","!\"ú",null]
["15 Gdy  Mahalaleel miał sześćdziesiąt pięć  lat,","!\"Ą",null]
["urodził  mu  się syn Jered. 16 A po urodzeniu  się","!\"ą",null]
["Jereda żył osiemset trzydzieści lat i miał synów i","!\"Ž",null]
["córki.  17 Gdy  Mahalaleel  miał  ogółem  osiemset","!\"ž",null]
["dziewięćdziesiąt pięć lat, umarł.","!\"Ę",null]
["18 Gdy  Jered miał sto sześćdziesiąt  dwa  lata,","!\"ę",null]
["urodził  mu się syn Henoch. 19 A po urodzeniu  się","!\"¬",null]
["Henocha  Jered  żył osiemset lat i  miał  synów  i","!\"ź",null]
["córki.   20 Jered   przeżył   ogółem   dziewięćset","!\"Č",null]
["sześćdziesiąt dwa lata, i umarł.","!\"ş",null]
["21 Gdy  Henoch  miał  sześćdziesiąt  pięć   lat,","!\"«",null]
["urodził  mu  się  syn  Metuszelach.  22 Henoch  po","!\"»",null]
["urodzeniu  się  Metuszelacha  żył  w  przyjaźni  z","!\"░",null]
["Bogiem trzysta lat i miał synów i córki. 23 Ogólna","!\"▒",null]
["liczba  lat  życia Henocha: trzysta  sześćdziesiąt","!\"▓",null]
["pięć.  24 Żył więc Henoch w przyjaźni z Bogiem,  a","!\"│",null]
["następnie znikł, bo zabrał go Bóg*.","!\"┤",null]
["25 Gdy Metuszelach miał sto osiemdziesiąt siedem","!\"Á",null]
["lat, urodził mu się syn Lamek. 26 Po urodzeniu się","!\"Â",null]
["Lameka  żył  jeszcze siedemset  osiemdziesiąt  dwa","!\"Ě",null]
["lata  i  miał synów i córki. 27 Metuszelach  umarł","!\"Ş",null]
["mając  ogółem  dziewięćset sześćdziesiąt  dziewięć","!\"╣",null]
["lat.","!\"║",null]
["28 Gdy  Lamek miał sto osiemdziesiąt  dwa  lata,","!\"╗",null]
["urodził  mu  się  syn. 29 A dając  mu  imię  Noe*,","!\"╝",null]
["powiedział:  «Ten  niechaj nam będzie  pociechą  w","!\"Ż",null]
["naszej pracy i trudzie rąk naszych na ziemi, którą","!\"ż",null]
["Pan przeklął». 30 Lamek po urodzeniu się Noego żył","!\"┐",null]
["pięćset  dziewięćdziesiąt pięć lat i miał synów  i","!\"└",null]
["córki.  31 Umierając Lamek miał  ogółem  siedemset","!\"┴",null]
["siedemdziesiąt siedem lat.","!\"┬",null]
["32 A gdy Noe miał pięćset lat, urodzili mu  się:","!\"├",null]
["Sem*, Cham i Jafet.","!\"─",null]
[null,"!\"┼","/"]
["Zepsucie moralne ludzkości","!\"Ă","/"]
["┌───┐ 01 A  kiedy  ludzie  zaczęli  się mnożyć  na","!\"ă",null]
["│ 6 │ ziemi,  rodziły  im  się  córki.  02 Synowie","!\"╚",null]
["└───┘ Boga*,   widząc,  że  córki  człowiecze   są","!\"╔",null]
["piękne,  brali je sobie za żony, wszystkie,  jakie","!\"╩",null]
["im się tylko podobały.","!\"╦",null]
["03 Wtedy  Bóg  rzekł: «Nie może pozostawać  duch","!\"╠",null]
["mój  w  człowieku  na zawsze, gdyż  człowiek  jest","!\"═",null]
["istotą  cielesną:  niechaj  więc  żyje  tylko  sto","!\"╬",null]
["dwadzieścia  lat*». 04 A w owych czasach  byli  na","!\"¤",null]
["ziemi  giganci; a także później, gdy synowie  Boga","!\"đ",null]
["zbliżali się do córek człowieczych, te im rodziły.","!\"Đ",null]
["Byli  to  więc owi mocarze, mający sławę  w  owych","!\"Ď",null]
["dawnych czasach.","!\"Ë",null]
[null,"!\"ď","\\"]
["DZIEJE NOEGO - POTOP","!\"Ň","\\"]
[null,"!\"Í","/"]
["Boże postanowienie zagłady","!\"Î","/"]
["05 Kiedy   zaś  Pan  widział,  że  wielka   jest","!\"ě",null]
["niegodziwość ludzi na ziemi i że usposobienie  ich","!\"┘",null]
["jest  wciąż złe, 06 żałował, że stworzył ludzi  na","!\"┌",null]
["ziemi,  i  zasmucił się*. 07 Wreszcie  Pan  rzekł:","!\"█",null]
["«Zgładzę  ludzi, których stworzyłem, z powierzchni","!\"▄",null]
["ziemi:  ludzi, bydło, zwierzęta pełzające i  ptaki","!\"Ţ",null]
["powietrzne, bo żal mi, że ich stworzyłem».","!\"Ů",null]
["08 [Tylko] Noego Pan darzył życzliwością.","!\"▀",null]
[null,"!\"Ó","/"]
["Zapowiedź potopu. Arka","!\"ß","/"]
["09 Oto dzieje Noego.","!\"Ô",null]
["Noe,     człowiek    prawy,    wyróżniał     się","!\"Ń",null]
["nieskazitelnością wśród współczesnych sobie ludzi;","!\"ń",null]
["w przyjaźni z Bogiem żył Noe.","!\"ň",null]
["10 A  Noe był ojcem trzech synów: Sema, Chama  i","!\"Š",null]
["Jafeta.","!\"š",null]
["11 Ziemia została skażona w oczach Boga*. 12 Gdy","!\"Ŕ",null]
["Bóg  widział, iż ziemia jest skażona,  że  wszyscy","!\"Ú",null]
["ludzie postępują na ziemi niegodziwie, 13 rzekł do","!\"ŕ",null]
["Noego:","!\"Ű",null]
["«Postanowiłem położyć kres istnieniu  wszystkich","!\"ý",null]
["ludzi,  bo  ziemia  jest pełna  wykroczeń  przeciw","!\"Ý",null]
["mnie; zatem zniszczę ich wraz z ziemią. 14 Ty  zaś","!\"ţ",null]
["zbuduj  sobie  arkę z drzewa żywicznego,  uczyń  w","!\"´",null]
["arce  przegrody  i  powlecz ją  smołą  wewnątrz  i","!\"­",null]
["zewnątrz.  15 A oto, jak masz ją wykonać:  długość","!\"˝",null]
["arki  -  trzysta łokci, pięćdziesiąt łokci  -  jej","!\"˛",null]
["szerokość  i  wysokość  jej -  trzydzieści  łokci.","!\"ˇ",null]
["16 Nakrycie*   arki,   przepuszczające    światło,","!\"˘",null]
["sporządzisz na łokieć wysokie i zrobisz wejście do","!\"§",null]
["arki  w  jej  bocznej  ścianie;  uczyń  przegrody:","!\"÷",null]
["dolną,  drugą  i trzecią. 17 Ja zaś  sprowadzę  na","!\"¸",null]
["ziemię  potop*, aby zniszczyć wszelką  istotę  pod","!\"°",null]
["niebem,  w  której jest tchnienie życia; wszystko,","!\"¨",null]
["co istnieje na ziemi, wyginie, 18 ale z tobą zawrę","!\"˙",null]
["przymierze. Wejdź przeto do arki z synami twymi, z","!\"ű",null]
["żoną i z żonami twych synów. 19 Spośród wszystkich","!\"Ř",null]
["istot żyjących wprowadź do arki po parze, samca  i","!\"ř",null]
["samicę,  aby ocalały wraz z tobą od zagłady.  20 Z","!\"■",null]
["każdego   gatunku   ptactwa,  bydła   i   zwierząt","!\" ",null]
["pełzających  po ziemi po parze; niechaj  wejdą  do","!#!",null]
["ciebie,  aby nie wyginęły*. 21 A ty nabierz  sobie","!#\"",null]
["wszelkiej żywności - wszystkiego, co nadaje się do","!##",null]
["jedzenia - i zgromadź u siebie, aby była na pokarm","!#$",null]
["dla ciebie i na paszę dla zwierząt».","!#%",null]
["22 I  Noe wykonał wszystko tak, jak Bóg  polecił","!#&",null]
["mu uczynić.","!#'",null]
["┌───┐ 01 A potem Pan rzekł do Noego: «Wejdź wraz z","!#(",null]
["│ 7 │ całą  twą  rodziną do arki,  bo  przekonałem","!#)",null]
["└───┘ się,  że  tylko ty jesteś wobec  mnie  prawy","!#*",null]
["wśród  tego  pokolenia.  02 Z  wszelkich  zwierząt","!#+",null]
["czystych* weź z sobą siedem samców i siedem samic,","!#,",null]
["ze zwierząt zaś nieczystych po jednej parze: samca","!#-",null]
["i  samicę;  03 również i z  ptactwa  -  po  siedem","!#.",null]
["samców  i  po  siedem  samic,  aby  w  ten  sposób","!#/",null]
["zachować  ich potomstwo dla całej ziemi. 04 Bo  za","!#0",null]
["siedem dni spuszczę na ziemię deszcz, który będzie","!#1",null]
["padał  czterdzieści dni i czterdzieści  nocy,  aby","!#2",null]
["wyniszczyć  wszystko, co istnieje  na  powierzchni","!#3",null]
["ziemi - cokolwiek stworzyłem».","!#4",null]
["05 I  spełnił  Noe  wszystko  tak,  jak  mu  Pan","!#5",null]
["polecił.","!#6",null]
[null,"!#7","/"]
["Potop","!#8","/"]
["06 Noe  miał sześćset lat, gdy nastał  potop  na","!#9",null]
["ziemi.","!#:",null]
["07 Noe wszedł z synami, z żoną i z żonami  swych","!#;",null]
["synów  do  arki,  aby schronić  się  przed  wodami","!#<",null]
["potopu.  08 Ze zwierząt czystych i nieczystych,  z","!#=",null]
["ptactwa i ze wszystkiego, co pełza po ziemi, 09 po","!#>",null]
["dwie sztuki, samiec i samica, weszły do Noego,  do","!#?",null]
["arki, tak jak mu Bóg rozkazał.","!#@",null]
["10 A gdy upłynęło siedem dni, wody potopu spadły","!#A",null]
["na  ziemię. 11 W roku sześćsetnym życia  Noego,  w","!#B",null]
["drugim miesiącu roku, siedemnastego dnia miesiąca,","!#C",null]
["w  tym  właśnie  dniu trysnęły z hukiem  wszystkie","!#D",null]
["źródła  Wielkiej Otchłani i otworzyły  się  upusty","!#E",null]
["nieba;   12 przez   czterdzieści   dni   i   przez","!#F",null]
["czterdzieści  nocy padał deszcz  na  ziemię.  13 I","!#G",null]
["właśnie  owego  dnia Noe oraz jego  synowie,  Sem,","!#H",null]
["Cham,  Jafet,  żona Noego i trzy żony  jego  synów","!#I",null]
["weszli  do arki, 14 a wraz z nimi wszelkie gatunki","!#J",null]
["zwierząt,  bydła, zwierząt pełzających  po  ziemi,","!#K",null]
["wszelkiego   ptactwa  <i  istot  ze   skrzydłami>.","!#L",null]
["15 Wszelkie  istoty,  w  których  było   tchnienie","!#M",null]
["życia*,  weszły po parze do Noego do arki.  16 Gdy","!#N",null]
["już  weszły do arki samiec i samica każdej  istoty","!#O",null]
["żywej, jak Bóg rozkazał Noemu, Pan zamknął za  nim","!#P",null]
["[drzwi].","!#Q",null]
["17 A  potop  trwał na ziemi czterdzieści  dni  i","!#R",null]
["wody  wezbrały,  i  podniosły arkę  ponad  ziemię.","!#S",null]
["18 Kiedy przybywało coraz więcej wody i poziom jej","!#T",null]
["podniósł się wysoko ponad ziemią, arka płynęła  po","!#U",null]
["powierzchni  wód.  19 Wody  bowiem  podnosiły  się","!#V",null]
["coraz   bardziej  nad  ziemię,  tak   że   zakryły","!#W",null]
["wszystkie  góry  wysokie, które były  pod  niebem.","!#X",null]
["20 Wody  się  więc  podniosły na piętnaście  łokci","!#Y",null]
["ponad  góry  i  zakryły  je.  21 Wszystkie  istoty","!#Z",null]
["poruszające się na ziemi z ptactwa, bydła i innych","!#[",null]
["zwierząt  i  z  wszelkich jestestw,  których  było","!#\\",null]
["wielkie   mnóstwo  na  ziemi,  wyginęły  wraz   ze","!#]",null]
["wszystkimi ludźmi. 22 Wszystkie istoty, w  których","!#^",null]
["nozdrzach   było   ożywiające   tchnienie   życia,","!#_",null]
["wszystkie, które żyły na lądzie, zginęły. 23 I tak","!#`",null]
["Bóg  wygubił doszczętnie wszystko, co istniało  na","!#a",null]
["ziemi, od człowieka do bydła, zwierząt pełzających","!#b",null]
["i    ptactwa   powietrznego;   wszystko    zostało","!#c",null]
["doszczętnie wytępione z ziemi. Pozostał tylko  Noe","!#d",null]
["i  to,  co z nim było w arce. 24 A wody stale  się","!#e",null]
["podnosiły na ziemi przez sto pięćdziesiąt dni*.","!#f",null]
["┌───┐ 01 Ale Bóg,  pamiętając o Noem, o wszystkich","!#g",null]
["│ 8 │ istotach żywych i  o wszystkich zwierzętach,","!#h",null]
["└───┘ które z nim były w arce, sprawił, że  powiał","!#i",null]
["wiatr  nad  całą  ziemią i  wody  zaczęły  opadać.","!#j",null]
["02 Zamknęły się bowiem zbiorniki Wielkiej Otchłani","!#k",null]
["tak,  że  deszcz  przestał padać z nieba.  03 Wody","!#l",null]
["ustępowały z ziemi powoli, lecz nieustannie, i  po","!#m",null]
["upływie   stu  pięćdziesięciu  dni  się  obniżyły.","!#n",null]
["04 Miesiąca siódmego, siedemnastego dnia  miesiąca","!#o",null]
["arka  osiadła  na  górach  Ararat.  05 Woda  wciąż","!#p",null]
["opadała  aż  do miesiąca dziesiątego. W  pierwszym","!#q",null]
["dniu miesiąca dziesiątego ukazały się szczyty gór.","!#r",null]
["06 A  po czterdziestu dniach Noe, otworzywszy okno","!#s",null]
["arki,  które przedtem uczynił, 07 wypuścił  kruka;","!#t",null]
["ale  ten  wylatywał  i zaraz  wracał,  dopóki  nie","!#u",null]
["wyschła  woda na ziemi. 08 Potem wypuścił  z  arki","!#v",null]
["gołębicę, aby się przekonać, czy ustąpiły  wody  z","!#w",null]
["powierzchni  ziemi.  09 Gołębica,  nie  znalazłszy","!#x",null]
["miejsca,  gdzie by mogła usiąść, wróciła do  arki,","!#y",null]
["bo  jeszcze była woda na całej powierzchni  ziemi;","!#z",null]
["Noe,  wyciągnąwszy rękę, schwytał ją i  zabrał  do","!#{",null]
["arki.  10 Przeczekawszy zaś  jeszcze  siedem  dni,","!#|",null]
["znów  wypuścił z arki gołębicę 11 i ta wróciła  do","!#}",null]
["niego  pod wieczór, niosąc w dziobie świeży listek","!#~",null]
["z  drzewa  oliwnego. Poznał więc Noe, że  woda  na","!#\u007f",null]
["ziemi  opadła. 12 I czekał jeszcze siedem dni,  po","!#Ç",null]
["czym  wypuścił  znów gołębicę,  ale  ona  już  nie","!#ü",null]
["powróciła do niego.","!#é",null]
["13 W   sześćset  pierwszym  roku,   w   miesiącu","!#â",null]
["pierwszym, w pierwszym dniu miesiąca wody  wyschły","!#ä",null]
["na  ziemi, i Noe, zdjąwszy dach arki, zobaczył, że","!#ů",null]
["powierzchnia ziemi jest już prawie sucha.","!#ć",null]
["14 A kiedy w miesiącu drugim, w dniu dwudziestym","!#ç",null]
["siódmym ziemia wyschła, 15 Bóg przemówił do  Noego","!#ł",null]
["tymi słowami: 16 «Wyjdź z arki wraz z żoną, synami","!#ë",null]
["i  z  żonami twych synów. 17 Wyprowadź też z  sobą","!#Ő",null]
["wszystkie istoty żywe: z ptactwa, bydła i zwierząt","!#ő",null]
["pełzających  po  ziemi;  niechaj  rozejdą  się  po","!#î",null]
["ziemi, niech będą płodne i niech się rozmnażają».","!#Ź",null]
["18 Noe wyszedł więc z arki wraz z synami, żoną i","!#Ä",null]
["z   żonami  swych  synów.  19 Wyszły  też  z  arki","!#Ć",null]
["wszelkie   zwierzęta:   różne   gatunki   zwierząt","!#É",null]
["pełzających po ziemi i ptactwa, wszystko,  co  się","!#Ĺ",null]
["porusza na ziemi.","!#ĺ",null]
[null,"!#ô","/"]
["Przymierze Boga z Noem","!#ö","/"]
["20 Noe  zbudował ołtarz dla Pana i  wziąwszy  ze","!#Ľ",null]
["wszystkich  zwierząt czystych i z ptaków  czystych","!#ľ",null]
["złożył  je  w  ofierze całopalnej na tym  ołtarzu.","!#Ś",null]
["21 Gdy Pan poczuł miłą woń, rzekł do siebie:  «Nie","!#ś",null]
["będę  już  więcej złorzeczył ziemi ze  względu  na","!#Ö",null]
["ludzi,  bo usposobienie człowieka jest złe już  od","!#Ü",null]
["młodości*.   Przeto   już   nigdy   nie    zgładzę","!#Ť",null]
["wszystkiego,  co  żyje, jak to uczyniłem.  22 Będą","!#ť",null]
["zatem  istniały,  jak długo trwać  będzie  ziemia:","!#Ł",null]
["siew  i  żniwo, mróz i upał, lato i zima, dzień  i","!#×",null]
["noc».","!#č",null]
["┌───┐ 01 Po  czym Bóg  pobłogosławił Noego i  jego","!#á",null]
["│ 9 │ synów,  mówiąc  do nich:  «Bądźcie płodni  i","!#í",null]
["└───┘ mnóżcie   się,  abyście  zaludnili   ziemię.","!#ó",null]
["02 Wszelkie  zaś  zwierzę  na  ziemi  i   wszelkie","!#ú",null]
["ptactwo  powietrzne niechaj się was  boi  i  lęka.","!#Ą",null]
["Wszystko, co się porusza na ziemi i wszystkie ryby","!#ą",null]
["morskie    zostały   oddane   wam   we   władanie.","!#Ž",null]
["03 Wszystko,   co  się  porusza   i   żyje,   jest","!#ž",null]
["przeznaczone  dla was na pokarm, tak  jak  rośliny","!#Ę",null]
["zielone, daję wam wszystko. 04 Nie wolno wam tylko","!#ę",null]
["jeść  mięsa z krwią życia*. 05 Upomnę się o  waszą","!#¬",null]
["krew  przez wzgląd na wasze życie* - upomnę się  o","!#ź",null]
["nią  u  każdego  zwierzęcia.  Upomnę  się  też   u","!#Č",null]
["człowieka o życie człowieka i u każdego - o  życie","!#ş",null]
["brata.","!#«",null]
["06 [Jeśli] kto przeleje krew ludzką,","!#»",null]
["przez ludzi ma być przelana krew jego,","!#░",null]
["bo człowiek został stworzony na obraz Boga*.","!#▒",null]
["07 Wy   zaś   bądźcie  płodni  i  mnóżcie   się;","!#▓",null]
["zaludniajcie ziemię i miejcie nad nią władzę».","!#│",null]
["08 Potem Bóg tak rzekł do Noego i do jego synów:","!#┤",null]
["09 «Ja, Ja zawieram przymierze* z wami i z  waszym","!#Á",null]
["potomstwem,  które  po  was będzie;  10 z  wszelką","!#Â",null]
["istotą  żywą,  która jest z wami: z  ptactwem,  ze","!#Ě",null]
["zwierzętami domowymi i polnymi, jakie są przy was,","!#Ş",null]
["ze  wszystkimi,  które wyszły z arki,  z  wszelkim","!#╣",null]
["zwierzęciem   na   ziemi.   11 Zawieram   z   wami","!#║",null]
["przymierze,   tak  iż  nigdy  już   nie   zostanie","!#╗",null]
["zgładzona  wodami potopu żadna istota żywa  i  już","!#╝",null]
["nigdy nie będzie potopu niszczącego ziemię». 12 Po","!#Ż",null]
["czym  Bóg dodał: «A to jest znak przymierza, które","!#ż",null]
["ja  zawieram z wami i każdą istotą żywą, jaka jest","!#┐",null]
["z  wami,  na  wieczne czasy: 13 Łuk mój  kładę  na","!#└",null]
["obłoki,  aby był znakiem przymierza między  Mną  a","!#┴",null]
["ziemią. 14 A gdy rozciągnę obłoki nad ziemią i gdy","!#┬",null]
["ukaże się ten łuk na obłokach, 15 wtedy wspomnę na","!#├",null]
["moje przymierze, które zawarłem z wami i z wszelką","!#─",null]
["istotą  żywą, z każdym człowiekiem; i  nie  będzie","!#┼",null]
["już   nigdy  wód  potopu  na  zniszczenie  żadnego","!#Ă",null]
["jestestwa.   16 Gdy  zatem  będzie  ten   łuk   na","!#ă",null]
["obłokach,  patrząc na niego, wspomnę na przymierze","!#╚",null]
["wieczne  między  mną  a wszelką  istotą  żyjącą  w","!#╔",null]
["każdym ciele, które jest na ziemi».","!#╩",null]
["17 Rzekł Bóg do Noego: «To jest znak przymierza,","!#╦",null]
["które  zawarłem między Mną a wszystkimi  istotami,","!#╠",null]
["jakie są na ziemi».","!#═",null]
[null,"!#╬","/"]
["Noe przeklina Kanaana, a błogosławi Sema","!#¤","/"]
["18 Synami Noego, którzy wyszli z arki, byli Sem,","!#đ",null]
["Cham  i Jafet. Cham był ojcem Kanaana. 19 Ci trzej","!#Đ",null]
["byli  synami Noego i od nich to zaludniła się cała","!#Ď",null]
["ziemia.","!#Ë",null]
["20 Noe  był rolnikiem i on to pierwszy  zasadził","!#ď",null]
["winnicę. 21 Gdy potem napił się wina, odurzył  się","!#Ň",null]
["[nim]  i  leżał  nagi  w swym  namiocie.  22 Cham,","!#Í",null]
["ojciec  Kanaana,  ujrzawszy  nagość  swego   ojca,","!#Î",null]
["powiedział  o  tym dwu swym braciom,  którzy  byli","!#ě",null]
["poza namiotem. 23 Wtedy Sem i Jafet wzięli płaszcz","!#┘",null]
["i  trzymając  go  na  ramionach  weszli  tyłem  do","!#┌",null]
["namiotu i przykryli nagość swego ojca; twarzy  zaś","!#█",null]
["swych nie odwracali, aby nie widzieć nagości swego","!#▄",null]
["ojca.","!#Ţ",null]
["24 Kiedy  Noe obudził się po odurzeniu  winem  i","!#Ů",null]
["dowiedział  się, co uczynił mu jego  młodszy  syn,","!#▀",null]
["25 rzekł:  «Niech będzie przeklęty Kanaan!*  Niech","!#Ó",null]
["będzie  najniższym sługą swych braci!» 26 A  potem","!#ß",null]
["dodał: «Niech będzie błogosławiony Pan, Bóg  Sema!","!#Ô",null]
["Niech Kanaan będzie sługą Sema! 27 Niech Bóg da  i","!#Ń",null]
["Jafetowi  dużą przestrzeń i niech on  zamieszka  w","!#ń",null]
["namiotach Sema, a Kanaan niech będzie mu sługą».","!#ň",null]
["28 Noe żył po potopie trzysta pięćdziesiąt  lat.","!#Š",null]
["29 I   umarł   Noe   w  wieku  lat   dziewięciuset","!#š",null]
["pięćdziesięciu.","!#Ŕ",null]
[null,"!#Ú","\\"]
["DZIEJE POTOMKÓW NOEGO","!#ŕ","\\"]
[null,"!#Ű","/"]
["Pochodzenie ludzkości popotopowej*","!#ý","/"]
["┌────┐ 01 Oto  potomstwo synów Noego:  Sema, Chama","!#Ý",null]
["│ 10 │ i  Jafeta.  Po   potopie  urodzili  się  im","!#ţ",null]
["└────┘ następujący synowie:","!#´",null]
["02 Synowie  Jafeta: Gomer, Magog, Madaj,  Jawan,","!#­",null]
["Tubal,   Meszek   i   Tiras.  03 Synowie   Gomera:","!#˝",null]
["Aszkanaz,  Rifat  i  Togarma.  04 Synowie  Jawana:","!#˛",null]
["Elisza  i  Tarszisz, Kittim i Dodanim. 05 Od  nich","!#ˇ",null]
["pochodzą  mieszkańcy wybrzeży i  wysp,  podzieleni","!#˘",null]
["według   swych  krajów  i  swego  języka,   według","!#§",null]
["szczepów i według narodów.","!#÷",null]
["06 Synowie Chama: Kusz, Misraim, Put  i  Kanaan.","!#¸",null]
["07 Synowie  Kusza: Seba, Chawila,  Sabta,  Rama  i","!#°",null]
["Sabteka. Synowie Ramy: Saba* i Dedan.","!#¨",null]
["08 Kusz zaś zrodził Nimroda, który był pierwszym","!#˙",null]
["mocarzem  na  ziemi. 09 Był on też najsławniejszym","!#ű",null]
["na  ziemi*  myśliwym.  Stąd  powstało  przysłowie:","!#Ř",null]
["«Dzielny  jak  Nimrod,  najsławniejszy  na   ziemi","!#ř",null]
["myśliwy».  10 On to pierwszy panował w Babelu*,  w","!#■",null]
["Erek,   w  Akkad  i  w  Kalne,  w  kraju  Szinear.","!# ",null]
["11 Wyszedłszy  z tego kraju do Aszszuru,  zbudował","!$!",null]
["Niniwę,  Rechobot-Ir, Kalach 12 i  Resan,  wielkie","!$\"",null]
["miasto pomiędzy Niniwą a Kalach.","!$#",null]
["13 Misraim* miał jako potomstwo: Ludim,  Anamim,","!$$",null]
["Lehabim,  Naftuchim, 14 Patrusim i  Kasluchim,  od","!$%",null]
["których pochodzą Filistyni i Kaftoryci.","!$&",null]
["15 Kanaan zaś miał synów: pierworodnego Sydona i","!$'",null]
["Cheta.    16 A   ponadto:   Jebusytów,   Amorytów,","!$(",null]
["Girgaszytów,   17 Chiwwitów,   Arkitów,   Sinitów,","!$)",null]
["18 Arwadytów,  Semarytów  i  Chamatytów.  A  potem","!$*",null]
["szczepy  kananejskie rozproszyły  się.  19 Granica","!$+",null]
["Kananejczyków  biegła od Sydonu w kierunku  Geraru","!$,",null]
["aż  do  Gazy,  a potem w kierunku Sodomy,  Gomory,","!$-",null]
["Admy  i  Seboim - aż do Leszy. 20 Są to potomkowie","!$.",null]
["Chama  według  ich  szczepów,  języków,  krajów  i","!$/",null]
["narodów.  21 Również  Semowi,  praojcu  wszystkich","!$0",null]
["Hebrajczyków  i  starszemu bratu Jafeta,  urodzili","!$1",null]
["się  [synowie].  22 Synowie Sema:  Elam,  Aszszur,","!$2",null]
["Arpachszad, Lud i Aram.","!$3",null]
["23 Synowie Arama: Us, Chul, Geter i Masz.","!$4",null]
["24 Arpachszad  był  ojcem  Szelacha,  a  Szelach","!$5",null]
["Ebera.","!$6",null]
["25 Eberowi  urodzili  się  dwaj  synowie;   imię","!$7",null]
["jednego  Peleg, gdyż za jego czasów  ludzkość  się","!$8",null]
["podzieliła*, imię zaś jego brata - Joktan.","!$9",null]
["26 Joktan    był   ojcem   Almodada,    Szelefa,","!$:",null]
["Chasarmaweta, Jeracha, 27 Hadorama, Uzala,  Dikli,","!$;",null]
["28 Obala,  Abimaela,  Saby,  29 Ofira,  Chawili  i","!$<",null]
["Jobaba. Ci wszyscy byli synami Joktana. 30 Obszar,","!$=",null]
["na  którym  mieszkali, rozciągał się  od  Meszy  w","!$>",null]
["kierunku  Sefar  aż  do wyżyny wschodniej.  31 Oto","!$?",null]
["synowie  Sema według szczepów, języków,  krajów  i","!$@",null]
["narodów.","!$A",null]
["32 Oto   szczepy   synów   Noego   według    ich","!$B",null]
["pokrewieństwa i według narodów. Od nich to wywodzą","!$C",null]
["się ludy na ziemi po potopie.","!$D",null]
[null,"!$E","/"]
["Wieża Babel*","!$F","/"]
["┌────┐ 01 Mieszkańcy całej ziemi mieli jedną mowę,","!$G",null]
["│ 11 │ czyli  jednakowe słowa. 02 A gdy  wędrowali","!$H",null]
["└────┘ ze  wschodu,  napotkali  równinę  w   kraju","!$I",null]
["Szinear i tam zamieszkali.","!$J",null]
["03 I   mówili  jeden  do  drugiego:   «Chodźcie,","!$K",null]
["wyrabiajmy cegłę i wypalmy ją w ogniu». A gdy  już","!$L",null]
["mieli   cegłę  zamiast  kamieni  i  smołę  zamiast","!$M",null]
["zaprawy    murarskiej,    04 rzekli:    «Chodźcie,","!$N",null]
["zbudujemy sobie miasto i wieżę, której wierzchołek","!$O",null]
["będzie sięgał nieba, i w ten sposób uczynimy sobie","!$P",null]
["znak, abyśmy się nie rozproszyli po całej ziemi».","!$Q",null]
["05 A  Pan zstąpił z nieba, by zobaczyć to miasto","!$R",null]
["i  wieżę,  które budowali ludzie, 06 i rzekł:  «Są","!$S",null]
["oni  jednym ludem i wszyscy mają jedną mowę, i  to","!$T",null]
["jest  przyczyną,  że zaczęli budować.  A  zatem  w","!$U",null]
["przyszłości  nic  nie będzie dla nich  niemożliwe,","!$V",null]
["cokolwiek  zamierzą  uczynić.  07 Zejdźmy  więc  i","!$W",null]
["pomieszajmy tam ich język, aby jeden nie  rozumiał","!$X",null]
["drugiego!»","!$Y",null]
["08 W  ten  sposób Pan rozproszył ich stamtąd  po","!$Z",null]
["całej  powierzchni  ziemi, i  tak  nie  dokończyli","!$[",null]
["budowy  tego  miasta.  09 Dlatego  to  nazwano  je","!$\\",null]
["Babel,  tam  bowiem Pan pomieszał mowę mieszkańców","!$]",null]
["całej  ziemi*. Stamtąd też Pan rozproszył  ich  po","!$^",null]
["całej powierzchni ziemi.","!$_",null]
[null,"!$`","/"]
["Potomkowie Sema*","!$a","/"]
["10 Ci są potomkowie Sema.","!$b",null]
["Gdy  Sem  miał  sto  lat, urodził  mu  się  syn,","!$c",null]
["Arpachszad, w dwa lata po potopie. 11 Po urodzeniu","!$d",null]
["się Arpachszada Sem żył pięćset lat i miał synów i","!$e",null]
["córki.","!$f",null]
["12 Arpachszad, przeżywszy trzydzieści pięć  lat,","!$g",null]
["miał syna Szelacha. 13 A po urodzeniu się Szelacha","!$h",null]
["Arpachszad żył czterysta trzy lata i miał synów  i","!$i",null]
["córki.","!$j",null]
["14 Szelach,  przeżywszy  trzydzieści  lat,  miał","!$k",null]
["syna  Ebera; 15 po urodzeniu się Ebera żył Szelach","!$l",null]
["czterysta trzy lata i miał synów i córki.","!$m",null]
["16 Gdy   Eber  miał  trzydzieści  cztery   lata,","!$n",null]
["urodził  mu się syn, Peleg; 17 a po urodzeniu  się","!$o",null]
["Pelega  żył Eber czterysta trzydzieści lat i  miał","!$p",null]
["synów i córki.","!$q",null]
["18 Gdy  Peleg miał trzydzieści lat,  urodził  mu","!$r",null]
["się  Reu;  19 a  po urodzeniu się  Reu  żył  Peleg","!$s",null]
["dwieście dziewięć lat i miał synów i córki.","!$t",null]
["20 Gdy Reu miał trzydzieści dwa lata, urodził mu","!$u",null]
["się  syn, Serug; 21 a po urodzeniu się Seruga  żył","!$v",null]
["Reu dwieście siedem lat i miał synów i córki.","!$w",null]
["22 Gdy  Serug miał trzydzieści lat,  urodził  mu","!$x",null]
["się  Nachor;  23 a po urodzeniu  się  Nachora  żył","!$y",null]
["Serug dwieście lat i miał synów i córki.","!$z",null]
["24 Gdy  Nachor  miał dwadzieścia  dziewięć  lat,","!${",null]
["urodził  mu  się  Terach; 25 a  po  urodzeniu  się","!$|",null]
["Teracha Nachor żył sto dziewiętnaście lat  i  miał","!$}",null]
["synów i córki.","!$~",null]
["26 Gdy  Terach miał siedemdziesiąt lat, urodzili","!$\u007f",null]
["mu się synowie: Abram, Nachor i Haran.","!$Ç",null]
[null,"!$ü","#"]
["DZIEJE PATRIARCHÓW IZRAELSKICH","!$é","#"]
[null,"!$â","\\"]
["DZIEJE POTOMKÓW TERACHA - ABRAHAM","!$ä","\\"]
[null,"!$ů","/"]
["Rodzina Abrama","!$ć","/"]
["27 Oto dzieje potomków Teracha.","!$ç",null]
["Terach  był ojcem Abrama, Nachora  i  Harana,  a","!$ł",null]
["Haran  był  ojcem Lota. 28 Haran zmarł jeszcze  za","!$ë",null]
["życia  Teracha, swego ojca, w kraju, w którym  się","!$Ő",null]
["urodził,  w  Ur  chaldejskim.  29 Abram  i  Nachor","!$ő",null]
["wzięli  sobie żony. Imię żony Abrama  było  Saraj,","!$î",null]
["imię  zaś  żony  Nachora - Milka.  Była  to  córka","!$Ź",null]
["Harana,  który  miał jeszcze drugą córkę  imieniem","!$Ä",null]
["Jiska.  30 Saraj była niepłodna,  nie  miała  więc","!$Ć",null]
["potomstwa.","!$É",null]
["31 Terach,  wziąwszy z sobą swego  syna  Abrama,","!$Ĺ",null]
["Lota  -  syna Harana, czyli swego wnuka, i  Saraj,","!$ĺ",null]
["swą  synową,  żonę Abrama, wyruszył z  nimi  z  Ur","!$ô",null]
["chaldejskiego, aby się udać do kraju  Kanaan.  Gdy","!$ö",null]
["jednak  przyszli  do Charanu, osiedlili  się  tam.","!$Ľ",null]
["32 Terach  doczekał dwustu i pięciu  lat  życia  i","!$ľ",null]
["zmarł w Charanie.","!$Ś",null]
[null,"!$ś","/"]
["Bóg powołuje Abrama*","!$Ö","/"]
["┌────┐ 01 Pan rzekł do Abrama:","!$Ü",null]
["│ 12 │ «Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej","!$Ť",null]
["└────┘ i z domu twego ojca","!$ť",null]
["do kraju, który ci ukażę.","!$Ł",null]
["02 Uczynię bowiem z ciebie wielki naród,","!$×",null]
["będę  ci  błogosławił  i twoje  imię  rozsławię:","!$č",null]
["staniesz się błogosławieństwem*.","!$á",null]
["03 Będę błogosławił tym, którzy ciebie błogosławić","!$í",null]
["będą,","!$ó",null]
["a  tym, którzy tobie będą złorzeczyli, i ja będę","!$ú",null]
["złorzeczył.","!$Ą",null]
["Przez ciebie będą otrzymywały błogosławieństwo*","!$ą",null]
["ludy całej ziemi».","!$Ž",null]
["04 Abram udał się w drogę, jak mu Pan  rozkazał,","!$ž",null]
["a  z  nim poszedł i Lot. Abram miał siedemdziesiąt","!$Ę",null]
["pięć lat, gdy wyszedł z Charanu. 05 I zabrał Abram","!$ę",null]
["z  sobą  swoją żonę Saraj, swego bratanka  Lota  i","!$¬",null]
["cały  dobytek, jaki obaj posiadali,  oraz  służbę,","!$ź",null]
["którą nabyli w Charanie, i wyruszyli, aby się udać","!$Č",null]
["do  Kanaanu. Gdy zaś przybyli do Kanaanu, 06 Abram","!$ş",null]
["przeszedł przez ten kraj aż do pewnej miejscowości","!$«",null]
["koło  Sychem,  do  dębu More.  -  A  w  kraju  tym","!$»",null]
["mieszkali   wówczas   Kananejczycy.   -    07 Pan,","!$░",null]
["ukazawszy  się Abramowi, rzekł: «Twojemu potomstwu","!$▒",null]
["oddaję  właśnie  tę  ziemię». Abram  zbudował  tam","!$▓",null]
["ołtarz  dla  Pana, który mu się ukazał. 08 Stamtąd","!$│",null]
["zaś przeniósł się na wzgórze na wschód od Betel  i","!$┤",null]
["rozbił swój namiot pomiędzy Betel od zachodu i  Aj","!$Á",null]
["od wschodu. Tam również zbudował ołtarz dla Pana i","!$Â",null]
["wzywał imienia Jego*.","!$Ě",null]
[null,"!$Ş","/"]
["Abram w Egipcie. Zabranie Saraj na dwór faraona*","!$╣","/"]
["09 Zwinąwszy namioty, Abram wędrował  z  miejsca","!$║",null]
["na  miejsce  w stronę Negebu. 10 Kiedy zaś  nastał","!$╗",null]
["głód w owym kraju, Abram powędrował do Egiptu, aby","!$╝",null]
["tam  przez pewien czas pozostać; był bowiem ciężki","!$Ż",null]
["głód w Kanaanie.","!$ż",null]
["11 A  gdy  się już zbliżał do Egiptu,  rzekł  do","!$┐",null]
["swojej  żony,  Saraj: «Wiem,  że  jesteś  urodziwą","!$└",null]
["kobietą;  12 skoro cię ujrzą Egipcjanie, powiedzą:","!$┴",null]
["to  jego  żona;  i zabiją mnie, a ciebie  zostawią","!$┬",null]
["przy  życiu. 13 Mów więc, że jesteś moją  siostrą,","!$├",null]
["aby  mi  się dobrze wiodło ze względu na ciebie  i","!$─",null]
["abym dzięki tobie utrzymał się przy życiu».","!$┼",null]
["14 Gdy   Abram  przybył  do  Egiptu,   zauważyli","!$Ă",null]
["Egipcjanie,  że Saraj jest bardzo piękną  kobietą.","!$ă",null]
["15 Ujrzawszy  ją dostojnicy faraona,  chwalili  ją","!$╚",null]
["także przed faraonem. Toteż zabrano Saraj na  dwór","!$╔",null]
["faraona,  16 Abramowi  zaś  wynagrodzono  za   nią","!$╩",null]
["sowicie.  Otrzymał bowiem owce i woły, niewolników","!$╦",null]
["i niewolnice oraz oślice i wielbłądy.","!$╠",null]
["17 Pan  jednak dotknął faraona i jego  otoczenie","!$═",null]
["wielkimi  karami za zabranie Saraj,  żony  Abrama.","!$╬",null]
["18 Wezwał  więc faraon Abrama i rzekł:  «Cóżeś  mi","!$¤",null]
["uczynił?  Czemu mi nie powiedziałeś, że  ona  jest","!$đ",null]
["twoją  żoną?  19 Dlaczego  mówiłeś:  że  to   moja","!$Đ",null]
["siostra, tak że wziąłem ją sobie za żonę? A  teraz","!$Ď",null]
["-  oto  twoja żona; zabierz ją i idź!» 20 Dał  też","!$Ë",null]
["faraon rozkaz dworzanom, żeby Abrama i jego  żonę,","!$ď",null]
["i cały jego dobytek odprowadzili [do granicy].","!$Ň",null]
[null,"!$Í","/"]
["Abram rozstaje się z Lotem","!$Î","/"]
["┌────┐ 01 Abram wywędrował  więc z Egiptu z żoną i","!$ě",null]
["│ 13 │ całym  dobytkiem  swoim  oraz  z  Lotem  do","!$┘",null]
["└────┘ Negebu. 02 A był Abram już bardzo zasobny w","!$┌",null]
["trzody,  srebro  i  złoto. 03 Zatrzymując  się  na","!$█",null]
["postojach, Abram zawędrował z Negebu do Betel,  do","!$▄",null]
["tego   miejsca,  w  którym  przedtem  rozbił   swe","!$Ţ",null]
["namioty, między Betel i Aj, 04 do tego miejsca,  w","!$Ů",null]
["którym  uprzednio zbudował ołtarz i wzywał imienia","!$▀",null]
["Pana*.","!$Ó",null]
["05 Lot,  który  szedł  z Abramem,  miał  również","!$ß",null]
["owce,  woły  i namioty. 06 Kraj nie mógł  utrzymać","!$Ô",null]
["ich obu, bo zbyt liczne mieli trzody; musieli więc","!$Ń",null]
["się rozłączyć. 07 A gdy wynikła sprzeczka pomiędzy","!$ń",null]
["pasterzami trzód Abrama i pasterzami trzód Lota  -","!$ň",null]
["mieszkańcami  kraju  byli wówczas  Kananejczycy  i","!$Š",null]
["Peryzzyci  - 08 rzekł Abram do Lota: «Niechaj  nie","!$š",null]
["będzie sporu między nami, między pasterzami  moimi","!$Ŕ",null]
["a  pasterzami twoimi, bo przecież jesteśmy krewni.","!$Ú",null]
["09 Wszak  cały  ten kraj stoi przed tobą  otworem.","!$ŕ",null]
["Odłącz  się ode mnie! Jeżeli pójdziesz w lewo,  ja","!$Ű",null]
["pójdę w prawo, a jeżeli ty pójdziesz w prawo, ja -","!$ý",null]
["w lewo».","!$Ý",null]
["10 Wtedy   Lot,   spojrzawszy   przed    siebie,","!$ţ",null]
["spostrzegł,  że cała okolica wokół doliny  Jordanu","!$´",null]
["aż do Soaru jest bardzo urodzajna, była ona bowiem","!$­",null]
["jak  ogród Pana, jak ziemia egipska, zanim Pan nie","!$˝",null]
["zniszczył  Sodomy  i Gomory. 11 Lot  wybrał  sobie","!$˛",null]
["zatem  całą  tę  dolinę  Jordanu  i  wyruszył   ku","!$ˇ",null]
["wschodowi,  I  tak rozłączyli się  obaj.  12 Abram","!$˘",null]
["pozostał w ziemi Kanaan, Lot zaś zamieszkał w owej","!$§",null]
["okolicy,  rozbiwszy  swe  namioty  aż  po  Sodomę.","!$÷",null]
["13 Mieszkańcy  Sodomy byli źli,  gdyż  dopuszczali","!$¸",null]
["się ciężkich przewinień wobec Pana.","!$°",null]
["14 Po odejściu Lota Pan rzekł do Abrama: «Spójrz","!$¨",null]
["przed  siebie i rozejrzyj się z tego  miejsca,  na","!$˙",null]
["którym  stoisz, na północ i na południe, na wschód","!$ű",null]
["i  ku morzu; 15 cały ten kraj, który widzisz, daję","!$Ř",null]
["tobie  i  twemu potomstwu na zawsze. 16 Twoje  zaś","!$ř",null]
["potomstwo  uczynię liczne jak ziarnka pyłu  ziemi;","!$■",null]
["jeśli   kto  może  policzyć  ziarnka  pyłu  ziemi,","!$ ",null]
["policzone  też będzie twoje potomstwo. 17 Wstań  i","!%!",null]
["przejdź  ten  kraj  wzdłuż  i  wszerz:  tobie   go","!%\"",null]
["oddaję».","!%#",null]
["18 Abram  zwinął  swe  namioty  i  przybył   pod","!%$",null]
["Hebron,  gdzie  były dęby Mamre*. Osiedliwszy  się","!%%",null]
["tam, zbudował ołtarz dla Pana.","!%&",null]
[null,"!%'","/"]
["Wyprawa wojenna królów mezopotamskich","!%(","/"]
["┌────┐ 01 Za czasów  Amrafela,  króla Szinearu,  i","!%)",null]
["│ 14 │ Arioka, króla Ellasaru, Kedorlaomer*,  król","!%*",null]
["└────┘ Elamu,  i  Tidal,  król  Goim,  02 wszczęli","!%+",null]
["wojnę  z  królem  Sodomy, Berą, z  królem  Gomory,","!%,",null]
["Birszą,  z królem Admy, Szinabem, z królem Seboim,","!%-",null]
["Szemeeberem, i z królem miasta Beli, czyli  Soaru.","!%.",null]
["03 Ci ostatni królowie sprzymierzyli się z sobą  w","!%/",null]
["dolinie Siddim, gdzie dziś jest Morze Słone.","!%0",null]
["04 Przez   lat  dwanaście  byli  oni   lennikami","!%1",null]
["Kedorlaomera, a w roku trzynastym zbuntowali  się.","!%2",null]
["05 Toteż w czternastym roku nadciągnął Kedorlaomer","!%3",null]
["wraz  z  innymi  królami. Pobili  oni  Refaitów  w","!%4",null]
["Aszterot-Karnaim,  Zuzytów  w   Ham,   Emitów   na","!%5",null]
["równinie  Kiriataim 06 i Chorytów w ich  górzystym","!%6",null]
["kraju  Seir  aż do El, które leżało na  pograniczu","!%7",null]
["pustyni  Paran. 07 Potem, zawróciwszy, dotarli  do","!%8",null]
["En-Miszpat,  czyli Kadesz, i pobili Amalekitów  na","!%9",null]
["całej  ziemi,  a  także Amorytów  mieszkających  w","!%:",null]
["Chasason-Tamar.","!%;",null]
["08 Królowie więc Sodomy, Gomory, Admy, Seboim  i","!%<",null]
["Beli,  czyli Soaru, wyruszyli i uszykowali  się  w","!%=",null]
["dolinie Siddim do walki 09 z Kedorlaomerem, królem","!%>",null]
["Elamu,  Tidalem,  królem Goim,  Amrafelem,  królem","!%?",null]
["Szinearu,  i Ariokiem, królem Ellasaru  -  czterej","!%@",null]
["królowie  przeciwko pięciu. 10 A w dolinie  Siddim","!%A",null]
["było  wiele  dołów, [z których wydobywano]  smołę.","!%B",null]
["Królowie  Sodomy  i  Gomory,  rzuciwszy   się   do","!%C",null]
["ucieczki,  skryli się w tych dołach,  a  pozostali","!%D",null]
["uciekli  w  góry.  11 Zwycięzcy,  zabrawszy   całe","!%E",null]
["mienie  mieszkańcom Sodomy i Gomory oraz wszystkie","!%F",null]
["ich   zapasy   żywności,  odeszli.  12 Uprowadzili","!%G",null]
["również Lota, bratanka Abrama, wraz z dobytkiem  -","!%H",null]
["był on bowiem mieszkańcem Sodomy.","!%I",null]
["13 Jeden  ze zbiegów przybył, aby  powiedzieć  o","!%J",null]
["tym  Abramowi  Hebrajczykowi,  który  mieszkał   w","!%K",null]
["pobliżu  dębów  pewnego Amoryty,  imieniem  Mamre,","!%L",null]
["brata  Eszkola  i  Anera, sprzymierzeńców  Abrama.","!%M",null]
["14 Abram,  usłyszawszy,  że  jego  krewny   został","!%N",null]
["uprowadzony   w  niewolę,  dobrał  sobie   trzystu","!%O",null]
["osiemnastu   najbardziej  doświadczonych   spośród","!%P",null]
["służby  swego domu i rozpoczął pościg aż  do  Dan.","!%Q",null]
["15 Podzieliwszy  swych  ludzi  na  oddziały,  nocą","!%R",null]
["napadł  wraz z nimi na nieprzyjaciół  i  zadał  im","!%S",null]
["klęskę. A potem ścigał ich aż do Choby, która leży","!%T",null]
["na  zachód  od Damaszku. 16 W ten sposób  odzyskał","!%U",null]
["całe  mienie.  a także sprowadził na  powrót  Lota","!%V",null]
["wraz z jego dobytkiem, kobietami i sługami.","!%W",null]
["17 Gdy  Abram wracał po zwycięstwie  odniesionym","!%X",null]
["nad  Kedorlaomerem i królami, którzy z  nim  byli,","!%Y",null]
["wyszedł  mu  na spotkanie do doliny  Szawe,  czyli","!%Z",null]
["Królewskiej, król Sodomy. 18 Melchizedek zaś, król","!%[",null]
["Szalemu, wyniósł chleb i wino; a [ponieważ] był on","!%\\",null]
["kapłanem Boga Najwyższego*, 19 błogosławił Abrama,","!%]",null]
["mówiąc:","!%^",null]
["«Niech  będzie  błogosławiony Abram  przez  Boga","!%_",null]
["Najwyższego, Stwórcę nieba i ziemi!","!%`",null]
["20 Niech będzie błogosławiony Bóg Najwyższy,","!%a",null]
["który w twe ręce wydał twoich wrogów!»","!%b",null]
["Abram  dał  mu  dziesiątą  część  ze  wszystkiego.","!%c",null]
["21 Król  Sodomy rzekł do Abrama: «Oddaj  mi  tylko","!%d",null]
["ludzi,   a   mienie  weź  sobie!»   22 Ale   Abram","!%e",null]
["odpowiedział królowi Sodomy: «Przysięgam na  Pana,","!%f",null]
["Boga Najwyższego, Stwórcę nieba i ziemi, 23 że ani","!%g",null]
["nitki,  ani  rzemyka od sandała, ani  niczego  nie","!%h",null]
["wezmę z tego, co do ciebie należy, żebyś potem nie","!%i",null]
["mówił:  \"To  ja wzbogaciłem Abrama\". 24 Nie  żądam","!%j",null]
["niczego  poza  tym, co poszło na wyżywienie  moich","!%k",null]
["ludzi, i oprócz części zdobytego mienia dla  tych,","!%l",null]
["którzy  mi  towarzyszyli - dla  Anera,  Eszkola  i","!%m",null]
["Mamrego;  ci  niechaj otrzymają  część,  która  im","!%n",null]
["przypada».","!%o",null]
[null,"!%p","/"]
["Zapowiedź licznego potomstwa i przymierze","!%q","/"]
["┌────┐ 01 Po tych wydarzeniach Pan tak powiedział","!%r",null]
["│ 15 │ do Abrama podczas widzenia:","!%s",null]
["└────┘ «Nie obawiaj się, Abramie,","!%t",null]
["bo Ja jestem twoim obrońcą;","!%u",null]
["nagroda twoja będzie sowita».","!%v",null]
["02 Abram rzekł: «O Panie, mój Boże, na cóż mi ona,","!%w",null]
["skoro  zbliżam się do kresu mego życia, nie  mając","!%x",null]
["potomka;   przyszłym   zaś   spadkobiercą    mojej","!%y",null]
["majętności jest Damasceńczyk Eliezer». 03 I mówił:","!%z",null]
["«Ponieważ  nie  dałeś  mi  potomka,  ten   właśnie","!%{",null]
["zrodzony   u   mnie  sługa  mój,   zostanie   moim","!%|",null]
["spadkobiercą». 04 Ale oto usłyszał słowa: «Nie  on","!%}",null]
["będzie  twoim  spadkobiercą,  lecz  ten  po  tobie","!%~",null]
["dziedziczyć   będzie,  który  od   ciebie   będzie","!%\u007f",null]
["pochodził».  05 I  poleciwszy  Abramowi  wyjść   z","!%Ç",null]
["namiotu, rzekł: «Spójrz na niebo i policz gwiazdy,","!%ü",null]
["jeśli  zdołasz  to  uczynić»;  potem  dodał:  «Tak","!%é",null]
["liczne będzie twoje potomstwo».","!%â",null]
["06 Abram  uwierzył  i  Pan  poczytał  mu  to  za","!%ä",null]
["zasługę*.","!%ů",null]
["07 Potem  zaś  rzekł do niego: «Ja  jestem  Pan,","!%ć",null]
["który ciebie wywiodłem z Ur chaldejskiego, aby  ci","!%ç",null]
["dać  ten oto kraj na własność». 08 A na to  Abram:","!%ł",null]
["«O  Panie, mój Boże, jak będę mógł się upewnić, że","!%ë",null]
["otrzymam  go  na  własność?» 09 Wtedy  Pan  rzekł:","!%Ő",null]
["«Wybierz  dla Mnie trzyletnią jałowicę, trzyletnią","!%ő",null]
["kozę i trzyletniego barana, a nadto synogarlicę  i","!%î",null]
["gołębicę».   10 Wybrawszy   to   wszystko,   Abram","!%Ź",null]
["poprzerąbywał  je  wzdłuż na połowy  i  przerąbane","!%Ä",null]
["części ułożył jedną naprzeciw drugiej; ptaków  nie","!%Ć",null]
["porozcinał.  11 Kiedy zaś do  tego  mięsa  zaczęło","!%É",null]
["zlatywać się ptactwo drapieżne, Abram je odpędził.","!%Ĺ",null]
["12 A  gdy  słońce chyliło się ku zachodowi,  Abram","!%ĺ",null]
["zapadł w głęboki sen i opanowało go uczucie  lęku,","!%ô",null]
["jak  gdyby ogarnęła go wielka ciemność. 13 I wtedy","!%ö",null]
["to  Pan  rzekł do Abrama: «Wiedz o tym dobrze,  iż","!%Ľ",null]
["twoi  potomkowie będą przebywać jako  przybysze  w","!%ľ",null]
["kraju,  który  nie  będzie  ich  krajem,  i  przez","!%Ś",null]
["czterysta lat będą tam ciemiężeni jako niewolnicy;","!%ś",null]
["14 aż  wreszcie ześlę zasłużoną karę na ten naród,","!%Ö",null]
["którego  będą niewolnikami, po czym  oni  wyjdą  z","!%Ü",null]
["wielkim  dobytkiem. 15 Ale ty odejdziesz do  twych","!%Ť",null]
["przodków w pokoju, w późnej starości zejdziesz  do","!%ť",null]
["grobu.  16 Twoi potomkowie powrócą  tu  dopiero  w","!%Ł",null]
["czwartym  pokoleniu,  gdy już  dopełni  się  miara","!%×",null]
["niegodziwości Amorytów». 17 A kiedy słońce  zaszło","!%č",null]
["i  nastał  mrok  nieprzenikniony, ukazał  się  dym","!%á",null]
["jakby  wydobywający  się  z  pieca  i  ogień  niby","!%í",null]
["gorejąca  pochodnia i przesunęły się  między  tymi","!%ó",null]
["połowami zwierząt*.","!%ú",null]
["18 Wtedy  to  właśnie Pan  zawarł  przymierze  z","!%Ą",null]
["Abramem,  mówiąc: «Potomstwu twemu daję ten  kraj,","!%ą",null]
["od  Rzeki  Egipskiej aż do rzeki  wielkiej,  rzeki","!%Ž",null]
["Eufrat,    19 wraz    z   Kenitami,    Kenizytami,","!%ž",null]
["Kadmonitami, 20 Chetytami, Peryzzytami, Refaitami,","!%Ę",null]
["21 Amorytami,   Kananejczykami,   Girgaszytami   i","!%ę",null]
["Jebusytami».","!%¬",null]
[null,"!%ź","/"]
["Pierworodny syn Abrama - Izmael","!%Č","/"]
["┌────┐ 01 Saraj,  żona  Abrama,  nie  urodziła  mu","!%ş",null]
["│ 16 │ jednak  potomka.   Miała   zaś   niewolnicę","!%«",null]
["└────┘ Egipcjankę, imieniem Hagar. 02 Rzekła  więc","!%»",null]
["Saraj  do  Abrama: «Ponieważ Pan zamknął mi  łono,","!%░",null]
["abym  nie  rodziła, zbliż się do mojej niewolnicy;","!%▒",null]
["może  z  niej będę miała dzieci»*. Abram  usłuchał","!%▓",null]
["rady  Saraj.  03 Saraj, żona Abrama, wzięła  zatem","!%│",null]
["niewolnicę  Hagar, Egipcjankę, i dała ją  za  żonę","!%┤",null]
["mężowi  swemu  Abramowi, gdy już  minęło  dziesięć","!%Á",null]
["lat, odkąd Abram osiedlił się w Kanaanie. 04 Abram","!%Â",null]
["zbliżył się do Hagar i ta stała się brzemienną.  A","!%Ě",null]
["widząc, że jest brzemienna, zaczęła lekceważyć swą","!%Ş",null]
["panią.  05 Wtedy  Saraj rzekła do  Abrama:  «Przez","!%╣",null]
["ciebie  doznaję zniewagi; ja sama  dałam  ci  moją","!%║",null]
["niewolnicę za żonę, ona zaś czując się brzemienną,","!%╗",null]
["lekceważy  mnie. Niechaj Pan będzie sędzią  między","!%╝",null]
["mną  a  tobą!» 06 Abram rzekł do Saraj:  «Przecież","!%Ż",null]
["niewolnica twoja jest w twojej mocy: postąp z nią,","!%ż",null]
["jak  będziesz uważała za dobre». Saraj  upokorzyła","!%┐",null]
["Hagar; wtedy Hagar od niej uciekła.","!%└",null]
["07 Anioł  Pański*  znalazł Hagar  na  pustyni  u","!%┴",null]
["źródła  przy drodze wiodącej do Szur 08 i zapytał:","!%┬",null]
["«Hagar,  niewolnico Saraj, skąd przyszłaś i  dokąd","!%├",null]
["idziesz?» A ona odpowiedziała: «Uciekłam od  mojej","!%─",null]
["pani, Saraj». 09 Wtedy Anioł Pański rzekł do niej:","!%┼",null]
["«Wróć  do twej pani i pokornie poddaj się pod  jej","!%Ă",null]
["władzę».   10 Po   czym  Anioł  Pański   oznajmił:","!%ă",null]
["«Rozmnożę  twoje  potomstwo  tak  bardzo,  że  nie","!%╚",null]
["będzie  można  go policzyć». 11 I  mówił:  «Jesteś","!%╔",null]
["brzemienna  i  urodzisz syna,  któremu  dasz  imię","!%╩",null]
["Izmael*,  bo  słyszał Pan, gdy  byłaś  upokorzona.","!%╦",null]
["12 A  będzie to człowiek dziki jak onager*: będzie","!%╠",null]
["on   walczył  przeciwko  wszystkim  i  wszyscy   -","!%═",null]
["przeciwko  niemu;  będzie  on  utrapieniem   swych","!%╬",null]
["pobratymców».      13 Hagar      nazwała      Pana","!%¤",null]
["przemawiającego  do niej \"Tyś Bóg  widzialny\",  bo","!%đ",null]
["mówiła:  «Wszak  tu  widziałam Widzącego  mnie,  a","!%Đ",null]
["jestem   żywa».  14 Dlatego  tę  studnię   nazwano","!%Ď",null]
["\"Studnią   Lachaj-Roj\"*.  -  Jest  to  ta,   która","!%Ë",null]
["znajduje się pomiędzy Kadesz i Bered.","!%ď",null]
["15 Hagar urodziła Abramowi syna. I Abram  nazwał","!%Ň",null]
["zrodzonego mu przez Hagar syna imieniem Izmael.","!%Í",null]
["16 Abram  miał lat osiemdziesiąt sześć,  gdy  mu","!%Î",null]
["Hagar urodziła Izmaela.","!%ě",null]
[null,"!%┘","/"]
["Przymierze Boga z Abramem - Obrzezanie*","!%┌","/"]
["┌────┐ 01 A  gdy   Abram   miał   dziewięćdziesiąt","!%█",null]
["│ 17 │ dziewięć lat,  ukazał mu się Pan i rzekł do","!%▄",null]
["└────┘ niego: «Jam jest Bóg Wszechmogący*. Służ Mi","!%Ţ",null]
["i  bądź nieskazitelny, 02 chcę bowiem zawrzeć moje","!%Ů",null]
["przymierze   pomiędzy  Mną  a  tobą   i   dać   ci","!%▀",null]
["niezmiernie  liczne potomstwo». 03 Abram  padł  na","!%Ó",null]
["oblicze,  a  Bóg tak do niego mówił: 04 «Oto  moje","!%ß",null]
["przymierze  z  tobą: staniesz  się  ojcem  mnóstwa","!%Ô",null]
["narodów.  05 Nie będziesz więc odtąd  nazywał  się","!%Ń",null]
["Abram,  lecz imię twoje będzie Abraham, bo uczynię","!%ń",null]
["ciebie  ojcem  mnóstwa  narodów*.  06 Sprawię,  że","!%ň",null]
["będziesz  niezmiernie płodny, tak że staniesz  się","!%Š",null]
["ojcem narodów i pochodzić będą od ciebie królowie.","!%š",null]
["07 Przymierze moje, które zawieram pomiędzy Mną  a","!%Ŕ",null]
["tobą  oraz  twoim  potomstwem,  będzie  trwało   z","!%Ú",null]
["pokolenia  w  pokolenie jako  przymierze  wieczne,","!%ŕ",null]
["abym  był  Bogiem twoim, a potem twego  potomstwa.","!%Ű",null]
["08 I  oddaję tobie i twym przyszłym potomkom kraj,","!%ý",null]
["w   którym  przebywasz,  cały  kraj  Kanaan,  jako","!%Ý",null]
["własność na wieki, i będę ich Bogiem».","!%ţ",null]
["09 Potem Bóg rzekł do Abrahama: «Ty  zaś,  a  po","!%´",null]
["tobie  twoje potomstwo przez wszystkie  pokolenia,","!%­",null]
["zachowujcie   przymierze  ze  Mną.  10 Przymierze,","!%˝",null]
["które  będziecie zachowywali między  Mną  a  wami,","!%˛",null]
["czyli  twoim przyszłym potomstwem, polega na  tym:","!%ˇ",null]
["wszyscy   wasi   mężczyźni  mają  być   obrzezani;","!%˘",null]
["11 będziecie  obrzezywali ciało napletka  na  znak","!%§",null]
["przymierza  waszego  ze  Mną.  12 Z  pokolenia   w","!%÷",null]
["pokolenie  każde wasze dziecko płci  męskiej,  gdy","!%¸",null]
["będzie  miało osiem dni, ma być obrzezane -  sługa","!%°",null]
["urodzony  w waszym domu lub nabyty za pieniądze  -","!%¨",null]
["każdy obcy, który nie jest potomkiem twoim - 13 ma","!%˙",null]
["być  obrzezany; obrzezany ma być sługa urodzony  w","!%ű",null]
["domu  twoim  lub  nabyty za pieniądze.  Przymierze","!%Ř",null]
["moje, przymierze obrzezania, będzie przymierzem na","!%ř",null]
["zawsze.  14 Nieobrzezany, czyli mężczyzna, któremu","!%■",null]
["nie  obrzezano ciała jego napletka, taki  człowiek","!% ",null]
["niechaj  będzie  usunięty ze społeczności  twojej;","!&!",null]
["zerwał on bowiem przymierze ze Mną».","!&\"",null]
["15 I  mówił  Bóg  do Abrahama:  «Żony  twej  nie","!&#",null]
["będziesz  nazywał imieniem Saraj,  lecz  imię  jej","!&$",null]
["będzie Sara*. 16 Błogosławiąc jej, dam ci i z niej","!&%",null]
["syna,  i będę jej nadal błogosławił, tak że stanie","!&&",null]
["się   ona   matką  ludów  i  królowie   będą   jej","!&'",null]
["potomkami».   17 Abraham,   upadłszy   na   twarz,","!&(",null]
["roześmiał  się*;  pomyślał  sobie  bowiem:   «Czyż","!&)",null]
["człowiekowi stuletniemu może się urodzić syn? Albo","!&*",null]
["czy   dziewięćdziesięcioletnia  Sara  może  zostać","!&+",null]
["matką?»  18 Rzekł zatem do Boga: «Oby przynajmniej","!&,",null]
["Izmael  żył pod Twoją opieką!» 19 A Bóg mu na  to:","!&-",null]
["«Ależ  nie!  Żona  twoja, Sara,  urodzi  ci  syna,","!&.",null]
["któremu   dasz  imię  Izaak.  Z  nim   też   zawrę","!&/",null]
["przymierze,  przymierze wieczne z jego potomstwem,","!&0",null]
["które   po   nim  przyjdzie.  20 Co  do   Izmaela,","!&1",null]
["wysłucham  cię:  Oto pobłogosławię  mu,  żeby  był","!&2",null]
["płodny, i dam mu niezmiernie liczne potomstwo;  on","!&3",null]
["będzie ojcem dwunastu książąt, narodem wielkim  go","!&4",null]
["uczynię.  21 Moje zaś przymierze zawrę z Izaakiem,","!&5",null]
["którego urodzi ci Sara za rok o tej porze».","!&6",null]
["22 Wypowiedziawszy te słowa, Bóg oddalił się  od","!&7",null]
["Abrahama.","!&8",null]
["23 Wtedy Abraham, wziąwszy swego syna Izmaela  i","!&9",null]
["wszystkich  zrodzonych  w  jego  domu  lub   tych,","!&:",null]
["których  nabył  za  pieniądze -  wszystkich  swych","!&;",null]
["domowników płci męskiej - jeszcze tego samego dnia","!&<",null]
["obrzezał ciało ich napletka, tak jak mu to nakazał","!&=",null]
["Bóg.","!&>",null]
["24 Abraham  miał lat dziewięćdziesiąt  dziewięć,","!&?",null]
["gdy  obrzezano  ciało jego napletka,  25 a  Izmael","!&@",null]
["miał  lat  trzynaście,  gdy obrzezano  ciało  jego","!&A",null]
["napletka.","!&B",null]
["26 Tego  samego  dnia  zostali  więc  obrzezani:","!&C",null]
["Abraham  i  syn  jego Izmael,  27 a  wraz  z  nimi","!&D",null]
["zostali obrzezani wszyscy jego domownicy -  słudzy","!&E",null]
["urodzeni   w  jego  domu  albo  obcy,  nabyci   za","!&F",null]
["pieniądze.","!&G",null]
[null,"!&H","/"]
["Bóg w gościnie u Abrahama*","!&I","/"]
["┌────┐ 01 Pan  ukazał się  Abrahamowi  pod  dębami","!&J",null]
["│ 18 │ Mamre,  gdy  ten  siedział   u  wejścia  do","!&K",null]
["└────┘ namiotu   w   najgorętszej   porze    dnia.","!&L",null]
["02 Abraham  spojrzawszy  dostrzegł  trzech   ludzi","!&M",null]
["naprzeciw siebie. Ujrzawszy ich podążył od wejścia","!&N",null]
["do  namiotu na ich spotkanie. A oddawszy im pokłon","!&O",null]
["do  ziemi, 03 rzekł: «O Panie, jeśli darzysz  mnie","!&P",null]
["życzliwością,   racz  nie  omijać   Twego   sługi!","!&Q",null]
["04 Przyniosę  trochę wody, wy  zaś  raczcie  obmyć","!&R",null]
["sobie  nogi,  a  potem odpocznijcie pod  drzewami.","!&S",null]
["05 Ja  zaś  pójdę wziąć nieco chleba, abyście  się","!&T",null]
["pokrzepili,   zanim   pójdziecie   dalej,    skoro","!&U",null]
["przechodzicie  koło  sługi  waszego».  A  oni   mu","!&V",null]
["rzekli: «Uczyń tak, jak powiedziałeś».","!&W",null]
["06 Abraham  poszedł  więc spiesznie  do  namiotu","!&X",null]
["Sary  i rzekł: «Prędko zaczyń ciasto z trzech miar","!&Y",null]
["najczystszej  mąki  i  zrób podpłomyki».  07 Potem","!&Z",null]
["Abraham  podążył  do trzody i wybrawszy  tłuste  i","!&[",null]
["piękne  cielę,  dał je słudze, aby ten  szybko  je","!&\\",null]
["przyrządził. 08 Po czym, wziąwszy twaróg, mleko  i","!&]",null]
["przyrządzone cielę, postawił przed nimi, a gdy oni","!&^",null]
["jedli, stał przed nimi pod drzewem.","!&_",null]
["09 Zapytali go: «Gdzie jest twoja żona, Sara?» -","!&`",null]
["Odpowiedział im: «W tym oto namiocie». 10 Rzekł mu","!&a",null]
["[jeden z nich]: «O tej porze za rok znów wrócę  do","!&b",null]
["ciebie,  twoja  zaś żona Sara będzie  miała  wtedy","!&c",null]
["syna».  Sara  przysłuchiwała  się  u  wejścia   do","!&d",null]
["namiotu, [które było tuż] za Abrahamem. 11 Abraham","!&e",null]
["i  Sara byli w bardzo podeszłym wieku. Toteż  Sara","!&f",null]
["nie   miewała  przypadłości  właściwej   kobietom.","!&g",null]
["12 Uśmiechnęła  się  więc do siebie  i  pomyślała:","!&h",null]
["«Teraz, gdy przekwitłam, mam doznawać rozkoszy,  i","!&i",null]
["mój   mąż  starzec?»  13 Pan  rzekł  do  Abrahama:","!&j",null]
["«Dlaczego to Sara śmieje się i myśli: Czy naprawdę","!&k",null]
["będę mogła rodzić, gdy już się zestarzałam? 14 Czy","!&l",null]
["jest coś, co byłoby niemożliwe dla Pana? Za rok  o","!&m",null]
["tej  porze  wrócę do ciebie, i Sara  będzie  miała","!&n",null]
["syna».  15 Wtedy Sara zaparła się, mówiąc:  «Wcale","!&o",null]
["się nie śmiałam» - bo ogarnęło ją przerażenie. Ale","!&p",null]
["Pan powiedział: «Nie. Śmiałaś się!»","!&q",null]
["16 Potem ludzie ci odeszli i skierowali  się  ku","!&r",null]
["Sodomie.  Abraham  zaś  szedł  z  nimi,  aby   ich","!&s",null]
["odprowadzić,  17 a Pan mówił sobie: «Czyż  miałbym","!&t",null]
["zataić  przed Abrahamem to, co zamierzam  uczynić?","!&u",null]
["18 Przecież  ma  się  on stać  ojcem  wielkiego  i","!&v",null]
["potężnego   narodu,   i  przez   niego   otrzymają","!&w",null]
["błogosławieństwo  wszystkie  ludy   ziemi.   19 Bo","!&x",null]
["upatrzyłem  go  jako tego, który będzie  nakazywał","!&y",null]
["potomkom    swym    oraz   swemu    rodowi,    aby","!&z",null]
["przestrzegając    przykazań    Pana    postępowali","!&{",null]
["sprawiedliwie  i uczciwie, tak żeby  Pan  wypełnił","!&|",null]
["to,  co obiecał Abrahamowi». 20 Po czym Pan rzekł:","!&}",null]
["«Skarga na Sodomę i Gomorę głośno się rozlega,  bo","!&~",null]
["występki  ich  [mieszkańców]  są  bardzo  ciężkie.","!&\u007f",null]
["21 Chcę  więc  iść i zobaczyć, czy postępują  tak,","!&Ç",null]
["jak  głosi  oskarżenie, które do Mnie doszło,  czy","!&ü",null]
["nie; dowiem się».","!&é",null]
["22 Wtedy to ludzie ci* odeszli w stronę  Sodomy,","!&â",null]
["a  Abraham stał dalej przed Panem. 23 * Zbliżywszy","!&ä",null]
["się  do  Niego,  Abraham  rzekł:  «Czy  zamierzasz","!&ů",null]
["wygubić   sprawiedliwych  wespół   z   bezbożnymi?","!&ć",null]
["24 Może   w   tym   mieście  jest   pięćdziesięciu","!&ç",null]
["sprawiedliwych; czy także zniszczysz to  miasto  i","!&ł",null]
["nie   przebaczysz   mu  przez  wzgląd   na   owych","!&ë",null]
["pięćdziesięciu  sprawiedliwych,   którzy   w   nim","!&Ő",null]
["mieszkają?  25 O, nie dopuść do tego, aby  zginęli","!&ő",null]
["sprawiedliwi   z   bezbożnymi,   aby   stało   się","!&î",null]
["sprawiedliwemu  to  samo, co  bezbożnemu!  O,  nie","!&Ź",null]
["dopuść  do  tego! Czyż Ten, który jest sędzią  nad","!&Ä",null]
["całą  ziemią,  mógłby postąpić  niesprawiedliwie?»","!&Ć",null]
["26 Pan  odpowiedział:  «Jeżeli  znajdę  w  Sodomie","!&É",null]
["pięćdziesięciu  sprawiedliwych,  przebaczę  całemu","!&Ĺ",null]
["miastu  przez  wzgląd  na  nich».  27 Rzekł  znowu","!&ĺ",null]
["Abraham: «Pozwól, o Panie, że jeszcze ośmielę  się","!&ô",null]
["mówić  do  Ciebie,  choć jestem pyłem  i  prochem.","!&ö",null]
["28 Gdyby  wśród tych pięćdziesięciu sprawiedliwych","!&Ľ",null]
["zabrakło   pięciu,   czy  z  braku   tych   pięciu","!&ľ",null]
["zniszczysz całe miasto?» Pan rzekł: «Nie zniszczę,","!&Ś",null]
["jeśli  znajdę tam czterdziestu pięciu». 29 Abraham","!&ś",null]
["znów  odezwał się tymi słowami: «A może znalazłoby","!&Ö",null]
["się  tam  czterdziestu?» Pan rzekł:  «Nie  dokonam","!&Ü",null]
["zniszczenia  przez  wzgląd na tych  czterdziestu».","!&Ť",null]
["30 Wtedy Abraham powiedział: «Niech się nie gniewa","!&ť",null]
["Pan,   jeśli  rzeknę:  może  znalazłoby  się   tam","!&Ł",null]
["trzydziestu?»   A   na  to   Pan:   «Nie   dokonam","!&×",null]
["zniszczenia,   jeśli  znajdę   tam   trzydziestu».","!&č",null]
["31 Rzekł Abraham: «Pozwól, o Panie, że ośmielę się","!&á",null]
["zapytać:  gdyby znalazło się tam dwudziestu?»  Pan","!&í",null]
["odpowiedział: «Nie zniszczę przez wzgląd  na  tych","!&ó",null]
["dwudziestu».  32 Na to Abraham: «O, racz  się  nie","!&ú",null]
["gniewać,  Panie, jeśli raz jeszcze zapytam:  gdyby","!&Ą",null]
["znalazło  się  tam dziesięciu?» Odpowiedział  Pan:","!&ą",null]
["«Nie  zniszczę  przez wzgląd na tych  dziesięciu».","!&Ž",null]
["33 Wtedy  Pan,  skończywszy rozmowę  z  Abrahamem,","!&ž",null]
["odszedł, a Abraham wrócił do siebie.","!&Ę",null]
[null,"!&ę","/"]
["Zniszczenie Sodomy i Gomory*","!&¬","/"]
["┌────┐ 01 Owi dwaj  aniołowie  przybyli  do Sodomy","!&ź",null]
["│ 19 │ wieczorem,  kiedy to Lot siedział w  bramie","!&Č",null]
["└────┘ Sodomy.   Gdy  Lot  ich   ujrzał,   wyszedł","!&ş",null]
["naprzeciw  nich  i  oddawszy im  pokłon  do  ziemi","!&«",null]
["02 rzekł:  «Raczcie, panowie moi,  zajść  do  domu","!&»",null]
["sługi  waszego na nocleg; obmyjcie sobie  nogi.  a","!&░",null]
["rano  pójdziecie  w  dalszą  drogę».  Ale  oni  mu","!&▒",null]
["rzekli:  «Nie! Spędzimy noc na dworze». 03 Gdy  on","!&▓",null]
["usilnie ich prosił, zgodzili się i weszli do  jego","!&│",null]
["domu.  On  zaś  przygotował wieczerzę,  poleciwszy","!&┤",null]
["upiec  chleba przaśnego. I posilili się.  04 Zanim","!&Á",null]
["jeszcze  udali  się  na spoczynek,  mieszkający  w","!&Â",null]
["Sodomie  mężczyźni, młodzi i starzy, ze wszystkich","!&Ě",null]
["stron  miasta,  otoczyli dom, 05 wywołali  Lota  i","!&Ş",null]
["rzekli  do  niego: «Gdzie tu są ci ludzie,  którzy","!&╣",null]
["przyszli do ciebie tego wieczoru? Wyprowadź ich do","!&║",null]
["nas,  abyśmy  mogli  z  nimi poswawolić!»  06 Lot,","!&╗",null]
["który wyszedł do nich do wejścia, zaryglowawszy za","!&╝",null]
["sobą  drzwi, 07 rzekł im: «Bracia moi, proszę was,","!&Ż",null]
["nie  dopuszczajcie się tego występku!* 08 Mam dwie","!&ż",null]
["córki,   które  jeszcze  nie  żyły  z   mężczyzną,","!&┐",null]
["pozwólcie,  że je wyprowadzę do was; postąpicie  z","!&└",null]
["nimi,  jak się wam podoba, bylebyście tym  ludziom","!&┴",null]
["niczego  nie czynili, bo przecież są oni pod  moim","!&┬",null]
["dachem!»* 09 Ale oni krzyknęli: «Odejdź precz!»  I","!&├",null]
["mówili:  «Sam  jest  tu  przybyszem  i  śmie  nami","!&─",null]
["rządzić! Jeszcze gorzej z tobą możemy postąpić niż","!&┼",null]
["z nimi!» I rzucili się gwałtownie na tego męża, na","!&Ă",null]
["Lota, inni zaś przybliżyli się, aby wyważyć drzwi.","!&ă",null]
["10 Wtedy   ci   dwaj  mężowie,   wsunąwszy   ręce,","!&╚",null]
["przyciągnęli  Lota  ku sobie  do  wnętrza  domu  i","!&╔",null]
["zaryglowali  drzwi. 11 Tych zaś mężczyzn  u  drzwi","!&╩",null]
["domu, młodych i starych porazili ślepotą. Toteż na","!&╦",null]
["próżno usiłowali oni odnaleźć wejście.","!&╠",null]
["12 A  potem  ci  dwaj mężowie  rzekli  do  Lota:","!&═",null]
["«Kogokolwiek jeszcze masz  w tym mieście,  zięcia,","!&╬",null]
["synów  i córki oraz wszystkich bliskich, wyprowadź","!&¤",null]
["stąd.  13 Mamy bowiem zamiar zniszczyć to  miasto,","!&đ",null]
["ponieważ oskarżenie przeciw niemu do Pana tak  się","!&Đ",null]
["wzmogło,  że  Pan posłał nas, aby  je  zniszczyć».","!&Ď",null]
["14 Wyszedł  więc Lot, aby powiedzieć  tym,  którzy","!&Ë",null]
["jako  [przyszli] zięciowie mieli wziąć jego  córki","!&ď",null]
["za żony: «Chodźcie, wyjdźcie z tego miasta, bo Pan","!&Ň",null]
["ma  je  zniszczyć!»  Oni  jednak  myśleli,  że  on","!&Í",null]
["żartuje.","!&Î",null]
["15 Gdy    już   zaczynało   świtać,    aniołowie","!&ě",null]
["przynaglali  Lota, mówiąc: «Prędzej,  weź  żonę  i","!&┘",null]
["córki, które są przy tobie, abyś nie zginął z winy","!&┌",null]
["tego miasta». 16 Kiedy zaś on zwlekał, mężowie  ci","!&█",null]
["chwycili go, jego żonę i dwie córki za ręce -  Pan","!&▄",null]
["bowiem  litował się nad nim - i wyciągnęli ich,  i","!&Ţ",null]
["wyprowadzili  poza  miasto.  17 A  gdy   ich   już","!&Ů",null]
["wyprowadzili  z  miasta,  rzekł  jeden   z   nich:","!&▀",null]
["«Uchodź, abyś ocalił swe życie. Nie oglądaj się za","!&Ó",null]
["siebie  i nie zatrzymuj się nigdzie w tej okolicy,","!&ß",null]
["ale   szukaj  schronienia  w  górach,  bo  inaczej","!&Ô",null]
["zginiesz!»","!&Ń",null]
["18 Ale  Lot  rzekł  do nich:  «Nie,  panie  mój!","!&ń",null]
["19 Jeśli  darzysz twego sługę życzliwością,  uczyń","!&ň",null]
["większą  łaskę  niż  ta, którą  mi  wyświadczyłeś,","!&Š",null]
["ratując   mi   życie:  bo  ja  nie   mogę   szukać","!&š",null]
["schronienia  w  górach, aby tam nie dosięgło  mnie","!&Ŕ",null]
["nieszczęście i abym nie zginął. 20 Oto jest  tu  w","!&Ú",null]
["pobliżu miasto, do którego mógłbym uciec.  A  choć","!&ŕ",null]
["jest ono małe, w nim znajdę schronienie. Czyż  nie","!&Ű",null]
["jest  ono  małe?  Ja zaś będę mógł ocalić  życie».","!&ý",null]
["21 Odpowiedział  mu:  «Przychylam  się  i  do  tej","!&Ý",null]
["twojej  prośby; nie zniszczę więc miasta, o którym","!&ţ",null]
["mówisz. 22 Szybko zatem schroń  się w nim, bo  nie","!&´",null]
["mogę   dokonać   zniszczenia,   dopóki   tam   nie","!&­",null]
["wejdziesz». Dlatego dano temu miastu nazwę Soar*.","!&˝",null]
["23 Słońce  wzeszło  już  nad  ziemią,  gdy   Lot","!&˛",null]
["przybył do Soaru. 24 A wtedy Pan spuścił na Sodomę","!&ˇ",null]
["i  Gomorę deszcz siarki i ognia od Pana <z nieba>.","!&˘",null]
["25 I  tak  zniszczył te miasta oraz  całą  okolicę","!&§",null]
["wraz  ze  wszystkimi mieszkańcami miast,  a  także","!&÷",null]
["roślinność.  26 Żona  Lota,  która  szła  za  nim,","!&¸",null]
["obejrzała się i stała się słupem soli*.","!&°",null]
["27 Abraham,  wstawszy  rano,  udał  się  na   to","!&¨",null]
["miejsce, na którym przedtem stał przed Panem. 28 I","!&˙",null]
["gdy  spojrzał w stronę Sodomy i Gomory i  na  cały","!&ű",null]
["obszar  dokoła, zobaczył unoszący się  nad  ziemią","!&Ř",null]
["gęsty  dym,  jak  gdyby z pieca,  w  którym  topią","!&ř",null]
["metal.","!&■",null]
["29 Tak  więc  Bóg,  niszcząc  okoliczne  miasta,","!& ",null]
["przez  wzgląd na Abrahama ocalił Lota od  zagłady,","!'!",null]
["jakiej  uległy te miasta, w których  Lot  przedtem","!'\"",null]
["mieszkał.","!'#",null]
[null,"!'$","/"]
["Występek córek Lota*","!'%","/"]
["30 Lot  wyszedł  z  Soaru i  zamieszkał  wraz  z","!'&",null]
["dwiema  swymi  córkami  w  górach,  gdyż  bał  się","!''",null]
["pozostawać w tym mieście.","!'(",null]
["A   gdy  mieszkał  z  dwiema  swymi  córkami   w","!')",null]
["pieczarze, 31 rzekła starsza do młodszej:  «Ojciec","!'*",null]
["nasz wprawdzie już stary, ale nie ma w tej okolicy","!'+",null]
["mężczyzny,  który by przyszedł do  nas  na  sposób","!',",null]
["wszystkim  właściwy. 32 Chodź  więc,  upoimy  ojca","!'-",null]
["naszego winem i położymy się z nim, a tak będziemy","!'.",null]
["miały  potomstwo z ojca naszego».  33 Upoiły  więc","!'/",null]
["swego  ojca  winem tej samej nocy;  wtedy  starsza","!'0",null]
["poszła  i  położyła się przy ojcu  swoim,  on  zaś","!'1",null]
["nawet nie wiedział ani kiedy się kładła, ani kiedy","!'2",null]
["wstała.","!'3",null]
["34 Nazajutrz  rzekła starsza do  młodszej:  «Oto","!'4",null]
["ostatniej nocy ja spałam z ojcem; upójmy go  winem","!'5",null]
["także tej nocy i idź ty, i śpij z nim, abyśmy obie","!'6",null]
["miały potomstwo z ojca naszego». 35 Upoiły więc  i","!'7",null]
["tej  nocy  ojca  swego winem i  poszła  młodsza  i","!'8",null]
["położyła  się  przy nim; a on nawet nie  wiedział,","!'9",null]
["kiedy  się  kładła i kiedy wstała. 36 I  tak  obie","!':",null]
["córki  Lota  stały się brzemienne za sprawą  swego","!';",null]
["ojca.","!'<",null]
["37 Starsza, urodziwszy potem syna, dała mu  imię","!'=",null]
["Moab.  Ten  był  praojcem  dzisiejszych  Moabitów.","!'>",null]
["38 Młodsza  również urodziła  syna  i  nazwała  go","!'?",null]
["Ben-Ammi.  Ten zaś stał się praojcem  dzisiejszych","!'@",null]
["Ammonitów.","!'A",null]
[null,"!'B","/"]
["Abraham w Gerarze*","!'C","/"]
["┌────┐ 01 Potem  Abraham   powędrował  stamtąd  do","!'D",null]
["│ 20 │ Negebu  i osiedlił  się pomiędzy  Kadesz  a","!'E",null]
["└────┘ Szur. A gdy przebywał w Gerarze,  02 mawiał","!'F",null]
["o swej żonie Sarze: «Jest ona moją siostrą». Wobec","!'G",null]
["tego Abimelek, król Geraru, wysłał [swoich] ludzi,","!'H",null]
["by   zabrali   Sarę.  03 Tej  samej  jednak   nocy","!'I",null]
["przyszedł Bóg do Abimeleka we śnie i powiedział do","!'J",null]
["niego:  «Umrzesz  z  powodu  tej  kobiety,   którą","!'K",null]
["zabrałeś,  gdyż  ona ma męża». 04 Abimelek,  który","!'L",null]
["jeszcze  nie  zbliżył się do niej, rzekł:  «Panie,","!'M",null]
["czy    miałbyś   także   ukarać   śmiercią   ludzi","!'N",null]
["niewinnych?*  05 Przecież on mi mówił:  \"Ona  jest","!'O",null]
["moją siostrą\", i przecież ona również mówiła:  \"On","!'P",null]
["jest  moim bratem\". Uczyniłem to w prostocie serca","!'Q",null]
["i z rękami czystymi». 06 Wtedy Bóg rzekł do niego:","!'R",null]
["«I  ja  wiem,  że uczyniłeś to w prostocie  serca.","!'S",null]
["Toteż  sam  ciebie  powstrzymałem  od  wykroczenia","!'T",null]
["przeciwko Mnie; dlatego nie dopuściłem,  abyś  się","!'U",null]
["jej   dotknął.  07 Teraz  więc  zwróć  żonę   temu","!'V",null]
["człowiekowi,  bo jest on prorokiem  i  będzie  się","!'W",null]
["modlił za ciebie, abyś pozostał przy życiu. Jeżeli","!'X",null]
["zaś  nie  zwrócisz, wiedz, że na pewno  nie  minie","!'Y",null]
["śmierć   ciebie  i  wszystkich  twoich  bliskich».","!'Z",null]
["08 Nazajutrz   rano  Abimelek  zwołał   wszystkich","!'[",null]
["swoich  domowników i opowiedział im  to  wszystko,","!'\\",null]
["oni  zaś  bardzo się przerazili. 09 Potem Abimelek","!']",null]
["wezwał  Abrahama i rzekł mu: «Cóżeś  nam  uczynił?","!'^",null]
["Cóż ci zawiniłem, że o mało nie doprowadziłeś mnie","!'_",null]
["i moich poddanych do wielkiego grzechu? Postąpiłeś","!'`",null]
["ze  mną tak, jak nie powinno się postępować!» 10 I","!'a",null]
["zapytał  Abimelek Abrahama: «Jaki  miałeś  zamiar,","!'b",null]
["czyniąc   to?»   11 Abraham   odpowiedział:    «Bo","!'c",null]
["myślałem:  Na  pewno nie ma tu [u  ludzi]  bojaźni","!'d",null]
["Bożej  i zabiją mnie z powodu mej żony. 12 Zresztą","!'e",null]
["jest  ona  rzeczywiście moją siostrą,  jako  córka","!'f",null]
["ojca  mego, lecz innej matki; mimo to została moją","!'g",null]
["żoną.  13 Gdy  więc Bóg kazał mi wyruszyć  z  domu","!'h",null]
["mego   ojca   na   wędrówkę,  rzekłem   do   niej:","!'i",null]
["Wyświadczysz   mi  przysługę,   gdy   tam,   dokąd","!'j",null]
["przyjdziemy, będziesz mówiła do mnie: On jest moim","!'k",null]
["bratem».","!'l",null]
["14 Wtedy  Abimelek  dał Abrahamowi  owce,  woły,","!'m",null]
["niewolników  i niewolnice i zwrócił mu  żonę  jego","!'n",null]
["Sarę.  15 Po czym rzekł: «Oto kraj mój przed tobą:","!'o",null]
["zamieszkaj,  gdzie  ci  się  podoba!»  16 Do  Sary","!'p",null]
["powiedział: «Daję bratu twemu tysiąc sztuk srebra;","!'q",null]
["niechaj  to będzie dla ciebie dowodem*, że  jesteś","!'r",null]
["bez winy, wobec wszystkich, którzy są z tobą».","!'s",null]
["17 Abraham  pomodlił się do Boga i Bóg  uzdrowił","!'t",null]
["Abimeleka, żonę jego i jego niewolnice, aby  mogli","!'u",null]
["mieć     potomstwo;    18 Bóg    bowiem    dotknął","!'v",null]
["niepłodnością wszystkie łona w domu  Abimeleka  za","!'w",null]
["Sarę, żonę Abrahama.","!'x",null]
[null,"!'y","/"]
["Narodziny Izaaka. Oddalenie Izmaela","!'z","/"]
["┌────┐ 01 Wreszcie  Pan  okazał  Sarze  łaskawość,","!'{",null]
["│ 21 │ jak  to  obiecał,  i  uczynił  jej  to,  co","!'|",null]
["└────┘ zapowiedział. 02 Sara stała się  brzemienną","!'}",null]
["i urodziła sędziwemu Abrahamowi syna w tym właśnie","!'~",null]
["czasie,  jaki Bóg wyznaczył. 03 Abraham dał  swemu","!'\u007f",null]
["synowi,  którego  mu  Sara urodziła,  imię  Izaak.","!'Ç",null]
["04 Abraham  obrzezał Izaaka, gdy  ten  miał  osiem","!'ü",null]
["dni,  tak jak to Bóg mu przykazał. 05 Abraham miał","!'é",null]
["sto  lat,  gdy  mu  się urodził  syn  jego  Izaak.","!'â",null]
["06 Sara mówiła:","!'ä",null]
["«Powód do śmiechu dał mi Bóg*.","!'ů",null]
["Każdy,  kto się o tym dowie, śmiać się będzie  z","!'ć",null]
["mej przyczyny».","!'ç",null]
["07 I dodawała:","!'ł",null]
["«Któż by się ośmielił rzec Abrahamowi:","!'ë",null]
["Sara będzie karmiła piersią dzieci,","!'Ő",null]
["a  jednak  urodziłam syna mimo podeszłego  wieku","!'ő",null]
["mego męża».","!'î",null]
["08 Dziecko  podrosło  i  zostało  odłączone   od","!'Ź",null]
["piersi. Abraham wyprawił wielką ucztę w tym  dniu,","!'Ä",null]
["w którym Izaak został odłączony od piersi. 09 Sara","!'Ć",null]
["widząc,  że  syn  Egipcjanki  Hagar,  którego   ta","!'É",null]
["urodziła   Abrahamowi,  naśmiewa  się  z   Izaaka,","!'Ĺ",null]
["10 rzekła do Abrahama: «Wypędź tę niewolnicę  wraz","!'ĺ",null]
["z  jej  synem,  bo syn tej niewolnicy  nie  będzie","!'ô",null]
["współdziedzicem  z  synem  moim  Izaakiem».  11 To","!'ö",null]
["powiedzenie  Abraham uznał  za  bardzo  złe  -  ze","!'Ľ",null]
["względu  na  swego syna. 12 A wtedy Bóg  rzekł  do","!'ľ",null]
["Abrahama:  «Niechaj ci się nie wydaje złe  to,  co","!'Ś",null]
["Sara   powiedziała  o  tym  chłopcu  i  o   twojej","!'ś",null]
["niewolnicy.  Posłuchaj jej, gdyż tylko  od  Izaaka","!'Ö",null]
["będzie  nazwane twoje potomstwo. 13 Syna  zaś  tej","!'Ü",null]
["niewolnicy  uczynię  również wielkim  narodem,  bo","!'Ť",null]
["jest on twoim potomkiem».","!'ť",null]
["14 Nazajutrz  rano  wziął  Abraham  chleb   oraz","!'Ł",null]
["bukłak z wodą i dał Hagar, wkładając jej na barki,","!'×",null]
["i  wydalił ją wraz z dzieckiem. Ona zaś  poszła  i","!'č",null]
["błąkała  się  po  pustyni  Beer-Szeby.  15 A   gdy","!'á",null]
["zabrakło  wody  w  bukłaku,  ułożyła  dziecko  pod","!'í",null]
["jednym  krzewem,  16 po  czym  odeszła  i  usiadła","!'ó",null]
["opodal tak daleko, jak łuk doniesie, mówiąc:  «Nie","!'ú",null]
["będę  patrzała na śmierć dziecka». I  tak  siedząc","!'Ą",null]
["opodal, zaczęła głośno płakać.","!'ą",null]
["17 Ale  Bóg usłyszał jęk chłopca i  Anioł  Boży*","!'Ž",null]
["zawołał  na Hagar z nieba: «Cóż ci to, Hagar?  Nie","!'ž",null]
["lękaj  się,  bo  usłyszał  Bóg  jęk  chłopca   tam","!'Ę",null]
["leżącego.  18 Wstań, podnieś chłopca i weź  go  za","!'ę",null]
["rękę,  bo uczynię go wielkim narodem». 19 Po  czym","!'¬",null]
["Bóg otworzył jej oczy i ujrzała studnię z wodą;  a","!'ź",null]
["ona  poszła, napełniła bukłak wodą i dała  chłopcu","!'Č",null]
["pić.","!'ş",null]
["20 Bóg  otaczał  chłopca  opieką,  gdy   dorósł.","!'«",null]
["Mieszkał  on  na  pustyni i stał  się  łucznikiem.","!'»",null]
["21 Mieszkał stale na pustyni Paran; matka zaś jego","!'░",null]
["sprowadziła mu żonę z ziemi egipskiej.","!'▒",null]
[null,"!'▓","/"]
["Przymierze Abrahama z Abimelekiem","!'│","/"]
["22 W owym czasie Abimelek z dowódcą swego wojska","!'┤",null]
["Pikolem tak powiedział do Abrahama: «Bóg pomaga ci","!'Á",null]
["we wszystkim, co czynisz. 23 Złóż mi więc teraz tu","!'Â",null]
["na  tym  miejscu przysięgę na Boga, że  ani  wobec","!'Ě",null]
["mnie,   ani  wobec  mego  potomstwa  bliższego   i","!'Ş",null]
["dalszego  nie  dopuścisz się  zdrady;  że  jak  ja","!'╣",null]
["obszedłem  się  z  tobą łaskawie,  tak  też  i  ty","!'║",null]
["będziesz  postępował względem mnie i tej ziemi,  w","!'╗",null]
["której    jesteś   gościem».   24 Abraham   rzekł:","!'╝",null]
["«Przysięgam!»   25 Równocześnie   jednak   Abraham","!'Ż",null]
["zrobił Abimelekowi wymówkę z powodu studni z wodą,","!'ż",null]
["zabranej   mu  przemocą  przez  ludzi   Abimeleka.","!'┐",null]
["26 Abimelek  odpowiedział:  «Nie  wiem,   kto   to","!'└",null]
["uczynił,  boś  ty mi nie dał o tym  znać.  Dopiero","!'┴",null]
["teraz dowiaduję się o tym».","!'┬",null]
["27 A potem Abraham dał Abimelekowi owce i  woły,","!'├",null]
["i   tak   obaj   zawarli  przymierze.   28 Abraham","!'─",null]
["wydzielił   nadto   z   trzody   siedem   jagniąt.","!'┼",null]
["29 Abimelek  zapytał  Abrahama:  «Co  znaczy  tych","!'Ă",null]
["siedem      jagniąt,      które      oddzieliłeś?»","!'ă",null]
["30 Odpowiedział  Abraham:  «Tych  siedem   jagniąt","!'╚",null]
["przyjmiesz ode mnie, żebym mógł mieć dowód, że  to","!'╔",null]
["ja wykopałem ową studnię».","!'╩",null]
["31 Dlatego  nazwano tę miejscowość  Beer-Szeba*,","!'╦",null]
["że tam obaj złożyli przysięgę.","!'╠",null]
["32 Po zawarciu przymierza w Beer-Szebie Abimelek","!'═",null]
["i  dowódca jego wojska Pikol udali się w  powrotną","!'╬",null]
["drogę do kraju Filistynów. 33 Abraham zaś zasadził","!'¤",null]
["w  Beer-Szebie drzewo tamaryszkowe. Tam też wzywał","!'đ",null]
["imienia Pana, Boga Wiekuistego. 34 I tak przebywał","!'Đ",null]
["Abraham przez długi czas w kraju Filistynów.","!'Ď",null]
[null,"!'Ë","/"]
["Moria*","!'ď","/"]
["┌────┐ 01 A  po  tych  wydarzeniach  Bóg  wystawił","!'Ň",null]
["│ 22 │ Abrahama   na   próbę.   Rzekł  do   niego:","!'Í",null]
["└────┘ «Abrahamie!»  A gdy on  odpowiedział:  «Oto","!'Î",null]
["jestem» - 02 powiedział: «Weź twego syna jedynego,","!'ě",null]
["którego  miłujesz, Izaaka, idź do kraju  Moria*  i","!'┘",null]
["tam  złóż go w ofierze na jednym z pagórków, jakie","!'┌",null]
["ci  wskażę».  03 Nazajutrz rano  Abraham  osiodłał","!'█",null]
["swego osła, zabrał z sobą dwóch swych ludzi i syna","!'▄",null]
["Izaaka, narąbał drzewa do spalenia ofiary i ruszył","!'Ţ",null]
["w   drogę  do  miejscowości,  o  której   mu   Bóg","!'Ů",null]
["powiedział.    04 Na   trzeci    dzień    Abraham,","!'▀",null]
["spojrzawszy,  dostrzegł z daleka ową  miejscowość.","!'Ó",null]
["05 I  wtedy rzekł do swych sług: «Zostańcie  tu  z","!'ß",null]
["osłem, ja zaś i chłopiec pójdziemy tam, aby  oddać","!'Ô",null]
["pokłon  Bogu, a potem wrócimy do was». 06 Abraham,","!'Ń",null]
["zabrawszy  drwa do spalenia ofiary, włożył  je  na","!'ń",null]
["syna  swego Izaaka, wziął do ręki ogień i nóż,  po","!'ň",null]
["czym obaj się oddalili.","!'Š",null]
["07 Izaak  odezwał  się do swego  ojca  Abrahama:","!'š",null]
["«Ojcze  mój!»  A gdy ten rzekł: «Oto  jestem,  mój","!'Ŕ",null]
["synu» - zapytał: «Oto ogień i drwa, a gdzież  jest","!'Ú",null]
["jagnię  na  całopalenie?» 08 Abraham odpowiedział:","!'ŕ",null]
["«Bóg  upatrzy  sobie jagnię na  całopalenie,  synu","!'Ű",null]
["mój».  I szli obydwaj dalej. 09 A gdy przyszli  na","!'ý",null]
["to  miejsce,  które Bóg wskazał, Abraham  zbudował","!'Ý",null]
["tam  ołtarz, ułożył na nim drwa i związawszy  syna","!'ţ",null]
["swego Izaaka położył go na tych drwach na ołtarzu.","!'´",null]
["10 Potem  Abraham sięgnął ręką po nóż,  aby  zabić","!'­",null]
["swego syna.","!'˝",null]
["11 Ale  wtedy Anioł Pański* zawołał na  niego  z","!'˛",null]
["nieba i rzekł: «Abrahamie, Abrahamie!» A on rzekł:","!'ˇ",null]
["«Oto   jestem».  12 [Anioł]  powiedział  mu:  «Nie","!'˘",null]
["podnoś  ręki na chłopca i nie czyń mu  nic  złego!","!'§",null]
["Teraz   poznałem,  że  boisz  się  Boga,  bo   nie","!'÷",null]
["odmówiłeś Mi nawet twego jedynego syna».","!'¸",null]
["13 Abraham,   obejrzawszy   się   poza   siebie,","!'°",null]
["spostrzegł  barana uwikłanego rogami w  zaroślach.","!'¨",null]
["Poszedł  więc,  wziął barana i  złożył  w  ofierze","!'˙",null]
["całopalnej  zamiast swego syna. 14 I  dał  Abraham","!'ű",null]
["miejscu  temu nazwę \"Pan widzi\". Stąd to mówi  się","!'Ř",null]
["dzisiaj: «Na wzgórzu Pan się ukazuje»*.","!'ř",null]
["15 Po czym Anioł Pański przemówił głośno z nieba","!'■",null]
["do   Abrahama  po  raz  drugi:  16 «Przysięgam  na","!' ",null]
["siebie, wyrocznia Pana, że ponieważ uczyniłeś  to,","!(!",null]
["a nie oszczędziłeś syna twego jedynego, 17 będę ci","!(\"",null]
["błogosławił  i  dam ci potomstwo  tak  liczne  jak","!(#",null]
["gwiazdy na niebie i jak ziarnka piasku na wybrzeżu","!($",null]
["morza;  potomkowie  twoi  zdobędą  warownie  swych","!(%",null]
["nieprzyjaciół. 18 Wszystkie ludy ziemi będą  sobie","!(&",null]
["życzyć  szczęścia [takiego, jakie  jest  udziałem]","!('",null]
["twego   potomstwa,  dlatego  że  usłuchałeś   mego","!((",null]
["rozkazu».","!()",null]
["19 Abraham  wrócił do swych sług  i  wyruszywszy","!(*",null]
["razem z nimi w drogę, poszedł do Beer-Szeby.","!(+",null]
["I mieszkał Abraham nadal w Beer-Szebie.","!(,",null]
[null,"!(-","/"]
["Potomkowie Nachora","!(.","/"]
["20 Po  tych wydarzeniach doniesiono  Abrahamowi:","!(/",null]
["Milka   również   urodziła  synów   twemu   bratu,","!(0",null]
["Nachorowi: 21 Usa, syna pierworodnego, Buza,  jego","!(1",null]
["brata,  Kemuela, praojca Aramejczyków,  22 Keseda,","!(2",null]
["Chazo,  Pildasza, Jidlafa oraz Betuela.  23 Betuel","!(3",null]
["zaś był ojcem Rebeki.","!(4",null]
["Ośmiu  synów  urodziła  Milka  Nachorowi,  bratu","!(5",null]
["Abrahama.  24 Również  drugorzędna  żona  Nachora,","!(6",null]
["imieniem   Reuma,   urodziła   Tebacha,   Gachama,","!(7",null]
["Tachasza i Maakę.","!(8",null]
[null,"!(9","/"]
["Śmierć i pogrzeb Sary","!(:","/"]
["┌────┐ 01 Sara   doczekała   się   stu  dwudziestu","!(;",null]
["│ 23 │ siedmiu   lat  życia.   02 Zmarła   ona   w","!(<",null]
["└────┘ Kiriat-Arba,  czyli  w  Hebronie,  w  kraju","!(=",null]
["Kanaan. Abraham rozpoczął więc obrzędową żałobę po","!(>",null]
["Sarze, aby ją opłakać.","!(?",null]
["03 A potem powstawszy odszedł od swej zmarłej  i","!(@",null]
["zwrócił  się  do Chetytów z taką prośbą:  04 «Choć","!(A",null]
["mieszkam  wśród was jako przybysz, sprzedajcie  mi","!(B",null]
["tu u was grób na własność, abym mógł pochować moją","!(C",null]
["zmarłą».    05 Chetyci   dali    taką    odpowiedź","!(D",null]
["Abrahamowi:  06 «Posłuchaj nas,  panie!  Uchodzisz","!(E",null]
["wśród  nas  za człowieka szczególnie zaszczyconego","!(F",null]
["przez   Boga;   pochowaj   więc   swą   zmarłą   w","!(G",null]
["najprzedniejszym z naszych grobów. Nikt z nas  nie","!(H",null]
["odmówi ci swego grobu do pochowania twej zmarłej».","!(I",null]
["07 Wtedy   Abraham  powstał  i,  oddawszy   pokłon","!(J",null]
["zgromadzonym Chetytom, zaczął do nich  tak  mówić:","!(K",null]
["08 «Jeśli godzicie się, abym pochował moją zmarłą,","!(L",null]
["posłuchajcie  mnie! Proście za  mną  Efrona,  syna","!(M",null]
["Sochara,  09 żeby  mi sprzedał  pieczarę  Makpela,","!(N",null]
["która  znajduje  się  na  krańcu  jego  pola;   za","!(O",null]
["odpowiednią cenę niechaj mi ją sprzeda, abym  miał","!(P",null]
["wśród was grób na własność».","!(Q",null]
["10 Efron  Chetyta,  który siedział  wśród  swych","!(R",null]
["współplemieńców,  odpowiedział  Abrahamowi   wobec","!(S",null]
["nich   i  wobec  wszystkich  wchodzących  w  bramę","!(T",null]
["miasta:  11 «Nie, panie mój, posłuchaj mnie:  pole","!(U",null]
["to i pieczarę, która na nim się znajduje, daję ci;","!(V",null]
["w  obecności moich współbraci daję ci ją, pochowaj","!(W",null]
["swą   zmarłą».  12 Ale  Abraham,  oddawszy  pokłon","!(X",null]
["Chetytom,  13 oświadczył Efronowi wobec zebranych:","!(Y",null]
["«Raczej ty zechciej mnie posłuchać: daję pieniądze","!(Z",null]
["za  to  pole,  przyjmij ode mnie, a wtedy  dopiero","!([",null]
["pochowam  tam  moją zmarłą». 14 Efron  dał  na  to","!(\\",null]
["Abrahamowi   taką   odpowiedź:   15 «Panie    mój,","!(]",null]
["posłuchaj  mnie:  ziemia  warta  czterysta  syklów","!(^",null]
["srebra  -  suma niewielka dla mnie i dla ciebie  -","!(_",null]
["pochowaj  swoją  zmarłą!» 16 Abraham  przystał  na","!(`",null]
["żądanie Efrona. Odważył więc Efronowi sumę,  którą","!(a",null]
["ten   wymienił  w  obecności  Chetytów:  czterysta","!(b",null]
["syklów srebra, jakie były wówczas w obiegu.","!(c",null]
["17 Tak  więc  posiadłość  Efrona  w  Makpela,  w","!(d",null]
["pobliżu Mamre, czyli pole i znajdująca się na  nim","!(e",null]
["pieczara,   oraz  wszystkie  drzewa  wzdłuż   jego","!(f",null]
["granicy   stały  się  18 własnością   Abrahama   w","!(g",null]
["obecności  Chetytów i wszystkich, którzy wchodzili","!(h",null]
["w bramę ich miasta.","!(i",null]
["19 A  potem Abraham pochował swoją żonę  Sarę  w","!(j",null]
["pieczarze  na  polu  [zwanym]  Makpela  w  pobliżu","!(k",null]
["Mamre, czyli Hebronu, w kraju Kanaan.","!(l",null]
["20 Odtąd  pole i znajdująca się na nim  pieczara","!(m",null]
["przeszły  od  Chetytów  do  Abrahama  jako   tytuł","!(n",null]
["własności grobu.","!(o",null]
[null,"!(p","/"]
["Rebeka żoną Izaaka","!(q","/"]
["┌────┐ 01 Abraham  zestarzał  się   i  doszedł  do","!(r",null]
["│ 24 │ podeszłego wieku, a  Bóg  mu  we  wszystkim","!(s",null]
["└────┘ błogosławił. 02 I rzekł  Abraham  do  swego","!(t",null]
["sługi,  który  piastował w jego  rodzinie  godność","!(u",null]
["zarządcy całej posiadłości: «Połóż mi twą rękę pod","!(v",null]
["biodro*,  03 bo chcę, żebyś mi przysiągł na  Pana,","!(w",null]
["Boga  nieba i ziemi, że nie weźmiesz dla mego syna","!(x",null]
["Izaaka  żony  spośród  kobiet  Kanaanu,  w  którym","!(y",null]
["mieszkam,  04 ale że pójdziesz do mego  rodzinnego","!(z",null]
["kraju  i  wybierzesz żonę dla mego  syna  Izaaka».","!({",null]
["05 Odpowiedział  mu sługa: «A gdyby  taka  kobieta","!(|",null]
["nie  zechciała przyjść ze mną do tego  kraju,  czy","!(}",null]
["mogę  wtedy  zaprowadzić twego syna  do  kraju,  z","!(~",null]
["którego  pochodzisz?» 06 Rzekł do  niego  Abraham:","!(\u007f",null]
["«Nie  czyń tego nigdy, abyś miał tam wracać z moim","!(Ç",null]
["synem!  07 Pan, Bóg niebios, który mnie wywiódł  z","!(ü",null]
["domu mego ojca i z mego kraju rodzinnego, który mi","!(é",null]
["uroczyście obiecał: Potomstwu twemu dam ten  kraj,","!(â",null]
["On  pośle swego anioła przed tobą; znajdziesz  tam","!(ä",null]
["żonę  dla  mego syna. 08 A gdyby owa  kobieta  nie","!(ů",null]
["chciała  przyjść z tobą, wtedy jesteś zwolniony  z","!(ć",null]
["przysięgi;  byleś  tylko  z  synem  moim  tam  nie","!(ç",null]
["wracał».  09 Wtedy sługa położył rękę  pod  biodro","!(ł",null]
["Abrahama, pana swego, i przysiągł, że spełni,  jak","!(ë",null]
["mu powiedziano.","!(Ő",null]
["10 Sługa  ów  zabrał z sobą dziesięć  wielbłądów","!(ő",null]
["oraz   kosztowności  swego  pana  i  wyruszył   do","!(î",null]
["Aram-Naharaim,   do  miasta,  w  którym   mieszkał","!(Ź",null]
["Nachor.","!(Ä",null]
["11 Tam  rozsiodłał wielbłądy  przy  studni  poza","!(Ć",null]
["miastem  w porze wieczornej, wtedy właśnie,  kiedy","!(É",null]
["kobiety wychodziły czerpać wodę. 12 I modlił  się:","!(Ĺ",null]
["Panie,  Boże  «Pana  mego  Abrahama,  spraw,  abym","!(ĺ",null]
["spotkał  ją  dzisiaj; bądź łaskaw  dla  mego  pana","!(ô",null]
["Abrahama!  13 Gdy teraz stoję przy  źródle  i  gdy","!(ö",null]
["córki   mieszkańców  tego  miasta  wychodzą,   aby","!(Ľ",null]
["czerpać   wodę,   14 niechaj  dziewczyna,   której","!(ľ",null]
["powiem:  \"Nachyl  mi  dzban twój,  abym  się  mógł","!(Ś",null]
["napić\",  a  ona  mi odpowie: \"Pij, a  i  wielbłądy","!(ś",null]
["twoje napoję\", będzie tą, którą przeznaczyłeś  dla","!(Ö",null]
["sługi swego Izaaka; wtedy poznam, że jesteś łaskaw","!(Ü",null]
["dla  mego  pana».  15 Zanim przestał  się  modlić,","!(Ť",null]
["nadeszła  Rebeka córka Betuela, syna  Milki,  żony","!(ť",null]
["Nachora,  brata  Abrahama;  wyszła  z  dzbanem  na","!(Ł",null]
["ramieniu.   16 Panna   to  była   bardzo   piękna,","!(×",null]
["dziewica, która nie obcowała jeszcze z mężem.  Ona","!(č",null]
["to  zeszła  do  źródła i napełniwszy  swój  dzban,","!(á",null]
["wracała.  17 Wtedy  sługa ów  szybko  zabiegł  jej","!(í",null]
["drogę  i  rzekł: «Daj mi się napić trochę  wody  z","!(ó",null]
["twego  dzbana!» 18 A ona powiedziała: «Pij,  panie","!(ú",null]
["mój»  -  i szybko pochyliła swój dzban, i dała  mu","!(Ą",null]
["pić. 19 A gdy go napoiła, rzekła: «Także dla twych","!(ą",null]
["wielbłądów naczerpię wody, aby mogły pić do woli».","!(Ž",null]
["20 Po  czym szybko wylała ze swego dzbana wodę  do","!(ž",null]
["koryta i pobiegła znów do studni czerpać wodę,  aż","!(Ę",null]
["nanosiła  dla  wszystkich  wielbłądów.  21 On  zaś","!(ę",null]
["zdziwiony  czekał w milczeniu, aby się  przekonać,","!(¬",null]
["czy  Pan pozwoli mu dopiąć celu podróży, czy  nie.","!(ź",null]
["22 Ale  gdy  się wielbłądy napiły,  wyjął  kolczyk","!(Č",null]
["złoty wagi pół sykla* oraz włożył na jej ręce dwie","!(ş",null]
["bransolety  złote  ważące  dziesięć  syklów   23 i","!(«",null]
["zapytał: «Czyją jesteś córką, powiedzże mi; czy  w","!(»",null]
["domu  twego ojca jest miejsce dla nas na  nocleg?»","!(░",null]
["24 A  ona  rzekła:  «Jestem  córką  Betuela,  syna","!(▒",null]
["Milki, którego ona urodziła Nachorowi». 25 Po czym","!(▓",null]
["dodała: «Dość u nas słomy i paszy oraz miejsca  do","!(│",null]
["przenocowania».  26 Wtedy  człowiek  ów  padł   na","!(┤",null]
["kolana  i, oddawszy pokłon Panu, 27 rzekł:  «Niech","!(Á",null]
["będzie  błogosławiony Pan, Bóg mego pana Abrahama,","!(Â",null]
["który  nie  omieszkał  okazać  łaskawości  swej  i","!(Ě",null]
["wierność  memu  panu, ponieważ  prowadził  mnie  w","!(Ş",null]
["drodze do domu krewnych mojego pana!»","!(╣",null]
["28 Tymczasem  dziewczyna  pobiegła  do  domu   i","!(║",null]
["opowiedziała  swej matce o tym,  co  zaszło.  29 A","!(╗",null]
["miała  Rebeka brata imieniem Laban. Ten  to  Laban","!(╝",null]
["udał  się śpiesznie do owego człowieka, za  miasto","!(Ż",null]
["do źródła. 30 Zobaczył bowiem kolczyk i bransolety","!(ż",null]
["na  rękach  swej  siostry i usłyszał,  jak  Rebeka","!(┐",null]
["mówiła, co jej ów człowiek powiedział. Podszedłszy","!(└",null]
["więc do tego człowieka, stojącego z wielbłądami  u","!(┴",null]
["źródła,  31 rzekł do niego: «Pójdź,  błogosławiony","!(┬",null]
["przez   Pana,   czemu   stoisz   tu   na   dworze!","!(├",null]
["Przygotowałem dom dla ciebie i miejsce  dla  twych","!(─",null]
["wielbłądów». 32 Udał się więc ów człowiek do domu.","!(┼",null]
["Rozkiełznano   wielbłądy,  dano  słomę   i   paszę","!(Ă",null]
["wielbłądom  oraz wodę do obmycia jego  nóg  i  nóg","!(ă",null]
["ludzi, którzy z nim byli. 33 Gdy zaś podano  owemu","!(╚",null]
["człowiekowi posiłek, rzekł: «Nie będę jadł, dopóki","!(╔",null]
["nie  przedstawię mej prośby». Rzekł Laban:  «Mów».","!(╩",null]
["34 I  zaczął mówić: «Jestem sługą Abrahama. 35 Pan","!(╦",null]
["w  szczególny sposób błogosławił memu panu,  toteż","!(╠",null]
["stał  się  on zamożny: dał mu owce, woły,  srebro,","!(═",null]
["złoto, niewolników, niewolnice, wielbłądy i  osły.","!(╬",null]
["36 Żona zaś pana mego, Sara, urodziła panu memu  w","!(¤",null]
["podeszłym swym wieku syna. Jemu to oddał  on  całą","!(đ",null]
["swą  majętność. 37 Pan mój kazał mi  przysiąc,  że","!(Đ",null]
["spełnię  takie polecenie: Nie wolno ci wziąć  żony","!(Ď",null]
["dla  mego  syna spośród kobiet Kanaanu - kraju,  w","!(Ë",null]
["którym przebywam, 38 lecz masz udać się do rodziny","!(ď",null]
["mego ojca, do moich krewnych, i stamtąd wziąć żonę","!(Ň",null]
["dla  mego  syna. 39 Gdy zaś rzekłem memu  panu:  A","!(Í",null]
["jeśli  taka  kobieta nie zechce  pójść  ze  mną  -","!(Î",null]
["40 odpowiedział mi: Pan, któremu  służę,  pośle  z","!(ě",null]
["tobą swego anioła i sprawi, że zamiar twój ci  się","!(┘",null]
["powiedzie,  że  weźmiesz  żonę  dla  mego  syna  z","!(┌",null]
["rodziny mojej, z rodu mojego ojca. 41 Będziesz zaś","!(█",null]
["zwolniony z przysięgi, jeśli przyjdziesz  do  mych","!(▄",null]
["krewnych,  a  oni  ci jej nie dadzą;  tylko  wtedy","!(Ţ",null]
["będziesz  zwolniony z przysięgi. 42 Gdy więc  dziś","!(Ů",null]
["przyszedłem  do źródła, modliłem się: Panie,  Boże","!(▀",null]
["pana  mego Abrahama, jeśli taka wola Twoja, spraw,","!(Ó",null]
["abym  dopiął  celu podróży, którą odbywam.  43 Oto","!(ß",null]
["jestem  u źródła. Niech więc stanie się tak,  żeby","!(Ô",null]
["ta  dziewczyna  wyszła czerpać  wodę,  A  gdy  jej","!(Ń",null]
["powiem:  Daj  mi  się napić trochę  wody  z  twego","!(ń",null]
["dzbana, 44 niechaj mi powie: Pij ty, a i wielbłądy","!(ň",null]
["twe napoję; będzie to ta kobieta, którą Pan wybrał","!(Š",null]
["dla syna pana mojego. 45 Zaledwie przestałem tak w","!(š",null]
["duchu się modlić, ukazała się Rebeka z dzbanem  na","!(Ŕ",null]
["ramieniu  i  zeszła do źródła, aby  czerpać  wodę.","!(Ú",null]
["Wtedy powiedziałem do niej: Daj mi pić. 46 Ona zaś","!(ŕ",null]
["szybko nachyliła swój dzban i powiedziała: Pij,  a","!(Ű",null]
["potem napoję także twe wielbłądy. I napiłem się  i","!(ý",null]
["wielbłądy  moje  napoiła. 47 A  gdym  ją  zapytał:","!(Ý",null]
["Czyją  jesteś  córką, odpowiedziała: Jestem  córką","!(ţ",null]
["Betuela,  syna  Nachora, którego  urodziła  Milka.","!(´",null]
["Włożyłem  więc kolczyk w jej nozdrza i  bransolety","!(­",null]
["na jej ręce. 48 A potem padłem na kolana i oddałem","!(˝",null]
["pokłon  Panu; i dziękowałem Panu, Bogu  pana  mego","!(˛",null]
["Abrahama, że poprowadził mnie drogą właściwą, abym","!(ˇ",null]
["wziął  bratanicę pana mego za żonę dla jego  syna.","!(˘",null]
["49 A  teraz powiedzcie mi, czy chcecie okazać panu","!(§",null]
["mojemu  prawdziwą  życzliwość;  a  jeśli   nie   -","!(÷",null]
["powiedzcie, a wtedy udam się gdzie indziej»*.","!(¸",null]
["50 Wtedy   Laban  i  Betuel  tak  odpowiedzieli:","!(°",null]
["«Ponieważ   Pan  tak  zamierzył,  nie  możemy   ci","!(¨",null]
["powiedzieć nie lub tak. 51 masz przed sobą Rebekę,","!(˙",null]
["weź  ją z sobą i idź. Niechaj będzie ona żoną syna","!(ű",null]
["pana  twego,  jak  postanowił Pan».  52 Gdy  sługa","!(Ř",null]
["Abrahama usłyszał te ich słowa, oddał pokłon Panu.","!(ř",null]
["53 Po czym wyjąwszy srebrne i złote klejnoty  oraz","!(■",null]
["szaty,  dał  je  Rebece;  a  bratu  i  matce   jej","!( ",null]
["ofiarował kosztowności. 54 Potem on i ci, którzy z","!)!",null]
["nim  przybyli, najadłszy się i napiwszy, udali się","!)\"",null]
["na  spoczynek.  A  gdy wstali  rano,  rzekł  sługa","!)#",null]
["Abrahama:  «Pozwólcie  mi wrócić  do  mego  pana».","!)$",null]
["55 Odpowiedzieli brat i matka dziewczyny: «Niechaj","!)%",null]
["pozostanie  ona  z dziesięć dni, zanim  odejdzie».","!)&",null]
["56 Ale  on  przynaglał mówiąc:  «Nie  zatrzymujcie","!)'",null]
["mnie  wy, skoro Pan pozwolił mi dopiąć celu  mojej","!)(",null]
["podróży.  Pozwólcie mi odejść  i  wrócić  do  mego","!))",null]
["pana».  57 Wtedy oni rzekli: «Zawołajmy dziewczynę","!)*",null]
["i  zapytajmy ją samą». 58 Zawołali zatem Rebekę  i","!)+",null]
["spytali: «Czy chcesz iść z tym człowiekiem?» A ona","!),",null]
["odpowiedział:   «Chcę  iść».   59 Wyprawili   więc","!)-",null]
["Rebekę,  siostrę swoją, i jej piastunkę  ze  sługą","!).",null]
["Abrahama i jego ludźmi. 60 Pobłogosławili Rebekę i","!)/",null]
["tak rzekli:","!)0",null]
["«Siostro nasza, wzrastaj","!)1",null]
["w tysiące nieprzeliczone:","!)2",null]
["i niech potomstwo twoje zdobędzie","!)3",null]
["bramy swych nieprzyjaciół!»","!)4",null]
["61 Po  czym Rebeka i jej niewolnice  wsiadły  na","!)5",null]
["wielbłądy  i  ruszyły w drogę za owym człowiekiem.","!)6",null]
["Sługa Abrahama zabrał więc Rebekę i odjechał.","!)7",null]
["62 A  Izaak, który naówczas mieszkał w  Negebie,","!)8",null]
["właśnie  wracał  od studni Lachaj-Roj;  63 wyszedł","!)9",null]
["bowiem   pogrążony  w  smutku*   na   pole   przed","!):",null]
["wieczorem. Podniósłszy oczy ujrzał zbliżające  się","!);",null]
["wielbłądy.  64 Gdy  zaś  Rebeka  podniosła   oczy,","!)<",null]
["spostrzegła  Izaaka,  szybko zsiadła  z  wielbłąda","!)=",null]
["65 i  spytała  sługi: «Kto to jest ten  mężczyzna,","!)>",null]
["który    idzie   ku   nam   przez   pole?»   Sługa","!)?",null]
["odpowiedział:  «To mój pan». Wtedy  Rebeka  wzięła","!)@",null]
["zasłonę i zakryła twarz*.","!)A",null]
["66 Kiedy sługa opowiedział Izaakowi o wszystkim,","!)B",null]
["czego  dokonał,  67 Izaak  wprowadził  Rebekę   do","!)C",null]
["namiotu Sary, swej matki. Wziąwszy Rebekę za żonę,","!)D",null]
["Izaak miłował ją, bo była mu pociechą po matce.","!)E",null]
[null,"!)F","/"]
["Potomkowie Abrahama i Ketury. Śmierć Abrahama","!)G","/"]
["┌────┐ 01 Abraham poślubił  jeszcze drugą kobietę,","!)H",null]
["│ 25 │ imieniem  Ketura.  02 Ona  to  urodziła  mu","!)I",null]
["└────┘ Zimrana,    Jokszana,   Medana,    Midiana,","!)J",null]
["Jiszbaka i Szuacha.","!)K",null]
["03 Jokszan był ojcem Saby i Dedana;  synami  zaś","!)L",null]
["Dedana byli: Aszszurim, Letuszim i Leummim.","!)M",null]
["04 Synowie Midiana: Efa, Efer, Henoch,  Abida  i","!)N",null]
["Eldaa. - Ci wszyscy byli potomkami Ketury.","!)O",null]
["05 Abraham  całą swą majętność  oddał  Izaakowi,","!)P",null]
["06 synów  zaś,  których miał z żon  drugorzędnych,","!)Q",null]
["obdarował i kazał im jeszcze za swego życia odejść","!)R",null]
["od  Izaaka  ku  wschodowi, do  kraju  leżącego  na","!)S",null]
["wschód.","!)T",null]
["07 A  gdy Abraham dożył lat stu siedemdziesięciu","!)U",null]
["pięciu,  08 zbliżył się kres jego życia i zmarł  w","!)V",null]
["późnej,  lecz szczęśliwej starości, syt  życia,  i","!)W",null]
["połączył  się  ze  swoimi  przodkami.  09 Izaak  i","!)X",null]
["Izmael, synowie Abrahama, pochowali go w pieczarze","!)Y",null]
["Makpela  na  polu Efrona, syna Sochara Chetyty,  w","!)Z",null]
["pobliżu Mamre. 10 Na tym polu, które nabył Abraham","!)[",null]
["od  Chetytów, został on pochowany obok swej  żony,","!)\\",null]
["Sary.","!)]",null]
["11 Po  śmierci  Abrahama  Bóg  błogosławił  jego","!)^",null]
["synowi Izaakowi. Izaak zamieszkał w pobliżu studni","!)_",null]
["Lachaj-Roj.","!)`",null]
[null,"!)a","/"]
["Potomkowie Izmaela","!)b","/"]
["12 Oto   potomkowie  Izmaela,   syna   Abrahama,","!)c",null]
["którego  Abrahamowi  urodziła  Egipcjanka   Hagar,","!)d",null]
["niewolnica Sary.","!)e",null]
["13 Oto imiona synów Izmaela, imiona pochodzących","!)f",null]
["od   nich   potomków:  Nebajot,  pierworodny   syn","!)g",null]
["Izmaela,  Kedar, Adbeel, Mibsam, 14 Miszma,  Duma,","!)h",null]
["Massa. 15 Chadad, Tema, Jetur, Nafisz i Kedma.","!)i",null]
["16 Oto synowie Izmaela i takie są zarazem  nazwy","!)j",null]
["miejscowości,  w  których oni przebywali  lub  się","!)k",null]
["osiedlili - dwunastu naczelników ich szczepów.","!)l",null]
["17 A  Izmael, mając sto trzydzieści siedem  lat,","!)m",null]
["doszedł do kresu swego życia; umarł i połączył się","!)n",null]
["ze swoimi przodkami.","!)o",null]
["18 [Jego zaś potomkowie] mieszkali od Chawila aż","!)p",null]
["do  Szur, leżącego naprzeciw Egiptu, na drodze  do","!)q",null]
["Aszszuru.  Osiedlili się tam, mimo  sprzeciwu*  ze","!)r",null]
["strony spokrewnionych z nimi szczepów.","!)s",null]
[null,"!)t","\\"]
["DZIEJE JAKUBA, SYNA IZAAKA","!)u","\\"]
[null,"!)v","/"]
["Narodziny Ezawa i Jakuba","!)w","/"]
["19 Oto dzieje potomków Izaaka, syna Abrahama.","!)x",null]
["Abraham   był   ojcem  Izaaka.   20 Izaak   miał","!)y",null]
["czterdzieści lat, gdy wziął sobie za żonę  Rebekę,","!)z",null]
["córkę  Betuela, Aramejczyka z Paddan-Aram, siostrę","!){",null]
["Labana Aramejczyka.","!)|",null]
["21 Izaak  modlił się do Pana za swą  żonę,  gdyż","!)}",null]
["była  ona  niepłodna. Pan wysłuchał go, i  Rebeka,","!)~",null]
["żona  Izaaka,  stała  się  brzemienna.  22 A   gdy","!)\u007f",null]
["walczyły  z  sobą  dzieci w jej łonie,  pomyślała:","!)Ç",null]
["«Jeśli tak bywa, to czemu mnie się to przytrafia?»","!)ü",null]
["Poszła  więc  zapytać  o to  Pana,  23 a  Pan  jej","!)é",null]
["powiedział*:","!)â",null]
["«Dwa narody są w twym łonie,","!)ä",null]
["dwa odrębne ludy wyjdą z twych wnętrzności;","!)ů",null]
["jeden będzie silniejszy od drugiego,","!)ć",null]
["starszy będzie sługą młodszego».","!)ç",null]
["24 Kiedy nadszedł czas porodu, okazało się, że w","!)ł",null]
["łonie  jej  były bliźnięta. 25 I wyszedł  pierwszy","!)ë",null]
["syn  czerwony*,  cały pokryty  owłosieniem,  jakby","!)Ő",null]
["płaszczem;  nazwano go więc Ezaw.  26 Zaraz  potem","!)ő",null]
["ukazał  się brat jego, trzymający Ezawa za  piętę;","!)î",null]
["dano  mu  przeto  imię Jakub*. -  Izaak  miał  lat","!)Ź",null]
["sześćdziesiąt, gdy mu się oni urodzili.","!)Ä",null]
["27 A  gdy chłopcy urośli, Ezaw stał się zręcznym","!)Ć",null]
["myśliwym,   żyjącym   w  polu.   Jakub   zaś   był","!)É",null]
["człowiekiem  spokojnym, mieszkającym  w  namiocie.","!)Ĺ",null]
["28 Izaak  miłował  Ezawa, bo  ten  przyrządzał  mu","!)ĺ",null]
["ulubione  potrawy  z upolowanej zwierzyny;  Rebeka","!)ô",null]
["natomiast kochała Jakuba.","!)ö",null]
[null,"!)Ľ","/"]
["Ezaw sprzedaje Jakubowi swe pierworodztwo","!)ľ","/"]
["29 Gdy pewnego razu Jakub gotował jakąś potrawę,","!)Ś",null]
["nadszedł z pola Ezaw bardzo znużony 30 i rzekł  do","!)ś",null]
["Jakuba: «Daj mi choć trochę tej czerwonej potrawy,","!)Ö",null]
["jestem  bowiem znużony». Dlatego nazwano go Edom*.","!)Ü",null]
["31 Jakub  odpowiedział: «Odstąp mi  najprzód  twój","!)Ť",null]
["przywilej  pierworodztwa!» 32 Rzekł  Ezaw:  «Skoro","!)ť",null]
["niemal    umieram   [z   głodu],   cóż    mi    po","!)Ł",null]
["pierworodztwie?»   33 Na  to  Jakub:   «Zaraz   mi","!)×",null]
["przysięgnij!» Ezaw mu przysiągł i tak odstąpił swe","!)č",null]
["pierworodztwo  Jakubowi.  34 Wtedy   Jakub   podał","!)á",null]
["Ezawowi  chleb i gotowaną soczewicę.  Ezaw  najadł","!)í",null]
["się  i napił, a potem wstał i oddalił się. Tak  to","!)ó",null]
["Ezaw zlekceważył przywilej pierworodztwa.","!)ú",null]
[null,"!)Ą","/"]
["Izaak w Gerarze. Przymierze z Abimelekiem","!)ą","/"]
["┌────┐ 01 Gdy  w kraju nastał głód, drugi z  kolei","!)Ž",null]
["│ 26 │ po tym, który był za czasów Abrahama, Izaak","!)ž",null]
["└────┘ powędrował     do     Abimeleka,      króla","!)Ę",null]
["filistyńskiego, do Geraru. 02 Ukazał mu się bowiem","!)ę",null]
["Pan  i  rzekł: «Nie idź do Egiptu, lecz  zatrzymaj","!)¬",null]
["się w tym kraju, który ci wskażę. 03 Zamieszkaj  w","!)ź",null]
["tym  kraju, a ja będę z tobą, będę ci błogosławił.","!)Č",null]
["Bo  tobie  i  twemu potomstwu oddaję wszystkie  te","!)ş",null]
["ziemie i dotrzymam przysięgi*, którą dałem twojemu","!)«",null]
["ojcu, Abrahamowi, 04 że rozmnożę potomstwo twe jak","!)»",null]
["gwiazdy  na  niebie  oraz  dam  twojemu  potomstwu","!)░",null]
["wszystkie  te  ziemie. Wszystkie ludy  ziemi  będą","!)▒",null]
["sobie   życzyć  szczęścia  [takiego,  jakie   jest","!)▓",null]
["udziałem]  twego potomstwa, 05 dlatego że  Abraham","!)│",null]
["był  mi  posłuszny  -  przestrzegał  tego,  co  mu","!)┤",null]
["poleciłem: moich nakazów, praw i pouczeń».","!)Á",null]
["06 Tak  więc  Izaak zamieszkał w  Gerarze.  07 A","!)Â",null]
["kiedy  okoliczni mieszkańcy pytali go o jego żonę,","!)Ě",null]
["odpowiedział:  «Jest ona moją  siostrą».  Bał  się","!)Ş",null]
["bowiem  mówić: «To moja żona», gdyż myślał  sobie:","!)╣",null]
["«Jeszcze  gotowi  mnie zabić z powodu  Rebeki».  -","!)║",null]
["Była ona bowiem bardzo piękna.","!)╗",null]
["08 Gdy  tak  mieszkał tam dłuższy czas,  pewnego","!)╝",null]
["razu  Abimelek, król filistyński, wyglądając przez","!)Ż",null]
["okno,  dostrzegł Izaaka uśmiechającego* się  czule","!)ż",null]
["do  Rebeki  jako do żony. 09 Wezwał więc  Abimelek","!)┐",null]
["Izaaka  i  rzekł:  «Przecież to jest  twoja  żona;","!)└",null]
["dlaczego   mówiłeś:   Jest  ona   moją   siostrą?»","!)┴",null]
["Odpowiedział mu Izaak: «Mówiłem tak, aby przez nią","!)┬",null]
["nie  postradać życia». 10 A na to Abimelek: «Czemu","!)├",null]
["z  nami  tak  postąpiłeś? Niewiele brakowało,  aby","!)─",null]
["któryś z mych poddanych żył z twoją żoną, a  wtedy","!)┼",null]
["sprowadziłbyś na nas winę*!» 11 Abimelek dał  więc","!)Ă",null]
["wszystkim   swym   poddanym   takie   ostrzeżenie:","!)ă",null]
["«Ktokolwiek   tknie  się  żony   tego   człowieka,","!)╚",null]
["zostanie zgładzony».","!)╔",null]
["12 Przebywając w tym kraju, zasiał Izaak  ziarno","!)╩",null]
["i doczekał się w owym roku stokrotnego plonu, gdyż","!)╦",null]
["Pan mu pobłogosławił. 13 i tak stawał się on coraz","!)╠",null]
["bardziej   zasobny,   aż  dorobił   się   wielkiej","!)═",null]
["majętności. 14 Miał liczne stada owiec i  wołów  i","!)╬",null]
["wiele   służby.   Toteż  Filistyni   z   zazdrości","!)¤",null]
["15 zasypali ziemią wszystkie studnie, które słudzy","!)đ",null]
["jego ojca, Abrahama, niegdyś wykopali. 16 Sam  zaś","!)Đ",null]
["Abimelek  rzekł  do  Izaaka: «Odejdź  od  nas,  bo","!)Ď",null]
["jesteś zamożniejszy od nas!» 17 Izaak oddalił  się","!)Ë",null]
["więc stamtąd i rozbiwszy namioty w dolinie Geraru,","!)ď",null]
["tam  osiadł. 18 I zaczął oczyszczać studnie, które","!)Ň",null]
["były  niegdyś  wykopane za  życia  Abrahama,  jego","!)Í",null]
["ojca,   a  które  Filistyni  po  śmierci  Abrahama","!)Î",null]
["zasypali,  i  przywrócił  im  takie  nazwy,  jakie","!)ě",null]
["niegdyś  ponadawał jego ojciec.  19 A  gdy  słudzy","!)┘",null]
["Izaaka,  kopiąc w owej dolinie studnię,  natrafili","!)┌",null]
["na  bijące  źródło, 20 pasterze z Geraru  wszczęli","!)█",null]
["sprzeczkę  z pasterzami Izaaka i mówili:  «To  dla","!)▄",null]
["nas  ta  woda!» - Studnię tę nazwał on  Esek*,  bo","!)Ţ",null]
["swarzyli  się z nim o nią. 21 Potem wykopali  inną","!)Ů",null]
["studnię, i znów powstał o nią spór; toteż dał  jej","!)▀",null]
["nazwę Sitna*. 22 Izaak przeniósł się więc na  inne","!)Ó",null]
["miejsce  i  wykopał  jeszcze inną  studnię.  O  tę","!)ß",null]
["studnię  już nie było sporów. Izaak dał jej  nazwę","!)Ô",null]
["Rechobot*,  mówiąc: «Teraz dał  nam  Pan  swobodną","!)Ń",null]
["przestrzeń,  abyśmy się rozmnażali w  tym  kraju».","!)ń",null]
["23 Potem wyruszył Izaak do Beer-Szeby. 24 I  zaraz","!)ň",null]
["pierwszej nocy ukazał mu się Pan i rzekł:","!)Š",null]
["«Ja jestem Bogiem twego ojca, Abrahama.","!)š",null]
["Nie lękaj się, bo Ja będę z tobą.","!)Ŕ",null]
["I   będę   ci  błogosławił,  rozmnażając   twoje","!)Ú",null]
["potomstwo","!)ŕ",null]
["przez wzgląd na Abrahama, który Mi służył».","!)Ű",null]
["25 Izaak zbudował więc tam ołtarz i wzywał imienia","!)ý",null]
["Pana.  Rozbił też tam swój namiot, a słudzy Izaaka","!)Ý",null]
["wykopali tam studnię.","!)ţ",null]
["26 Potem  przybyli z Geraru Abimelek i  Achuzat,","!)´",null]
["jeden z przyjaciół Abimeleka, oraz dowódca wojska,","!)­",null]
["Pikol.  27 Izaak rzekł do nich: «Czemu przybywacie","!)˝",null]
["do   mnie,  przecież  znienawidziliście   mnie   i","!)˛",null]
["kazaliście  mi  się  od was oddalić?»  28 Oni  zaś","!)ˇ",null]
["odpowiedzieli:  «Widząc,  jak  Pan  jest  z  tobą,","!)˘",null]
["postanowiliśmy,  aby istniała między  nami,  czyli","!)§",null]
["między  tobą  a nami umowa. Chcemy z tobą  zawrzeć","!)÷",null]
["przymierze, 29 że nie uczynisz nam nic złego,  jak","!)¸",null]
["i  my nie skrzywdziliśmy ciebie, wyświadczając  ci","!)°",null]
["tylko  dobro, i pozwoliliśmy ci spokojnie  odejść.","!)¨",null]
["Niechaj  ci  więc teraz Pan błogosławi!»  30 Izaak","!)˙",null]
["wyprawił   im  ucztę,  oni  zaś  jedli   i   pili.","!)ű",null]
["31 Nazajutrz    rano   złożyli   sobie    nawzajem","!)Ř",null]
["przysięgę,  po czym Izaak ich pożegnał i  rozstali","!)ř",null]
["się w zgodzie.","!)■",null]
["32 A  gdy tego dnia słudzy Izaaka przynieśli  mu","!) ",null]
["wiadomość   o  studni,  którą  wykopali,   mówiąc:","!*!",null]
["«Znaleźliśmy  wodę»,  33 nazwał  on   tę   studnię","!*\"",null]
["Szibea*. - Stąd miasto to nosi po dzień dzisiejszy","!*#",null]
["nazwę Beer-Szeba.","!*$",null]
["34 Gdy Ezaw miał czterdzieści lat, wziął za żonę","!*%",null]
["Jehudit,  córkę  Chetyty  Beeriego,  oraz  Bosmat,","!*&",null]
["córkę  Chetyty Elona. 35 Były one powodem zgryzoty","!*'",null]
["Izaaka i Rebeki.","!*(",null]
[null,"!*)","/"]
["Jakub otrzymuje podstępnie błogosławieństwo*","!**","/"]
["┌────┐ 01 Gdy  Izaak  zestarzał  się  i jego  oczy","!*+",null]
["│ 27 │ stały  się  tak  słabe,  że  już  nie  mógł","!*,",null]
["└────┘ widzieć, zawołał na Ezawa, swego  starszego","!*-",null]
["syna:  «Synu  mój!» 02 A kiedy  ten  odezwał  się:","!*.",null]
["«Jestem», Izaak rzekł: «Oto zestarzałem się i  nie","!*/",null]
["znam   dnia  mojej  śmierci.  03 Weź  więc   teraz","!*0",null]
["przybory  myśliwskie, twój kołczan i łuk,  idź  na","!*1",null]
["łowy i upoluj coś dla mnie. 04 Potem przyrządź  mi","!*2",null]
["smaczną  potrawę, jaką lubię, podaj  mi  ją,  abym","!*3",null]
["jadł i abym ci pobłogosławił, zanim umrę».","!*4",null]
["05 Rebeka słyszała to, co Izaak mówił  do  swego","!*5",null]
["syna Ezawa. Gdy więc Ezaw poszedł już na łowy, aby","!*6",null]
["przynieść coś z upolowanej zwierzyny, 06 rzekła do","!*7",null]
["swego   syna   Jakuba:  «Słyszałam,   jak   ojciec","!*8",null]
["rozmawiał  z  twoim bratem Ezawem i dał  mu  takie","!*9",null]
["polecenie: 07 Przynieś dla mnie coś z polowania  i","!*:",null]
["przyrządź   smaczną   potrawę,   abym   zjadł    i","!*;",null]
["pobłogosławił  cię  wobec  Pana  przed   śmiercią.","!*<",null]
["08 Teraz więc, synu mój, posłuchaj mego polecenia,","!*=",null]
["które  ci  dam. 09 Idź, weź dla mnie z trzody  dwa","!*>",null]
["dorodne  koźlęta, ja zaś przyrządzę z nich smaczną","!*?",null]
["potrawę  dla twego ojca, taką, jaką lubi. 10 Potem","!*@",null]
["mu  zaniesiesz, on zje i w zamian za to udzieli ci","!*A",null]
["przed śmiercią błogosławieństwa».","!*B",null]
["11 Ale Jakub rzekł do swej matki: «Przecież  mój","!*C",null]
["brat,   Ezaw,  jest  owłosiony,  ja  zaś   gładki.","!*D",null]
["12 Jeśli  się  mnie  dotknie  mój  ojciec,  będzie","!*E",null]
["wyglądało  tak,  jak gdybym z  niego  żartował,  i","!*F",null]
["wtedy mogę ściągnąć na siebie przekleństwo zamiast","!*G",null]
["błogosławieństwa». 13 Rzekła mu matka:  «Niech  na","!*H",null]
["mnie spadnie to przekleństwo dla ciebie, mój synu!","!*I",null]
["Tylko   posłuchaj   mnie,  idź   i   przynieś   mi","!*J",null]
["[koźlęta]».  14 Poszedł więc,  wziął  i  przyniósł","!*K",null]
["[je]  swej  matce;  ona zaś  przyrządziła  z  nich","!*L",null]
["smaczną  potrawę,  taką, jaką lubił  jego  ojciec.","!*M",null]
["15 Potem   Rebeka   wzięła  szaty   Ezawa,   swego","!*N",null]
["starszego  syna, najlepsze, jakie miała u  siebie,","!*O",null]
["ubrała w nie Jakuba, swojego młodszego syna,  16 i","!*P",null]
["skórkami  koźląt  owinęła mu ręce  i  nieowłosioną","!*Q",null]
["szyję.   17 Po  czym  dała  Jakubowi  ową  smaczną","!*R",null]
["potrawę,  którą  przygotowała, i chleb.  18 Jakub,","!*S",null]
["wszedłszy  do  swego ojca, rzekł: «Ojcze  mój!»  A","!*T",null]
["Izaak:   «Słyszę;  któryś  ty  jest,  synu   mój?»","!*U",null]
["19 Odpowiedział Jakub ojcu: «Jestem Ezaw, twój syn","!*V",null]
["pierworodny. Uczyniłem, jak mi poleciłeś.  Podnieś","!*W",null]
["się,  siądź  i  zjedz potrawę z upolowanej  przeze","!*X",null]
["mnie  zwierzyny, i pobłogosław mi!» 20 Izaak rzekł","!*Y",null]
["do  syna:  «Jakże tak szybko mogłeś coś  upolować,","!*Z",null]
["synu mój?» A Jakub na to: «Pan, Bóg twój, sprawił,","!*[",null]
["że  tak  mi się właśnie zdarzyło». 21 Wtedy  Izaak","!*\\",null]
["rzekł  do  Jakuba:  «Zbliż  się,  abym  dotknąwszy","!*]",null]
["ciebie mógł się upewnić, czy to mój syn Ezaw,  czy","!*^",null]
["nie».  22 Jakub  przybliżył  się  do  swego   ojca","!*_",null]
["Izaaka,  a  ten  dotknąwszy go rzekł:  «Głos  jest","!*`",null]
["głosem  Jakuba,  ale ręce - rękami Ezawa!»  23 Nie","!*a",null]
["rozpoznał  jednak  Jakuba,  gdyż  jego  ręce  były","!*b",null]
["owłosione  jak  ręce Ezawa. A  mając  udzielić  mu","!*c",null]
["błogosławieństwa,  24 zapytał  go   jeszcze:   «Ty","!*d",null]
["jesteś  syn  mój  Ezaw?» Jakub  odpowiedział:  «Ja","!*e",null]
["jestem». 25 Rzekł więc: «Podaj mi, abym zjadł  to,","!*f",null]
["co   upolowałeś,  synu  mój,   i   abym   ci   sam","!*g",null]
["pobłogosławił».  Jakub  podał  mu   i   on   jadł.","!*h",null]
["Przyniósł mu też i wina, a on pił. 26 A potem jego","!*i",null]
["ojciec  Izaak rzekł do niego: «Zbliż się i pocałuj","!*j",null]
["mnie,  mój synu!» 27 Jakub zbliżył się i pocałował","!*k",null]
["go.  Gdy  Izaak  poczuł woń jego  szat,  dając  mu","!*l",null]
["błogosławieństwo mówił:","!*m",null]
["«Oto   woń   mego  syna  jak  woń  pola,   które","!*n",null]
["pobłogosławił Pan!","!*o",null]
["28 Niechaj  tobie Bóg użycza rosy  z  niebios  i","!*p",null]
["żyzności ziemi,","!*q",null]
["obfitości zboża i moszczu winnego.","!*r",null]
["29 Niechaj ci służą ludy","!*s",null]
["i niech ci pokłon oddają narody.","!*t",null]
["Bądź panem twoich braci","!*u",null]
["i niech ci pokłon oddają synowie twej matki!","!*v",null]
["Każdy,  kto  będzie ci złorzeczył, niech  będzie","!*w",null]
["przeklęty.","!*x",null]
["Każdy, kto będzie cię błogosławił, niech  będzie","!*y",null]
["błogosławiony!»","!*z",null]
["30 Gdy  Izaak  wypowiedział swe błogosławieństwo","!*{",null]
["nad  Jakubem i gdy ten tylko co odszedł od  niego,","!*|",null]
["wrócił  z  łowów brat Jakuba, Ezaw. 31 I on  także","!*}",null]
["przyrządził ulubioną potrawę ojca, zaniósł mu ją i","!*~",null]
["rzekł do niego: «Podnieś się mój ojcze, i jedz to,","!*\u007f",null]
["co   twój   syn   upolował,   abyś   mi   udzielił","!*Ç",null]
["błogosławieństwa!» 32 Izaak go  zapytał:  «Kto  ty","!*ü",null]
["jesteś?»   A  on  odpowiedział:  «Jam   syn   twój","!*é",null]
["pierworodny, Ezaw!» 33 Izaak bardzo się  zatrwożył","!*â",null]
["i   rzekł:  «Kim  więc  był  ten,  który  upolował","!*ä",null]
["zwierzynę  i  przyniósł mi, a ja  jadłem  z  niej,","!*ů",null]
["zanim  ty wróciłeś, i pobłogosławiłem mu? Przecież","!*ć",null]
["to  on  otrzymał  błogosławieństwo!»  34 Gdy  Ezaw","!*ç",null]
["usłyszał  te  słowa swojego ojca, podniósł  głośny","!*ł",null]
["pełen goryczy lament, i rzekł do ojca: «Daj i mnie","!*ë",null]
["błogosławieństwo, mój ojcze!» 35 Izaak powiedział:","!*Ő",null]
["«Przyszedł  podstępnie brat twój  i  zabrał  twoje","!*ő",null]
["błogosławieństwo!»  36 A wtedy  Ezaw:  «Nie  darmo","!*î",null]
["dano  mu imię Jakub! Dwukrotnie mnie już podszedł:","!*Ź",null]
["pozbawił  mnie  mego przywileju  pierworodztwa,  a","!*Ä",null]
["teraz odebrał za mnie błogosławieństwo!»* 37 Izaak","!*Ć",null]
["na  te słowa odrzekł Ezawowi: «Skoro uczyniłem  go","!*É",null]
["twoim  panem, wszystkich zaś jego krewnych -  jego","!*Ĺ",null]
["sługami,  i  zapewniłem  mu  obfitość  zboża  oraz","!*ĺ",null]
["moszczu,  to  cóż  mogę dla  ciebie  uczynić,  mój","!*ô",null]
["synu?»  38 Lecz Ezaw rzekł do ojca: «Czyż  miałbyś","!*ö",null]
["tylko    jedno   błogosławieństwo,   mój    ojcze?","!*Ľ",null]
["Pobłogosław  także  i mnie,  ojcze  mój!»  I  Ezaw","!*ľ",null]
["rozpłakał się w głos. 39 Na to Izaak taką  dał  mu","!*Ś",null]
["odpowiedź:","!*ś",null]
["«Nie będzie żyzny kraj, w którym zamieszkasz,","!*Ö",null]
["bo nie będzie tam rosy z nieba.","!*Ü",null]
["40 Z  miecza  żyć będziesz i będziesz sługą  twego","!*Ť",null]
["brata!","!*ť",null]
["A gdy pragnienie wolności owładnie tobą,","!*Ł",null]
["zrzucisz jego jarzmo z twej szyi»*.","!*×",null]
["41 Ezaw     znienawidził    Jakuba    z     powodu","!*č",null]
["błogosławieństwa, które otrzymał od ojca,  i  taki","!*á",null]
["powziął  zamiar: «Gdy nadejdą dni żałoby  po  moim","!*í",null]
["ojcu, zabiję mojego brata Jakuba». 42 Kiedy Rebeka","!*ó",null]
["dowiedziała się o tym, co mówił Ezaw, jej  starszy","!*ú",null]
["syn,  kazała  zawołać Jakuba i rzekła  mu:  «Ezaw,","!*Ą",null]
["twój  brat, zamierza cię zabić. 43 Posłuchaj  więc","!*ą",null]
["mnie,  synu mój: przygotuj się i uchodź  do  brata","!*Ž",null]
["mego,  Labana, do Charanu. 44 Pozostań  tam  przez","!*ž",null]
["jakiś  czas,  dopóki nie uśmierzy się gniew  twego","!*Ę",null]
["brata.  45 A gdy już przestanie on gniewać się  na","!*ę",null]
["ciebie  i zapomni, co mu uczyniłeś, wtedy  dam  ci","!*¬",null]
["znać  i sprowadzę cię stamtąd. Czemu miałabym  was","!*ź",null]
["obu jednocześnie stracić?»","!*Č",null]
[null,"!*ş","/"]
["Wędrówka Jakuba do Charanu","!*«","/"]
["46 Rebeka mówiła do Izaaka: «Sprzykrzyło mi  się","!*»",null]
["życie  z  tymi  Chetytkami. Jeżeli  jeszcze  Jakub","!*░",null]
["weźmie sobie za żonę Chetytkę, czyli jedną z  tych","!*▒",null]
["kobiet,  które  są w tym kraju, to  już  nie  będę","!*▓",null]
["miała po co żyć!»","!*│",null]
["┌────┐ 01 Wtedy     Izaak      zawołał     Jakuba,","!*┤",null]
["│ 28 │ pobłogosławił  go  i dał  mu  taki  rozkaz:","!*Á",null]
["└────┘ «Nie  bierz  sobie żony spośród  mieszkanek","!*Â",null]
["Kanaanu.   02 Idź  do  Paddan-Aram,   do   rodziny","!*Ě",null]
["Betuela, ojca twej matki, i weź sobie tam za  żonę","!*Ş",null]
["jedną  z  córek  Labana,  twego  wuja.  03 A   Bóg","!*╣",null]
["Wszechmocny  będzie  ci  błogosławił.  Uczyni  cię","!*║",null]
["płodnym  i da ci liczne potomstwo, tak że staniesz","!*╗",null]
["się  praojcem wielu szczepów. 04 Błogosławieństwo,","!*╝",null]
["[otrzymane  przez] Abrahama, da  również  tobie  i","!*Ż",null]
["twojemu potomstwu, abyś posiadł na własność  kraj,","!*ż",null]
["w  którym  przebywasz, a który Bóg  oddał  niegdyś","!*┐",null]
["Abrahamowi».  05 Po czym Izaak wyprawił  Jakuba  w","!*└",null]
["drogę i ten poszedł do Paddan-Aram do Labana, syna","!*┴",null]
["Betuela Aramejczyka, brata Rebeki - matki Jakuba i","!*┬",null]
["Ezawa.","!*├",null]
["06 A    Ezaw    zobaczył,    że    Izaak     dał","!*─",null]
["błogosławieństwo   Jakubowi   i   wysłał   go   do","!*┼",null]
["Paddan-Aram,   aby  sobie  tam   wybrał   żonę   a","!*Ă",null]
["błogosławiąc  go dał mu rozkaz: «Nie  bierz  sobie","!*ă",null]
["żony  spośród mieszkanek Kanaanu!» 07 i  że  Jakub","!*╚",null]
["usłuchał  ojca i matki, i udał się do Paddan-Aram.","!*╔",null]
["08 Gdy  więc  uznał,  że  mieszkanki  Kanaanu  nie","!*╩",null]
["podobają  się  jego ojcu, Izaakowi, 09 poszedł  do","!*╦",null]
["Izmaelitów  i  oprócz żon, które już  miał,  wziął","!*╠",null]
["sobie  za  żonę  Machalat, jedną z córek  Izmaela,","!*═",null]
["syna Abrahama, siostrę Nebajota.","!*╬",null]
["10 Kiedy Jakub wyszedłszy z Beer-Szeby  wędrował","!*¤",null]
["do  Charanu, 11 trafił na jakieś miejsce i tam się","!*đ",null]
["zatrzymał na nocleg, gdy słońce już zaszło.  Wziął","!*Đ",null]
["więc z tego miejsca kamień i podłożył go sobie pod","!*Ď",null]
["głowę,   układając  się  do  snu  na  tym  właśnie","!*Ë",null]
["miejscu.  12 We  śnie  ujrzał  drabinę  opartą  na","!*ď",null]
["ziemi,  sięgającą swym wierzchołkiem  nieba,  oraz","!*Ň",null]
["aniołów   Bożych,  którzy  wchodzili  w   górę   i","!*Í",null]
["schodzili  na  dół.  13 A  oto  Pan  stał  na  jej","!*Î",null]
["szczycie* i mówił: «Ja jestem Pan, Bóg Abrahama  i","!*ě",null]
["Bóg Izaaka. Ziemię, na której leżysz, oddaję tobie","!*┘",null]
["i  twemu potomstwu. 14 A potomstwo twe będzie  tak","!*┌",null]
["liczne  jak  proch  ziemi, ty zaś rozprzestrzenisz","!*█",null]
["się  na  zachód  i  na  wschód,  na  północ  i  na","!*▄",null]
["południe;   wszystkie  plemiona  ziemi   otrzymają","!*Ţ",null]
["błogosławieństwo  przez  ciebie  i   przez   twych","!*Ů",null]
["potomków. 15 Ja jestem z tobą i będę cię  strzegł,","!*▀",null]
["gdziekolwiek się udasz; a potem sprowadzę  cię  do","!*Ó",null]
["tego  kraju.  Bo  nie  opuszczę  cię,  dopóki  nie","!*ß",null]
["spełnię  tego,  co ci obiecuję».  16 A  gdy  Jakub","!*Ô",null]
["zbudził się ze snu, pomyślał: «Prawdziwie Pan jest","!*Ń",null]
["na  tym miejscu, a ja nie wiedziałem». 17 I zdjęty","!*ń",null]
["trwogą  rzekł:  «O,  jakże  miejsce  to  przejmuje","!*ň",null]
["grozą! Prawdziwie jest to dom Boga i brama nieba!»","!*Š",null]
["18 Wstawszy  więc  rano, wziął  ów  kamień,  który","!*š",null]
["podłożył sobie pod głowę, postawił go jako  stelę*","!*Ŕ",null]
["i  rozlał  na jego wierzchu oliwę. 19 I  dał  temu","!*Ú",null]
["miejscu nazwę Betel*. - Natomiast pierwotna  nazwa","!*ŕ",null]
["tego  miejsca była Luz. - 20 Po czym  złożył  taki","!*Ű",null]
["ślub: «Jeżeli Pan Bóg będzie ze mną, strzegąc mnie","!*ý",null]
["w  drodze, w którą wyruszyłem, jeżeli da mi  chleb","!*Ý",null]
["do  jedzenia i ubranie do okrycia się 21 i  jeżeli","!*ţ",null]
["wrócę  szczęśliwie do domu ojca mojego, Pan będzie","!*´",null]
["moim  Bogiem. 22 Ten zaś kamień, który  postawiłem","!*­",null]
["jako  stelę, będzie domem Boga. Z wszystkiego,  co","!*˝",null]
["mi dasz, będę Ci składał w ofierze dziesięcinę».","!*˛",null]
[null,"!*ˇ","/"]
["Małżeństwo Jakuba","!*˘","/"]
["┌────┐ 01 Jakub,   wyruszywszy   w  dalszą  drogę,","!*§",null]
["│ 29 │ powędrował do ziemi synów Wschodu*.  02 Tam","!*÷",null]
["└────┘ ujrzał  studnię w polu i trzy  stada  owiec","!*¸",null]
["wylegujących  się wokół niej; z tej bowiem  studni","!*°",null]
["pojono  stada.  Wielki zaś kamień  przykrywał  jej","!*¨",null]
["otwór.  03 Toteż gromadzono tu wszystkie  stada  i","!*˙",null]
["wtedy  dopiero odsuwano kamień znad otworu studni,","!*ű",null]
["a  po  napojeniu owiec przesuwano go znów na dawne","!*Ř",null]
["miejsce  nad  otwór  studni.  04 Jakub  rzekł   do","!*ř",null]
["czekających  tam  pasterzy*:  «Bracia  moi,   skąd","!*■",null]
["jesteście?»   Odpowiedzieli   mu:   «Jesteśmy    z","!* ",null]
["Charanu». 05 On zaś pytał ich: «Czy znacie Labana,","!+!",null]
["syna  Nachora?» Oni na to: «Znamy».  06 I  jeszcze","!+\"",null]
["zapytał    ich:    «Czy   dobrze    się    miewa?»","!+#",null]
["Odpowiedzieli:  «Dobrze.  Ale  oto   jego   córka,","!+$",null]
["Rachela*,  nadchodzi z trzodą».  07 Wtedy  [Jakub]","!+%",null]
["rzekł:  «Ponieważ jeszcze jest jasny dzień  i  nie","!+&",null]
["czas zapędzać trzody, napójcie trzodę i idźcie  ją","!+'",null]
["paść».  08 Oni zaś powiedzieli: «Nie możemy  poić,","!+(",null]
["dopóki  nie  spędzą wszystkich stad i  nie  odsuną","!+)",null]
["kamienia  znad otworu studni, wtedy będziemy  poić","!+*",null]
["owce». 09 Gdy Jakub tak z nimi rozmawiał, Rachela,","!++",null]
["która  była  pasterką, nadeszła  ze  stadem  owiec","!+,",null]
["swego ojca.","!+-",null]
["10 A  gdy  Jakub ujrzał Rachelę,  córkę  Labana,","!+.",null]
["brata  swej matki, i trzodę tegoż Labana,  zbliżył","!+/",null]
["się,  odsunął kamień znad otworu studni  i  napoił","!+0",null]
["trzodę  Labana.  11 A  potem  ucałował  Rachelę  i","!+1",null]
["rozpłakał  się  w  głos. 12 Kiedy  zaś  powiedział","!+2",null]
["Racheli,  że  jest siostrzeńcem  jej  ojca,  synem","!+3",null]
["Rebeki, pobiegła i opowiedziała o tym swemu  ojcu.","!+4",null]
["13 Gdy  Laban usłyszał nowinę, że to  jest  Jakub,","!+5",null]
["jego   siostrzeniec,  wybiegł  mu  na   spotkanie,","!+6",null]
["uściskał  go i ucałował, i wprowadził go do  swego","!+7",null]
["domu.  Wtedy  to  Jakub  opowiedział  Labanowi   o","!+8",null]
["wszystkim.  14 Laban  rzekł do  Jakuba:  «Przecież","!+9",null]
["jesteś  moją  kością  i  ciałem*».  A  gdy   Jakub","!+:",null]
["przebywał  u  Labana miesiąc,  15 rzekł  do  niego","!+;",null]
["Laban: «Czyż dlatego, że jesteś moim krewnym, masz","!+<",null]
["mi  służyć za darmo? Powiedz mi więc, jaką mam  ci","!+=",null]
["dać  zapłatę?»  -  16 Miał zaś Laban  dwie  córki;","!+>",null]
["starsza  nazywała  się  Lea,  a  młodsza  Rachela.","!+?",null]
["17 Oczy  Lei  były  jakby zgaszone*,  Rachela  zaś","!+@",null]
["miała  piękną  postać  i miłą  powierzchowność.  -","!+A",null]
["18 Ponieważ  Jakub  pokochał  Rachelę,  rzekł   do","!+B",null]
["Labana:  «Będę ci służył przez siedem lat  za  twą","!+C",null]
["młodszą   córkę,  Rachelę».  19 Laban  powiedział:","!+D",null]
["«Wolę dać ją tobie niż komu innemu. Pozostań  więc","!+E",null]
["u  mnie».  20 I tak służył Jakub za Rachelę  przez","!+F",null]
["siedem lat, a wydały mu się one jak dni kilka,  bo","!+G",null]
["bardzo miłował Rachelę.","!+H",null]
["21 Wreszcie  rzekł  Jakub do  Labana:  «Ponieważ","!+I",null]
["czas  już upłynął, daj mi córkę twą za żonę,  abym","!+J",null]
["się  z  nią połączył». 22 Wtedy Laban, zaprosiwszy","!+K",null]
["wszystkich mieszkańców tej miejscowości,  wyprawił","!+L",null]
["ucztę. 23 A gdy był wieczór, Laban wziął córkę swą","!+M",null]
["Leę  i wprowadził ją do Jakuba, i ten zbliżył  się","!+N",null]
["do   niej.   24 Dał  też  Laban  tej  córce   swej","!+O",null]
["niewolnicę Zilpę.","!+P",null]
["25 Rano  Jakub zobaczył, że ma przed  sobą  Leę.","!+Q",null]
["Rzekł więc do Labana: «Cóż mi uczyniłeś? Czyż  nie","!+R",null]
["za  Rachelę  ci  służyłem? Czemu mnie  oszukałeś?»","!+S",null]
["26 Laban  odpowiedział: «Nie ma tu u nas  zwyczaju","!+T",null]
["wydawania  za mąż [córki] młodszej przed  starszą.","!+U",null]
["27 Bądź  przez  tydzień z tą*,  a  potem  damy  ci","!+V",null]
["drugą,  za  którą jednak będziesz  u  mnie  służył","!+W",null]
["jeszcze  siedem następnych lat». 28 Jakub przystał","!+X",null]
["na to i był przez tydzień z tą. Potem Laban dał mu","!+Y",null]
["córkę  swą, Rachelę, za żonę. 29 Racheli dał Laban","!+Z",null]
["również niewolnicę Bilhę, aby jej usługiwała.","!+[",null]
["30 Jakub więc zbliżył się do Racheli i kochał ją","!+\\",null]
["bardziej  niż Leę. I pozostał na służbie u  Labana","!+]",null]
["przez siedem następnych lat.","!+^",null]
[null,"!+_","/"]
["Dzieci Jakuba*","!+`","/"]
["31 Gdy  Pan  widział, że Lea została  odsunięta,","!+a",null]
["otworzył  jej  łono; Rachela zaś  była  niepłodna.","!+b",null]
["32 Lea  poczęła więc i urodziła syna,  i  dała  mu","!+c",null]
["imię   Ruben   mówiąc:  «Wejrzał   Pan   na   moje","!+d",null]
["upokorzenie;  teraz mąż mój będzie mnie  miłował».","!+e",null]
["33 A  gdy  znów  poczęła i urodziła syna,  rzekła:","!+f",null]
["«Usłyszał  Pan, że zostałam odsunięta,  i  dał  mi","!+g",null]
["jeszcze  to  dziecko»;  nazwała  więc  je  Symeon.","!+h",null]
["34 Potem  znów poczęła i urodziła syna, i  rzekła:","!+i",null]
["«Już  teraz  mąż  mój przywiąże się  do  mnie,  bo","!+j",null]
["urodziłam mu trzech synów»; dlatego dała  mu  imię","!+k",null]
["Lewi. 35 I jeszcze raz poczęła, i urodziwszy  syna","!+l",null]
["rzekła: «Tym razem będę sławić Pana»; dlatego dała","!+m",null]
["mu imię Juda. Po czym przestała rodzić.","!+n",null]
["┌────┐ 01 Rachela  zaś  widząc, że  nie  może  dać","!+o",null]
["│ 30 │ Jakubowi   potomstwa,    zazdrościła   swej","!+p",null]
["└────┘ siostrze  i  rzekła do męża:  «Spraw,  abym","!+q",null]
["miała  dzieci;  bo inaczej przyjdzie  mi  umrzeć!»","!+r",null]
["02 Jakub rozgniewał się na Rachelę i odparł: «Czyż","!+s",null]
["to ja, a nie Bóg, odmawiam ci potomstwa?» 03 Wtedy","!+t",null]
["ona  powiedziała: «Mam niewolnicę Bilhę. Zbliż się","!+u",null]
["do  niej,  aby urodziła dzieci na moich  kolanach;","!+v",null]
["chociaż   w  ten  sposób  będę  miała  od   ciebie","!+w",null]
["potomstwo»*. 04 Dała mu więc swą niewolnicę  Bilhę","!+x",null]
["za  żonę,  i Jakub zbliżył się do niej.  05 A  gdy","!+y",null]
["Bilha poczęła i urodziła Jakubowi syna, 06 Rachela","!+z",null]
["rzekła:  «Bóg  jako  sędzia otoczył  mnie  opieką;","!+{",null]
["wysłuchawszy mnie dał mi syna». Dlatego nazwała go","!+|",null]
["Dan. 07 Niewolnica Racheli, Bilha, znowu poczęła i","!+}",null]
["urodziła Jakubowi drugiego syna. 08 Wtedy  Rachela","!+~",null]
["rzekła: «Nadludzką walkę wiodłam z siostrą moją  i","!+\u007f",null]
["zwyciężyłam!» Przeto dała mu imię Neftali.","!+Ç",null]
["09 Ale i Lea widząc, że przestała rodzić, wzięła","!+ü",null]
["swą  niewolnicę Zilpę i dała ją Jakubowi za  żonę.","!+é",null]
["10 Zilpa, niewolnica Lei, urodziła Jakubowi  syna.","!+â",null]
["11 Wtedy  Lea zawołała: «Szczęśliwie!» i  dała  mu","!+ä",null]
["imię Gad. 12 A gdy Zilpa, niewolnica Lei, urodziła","!+ů",null]
["Jakubowi  drugiego syna, 13 Lea  powiedziała:  «Na","!+ć",null]
["moje   szczęście!  Bo  kobiety  będą  mnie   zwały","!+ç",null]
["szczęśliwą». Dała więc mu imię Aser.","!+ł",null]
["14 Pewnego razu Ruben, wyszedłszy na  pole,  gdy","!+ë",null]
["żęto pszenicę, znalazł mandragory* i przyniósł  je","!+Ő",null]
["swej  matce,  Lei. Wtedy Rachela rzekła:  «Daj  mi","!+ő",null]
["mandragory syna twego». 15 A na to Lea: «Czyż  nie","!+î",null]
["dość,  że mi zabrałaś mego męża, i jeszcze  chcesz","!+Ź",null]
["zabrać  mandragory  mego syna?» Rachela  zawołała:","!+Ä",null]
["«Niechaj  więc  śpi z tobą tej nocy za  mandragory","!+Ć",null]
["twego  syna!»  16 A gdy Jakub wracał  wieczorem  z","!+É",null]
["pola,  wyszła  Lea naprzeciw niego i  rzekła:  «Do","!+Ĺ",null]
["mnie  przyjdź,  bo nabyłam cię za mandragory  mego","!+ĺ",null]
["syna».  I spał z nią owej nocy. 17 Bóg zaś spełnił","!+ô",null]
["pragnienie   Lei:  poczęła  i  urodziła   Jakubowi","!+ö",null]
["piątego syna. 18 I mówiła: «Dał mi Bóg nagrodę  za","!+Ľ",null]
["to,  że  oddałam moją niewolnicę mężowi».  Nazwała","!+ľ",null]
["więc  go  Issachar. 19 A gdy Lea  znów  poczęła  i","!+Ś",null]
["urodziła   szóstego   syna  Jakubowi,   20 rzekła:","!+ś",null]
["«Obdarował  mnie Bóg wspaniałym darem, teraz  będę","!+Ö",null]
["już   miała   pierwszeństwo  u  mego  męża,   gdyż","!+Ü",null]
["urodziłam mu sześciu synów!» Dała więc synowi imię","!+Ť",null]
["Zabulon.  21 Wreszcie  urodziła  i  córkę,   którą","!+ť",null]
["nazwała Dina.","!+Ł",null]
["22 A  Bóg zlitował się i nad Rachelą;  wysłuchał","!+×",null]
["ją Bóg i otworzył jej łono. 23 Gdy więc poczęła  i","!+č",null]
["urodziła syna, rzekła: «Zdjął Bóg ze mnie  hańbę!»","!+á",null]
["24 Dając  mu zaś imię Józef, westchnęła: «Oby  Pan","!+í",null]
["dodał mi jeszcze drugiego syna!»","!+ó",null]
[null,"!+ú","/"]
["Nowy układ Jakuba z Labanem","!+Ą","/"]
["25 Gdy  Rachela urodziła Józefa, Jakub rzekł  do","!+ą",null]
["Labana: «Zwolnij mnie, abym mógł wrócić do  kraju,","!+Ž",null]
["w którym mieszkałem. 26 Pozwól mi zabrać moje żony","!+ž",null]
["i  dzieci,  za które ci służyłem, i odejdę.  Wiesz","!+Ę",null]
["dobrze,    jak    ci   służyłem».   27 Laban    mu","!+ę",null]
["odpowiedział:   «Obyś  mnie  darzył  życzliwością!","!+¬",null]
["Odgadłem  bowiem,  że  Pan błogosławił  mi  dzięki","!+ź",null]
["tobie». 28 Po czym dodał: «Ustal mi twoją zapłatę,","!+Č",null]
["a  ja ci ją dam». 29 Jakub rzekł do niego: «Ty sam","!+ş",null]
["wiesz,  jak  ci służyłem i jaki jest twój  dobytek","!+«",null]
["dzięki  mnie.  30 Miałeś  bowiem  niewiele,  zanim","!+»",null]
["przyszedłem; odkąd zaś tu jestem, pomnożył się  on","!+░",null]
["bardzo i Pan ci błogosławi. Jednak teraz muszę się","!+▒",null]
["zatroszczyć i o moją rodzinę». 31 A na  to  Laban:","!+▓",null]
["«Cóż więc mam ci dać?» Jakub odpowiedział: «Nic mi","!+│",null]
["nie  dasz! Uczyń mi tylko to, co ci powiem, a będę","!+┤",null]
["nadal  pasł  twe stada i będę się nimi  opiekował.","!+Á",null]
["32 A  więc: obejdę dzisiaj wszystkie twe  stada  i","!+Â",null]
["wybiorę  z  nich  dla  siebie  wszystkie  jagnięta","!+Ě",null]
["cętkowane,  pstre  i  czarne  spośród  owiec  oraz","!+Ş",null]
["koźlęta  pstre i cętkowane spośród kóz. Niech  one","!+╣",null]
["będą  moją  zapłatą. 33 Po pewnym czasie  będziesz","!+║",null]
["mógł  przekonać się o mojej uczciwości. Gdy bowiem","!+╗",null]
["przyjdziesz,  aby obejrzeć to, co  będzie  mi  się","!+╝",null]
["należało  jako  zapłata,  kozy,  które  nie   będą","!+Ż",null]
["cętkowane  i  pstre,  oraz owce,  które  nie  będą","!+ż",null]
["czarne,  możesz uważać za skradzione przez  mnie».","!+┐",null]
["34 Laban  rzekł: «Dobrze, niechaj będzie tak,  jak","!+└",null]
["mówisz!»  35 Ale  jeszcze tego samego  dnia  Laban","!+┴",null]
["oddzielił  wszystkie kozły cętkowane i pstre  oraz","!+┬",null]
["wszystkie kozy cętkowane i pstre; wszystkie, które","!+├",null]
["miały  cokolwiek sierści białej, oraz owce czarne,","!+─",null]
["i   dał   je   swym  synom.  36 Ponadto  wyznaczył","!+┼",null]
["odległość, jaką trzeba było przejść w ciągu trzech","!+Ă",null]
["dni   pomiędzy  sobą  a  Jakubem.  A  Jakub   pasł","!+ă",null]
["pozostałe owce Labana.","!+╚",null]
["37 Jakub   nazbierał  sobie   świeżych   gałązek","!+╔",null]
["topoli,  drzewa migdałowego i platanu i pozdzierał","!+╩",null]
["z  nich korę w taki sposób, że ukazały się na nich","!+╦",null]
["białe  prążki.  38 Tak ostrugane  patyki  umocował","!+╠",null]
["przy korytach z wodą, czyli przy poidłach, aby  je","!+═",null]
["widziały trzody, które przychodziły pić wodę.  Gdy","!+╬",null]
["bowiem  zwierzęta przychodziły pić  wodę,  parzyły","!+¤",null]
["się.  39 I tak parzyły się zwierzęta z trzód przed","!+đ",null]
["tymi  patykami i wskutek tego dawały przychówek  o","!+Đ",null]
["sierści  prążkowej, pstrej i cętkowanej.  40 Jakub","!+Ď",null]
["oddzielił  więc  owce białe i  pędził  je  przodem","!+Ë",null]
["przed  pstrymi i czarnymi, jako stada Labana;  dla","!+ď",null]
["siebie zaś trzymał stada osobno, nie łącząc ich ze","!+Ň",null]
["stadami Labana. 41 A przy tym Jakub umieszczał owe","!+Í",null]
["ponacinane   patyki  na  widocznym  miejscu   przy","!+Î",null]
["poidłach tylko wtedy, gdy miały się parzyć  sztuki","!+ě",null]
["mocne;  42 gdy  zaś owce były słabe,  patyków  nie","!+┘",null]
["kładł.  W ten sposób sztuki słabe miały się dostać","!+┌",null]
["Labanowi, a mocne - Jakubowi.","!+█",null]
["43 Tak  to  stał  się Jakub  człowiekiem  bardzo","!+▄",null]
["zamożnym;  miał  bowiem liczne trzody,  a  ponadto","!+Ţ",null]
["niewolnice, sługi, wielbłądy i osły.","!+Ů",null]
[null,"!+▀","/"]
["Jakub opuszcza Labana","!+Ó","/"]
["┌────┐ 01 Jakub   słyszał,   jak  synowie   Labana","!+ß",null]
["│ 31 │ mówili: «Jakub zabrał wszystko, co posiadał","!+Ô",null]
["└────┘ nasz  ojciec,  i  z  mienia  naszego   ojca","!+Ń",null]
["dorobił  się  całego tego majątku».  02 I  widział","!+ń",null]
["Jakub, że Laban zmienił się wobec niego i nie  był","!+ň",null]
["już  taki jak przedtem*. 03 Wtedy to Pan rzekł  do","!+Š",null]
["Jakuba:  «Wróć do ziemi twych przodków,  do  twego","!+š",null]
["kraju  rodzinnego, Ja zaś będę z tobą».  04 Jakub,","!+Ŕ",null]
["który  był na pastwisku przy swej trzodzie,  kazał","!+Ú",null]
["wezwać do siebie Rachelę i Leę 05 i powiedział im:","!+ŕ",null]
["«Widzę  po [wyrazie] twarzy waszego ojca,  że  nie","!+Ű",null]
["jest on dla mnie taki jak dawniej, lecz Bóg mojego","!+ý",null]
["ojca  był ze mną. 06 Wy same najlepiej wiecie,  że","!+Ý",null]
["choć  z  całych  sił służyłem ojcu waszemu,  07 on","!+ţ",null]
["jednak oszukiwał mnie i wielokrotnie* zmieniał  mi","!+´",null]
["zapłatę;  i  tylko  Bóg bronił  mnie  od  krzywdy.","!+­",null]
["08 Gdy bowiem [ojciec wasz] mówił: Owce pstre będą","!+˝",null]
["twoją  zapłatą, wszystkie rodziły się  pstre;  gdy","!+˛",null]
["zaś  mówił:  Cętkowane będą dla ciebie  zapłatą  -","!+ˇ",null]
["wszystkie  rodziły  się cętkowane.  09 I  tak  Bóg","!+˘",null]
["wydzielił  część  dobytku ojca waszego  i  dał  ją","!+§",null]
["mnie.  10 Bo  gdy  nadchodził  czas  parzenia  się","!+÷",null]
["trzody,  widziałem we śnie, jak samce  pokrywające","!+¸",null]
["trzody były pstre, cętkowane i łaciate, 11 i wtedy","!+°",null]
["anioł  Boga wołał na mnie we śnie: Jakubie, a  gdy","!+¨",null]
["mu  odpowiadałem:  Słucham,  12 mówił:  Spójrz   i","!+˙",null]
["przypatrz się: wszystkie samce pokrywające  trzodę","!+ű",null]
["są  pstre, cętkowane i łaciate; widzę bowiem,  jak","!+Ř",null]
["Laban  z tobą postępuje. 13 Ja jestem Bóg z Betel,","!+ř",null]
["gdzie  namaściłeś stelę i gdzie złożyłeś mi  ślub.","!+■",null]
["Teraz  więc gotuj się do drogi, opuść ten  kraj  i","!+ ",null]
["wróć  do  twej  rodzinnej ziemi!» 14 Na  te  słowa","!,!",null]
["Rachela  i Lea rzekły do niego: «Czy mamy  ponadto","!,\"",null]
["jakiś  udział  w  majątku naszego  ojca?  15 Wszak","!,#",null]
["obchodził  się z nami jak z obcymi, bo  nie  tylko","!,$",null]
["wziął za nas zapłatę, ale jeszcze obrócił na  swój","!,%",null]
["użytek  naszą  własność.  16 Słusznie  więc   całe","!,&",null]
["mienie,   które  Bóg  oddzielił  od  mienia   ojca","!,'",null]
["naszego,  należy do nas i do naszych synów.  Teraz","!,(",null]
["więc czyń to wszystko, co Bóg ci rozkazał!»","!,)",null]
["17 Wtedy Jakub powziął postanowienie  i  wsadził","!,*",null]
["swe   dzieci   i  żony  na  wielbłądy.   18 Zabrał","!,+",null]
["wszystkie swe stada i całą majętność, którą zdobył","!,,",null]
["-   majątek   własny,  którego   się   dorobił   w","!,-",null]
["Paddan-Aram  -  i ruszył w drogę  do  swego  ojca,","!,.",null]
["Izaaka,  do  kraju  Kanaan. 19 Gdy  Laban  poszedł","!,/",null]
["strzyc  owce, Rachela skradła mu posążki  domowe*.","!,0",null]
["20 Jakub zaś wprowadził w błąd Labana Aramejczyka,","!,1",null]
["nie  dając mu poznać po sobie, że zamierzał uciec.","!,2",null]
["21 Tak  więc  uciekł on wraz z całym  dobytkiem  i","!,3",null]
["rozpoczynając wędrówkę przeprawił się przez rzekę,","!,4",null]
["a potem skierował się w stronę wyżyny Gilead.","!,5",null]
["22 A  gdy na trzeci dzień Laban dowiedział  się,","!,6",null]
["że  Jakub  uszedł,  23 zebrał  swych  krewnych   i","!,7",null]
["wyruszył  za  nim  w  pościg.  Po  siedmiu  dniach","!,8",null]
["dogonił  go  na wyżynie Gilead. 24 Ale tejże  nocy","!,9",null]
["Bóg  ukazał  się we śnie Labanowi Aramejczykowi  i","!,:",null]
["rzekł  do niego: «Bacz, abyś w rozmowie z  Jakubem","!,;",null]
["niczego  od  niego  nie żądał».  25 Laban  dogonił","!,<",null]
["Jakuba, gdy ten rozbił swe namioty na tej wyżynie.","!,=",null]
["Laban  i  jego krewni również rozbili  namioty  na","!,>",null]
["wyżynie  Gilead. 26 I wtedy Laban rzekł do Jakuba:","!,?",null]
["«Cóż uczyniłeś? Oszukałeś mnie i uprowadziłeś moje","!,@",null]
["córki   jak  branki  wojenne!  27 Czemu   uciekłeś","!,A",null]
["potajemnie   i   okradłeś   mnie?   Nic   mi   nie","!,B",null]
["powiedziałeś,   a  przecież  odprawiłbym   cię   z","!,C",null]
["weselem:  z pieśniami, bębnami i cytrami! 28 Nawet","!,D",null]
["nie  dałeś  mi ucałować mych wnuków i mych  córek.","!,E",null]
["Postąpiłeś  nierozsądnie! 29 Mógłbym teraz  obejść","!,F",null]
["się  z  wami surowo; ale Bóg ojca waszego  tak  mi","!,G",null]
["powiedział ubiegłej nocy: Bacz, abyś w rozmowie  z","!,H",null]
["Jakubem  niczego  od niego nie żądał.  30 Gdy  już","!,I",null]
["jednak  ruszyłeś w drogę, bo tęskno było ci bardzo","!,J",null]
["za  rodziną twego ojca, to czemu skradłeś mi  moje","!,K",null]
["posążki?»  31 Jakub dał Labanowi  taką  odpowiedź:","!,L",null]
["«Bałem się, myśląc, że mi siłą odbierzesz także  i","!,M",null]
["twoje  córki.  32 Ten  zaś, u  którego  znajdziesz","!,N",null]
["swoje  posążki,  niech straci życie!  W  obecności","!,O",null]
["krewnych naszych przeszukaj to, co jest przy mnie,","!,P",null]
["i zabierz je sobie». Nie wiedział bowiem Jakub, że","!,Q",null]
["to  Rachela  je skradła. 33 Wszedł więc  Laban  do","!,R",null]
["namiotu  Jakuba, do namiotu Lei i dwóch niewolnic,","!,S",null]
["lecz  nic  nie znalazł. Wyszedłszy z namiotu  Lei,","!,T",null]
["wszedł  do namiotu Racheli. 34 Rachela zaś  wzięła","!,U",null]
["przedtem posążki i włożyła pod siodło wielbłąda, i","!,V",null]
["na  nich usiadła. A gdy Laban, przeszukawszy  cały","!,W",null]
["namiot,  nic nie znalazł, 35 rzekła do ojca:  «Nie","!,X",null]
["bierz  mi  tego  za złe, panie mój,  że  nie  mogę","!,Y",null]
["wstać,  gdyż mam kobiecą przypadłość».  Mimo  więc","!,Z",null]
["poszukiwań, Laban nie znalazł posążków.","!,[",null]
["36 Wtedy  Jakub rozgniewał się i  zaczął  czynić","!,\\",null]
["gorzkie  wyrzuty  Labanowi  tymi  słowami:  «Jakiż","!,]",null]
["popełniłem  występek  i jaką nieprawość,  że  mnie","!,^",null]
["ścigasz, 37 że przetrząsasz wszystkie moje rzeczy?","!,_",null]
["Cóż swojego znalazłeś wśród tych rzeczy, które  są","!,`",null]
["moimi?  Połóż to wobec moich i twoich  krewnych  i","!,a",null]
["niech  oni  powiedzą,  kto  z  nas  ma  słuszność!","!,b",null]
["38 Dwadzieścia lat byłem u ciebie.  Twoje  owce  i","!,c",null]
["kozy  nie  roniły.  Baranów z  twojej  trzody  nie","!,d",null]
["jadałem.  39 Rozszarpanej [przez  dzikie  zwierzę]","!,e",null]
["sztuki  nie  przynosiłem ci; dawałem  za  to  moją","!,f",null]
["sztukę. Jeśli ci coś zostało skradzione czy  to  w","!,g",null]
["dzień, czy w nocy, szukałeś u mnie. 40 Bywało,  że","!,h",null]
["dniem  trawił mnie upał, a nocą chłód  spędzał  mi","!,i",null]
["sen z powiek. 41 Takie były owe dwadzieścia lat  w","!,j",null]
["służbie u ciebie! Służyłem ci czternaście  lat  za","!,k",null]
["dwie twoje córki, a sześć lat - za trzodę. Ty  zaś","!,l",null]
["wielokrotnie  zmieniałeś mi zapłatę. 42 Gdyby  Bóg","!,m",null]
["ojca  mego, Bóg Abrahama - Ten, którego z bojaźnią","!,n",null]
["czci  Izaak, nie wspomagał mnie, to puściłbyś mnie","!,o",null]
["teraz   z  niczym.  Com  wycierpiał  i  ilem   się","!,p",null]
["napracował rękami, Bóg widzi! On też zeszłej  nocy","!,q",null]
["zaświadczył».","!,r",null]
["43 Laban  tak odpowiedział Jakubowi:  «Wprawdzie","!,s",null]
["są  to moje córki i ich dzieci są moimi, trzoda  -","!,t",null]
["moją trzodą, i wszystko, co tu widzisz, jest moje,","!,u",null]
["ale  cóż  mogę teraz uczynić moim córkom albo  ich","!,v",null]
["dzieciom,  które one urodziły? 44 Zawrzyjmy  zatem","!,w",null]
["obaj  przymierze  i  niech [to] będzie  świadectwo","!,x",null]
["[zgody] między mną a tobą». 45 Wtedy Jakub  wybrał","!,y",null]
["jeden  kamień  i postawił jako stelę,  46 a  potem","!,z",null]
["rzekł  do  swych bliskich: «Nazbierajcie kamieni!»","!,{",null]
["Zebrali więc kamienie i ułożyli z nich kopiec,  na","!,|",null]
["którym  zasiedli  do posiłku. 47 Laban  nazwał  to","!,}",null]
["wzniesienie:  Jegar Sahaduta, Jakub  zaś:  Galed*.","!,~",null]
["48 Laban  przy  tym  dodał: «Niechaj  ten  pagórek","!,\u007f",null]
["będzie  odtąd  świadectwem [zgody]  między  mną  a","!,Ç",null]
["tobą». Dlatego nazwał go Galed 49 i Mispa, mówiąc:","!,ü",null]
["«Niechaj  Pan czuwa nade mną i nad tobą,  gdy  się","!,é",null]
["rozstaniemy! 50 Gdybyś źle się obchodził  z  moimi","!,â",null]
["córkami albo wziął sobie oprócz nich inne żony, to","!,ä",null]
["choć nie będzie nikogo z ludzi między nami, patrz:","!,ů",null]
["Bóg  będzie  świadkiem między mną  a  tobą!»  51 I","!,ć",null]
["rzekł jeszcze Laban do Jakuba: «Ten oto pagórek  z","!,ç",null]
["kamieni   i   ta   stela,  które  ustawiłem   jako","!,ł",null]
["świadectwo  [zgody]  między mną  a  tobą,  52 będą","!,ë",null]
["świadectwem,  że ani ja nie będę szedł  obok  tego","!,Ő",null]
["pagórka do ciebie, ani ty nie będziesz szedł  obok","!,ő",null]
["tego  pagórka lub steli do mnie* w złym  zamiarze.","!,î",null]
["53 Bóg  Abrahama i Bóg Nachora, Bóg ich  przodków,","!,Ź",null]
["niechaj będzie naszym sędzią!» Jakub zaś przysiągł","!,Ä",null]
["na  Tego,  którego  z bojaźnią czcił  Izaak,  jego","!,Ć",null]
["ojciec.","!,É",null]
["54 A potem Jakub zabił na owej wyżynie zwierzęta","!,Ĺ",null]
["na  ofiarę,  po  czym zaprosił swych  krewnych  na","!,ĺ",null]
["posiłek. A gdy się posilili, ułożyli się do snu na","!,ô",null]
["tej wyżynie.","!,ö",null]
["┌────┐ 01 Nazajutrz  rano   Laban  ucałował  swych","!,Ľ",null]
["│ 32 │ wnuków i swe córki, pobłogosławił im i udał","!,ľ",null]
["└────┘ się w powrotną drogę do siebie.","!,Ś",null]
[null,"!,ś","/"]
["Przygotowania do spotkania z Ezawem","!,Ö","/"]
["02 * Jakub  ruszył  w dalszą  drogę.  A  gdy  go","!,Ü",null]
["napotkali aniołowie Boga, 03 ujrzawszy ich, rzekł:","!,Ť",null]
["«Jest  to  obóz  Boży».  Nazwał  więc  to  miejsce","!,ť",null]
["Machanaim*.","!,Ł",null]
["04 Stąd  Jakub  wyprawił przed  sobą  posłów  do","!,×",null]
["swego  brata Ezawa, do kraju Seir, czyli do Edomu,","!,č",null]
["05 dając im takie polecenie: «Powiedzcie panu memu","!,á",null]
["Ezawowi   tak:   To   mówi  sługa   twój,   Jakub.","!,í",null]
["Przebywałem  u  Labana i aż do  tego  czasu  byłem","!,ó",null]
["nieobecny.  06 Nabyłem sobie woły,  osły,  trzodę,","!,ú",null]
["sługi  i  niewolnice.  Pragnę  więc  przez  posłów","!,Ą",null]
["oznajmić o tym tobie, panie mój, abyś mnie  darzył","!,ą",null]
["życzliwością».","!,Ž",null]
["07 Posłowie wrócili z taką wiadomością: «Szliśmy","!,ž",null]
["do  twego  brata Ezawa; ale on też  już  idzie  na","!,Ę",null]
["twoje  spotkanie  z  czterystu  ludźmi».  08 Jakub","!,ę",null]
["przeraził  się  tak bardzo, że  aż  mu  się  serce","!,¬",null]
["ścisnęło. Podzielił więc ludzi, których miał  przy","!,ź",null]
["sobie,  owce,  woły  i  wielbłądy  na  dwa  obozy,","!,Č",null]
["09 myśląc sobie: «Jeśli Ezaw uderzy na jeden  obóz","!,ş",null]
["i  pobije  go,  drugi przynajmniej obóz  ocaleje».","!,«",null]
["10 A  potem  zaczął się modlić: «Boże  Abrahama  i","!,»",null]
["Boże  ojca  mego  Izaaka, Panie,  który  dałeś  mi","!,░",null]
["rozkaz: Wróć do twego kraju rodzinnego, gdzie będę","!,▒",null]
["ci   świadczył   dobro,  11 nie   jestem   godzien","!,▓",null]
["wszelkiej łaskawości i wszelkiej szczerości, jakie","!,│",null]
["nieustannie  okazujesz Twemu słudze.  Bo  przecież","!,┤",null]
["tylko  z  laską w ręku przeprawiłem  się  [kiedyś]","!,Á",null]
["przez Jordan, a teraz mam dwa obozy. 12 Racz  więc","!,Â",null]
["ocalić  mnie z ręki brata mego Ezawa,  gdyż  lękam","!,Ě",null]
["się  go, aby gdy przyjdzie, nie zabił mnie i matek","!,Ş",null]
["z  dziećmi.  13 Wszakże Tyś  powiedział:  Będę  ci","!,╣",null]
["świadczył    dobro   i   uczynię   twe   potomstwo","!,║",null]
["[tak mnogie]  jak ziarnka piasku na brzegu  morza,","!,╗",null]
["których nikt zliczyć nie zdoła».","!,╝",null]
["14 A potem przenocował na tym miejscu i wziął  z","!,Ż",null]
["dobytku  swego,  jako dar dla brata  swego  Ezawa,","!,ż",null]
["15 dwieście  kóz  i dwadzieścia  kozłów,  dwieście","!,┐",null]
["owiec   i   dwadzieścia  baranów,   16 trzydzieści","!,└",null]
["dojnych   wielbłądzic  wraz  z   ich   źrebiętami,","!,┴",null]
["czterdzieści  krów,  dziesięć  wołów,  dwadzieścia","!,┬",null]
["oślic  i  dziesięć ośląt. 17 I oddał sługom  swoim","!,├",null]
["każde ze stad, mówiąc: «Będziecie szli przede  mną","!,─",null]
["w odstępach pomiędzy każdym stadem». 18 Pierwszemu","!,┼",null]
["zaś  słudze  dał taki rozkaz: «Gdy cię spotka  mój","!,Ă",null]
["brat  Ezaw  i  zapyta: Czyim jesteś  sługą,  dokąd","!,ă",null]
["idziesz  i  czyje  jest to stado,  które  pędzisz,","!,╚",null]
["19 odpowiesz:  Sługi  twego Jakuba;  jest  to  dar","!,╔",null]
["posłany  panu memu, Ezawowi, on zaś sam  idzie  za","!,╩",null]
["nami».  20 Taki  sam  rozkaz dał  Jakub  drugiemu,","!,╦",null]
["trzeciemu i wszystkim sługom, którzy mieli  pędzić","!,╠",null]
["stada:  «To, co wam powiedziałem, będziecie mówili","!,═",null]
["Ezawowi, gdy go spotkacie, 21 dodając: Sługa twój,","!,╬",null]
["Jakub,   idzie   tuż  za  nami».  Myślał   bowiem:","!,¤",null]
["«Przebłagam go darem, który mnie wyprzedzi; a  gdy","!,đ",null]
["ja  potem  go zobaczę, może obejdzie  się  ze  mną","!,Đ",null]
["łaskawie». 22 Wysłał więc ów dar przed sobą, a sam","!,Ď",null]
["postanowił  spędzić noc w obozowisku.  23 Ale  tej","!,Ë",null]
["jeszcze nocy wstał i zabrawszy obie swe żony, dwie","!,ď",null]
["ich  niewolnice i jedenaścioro dzieci,  przeprawił","!,Ň",null]
["się   przez  bród  potoku  Jabbok.  24 A  gdy  ich","!,Í",null]
["przeprawił przez ten potok, przeniósł również  [na","!,Î",null]
["drugi brzeg] to, co posiadał.","!,ě",null]
[null,"!,┘","/"]
["Walka Jakuba z aniołem","!,┌","/"]
["25 Gdy  zaś  wrócił  i został  sam  jeden,  ktoś","!,█",null]
["zmagał  się  z nim aż do wschodu jutrzenki*,  26 a","!,▄",null]
["widząc, że nie może go pokonać, dotknął jego stawu","!,Ţ",null]
["biodrowego  i wywichnął Jakubowi ten staw  podczas","!,Ů",null]
["zmagania  się  z nim. 27 A wreszcie  rzekł:  «Puść","!,▀",null]
["mnie,  bo już wschodzi zorza!» Jakub odpowiedział:","!,Ó",null]
["«Nie  puszczę  cię, dopóki mi nie pobłogosławisz!»","!,ß",null]
["28 Wtedy  [tamten] go zapytał: «Jakie masz  imię?»","!,Ô",null]
["On  zaś rzekł: «Jakub». 29 Powiedział: «Odtąd  nie","!,Ń",null]
["będziesz się zwał Jakub, lecz Izrael, bo walczyłeś","!,ń",null]
["z  Bogiem*  i  z ludźmi, i zwyciężyłeś».  30 Potem","!,ň",null]
["Jakub  rzekł: «Powiedz mi, proszę, jakie jest  Twe","!,Š",null]
["imię?»* Ale on odpowiedział: «Czemu pytasz mnie  o","!,š",null]
["imię?» - i pobłogosławił go na owym miejscu.","!,Ŕ",null]
["31 Jakub dał temu miejscu nazwę Penuel,  mówiąc:","!,Ú",null]
["«Mimo  że  widziałem Boga twarzą w  twarz,  jednak","!,ŕ",null]
["ocaliłem me życie».* 32 Słońce już wschodziło, gdy","!,Ű",null]
["Jakub przechodził przez Penuel, utykając na nogę.","!,ý",null]
["33 Dlatego   Izraelici  nie  jadają   po   dzień","!,Ý",null]
["dzisiejszy ścięgna, które jest w stawie biodrowym,","!,ţ",null]
["gdyż  Jakub został porażony w staw biodrowy, w  to","!,´",null]
["właśnie ścięgno.","!,­",null]
[null,"!,˝","/"]
["Spotkanie z Ezawem. Jakub przybywa do Kanaanu","!,˛","/"]
["┌────┐ 01 Jakub  spojrzał   i  zobaczył,  że  Ezaw","!,ˇ",null]
["│ 33 │ nadciąga  z czterystu ludźmi.  Podzieliwszy","!,˘",null]
["└────┘ więc  dzieci  między Leę,  Rachelę  i  dwie","!,§",null]
["niewolnice, 02 uszykował niewolnice z ich  dziećmi","!,÷",null]
["na  przedzie, Leę z jej dziećmi nieco w tyle, a za","!,¸",null]
["nimi  Rachelę  i  Józefa. 03 Sam zaś,  idąc  przed","!,°",null]
["wszystkimi, siedem razy oddał pokłon swemu  bratu,","!,¨",null]
["zanim się do niego zbliżył.","!,˙",null]
["04 Ezaw pospieszył na jego spotkanie i  objąwszy","!,ű",null]
["go  za  szyję ucałował go; i rozpłakali się  obaj.","!,Ř",null]
["Gdy  Ezaw spostrzegłszy kobiety i dzieci, zapytał:","!,ř",null]
["05 «A  ci kim są dla ciebie?», Jakub odpowiedział:","!,■",null]
["«To  dzieci,  którymi Bóg łaskawie obdarzył  twego","!, ",null]
["sługę». 06 Wtedy zbliżyły się niewolnice ze  swymi","!-!",null]
["dziećmi i oddały pokłon. 07 Potem przystąpiła  Lea","!-\"",null]
["z  dziećmi  i  oddała pokłon, a wreszcie  Józef  z","!-#",null]
["Rachelą,   którzy   też  oddali  pokłon.   08 Ezaw","!-$",null]
["zapytał:  «Dla kogo są te wszystkie  stada,  które","!-%",null]
["spotkałem?» Jakub odpowiedział: «Obyś mnie  darzył","!-&",null]
["życzliwością, panie mój!» 09 Na to Ezaw:  «Mam  ja","!-'",null]
["dużo, bracie mój, niechaj przy tobie zostanie  to,","!-(",null]
["co  jest twoje». 10 Jakub rzekł: «Ależ nie!  Jeśli","!-)",null]
["mnie  darzysz życzliwością, przyjmij ode mnie  ten","!-*",null]
["mój dar. Bo przecież gdym ujrzał twe oblicze, było","!-+",null]
["ono  obliczem jakby istoty nadziemskiej i okazałeś","!-,",null]
["mi  wielką życzliwość. 11 Przyjmij więc  dar  mój,","!--",null]
["który dla ciebie przeznaczyłem; Bóg obdarzył  mnie","!-.",null]
["sowicie: mam wszystko!» I tak nalegał na niego, aż","!-/",null]
["wreszcie przyjął. 12 Po czym Ezaw rzekł: «Ruszajmy","!-0",null]
["w  drogę  i  chodźmy; będę szedł  razem  z  tobą».","!-1",null]
["13 Jakub odpowiedział: «Wiesz, panie mój,  że  mam","!-2",null]
["dzieci  wątłe, a owce i krowy karmią młode;  jeśli","!-3",null]
["je  będę pędził choćby dzień jeden, padnie mi cała","!-4",null]
["trzoda. 14 Idź więc, panie mój, przed sługą  swym,","!-5",null]
["ja  zaś  będę  szedł powoli, tak jak będzie  mogła","!-6",null]
["nadążyć moja trzoda, którą pędzę, i jak będą  szły","!-7",null]
["dzieci,  aż  przyjdę  do  ciebie,  panie  mój,  do","!-8",null]
["Seiru».  15 Ezaw zapytał: «Może ci zostawić  kilku","!-9",null]
["moich ludzi, którzy są ze mną?» A na to Jakub: «Na","!-:",null]
["cóż  mi  oni,  skoro ty, panie mój,  darzysz  mnie","!-;",null]
["życzliwością».","!-<",null]
["16 Ezaw  udał się tego dnia w drogę powrotną  do","!-=",null]
["Seiru. 17 Jakub wyruszył do Sukkot, gdzie zbudował","!->",null]
["sobie  dom,  a  dla  swych stad postawił  szałasy.","!-?",null]
["Dlatego nazwano tę miejscowość Sukkot.","!-@",null]
[null,"!-A","/"]
["Jakub w Sychem","!-B","/"]
["18 Wreszcie  Jakub  po  powrocie  z  Paddan-Aram","!-C",null]
["dotarł szczęśliwie do Sychem* w Kanaanie. Obrawszy","!-D",null]
["sobie  miejsce w pobliżu tego miasta, 19 nabył  od","!-E",null]
["synów Chamora, ojca Sychema, za sto kesitów* kawał","!-F",null]
["pola,  na  którym rozbił swe namioty.  20 Tam  też","!-G",null]
["ustawił  ołtarz  i nazwał go imieniem  Boga,  Boga","!-H",null]
["Izraela*.","!-I",null]
["┌────┐ 01 Pewnego  razu Dina, córka Jakuba,  którą","!-J",null]
["│ 34 │ urodziła  mu Lea  wyszła, aby popatrzeć  na","!-K",null]
["└────┘ kobiety  tego kraju. 02 A gdy  ją  zobaczył","!-L",null]
["Sychem, syn Chamora Chiwwity, księcia tego  kraju,","!-M",null]
["porwał ją i położywszy się z nią, zadał jej gwałt.","!-N",null]
["03 I  całym sercem pokochał Dinę, córkę Jakuba,  i","!-O",null]
["czule  do  niej  przemawiał. 04 Potem  zaś  Sychem","!-P",null]
["prosił swego ojca Chamora: «Weź tę dzieweczkę  dla","!-Q",null]
["mnie za żonę!»","!-R",null]
["05 Gdy  Jakub dowiedział się, że Sychem  zhańbił","!-S",null]
["jego  córkę Dinę - synowie jego byli przy trzodach","!-T",null]
["na  pastwisku  - nic nie powiedział, czekając,  aż","!-U",null]
["wrócą.  06 Chamor, ojciec Sychema, wybrał  się  do","!-V",null]
["Jakuba,   aby   z  nim  porozmawiać.  07 Tymczasem","!-W",null]
["synowie   Jakuba  wrócili  z  pola.  I   gdy   się","!-X",null]
["dowiedzieli, ogarnął ich smutek, a zarazem  bardzo","!-Y",null]
["się  rozgniewali,  że  popełniono  czyn,  który  u","!-Z",null]
["Izraelitów  uchodził za zbrodnię: zgwałcono  córkę","!-[",null]
["Jakuba, co było niegodziwością. 08 Chamor zaś  tak","!-\\",null]
["do  nich  mówił:  «Sychem, syn mój,  całym  sercem","!-]",null]
["przylgnął  do  waszej dziewczyny*. Dajcież  mu  ją","!-^",null]
["więc  za żonę. 09 Spowinowaćcie się z nami;  córki","!-_",null]
["wasze  dacie nam za żony, a córki nasze  weźmiecie","!-`",null]
["sobie.  10 Będziecie mieszkali z nami i  kraj  ten","!-a",null]
["będzie  dla  was.  Możecie  w  nim  się  osiedlać,","!-b",null]
["poruszać  się  swobodnie  oraz  nabywać  sobie  tę","!-c",null]
["ziemię na własność». 11 Sychem rzekł też do ojca i","!-d",null]
["braci Diny: «Darzcie mnie [tylko] życzliwością,  a","!-e",null]
["dam,     czegokolwiek    zażądacie    ode    mnie.","!-f",null]
["12 Wyznaczcie  mi  choćby  największą  zapłatę   i","!-g",null]
["podarunek,  a  gotów  jestem  dać  tyle,  ile   mi","!-h",null]
["powiecie,  byleście tylko dali  mi  dziewczynę  za","!-i",null]
["żonę».","!-j",null]
["13 Wtedy synowie Jakuba, odpowiadając podstępnie","!-k",null]
["Sychemowi  i  jego  ojcu Chamorowi  -  mówili  tak","!-l",null]
["dlatego,  że zhańbił ich siostrę Dinę -  14 rzekli","!-m",null]
["do  nich:  «Nie możemy uczynić tego,  byśmy  mieli","!-n",null]
["wydać  naszą  siostrę za człowieka nieobrzezanego,","!-o",null]
["bo  byłoby  to  dla  nas hańbą. 15 Tylko  pod  tym","!-p",null]
["warunkiem  zgodzimy  się na  waszą  prośbę,  jeśli","!-q",null]
["staniecie  się  takimi jak  my:  każdy  z  waszych","!-r",null]
["mężczyzn  zostanie obrzezany. 16 Wtedy tylko  damy","!-s",null]
["wam nasze córki i córki wasze będziemy brali sobie","!-t",null]
["za  żony, zamieszkamy razem z wami i staniemy  się","!-u",null]
["jednym  ludem. 17 Jeśli zaś nie usłuchacie  i  nie","!-v",null]
["poddacie    się    obrzezaniu,   weźmiemy    naszą","!-w",null]
["dziewczynę* i odejdziemy».","!-x",null]
["18 Chamorowi i Sychemowi, jego synowi,  podobały","!-y",null]
["się te słowa. 19 Młodzieniec ów nie wahał się tego","!-z",null]
["uczynić  bezzwłocznie,  bo  bardzo  miłował  córkę","!-{",null]
["Jakuba;   był   zaś   najbardziej   szanowany   ze","!-|",null]
["wszystkich  w  rodzinie swego  ojca.  20 Wszedłszy","!-}",null]
["więc do bramy miasta, Chamor i jego syn Sychem tak","!-~",null]
["przemówili  do  mieszkańców:  21 «Ludzie   ci   są","!-\u007f",null]
["przyjaźnie do nas usposobieni. Niechaj mieszkają w","!-Ç",null]
["kraju  i  niech  się  w  nim poruszają  swobodnie.","!-ü",null]
["Przecież  jest on dla nich przestronny. Córki  ich","!-é",null]
["będziemy  brali  sobie za żony,  córki  zaś  nasze","!-â",null]
["będziemy  im oddawali. 22 Pod tym jednak warunkiem","!-ä",null]
["godzą  się  oni  mieszkać wśród  nas,  stając  się","!-ů",null]
["jednym  ludem,  że  będzie u nas  obrzezany  każdy","!-ć",null]
["mężczyzna, tak jak oni są obrzezani. 23 Czyż wtedy","!-ç",null]
["ich  stada, ich dobytek i wszystko ich  bydło  nie","!-ł",null]
["będzie należało do nas? Byleśmy tylko przystali na","!-ë",null]
["ich żądanie, a wtedy pozostaną z nami».","!-Ő",null]
["24 I  usłuchali Chamora oraz jego  syna  Sychema","!-ő",null]
["wszyscy,  którzy przechodzili* przez  bramę  swego","!-î",null]
["miasta.  Każdy  zatem mężczyzna,  który  był  tam,","!-Ź",null]
["poddał  się  obrzezaniu. 25 A gdy na trzeci  dzień","!-Ä",null]
["doznawali  wielkiego  bólu, dwaj  synowie  Jakuba,","!-Ć",null]
["Symeon  i Lewi, bracia Diny, porwawszy za  miecze,","!-É",null]
["wtargnęli    do   miasta,   które   niczego    nie","!-Ĺ",null]
["podejrzewało,  i wymordowali wszystkich  mężczyzn.","!-ĺ",null]
["26 Zabili  mieczem  również Chamora  i  jego  syna","!-ô",null]
["Sychema  i  odeszli. 27 Wtedy [pozostali]  synowie","!-ö",null]
["Jakuba  przyszli  do  pomordowanych  i  obrabowali","!-Ľ",null]
["miasto za to, że zhańbiono ich siostrę. 28 Zabrali","!-ľ",null]
["trzody, bydło i osły - wszystko, co było w mieście","!-Ś",null]
["i  na polu. 29 Całe ich mienie, wszystkie dzieci i","!-ś",null]
["kobiety   uprowadzili   w   niewolę,   zrabowawszy","!-Ö",null]
["wszystko, co znaleźli w domach.","!-Ü",null]
["30 Wtedy  Jakub  rzekł  do  Symeona  i  Lewiego:","!-Ť",null]
["«Sprowadziliście  na mnie nieszczęście,  bo  przez","!-ť",null]
["was  będą  mnie mieć w nienawiści mieszkańcy  tego","!-Ł",null]
["kraju,  Kananejczycy i Peryzzyci. Jestem  przecież","!-×",null]
["małym  liczebnie plemieniem i jeżeli oni  wystąpią","!-č",null]
["razem przeciwko mnie, poniosę porażkę - zginę ja i","!-á",null]
["cała  moja  rodzina». 31 A oni  mu  na  to:  «Czyż","!-í",null]
["[mieliśmy  pozwolić na to, by]  się  obchodzono  z","!-ó",null]
["naszą siostrą jak z nierządnicą?»","!-ú",null]
[null,"!-Ą","/"]
["Jakub w Betel i w Mamre","!-ą","/"]
["┌────┐ 01 Rzekł Bóg do Jakuba: «Idź do Betel i tam","!-Ž",null]
["│ 35 │ zamieszkaj.  Wznieś  też  tam ołtarz  Bogu,","!-ž",null]
["└────┘ który  ci  się ukazał, gdy uciekałeś  przed","!-Ę",null]
["twym  bratem Ezawem». 02 Rzekł więc Jakub do swych","!-ę",null]
["domowników  i do wszystkich, którzy  z  nim  byli:","!-¬",null]
["«Usuńcie  spośród was [wizerunki]  obcych  bogów*,","!-ź",null]
["jakie  macie;  oczyśćcie  się  i  zmieńcie  szaty.","!-Č",null]
["03 Pójdziemy bowiem do Betel i tam zbuduję  ołtarz","!-ş",null]
["Bogu, który wysłuchał mnie w czasie mej niedoli  i","!-«",null]
["wspomagał  mnie,  gdziekolwiek  byłem».  04 Oddali","!-»",null]
["więc  Jakubowi wszystkie [wizerunki] obcych bogów,","!-░",null]
["jakie  posiadali, oraz kolczyki,  które  nosili  w","!-▒",null]
["uszach,  i  Jakub  zakopał  je  pod  terebintem  w","!-▓",null]
["pobliżu  Sychem. 05 A gdy wyruszyli w drogę,  padł","!-│",null]
["wielki  strach* na okoliczne miasta, tak  że  nikt","!-┤",null]
["nie ścigał synów Jakuba. 06 Jakub, przybywszy wraz","!-Á",null]
["ze  wszystkimi  swymi ludźmi do  Luz  w  Kanaanie,","!-Â",null]
["czyli do Betel. 07 zbudował tam ołtarz i nazwał to","!-Ě",null]
["miejsce El-Betel*. - Tu bowiem ukazał mu się  Bóg,","!-Ş",null]
["kiedy  uciekał  przed  swym  bratem.  08 Wtedy  to","!-╣",null]
["zmarła Debora, piastunka Rebeki, i pochowano ją  w","!-║",null]
["pobliżu   Betel  pod  terebintem,  który   dlatego","!-╗",null]
["otrzymał nazwę Terebint Płaczu.","!-╝",null]
["09 Bóg  ukazał  się  jeszcze  Jakubowi  po  jego","!-Ż",null]
["powrocie   z   Paddan-Aram   i   błogosławiąc   mu","!-ż",null]
["10 powiedział do niego:","!-┐",null]
["«Imię twe jest Jakub,","!-└",null]
["ale odtąd nie będą cię zwać Jakubem,","!-┴",null]
["lecz będziesz miał imię Izrael»*.","!-┬",null]
["I  tak  otrzymał imię Izrael. 11 Po czym Bóg rzekł","!-├",null]
["do niego:","!-─",null]
["«Ja jestem Bóg wszechmocny.","!-┼",null]
["Bądź płodny i rozmnażaj się.","!-Ă",null]
["Niechaj  powstanie  z  ciebie  naród   i   wiele","!-ă",null]
["narodów,","!-╚",null]
["i niechaj królowie zrodzą się z ciebie.","!-╔",null]
["12 Kraj, który dałem Abrahamowi i Izaakowi, daję","!-╩",null]
["tobie;","!-╦",null]
["i twemu przyszłemu potomstwu dam ten kraj».","!-╠",null]
["13 Potem  Bóg  oddalił  się  od  niego  z   tego","!-═",null]
["miejsca, na którym do niego przemawiał. 14 A Jakub","!-╬",null]
["ustawił  stelę na tym miejscu, gdzie Bóg do  niego","!-¤",null]
["mówił,  stelę kamienną. I składając ofiarę  płynną","!-đ",null]
["wylał  na  nią  oliwę.  15 Jakub  dał  więc   temu","!-Đ",null]
["miejscu, na którym przemawiał do niego Bóg,  nazwę","!-Ď",null]
["Betel.","!-Ë",null]
["16 A  gdy  wyruszyli z Betel i mieli  jeszcze  w","!-ď",null]
["drodze  przed sobą pewną przestrzeń, aby dojść  do","!-Ň",null]
["Efrata,  Rachela zaczęła rodzić; poród jednak  był","!-Í",null]
["ciężki.  17 I  kiedy urodziła w  wielkich  bólach,","!-Î",null]
["rzekła do niej położna: «Już nie lękaj się, bo oto","!-ě",null]
["masz  syna!»  18 Ona  jednak,  gdy  życie  z  niej","!-┘",null]
["uchodziło,  bo konała, nazwała swego syna  Benoni;","!-┌",null]
["lecz  ojciec  dał mu imię Beniamin*. 19 A  Rachela","!-█",null]
["umarła  i została pochowana przy drodze do Efrata,","!-▄",null]
["czyli  Betlejem.  20 Jakub ustawił  stelę  na  jej","!-Ţ",null]
["grobie.  -  Kamień tan stoi na grobie  Racheli  po","!-Ů",null]
["dziś dzień.","!-▀",null]
["21 Izrael wyruszył w drogę i rozbił namioty poza","!-Ó",null]
["Migdal-Eder.  22 A gdy przebywał  w  tej  okolicy,","!-ß",null]
["Ruben zbliżył się do Bilhy, drugorzędnej żony ojca","!-Ô",null]
["swego,  i obcował z nią; Izrael dowiedział  się  o","!-Ń",null]
["tym.","!-ń",null]
["Synów Jakuba było dwunastu:","!-ň",null]
["23 Synowie  Lei: pierworodny syn  Jakuba  Ruben,","!-Š",null]
["Symeon, Lewi, Juda, Issachar i Zabulon. 24 Synowie","!-š",null]
["Racheli:  Józef  i  Beniamin.  25 Synowie   Bilhy,","!-Ŕ",null]
["niewolnicy Racheli: Dan i Neftali, 26 oraz synowie","!-Ú",null]
["Zilpy,  niewolnicy Lei: Gad i Aser. Są to  synowie","!-ŕ",null]
["Jakuba, którzy mu się urodzili w Paddan-Aram.","!-Ű",null]
["27 A  potem Jakub przybył do ojca swego, Izaaka,","!-ý",null]
["do  Mamre, do Kiriat-Arba, czyli do Hebronu, gdzie","!-Ý",null]
["niegdyś   mieszkał  Abraham,  a  potem  i   Izaak.","!-ţ",null]
["28 Izaak miał wtedy sto osiemdziesiąt lat.","!-´",null]
["29 Izaak, doszedłszy do kresu swego życia, zmarł","!-­",null]
["w  późnej  starości. I pochowali go  jego  synowie","!-˝",null]
["Ezaw i Jakub.","!-˛",null]
[null,"!-ˇ","/"]
["Potomkowie Ezawa - Edomici","!-˘","/"]
["┌────┐ 01 Oto  potomkowie   Ezawa,   czyli  Edomu.","!-§",null]
["│ 36 │ 02 Ezaw wziął sobie żony spośród mieszkanek","!-÷",null]
["└────┘ Kanaanu:   Adę,   córkę   Elona    Chetyty,","!-¸",null]
["Oholibamę, córkę Chiwwity* imieniem Ana,  wnuczkę*","!-°",null]
["Sibeona, 03 i Basmat Izmaelitkę, siostrę Nebajota.","!-¨",null]
["04 Ada  urodziła Ezawowi Elifaza, Basmat - Reuela,","!-˙",null]
["05 a  Oholibama urodziła Jeusza, Jalama i Koracha.","!-ű",null]
["Są  to  synowie  Ezawa, którzy mu się  urodzili  w","!-Ř",null]
["kraju Kanaan. 06 Ezaw, zabrawszy swoje żony, synów","!-ř",null]
["i  córki, całą czeladź swego domu, swoją trzodę  i","!-■",null]
["wszystkie zwierzęta oraz całe mienie, które  sobie","!- ",null]
["nabył  w Kanaanie, udał się do ziemi [Seir] daleko","!.!",null]
["od  swego brata Jakuba, 07 gdyż zbyt liczne  mieli","!.\"",null]
["stada,   aby  mogli  być  razem:  kraj,  w  którym","!.#",null]
["przebywali, nie mógł im wystarczyć ze  względu  na","!.$",null]
["ich mienie.","!.%",null]
["08 Ezaw osiedlił się na wyżynie Seir. - Ezaw  to","!.&",null]
["Edom.","!.'",null]
["09 Oto  potomkowie Ezawa, praojca  Edomitów,  na","!.(",null]
["wyżynie Seir.","!.)",null]
["10 Oto imiona synów Ezawa: Elifaz, syn Ady, żony","!.*",null]
["Ezawa,  i Reuel, syn Basmat, żony Ezawa. 11 Synami","!.+",null]
["Elifaza  byli: Teman, Omar, Sefo, Gatam  i  Kenaz.","!.,",null]
["12 A  Timna, która była drugorzędną żoną  Elifaza,","!.-",null]
["syna  Ezawa, urodziła mu Amaleka. To są potomkowie","!..",null]
["Ady, żony Ezawa.","!./",null]
["13 Oto synowie Reuela: Nachat, Zerach, Szamma  i","!.0",null]
["Mizza. Byli to potomkowie Basmat, żony Ezawa.","!.1",null]
["14 A  oto  ci byli synami żony Ezawa, Oholibamy,","!.2",null]
["córki  Any, wnuczki Sibeona: urodziła ona  Ezawowi","!.3",null]
["Jeusza, Jalama i Koracha.","!.4",null]
["15 Oto  potomkowie Ezawa, czyli synowie Elifaza,","!.5",null]
["pierworodnego  syna  Ezawa, naczelnicy  szczepów*:","!.6",null]
["Teman,  Omar,  Sefo,  Kenaz,  16 Korach,  Gatam  i","!.7",null]
["Amalek.  Są  to naczelnicy szczepów w kraju  Edom,","!.8",null]
["synowie Elifaza, potomkowie Ady.","!.9",null]
["17 Oto  synowie  Reuela, syna Ezawa,  naczelnicy","!.:",null]
["szczepów:  Nachat, Zerach, Szamma i Mizza.  Są  to","!.;",null]
["naczelnicy   w   kraju   Edom,   synowie   Reuela,","!.<",null]
["potomkowie Basmat, żony Ezawa.","!.=",null]
["18 Oto synowie Oholibamy, żony Ezawa, naczelnicy","!.>",null]
["szczepów:  Jeusz, Jalam i Korach. Są to naczelnicy","!.?",null]
["szczepów,  potomkowie  Oholibamy,  żony  Ezawa,  a","!.@",null]
["córki  Any. - 19 Są to potomkowie Ezawa, a zarazem","!.A",null]
["naczelnicy ich, czyli Edomitów.","!.B",null]
["20 Oto   synowie   Seira,  Choryty,   mieszkańcy","!.C",null]
["[pierwotni]  tego  kraju: Lotan,  Szobal,  Sibeon,","!.D",null]
["Ana,  21 Diszon, Eser i Diszan. Ci są naczelnikami","!.E",null]
["szczepów, Choryci, synowie Seira, w kraju Edom.","!.F",null]
["22 Synami  Lotana byli: Chori i  Hemam,  siostrą","!.G",null]
["zaś Lotana - Timna. 23 Oto synowie Szobala: Alwan,","!.H",null]
["Manachat, Ebal, Szefo i Onam. 24 Synowie  Sibeona:","!.I",null]
["Ajja  i  Ana. Ten to Ana znalazł gorące źródła  na","!.J",null]
["stepie,  gdy pasł osły Sibeona, swego  ojca.  25 A","!.K",null]
["oto  dzieci  Any: Diszon i Oholibama,  córka  Any.","!.L",null]
["26 Synowie  Diszona:  Chemdan,  Eszban,  Jitran  i","!.M",null]
["Cheran.  27 Synowie Esera: Bilhan, Zaawan i  Akan.","!.N",null]
["28 Synowie Diszana: Us i Aran.","!.O",null]
["29 Oto  naczelnicy  szczepów,  Choryci*:  Lotan,","!.P",null]
["Szobal,  Sibeon, Ana, 30 Diszon, Eser, Diszan.  Są","!.Q",null]
["to Choryci, naczelnicy szczepów choryckich w kraju","!.R",null]
["Seir.","!.S",null]
["31 Oto  królowie, którzy panowali w kraju  Edom,","!.T",null]
["zanim  Izraelici  mieli  króla.  32 W  Edomie  był","!.U",null]
["królem  Bela,  syn  Beora;  nazwa  jego  miasta  -","!.V",null]
["Dinhaba.  33 A gdy umarł Bela, królem był  po  nim","!.W",null]
["Jobab,  syn  Zeracha, z Bosry.  34 Gdy  zaś  umarł","!.X",null]
["Jobab,   po  nim  królem  był  Chuszam   z   ziemi","!.Y",null]
["Temanitów. 35 Gdy umarł Chuszam, po nim królem był","!.Z",null]
["syn  Bedada, Hadad, który zadał klęskę  Madianitom","!.[",null]
["na równinie Moabu; nazwa jego miasta - Awit. 36 Po","!.\\",null]
["śmierci Hadada, po nim królem był Samla z Masreki.","!.]",null]
["37 A  gdy umarł Samla, po nim królem był  Szaul  z","!.^",null]
["Rechobot  nad  rzeką. 38 Gdy umarł Szaul,  po  nim","!._",null]
["królem  był  Baal-Chanan,  syn  Akbora.  39 A   po","!.`",null]
["śmierci  Baal-Chanana  po nim  królem  był  Hadar;","!.a",null]
["nazwa  zaś  jego  miasta Pau,  a  imię  żony  jego","!.b",null]
["Mehetabeel, córka Matredy z Me-Zahab.","!.c",null]
["40 Oto imiona naczelników szczepów Ezawa  według","!.d",null]
["ich   szczepów   i  miejscowości,  nazwanych   ich","!.e",null]
["imionami*: Timna, Alwa, Jetet, 41 Oholibama,  Ela,","!.f",null]
["Pinon, 42 Kenaz, Teman, Mibsar, 43 Magdiel i Iram.","!.g",null]
["Są  to naczelnicy szczepów Edomu według obszarów","!.h",null]
["przez nich posiadanych.","!.i",null]
["Ezaw - praojciec Edomitów.","!.j",null]
[null,"!.k","\\"]
["DZIEJE POTOMKÓW JAKUBA","!.l","\\"]
[null,"!.m","/"]
["Józef sprzedany przez braci*","!.n","/"]
["┌────┐ 01 Jakub   mieszkał  w  kraju,   w   którym","!.o",null]
["│ 37 │ zatrzymał   się   jego   ojciec,  czyli   w","!.p",null]
["└────┘ Kanaanie.","!.q",null]
["02 Oto są dzieje potomków Jakuba.","!.r",null]
["Józef  jako  chłopiec siedemnastoletni  wraz  ze","!.s",null]
["swymi  braćmi, synami żon jego ojca Bilhy i Zilpy,","!.t",null]
["pasał  trzody. Doniósł on ojcu, że źle  mówiono  o","!.u",null]
["tych   jego   synach.  03 Izrael  miłował   Józefa","!.v",null]
["najbardziej   ze  wszystkich  swych  synów,   gdyż","!.w",null]
["urodził  mu  się  on  w  podeszłych  jego  latach.","!.x",null]
["Sprawił  mu też długą szatę z rękawami*. 04 Bracia","!.y",null]
["Józefa  widząc,  że ojciec kocha go  bardziej  niż","!.z",null]
["wszystkich,  tak go znienawidzili,  że  nie  mogli","!.{",null]
["zdobyć   się   na   to,  aby  przyjaźnie   z   nim","!.|",null]
["porozmawiać.","!.}",null]
["05 Pewnego   razu  Józef   miał   sen.   I   gdy","!.~",null]
["opowiedział  go braciom swym, ci zapałali  jeszcze","!.\u007f",null]
["większą  nienawiścią do niego. 06 Mówił im bowiem:","!.Ç",null]
["«Posłuchajcie, jaki miałem sen. 07 Śniło  mi  się,","!.ü",null]
["że wiązaliśmy snopy w środku pola i wtedy snop mój","!.é",null]
["podniósł  się i stanął, a snopy wasze otoczyły  go","!.â",null]
["kołem  i  oddały mu pokłon». 08 Rzekli mu  bracia:","!.ä",null]
["«Czyż miałbyś jako król panować nad nami i rządzić","!.ů",null]
["nami   jak   władca?»   I  jeszcze   bardziej   go","!.ć",null]
["nienawidzili z powodu jego snów i wypowiedzi. 09 A","!.ç",null]
["potem  miał  on jeszcze inny sen i tak opowiedział","!.ł",null]
["go  swoim  braciom:  «Śniło  mi  się  jeszcze,  że","!.ë",null]
["słońce,  księżyc  i jedenaście  gwiazd  oddają  mi","!.Ő",null]
["pokłon».  10 A gdy to powiedział ojcu  i  braciom,","!.ő",null]
["ojciec  skarcił go mówiąc: «Co miałby  znaczyć  ów","!.î",null]
["sen? Czyż ja, matka twoja i twoi bracia mielibyśmy","!.Ź",null]
["przyjść  do  ciebie  i oddawać  ci  pokłon  aż  do","!.Ä",null]
["ziemi?»    11 Podczas   gdy   bracia   zazdrościli","!.Ć",null]
["Józefowi, ojciec jego zapamiętał sobie ów sen.","!.É",null]
["12 Kiedy  bracia Józefa poszli  paść  trzody  do","!.Ĺ",null]
["Sychem,  13 Izrael  rzekł  do  niego:  «Wiesz,  że","!.ĺ",null]
["bracia  twoi pasą trzodę w Sychem. Chcę  cię  więc","!.ô",null]
["posłać  do nich». Odpowiedział mu [Józef]: «Jestem","!.ö",null]
["gotów».  14 Wtedy [Jakub] rzekł do niego:  «Idź  i","!.Ľ",null]
["zobacz,  czy  bracia twoi są zdrowi i czy  trzodom","!.ľ",null]
["nic  się nie stało, a potem mi opowiesz». Po  czym","!.Ś",null]
["wyprawił  go  z  doliny Hebronu, a on  poszedł  do","!.ś",null]
["Sychem.","!.Ö",null]
["15 I  błąkającego się po polu spotkał go  pewien","!.Ü",null]
["człowiek.  Zapytał  go  więc  ów  człowiek:  «Kogo","!.Ť",null]
["szukasz?»  16 Odpowiedział: «Szukam  moich  braci.","!.ť",null]
["Powiedz  mi, proszę, gdzie oni pasą trzody».  17 A","!.Ł",null]
["na  to  ów człowiek: «Odeszli stąd, ale słyszałem,","!.×",null]
["jak  mówili:  Chodźmy do Dotain». Józef  udał  się","!.č",null]
["więc  za  swymi  braćmi i znalazł  ich  w  Dotain.","!.á",null]
["18 Oni  ujrzeli go z daleka i zanim  się  do  nich","!.í",null]
["zbliżył,   postanowili  podstępnie  go   zgładzić,","!.ó",null]
["19 mówiąc  między sobą: «Oto nadchodzi ten,  który","!.ú",null]
["miewa  sny!  20 Teraz  zabijmy  go  i  wrzućmy  do","!.Ą",null]
["którejkolwiek  studni,  a  potem  powiemy:   Dziki","!.ą",null]
["zwierz  go  pożarł. Zobaczymy, co  będzie  z  jego","!.Ž",null]
["snów!»  21 Gdy  to  usłyszał  Ruben,  [postanowił]","!.ž",null]
["ocalić  go  z ich rąk; rzekł więc: «Nie  zabijajmy","!.Ę",null]
["go!» 22 I mówił Ruben do nich: «Nie doprowadzajcie","!.ę",null]
["do rozlewu krwi. Wrzućcie go do studni, która jest","!.¬",null]
["tu na pustkowiu, ale ręki nie podnoście na niego».","!.ź",null]
["Chciał  on  bowiem ocalić go z ich  rąk,  a  potem","!.Č",null]
["zwrócić go ojcu.","!.ş",null]
["23 Gdy Józef przybył do swych braci, oni  zdarli","!.«",null]
["z  niego  jego odzienie - długą szatę z  rękawami,","!.»",null]
["którą   miał  na  sobie.  24 I  pochwyciwszy   go,","!.░",null]
["wrzucili   do  studni:  studnia  ta  była   pusta,","!.▒",null]
["pozbawiona   wody.  25 Kiedy  potem  zasiedli   do","!.▓",null]
["posiłku,  ujrzeli z dala idących z Gileadu  kupców","!.│",null]
["izmaelskich,   których  wielbłądy   niosły   wonne","!.┤",null]
["korzenie,  żywicę i olejki pachnące; szli  oni  do","!.Á",null]
["Egiptu.  26 Wtedy Juda rzekł do swych braci:  «Cóż","!.Â",null]
["nam przyjdzie z tego, gdy zabijemy naszego brata i","!.Ě",null]
["nie    ujawnimy   naszej   zbrodni?   27 Chodźcie,","!.Ş",null]
["sprzedamy  go Izmaelitom! Nie zabijajmy go,  wszak","!.╣",null]
["jest  on  naszym bratem!*» I usłuchali go  bracia.","!.║",null]
["28 I gdy kupcy madianiccy ich mijali, wyciągnąwszy","!.╗",null]
["spiesznie   Józefa   ze   studni,   sprzedali   go","!.╝",null]
["Izmaelitom  za dwadzieścia [sztuk]  srebra,  a  ci","!.Ż",null]
["zabrali go z sobą do Egiptu.","!.ż",null]
["29 Gdy  Ruben wrócił do owej studni i  zobaczył,","!.┐",null]
["że  nie ma w niej Józefa, rozdarł swoje szaty 30 i","!.└",null]
["przyszedłszy do braci, zawołał: «Chłopca nie ma! A","!.┴",null]
["ja, dokąd ja mam iść?»","!.┬",null]
["31 A  oni wzięli szatę Józefa i zabiwszy młodego","!.├",null]
["kozła,  umoczyli ją we krwi, 32 po czym  tę  szatę","!.─",null]
["posłali   ojcu.  Ci  zaś,  którzy  ją  przywieźli,","!.┼",null]
["rzekli:  «Znaleźliśmy  ją. Zobacz,  czy  to  szata","!.Ă",null]
["twego  syna, czy nie». 33 [Jakub] rozpoznawszy  ją","!.ă",null]
["zawołał: «Szata mego syna! Dziki zwierz go pożarł!","!.╚",null]
["Dziki   zwierz  rozszarpał  Józefa!»  34 I   Jakub","!.╔",null]
["rozdarł  swoje  szaty,  a potem  przepasał  biodra","!.╩",null]
["worem  i  opłakiwał syna przez długi czas.  35 Gdy","!.╦",null]
["zaś  wszyscy  jego  synowie i córki  usiłowali  go","!.╠",null]
["pocieszać,  nie  słuchał pociech, mówiąc:  «Już  w","!.═",null]
["smutku  zejdę za synem moim do Szeolu».  I  ojciec","!.╬",null]
["jego [nadal] go opłakiwał.","!.¤",null]
["36 Tymczasem   Madianici  sprzedali   Józefa   w","!.đ",null]
["Egipcie     Potifarowi,    urzędnikowi    faraona,","!.Đ",null]
["przełożonemu dworzan.","!.Ď",null]
[null,"!.Ë","/"]
["Juda i Tamar*","!.ď","/"]
["┌────┐ 01 W  owym czasie Juda opuścił swych  braci","!.Ň",null]
["│ 38 │ wędrując  ku  dolinie  zaszedł  do  pewnego","!.Í",null]
["└────┘ mieszkańca miasta Adullam, imieniem  Chira.","!.Î",null]
["02 Ujrzawszy   tam  córkę  pewnego   Kananejczyka,","!.ě",null]
["noszącego  imię Szua, wziął ją za żonę  i  zbliżył","!.┘",null]
["się  do niej. 03 Ona zaś poczęła i urodziła  syna,","!.┌",null]
["któremu   dano  imię  Er.  04 Potem  jeszcze   raz","!.█",null]
["poczęła, urodziła syna i nazwała go Onan. 05 A gdy","!.▄",null]
["znów  urodziła syna, dała mu imię Szela.  Ten  zaś","!.Ţ",null]
["jej poród nastąpił w Kezib.","!.Ů",null]
["06 Juda wziął dla swego pierworodnego syna, Era,","!.▀",null]
["żonę  imieniem Tamar. 07 Ponieważ Er,  pierworodny","!.Ó",null]
["syn  Judy,  był w oczach Pana zły, Pan  zesłał  na","!.ß",null]
["niego  śmierć. 08 Wtedy Juda rzekł do Onana:  «Idź","!.Ô",null]
["do  żony  twego  brata i dopełnij z nią  obowiązku","!.Ń",null]
["szwagra, a tak sprawisz, że twój brat będzie  miał","!.ń",null]
["potomstwo»*.  09 Onan wiedząc,  że  potomstwo  nie","!.ň",null]
["będzie  jego,  ilekroć zbliżał się do  żony  swego","!.Š",null]
["brata, unikał zapłodnienia*, aby nie dać potomstwa","!.š",null]
["swemu  bratu. 10 Złe było w oczach Pana to, co  on","!.Ŕ",null]
["czynił,  i dlatego także zesłał na niego  śmierć*.","!.Ú",null]
["11 Wtedy   Juda  rzekł  do  swej  synowej   Tamar:","!.ŕ",null]
["«Zamieszkaj  jako wdowa w domu twego  ojca  aż  do","!.Ű",null]
["czasu, gdy dorośnie mój syn Szela». Myślał jednak:","!.ý",null]
["«Niech  nie  umrze  on również jak  jego  bracia».","!.Ý",null]
["Tamar odeszła i zamieszkała w domu swego ojca.","!.ţ",null]
["12 Po wielu latach umarła żona Judy, córka Szuy.","!.´",null]
["Juda, zapomniawszy nieco o swej stracie, udał  się","!.­",null]
["wraz  ze  swym  przyjacielem  Adullamitą  imieniem","!.˝",null]
["Chira  do  Timny, gdzie strzyżono jego owce.  13 A","!.˛",null]
["gdy  powiedziano Tamar: «Teść twój idzie do Timny,","!.ˇ",null]
["aby  strzyc  swe owce», 14 zdjęła z  siebie  szaty","!.˘",null]
["wdowie  i otuliwszy się szczelnie zasłoną  usiadła","!.§",null]
["przy bramie miasta Enaim, które leżało przy drodze","!.÷",null]
["do  Timny.  Wiedziała bowiem, że  choć  Szela  już","!.¸",null]
["dorósł,  nie ona będzie mu dana za żonę.  15 Kiedy","!.°",null]
["Juda ją ujrzał, pomyślał, że jest ona nierządnicą,","!.¨",null]
["gdyż miała twarz zasłoniętą. 16 Skręciwszy ku niej","!.˙",null]
["przy  drodze,  rzekł: «Pozwól mi  zbliżyć  się  do","!.ű",null]
["ciebie»  - nie wiedział bowiem, że to jego synowa.","!.Ř",null]
["A ona zapytała: «Co mi dasz za to, że się zbliżysz","!.ř",null]
["do  mnie?» 17 Powiedział: «Przyślę ci koźlątko  ze","!.■",null]
["stada». Na to ona: «Ale dasz jakiś zastaw,  dopóki","!. ",null]
["nie  przyślesz». 18 Zapytał: «Jakiż zastaw mam  ci","!/!",null]
["dać?»  Rzekła: «Twój sygnet z pieczęcią,  sznur  i","!/\"",null]
["laskę, którą masz w ręku*». Dał jej więc, aby  się","!/#",null]
["zbliżyć  do  niej; ona zaś stała się  przez  niego","!/$",null]
["brzemienną. 19 A potem wstała i odszedłszy  zdjęła","!/%",null]
["z  siebie zasłonę i przywdziała swe szaty  wdowie.","!/&",null]
["20 Gdy   Juda   posłał   koźlątko   przez    swego","!/'",null]
["przyjaciela Adullamitę, aby odebrać zastaw od owej","!/(",null]
["kobiety,  ten  jej  nie  znalazł.  21 Pytał  zatem","!/)",null]
["tamtejszych  mieszkańców: «Gdzie w Enaim  jest  ta","!/*",null]
["nierządnica   sakralna,   która   siedziała   przy","!/+",null]
["drodze?»  Odpowiedzieli: «Nie było tu  nierządnicy","!/,",null]
["sakralnej».  22 Wróciwszy  do  Judy,  rzekł:  «Nie","!/-",null]
["znalazłem    jej.   Także   tamtejsi    mieszkańcy","!/.",null]
["powiedzieli: \"Nie było tu nierządnicy sakralnej\"».","!//",null]
["23 Wtedy Juda rzekł: «Niech sobie zatrzyma. Obyśmy","!/0",null]
["się tylko nie narazili na kpiny. Przecież posłałem","!/1",null]
["jej koźlątko, ty zaś nie mogłeś jej znaleźć».","!/2",null]
["24 Po około trzech miesiącach doniesiono Judzie:","!/3",null]
["«Twoja synowa Tamar stała się nierządnicą i  nawet","!/4",null]
["stała się brzemienną z powodu czynów nierządnych».","!/5",null]
["Juda rzekł: «Wyprowadźcie ją i spalcie!» 25 A  gdy","!/6",null]
["ją  wyprowadzano, posłała do swego teścia i kazała","!/7",null]
["powiedzieć:   «Jestem   brzemienną   przez    tego","!/8",null]
["mężczyznę,  do  którego te przedmioty  należą».  I","!/9",null]
["dodała: «Niechaj rozpozna, czyje są: ten sygnet  z","!/:",null]
["pieczęcią,  sznur  i  laska!»  26 Kiedy  zaś  Juda","!/;",null]
["poznał  je,  rzekł:  «Ona jest sprawiedliwsza  ode","!/<",null]
["mnie, bo przecież nie chciałem jej dać Szeli, memu","!/=",null]
["synowi!» I Juda już więcej z nią nie żył.","!/>",null]
["27 A gdy nadszedł czas jej porodu, okazało  się,","!/?",null]
["że   będzie  miała  bliźnięta.  28 Kiedy   zaczęła","!/@",null]
["rodzić,   [jedno  z  dzieci]  wyciągnęło   rączkę;","!/A",null]
["położna,   zawiązawszy  na  tej  rączce   czerwoną","!/B",null]
["tasiemkę,   rzekła:  «Ten  urodzi  się  pierwszy».","!/C",null]
["29 Ale  cofnęło ono rączkę i wyszedł z  łona  jego","!/D",null]
["brat.   Wtedy  [położna]  powiedziała:   «Dlaczego","!/E",null]
["przedarłeś się przez to przejście?» Dano  mu  więc","!/F",null]
["imię  Peres*. 30 Gdy po nim urodził się jego brat,","!/G",null]
["na  którego rączce była czerwona tasiemka, nazwano","!/H",null]
["go Zerach*.","!/I",null]
[null,"!/J","/"]
["Józef niewolnikiem Potifara","!/K","/"]
["┌────┐ 01 Józef  został   uprowadzony  do  Egiptu.","!/L",null]
["│ 39 │ I  kupił go od  Izmaelitów, którzy  go  tam","!/M",null]
["└────┘ przyprowadzili,     Egipcjanin     Potifar,","!/N",null]
["urzędnik faraona, dowódca straży przybocznej*.","!/O",null]
["02 Pan  był  z Józefem i dlatego wiodło  mu  się","!/P",null]
["dobrze  i  był  w  domu swego  pana,  Egipcjanina.","!/Q",null]
["03 Ten  jego pan spostrzegł, że Bóg jest z Józefem","!/R",null]
["i  sprawia,  że  mu się dobrze wiedzie,  cokolwiek","!/S",null]
["czyni. 04 Darzył więc on Józefa życzliwością,  tak","!/T",null]
["iż  stał  się  jego  osobistym sługą.  Uczynił  go","!/U",null]
["zarządcą swego domu, oddawszy mu we władanie  cały","!/V",null]
["swój  majątek.  05 A  odkąd go ustanowił  zarządcą","!/W",null]
["swego  domu  i  swojego majątku,  Pan  błogosławił","!/X",null]
["domowi tego Egipcjanina przez wzgląd na Józefa.  I","!/Y",null]
["tak  spoczęło błogosławieństwo Pana na  wszystkim,","!/Z",null]
["co  [Potifar]  posiadał w  domu  i  w  polu.  06 A","!/[",null]
["powierzywszy cały majątek Józefowi, nie  troszczył","!/\\",null]
["się  już  przy  nim o nic, tylko o [to,  aby  miał","!/]",null]
["takie] pokarmy, jakie zwykł jadać.","!/^",null]
["Józef miał piękną postać i miłą powierzchowność.","!/_",null]
["07 Po  tych  wydarzeniach zwróciła na niego  uwagę","!/`",null]
["żona  jego pana i rzekła do niego: «Połóż  się  ze","!/a",null]
["mną».  08 On jednak nie zgodził się i odpowiedział","!/b",null]
["żonie swego pana: «Pan mój o nic się nie troszczy,","!/c",null]
["odkąd  jestem  w jego domu, bo cały  swój  majątek","!/d",null]
["oddał mi we władanie. 09 On sam nie ma w swym domu","!/e",null]
["większej  władzy niż ja i niczego mi nie wzbrania,","!/f",null]
["wyjąwszy ciebie, ponieważ jesteś jego żoną.  Jakże","!/g",null]
["więc  mógłbym  uczynić tak wielką  niegodziwość  i","!/h",null]
["zgrzeszyć  przeciwko  Bogu?»  10 I  mimo   że   go","!/i",null]
["namawiała  codziennie,  nie  usłuchał  jej  i  nie","!/j",null]
["chciał  położyć  się przy niej,  aby  z  nią  żyć.","!/k",null]
["11 Pewnego dnia, gdy wszedł do domu, aby  spełniać","!/l",null]
["swe obowiązki, i nikogo z domowników tam nie było,","!/m",null]
["12 uchwyciła  go  ona  za płaszcz  i  powiedziała:","!/n",null]
["«Połóż się ze mną!» Lecz on [wyrwał się], zostawił","!/o",null]
["płaszcz  w jej ręku i wybiegł na dwór. 13 A  wtedy","!/p",null]
["ona, widząc, że zostawił swój płaszcz i że wybiegł","!/q",null]
["na  dwór, 14 zawołała domowników i powiedziała  im","!/r",null]
["tak:    «Patrzcie,   sprowadzono   do   nas   tego","!/s",null]
["Hebrajczyka,   a  on  chce  tu  u  nas   swawolić!","!/t",null]
["Przyszedł  do  mnie, aby się  położyć  ze  mną,  i","!/u",null]
["zaczęłam  głośno krzyczeć. 15 A gdy tak krzyczałam","!/v",null]
["głośno, zostawił u mnie swój płaszcz i pospiesznie","!/w",null]
["wybiegł  na dwór!» 16 I zatrzymała jego płaszcz  u","!/x",null]
["siebie.  A  kiedy  przyszedł pan Józefa  do  domu,","!/y",null]
["17 opowiedziała  o  tym zajściu  tak:  «Wszedł  do","!/z",null]
["mnie ów   sługa,   Hebrajczyk,  którego   do   nas","!/{",null]
["sprowadziłeś,  aby  ze  mną  swawolić.  18 A   gdy","!/|",null]
["zaczęłam krzyczeć, zostawił u mnie swój płaszcz  i","!/}",null]
["uciekł  z  domu».  19 Kiedy pan jego  usłyszał  te","!/~",null]
["słowa swej żony, która mu dodała: «Tak postąpił ze","!/\u007f",null]
["mną   twój  sługa!»  -  zapałał  wielkim  gniewem.","!/Ç",null]
["20 Polecił   schwytać  Józefa  i   oddać   go   do","!/ü",null]
["więzienia,   gdzie   znajdowali   się   więźniowie","!/é",null]
["faraona.","!/â",null]
[null,"!/ä","/"]
["Józef w więzieniu","!/ů","/"]
["Gdy Józef przebywał w tym więzieniu, 21 Pan  był","!/ć",null]
["z  nim okazując mu miłosierdzie, tak że zjednał on","!/ç",null]
["sobie  naczelnika więzienia. 22 Toteż ów naczelnik","!/ł",null]
["więzienia   dał  Józefowi  władzę  nad  wszystkimi","!/ë",null]
["znajdującymi   się   tam   więźniami:    wszystko,","!/Ő",null]
["cokolwiek mieli oni spełnić, spełniali tak, jak on","!/ő",null]
["zarządził. 23 Naczelnik więzienia nie wglądał  już","!/î",null]
["zupełnie w to, co było pod władzą Józefa, ponieważ","!/Ź",null]
["Pan  był  z  nim  i sprawiał, że  się  mu  udawało","!/Ä",null]
["wszystko, co czynił.","!/Ć",null]
["┌────┐ 01 Po   tych   wydarzeniach   podczaszy   i","!/É",null]
["│ 40 │ nadworny piekarz króla egipskiego dopuścili","!/Ĺ",null]
["└────┘ się   wykroczenia  przeciwko  swemu   panu,","!/ĺ",null]
["przeciwko     królowi    egipskiemu.    02 Faraon,","!/ô",null]
["rozgniewawszy  się  na obu tych dworzan,  głównego","!/ö",null]
["podczaszego  i  przełożonego nadwornych  piekarzy,","!/Ľ",null]
["03 oddał  ich pod straż przełożonego  dworzan,  do","!/ľ",null]
["więzienia  tam  właśnie,  gdzie  przebywał  Józef.","!/Ś",null]
["04 Tenże  przełożony dworzan powierzył ich  opiece","!/ś",null]
["Józefa, który miał im usługiwać.","!/Ö",null]
["A gdy przebywali jakiś czas w więzieniu, 05 obaj","!/Ü",null]
["-  podczaszy i piekarz nadworny króla egipskiego -","!/Ť",null]
["tej   samej   nocy  obaj  mieli  sen   o   różnych","!/ť",null]
["znaczeniach. 06 Kiedy Józef przyszedł  do  nich  z","!/Ł",null]
["rana,  zobaczył,  że byli zafrasowani.  07 Zapytał","!/×",null]
["więc  obu tych dworzan faraona, którzy wraz z  nim","!/č",null]
["przebywali  w  więzieniu: «Czemu to dzisiaj  macie","!/á",null]
["twarze   tak   zasępione?»  08 Odpowiedzieli   mu:","!/í",null]
["«Mieliśmy sen i nie ma nikogo, kto mógłby  nam  go","!/ó",null]
["wytłumaczyć».   Rzekł  do   nich   Józef:   «Wszak","!/ú",null]
["wytłumaczenia należą do Boga. Opowiedzcie mi je».","!/Ą",null]
["09 Wtedy   główny  podczaszy   tak   opowiedział","!/ą",null]
["Józefowi swój sen: «Widziałem we śnie krzew winny,","!/Ž",null]
["który rósł przede mną. 10 Na tym zaś krzewie  były","!/ž",null]
["trzy  gałązki. Krzew wypuścił pączki i zakwitł,  a","!/Ę",null]
["potem jego grona wydały dojrzałe jagody. 11 W moim","!/ę",null]
["ręku  był  puchar  faraona.  Zerwałem  te  jagody,","!/¬",null]
["wycisnąłem  je do pucharu faraona i  wręczyłem  ów","!/ź",null]
["puchar   faraonowi».  12 Józef  rzekł  do   niego:","!/Č",null]
["«Znaczenie snu jest takie: Trzy gałązki są to trzy","!/ş",null]
["dni. 13 Po upływie trzech dni faraon wyświadczy ci","!/«",null]
["łaskę   i  przywróci  cię  na  twój  dawny  urząd.","!/»",null]
["Będziesz  podawał faraonowi puchar  tak  samo  jak","!/░",null]
["przedtem, gdy byłeś jego podczaszym. 14 Jeśli  nie","!/▒",null]
["zapomnisz  o  mnie,  kiedy będzie  ci  się  dobrze","!/▓",null]
["działo,  okaż  mi  życzliwość:  wspomnij  o   mnie","!/│",null]
["faraonowi, aby mnie uwolnił z tego miejsca.  15 Bo","!/┤",null]
["przemocą    zostałem    uprowadzony    z     kraju","!/Á",null]
["Hebrajczyków,  a i tu również nie  popełniłem  nic","!/Â",null]
["takiego,  za  co należałoby mnie wtrącić  do  tego","!/Ě",null]
["lochu».","!/Ş",null]
["16 Przełożony  nadwornych piekarzy,  widząc,  że","!/╣",null]
["Józef dobrze sen wytłumaczył, rzekł do niego:  «Ja","!/║",null]
["zaś  miałem  taki sen: Trzymałem  na  głowie  trzy","!/╗",null]
["kosze  białego pieczywa. 17 W koszu, który był  na","!/╝",null]
["wierzchu, znajdowało się wszelkie pieczywo,  jakie","!/Ż",null]
["wyrabia    piekarz   dla   faraona.   A    ptactwo","!/ż",null]
["wydziobywało je z tego kosza, który był  na  mojej","!/┐",null]
["głowie». 18 Józef tak odpowiedział: «Znaczenie snu","!/└",null]
["jest  takie: Trzy kosze - to trzy dni. 19 Za  trzy","!/┴",null]
["dni  faraon rozkaże ściąć ci głowę i powiesić  twe","!/┬",null]
["ciało  na  drzewie. Wtedy ptaki będą rozdziobywały","!/├",null]
["twe ciało».","!/─",null]
["20 Na  trzeci  dzień,  w  dniu  swoich  urodzin,","!/┼",null]
["faraon wyprawił ucztę dla swych dworzan. I wtedy w","!/Ă",null]
["ich   obecności  kazał  sprowadzić   z   więzienia","!/ă",null]
["przełożonego podczaszych i przełożonego  piekarzy.","!/╚",null]
["21 Przełożonego  podczaszych przywrócił  na  dawny","!/╔",null]
["urząd   podczaszego;  podawał   więc   on   puchar","!/╩",null]
["faraonowi.  22 Przełożonego  piekarzy  zaś   kazał","!/╦",null]
["powiesić - jak im zapowiedział Józef.","!/╠",null]
["23 Przełożony podczaszych nie pamiętał jednak  o","!/═",null]
["Józefie, zapomniał o nim.","!/╬",null]
[null,"!/¤","/"]
["Wywyższenie Józefa","!/đ","/"]
["┌────┐ 01 W  dwa  lata później  faraon  miał  sen.","!/Đ",null]
["│ 41 │ [Śniło mu się, że] stał nad Nilem. 02 I oto","!/Ď",null]
["└────┘ z  Nilu  wyszło  siedem  krów  pięknych   i","!/Ë",null]
["tłustych,  które zaczęły się paść  wśród  sitowia.","!/ď",null]
["03 Ale  oto  siedem  innych krów  wyszło  z  Nilu,","!/Ň",null]
["brzydkich  i  chudych, które stanęły obok  tamtych","!/Í",null]
["nad  brzegiem Nilu. 04 Te brzydkie i  chude  krowy","!/Î",null]
["pożarły  siedem  owych krów pięknych  i  tłustych.","!/ě",null]
["Faraon  przebudził  się. 05 A kiedy  znów  zasnął,","!/┘",null]
["miał  drugi  sen. Przyśniło mu się  siedem  kłosów","!/┌",null]
["wyrastających   z   jednej  łodygi,   zdrowych   i","!/█",null]
["pięknych.  06 A oto po nich wyrosło siedem  kłosów","!/▄",null]
["pustych i zniszczonych wiatrem wschodnim. 07 I  te","!/Ţ",null]
["puste   kłosy   pochłonęły  owych  siedem   kłosów","!/Ů",null]
["zdrowych  i pełnych. Potem faraon przebudził  się.","!/▀",null]
["Był to tylko sen.","!/Ó",null]
["08 Rano  faraon, zaniepokojony, rozkazał  wezwać","!/ß",null]
["wszystkich  wróżbitów  egipskich  oraz  wszystkich","!/Ô",null]
["mędrców  i  opowiedział im, co mu się  śniło.  Nie","!/Ń",null]
["było  jednak  nikogo,  kto  by  umiał  wytłumaczyć","!/ń",null]
["faraonowi  te sny. 09 Wtedy przełożony podczaszych","!/ň",null]
["rzekł  do  faraona: «Dzisiaj wyznam moje  grzechy.","!/Š",null]
["10 Faraon, rozgniewawszy się na swego sługę  oddał","!/š",null]
["mnie,  a ze mną i przełożonego piekarzy pod  straż","!/Ŕ",null]
["do  domu przełożonego dworzan. 11 I wtedy mieliśmy","!/Ú",null]
["obaj jednej nocy sen, on inny a ja inny. 12 A  był","!/ŕ",null]
["tam   z   nami  pewien  młody  Hebrajczyk,   sługa","!/Ű",null]
["przełożonego  dworzan. Opowiedzieliśmy  mu,  a  on","!/ý",null]
["wytłumaczył nam nasze sny, tłumacząc sen każdego z","!/Ý",null]
["nas.  13 I  stało się tak, jak nam je wytłumaczył:","!/ţ",null]
["mnie  przywrócił  [faraon] na mój  urząd,  a  jego","!/´",null]
["powiesił».","!/­",null]
["14 Wtedy    faraon    kazał    wezwać    Józefa.","!/˝",null]
["Wyprowadzono  go więc pospiesznie z lochu,  a  on,","!/˛",null]
["ogoliwszy się oraz zmieniwszy szaty, przyszedł  do","!/ˇ",null]
["faraona.  15 Faraon rzekł do Józefa: «Miałem  sen,","!/˘",null]
["którego   nikt  nie  umie  wytłumaczyć.   Ja   zaś","!/§",null]
["słyszałem, jak mówiono o tobie, że skoro usłyszysz","!/÷",null]
["sen,   zaraz   go  wytłumaczysz».   16 Józef   tak","!/¸",null]
["odpowiedział  faraonowi:  «Nie  ja,  lecz  Bóg  da","!/°",null]
["pomyślną  odpowiedź tobie, o faraonie».  17 Faraon","!/¨",null]
["zaczął więc opowiadać Józefowi: «Śniło mi się,  że","!/˙",null]
["stałem nad brzegiem Nilu. 18 I nagle z Nilu wyszło","!/ű",null]
["siedem krów tłustych i pięknych, które zaczęły się","!/Ř",null]
["paść  wśród  sitowia. 19 A oto siedem krów  innych","!/ř",null]
["wyszło  za  nimi,  chudych  i  tak  brzydkich,  że","!/■",null]
["podobnie  brzydkich nie widziałem w całym Egipcie.","!/ ",null]
["20 Krowy  chude  i brzydkie pożarły  owych  siedem","!0!",null]
["krów pierwszych, tłustych. 21 Gdy te znalazły  się","!0\"",null]
["w  ich  brzuchach,  nie było wcale  znać,  że  tam","!0#",null]
["weszły; te, które je pożarły, były nadal tak  samo","!0$",null]
["chude  jak poprzednio. I ocknąłem się. 22 A  potem","!0%",null]
["zobaczyłem  we śnie siedem kłosów wyrastających  z","!0&",null]
["jednej  łodygi, zdrowych i pięknych.  23 Lecz  oto","!0'",null]
["siedem  kłosów zeschniętych, pustych, zniszczonych","!0(",null]
["wiatrem  wschodnim wyrosło po nich. 24 I te  puste","!0)",null]
["kłosy  pochłonęły owych siedem kłosów pięknych.  A","!0*",null]
["gdy to opowiedziałem wróżbitom, żaden nie potrafił","!0+",null]
["mi wytłumaczyć».","!0,",null]
["25 Józef   rzekł  do  faraona:  «Sen   twój,   o","!0-",null]
["faraonie, jest jeden. To, co Bóg zamierza uczynić,","!0.",null]
["zapowiedział   tobie,  faraonie.  26 Siedem   krów","!0/",null]
["pięknych - to siedem lat, i siedem kłosów pięknych","!00",null]
["-  to  też  siedem lat; jest to bowiem sen  jeden.","!01",null]
["27 Siedem  zaś  krów  chudych i  brzydkich,  które","!02",null]
["wyszły  za  tamtymi,  i siedem  kłosów  pustych  i","!03",null]
["zniszczonych wiatrem wschodnim - to też siedem lat","!04",null]
["- głodu. 28 To, o czym mówię faraonowi, Bóg uczyni","!05",null]
["tak, jak pokazał faraonowi. 29 Bo nadejdzie siedem","!06",null]
["lat  obfitości wielkiej w całym Egipcie.  30 A  po","!07",null]
["nich  nastanie  siedem  lat  głodu;  i  pójdzie  w","!08",null]
["niepamięć  cała  ta obfitość w Egipcie,  gdy  głód","!09",null]
["będzie niszczył kraj. 31 Nie będą już wiedzieli  o","!0:",null]
["obfitości  w tym kraju wskutek głodu, który  potem","!0;",null]
["nadejdzie,  bo  będzie  to  głód  bardzo   ciężki.","!0<",null]
["32 Ponieważ  ten  sen  powtórzył  się  dwukrotnie,","!0=",null]
["faraonie, Bóg to już postanowił i Bóg niebawem  to","!0>",null]
["uczyni.  33 Teraz więc niech faraon upatrzy  sobie","!0?",null]
["kogoś roztropnego i mądrego i ustanowi go zarządcą","!0@",null]
["Egiptu. 34 Niech faraon tak ustanowi nadzorców, by","!0A",null]
["zebrać  piątą  część urodzajów w  Egipcie  podczas","!0B",null]
["siedmiu  lat obfitości. 35 Niechaj oni  nagromadzą","!0C",null]
["wszelką żywność podczas tych lat pomyślnych, które","!0D",null]
["nadejdą.  Niechaj gromadzą zboże do rozporządzenia","!0E",null]
["faraona  jako zaopatrzenie dla miast i niechaj  go","!0F",null]
["strzegą.  36 A  będzie  ta żywność  zachowana  dla","!0G",null]
["kraju  na  siedem  lat  głodu,  które  nastaną   w","!0H",null]
["Egipcie. Tak więc nie wyginie [ludność] tego kraju","!0I",null]
["z głodu».","!0J",null]
["37 Słowa  te podobały się faraonowi i  wszystkim","!0K",null]
["jego  dworzanom.  38 Rzekł więc  faraon  do  swych","!0L",null]
["dworzan: «Czyż będziemy mogli znaleźć podobnego mu","!0M",null]
["człowieka, który miałby tak jak on ducha  Bożego?»","!0N",null]
["39 A potem faraon rzekł do Józefa: «Skoro Bóg  dał","!0O",null]
["ci  poznać to wszystko, nie ma nikogo, kto  by  ci","!0P",null]
["dorównał  rozsądkiem  i  mądrością!  40 Ty   zatem","!0Q",null]
["będziesz  nad moim dworem i twoim rozkazom  będzie","!0R",null]
["posłuszny   cały  mój  naród.  Jedynie   godnością","!0S",null]
["królewską*  będę cię przewyższał». 41 I powiedział","!0T",null]
["faraon Józefowi: «Oto ustanawiam cię rządcą całego","!0U",null]
["Egiptu!» 42 Po czym faraon zdjął swój pierścień  z","!0V",null]
["palca  i  włożył go na palec Józefa,  i  kazał  go","!0W",null]
["oblec   w  szatę  z  najczystszego  lnu,  a  potem","!0X",null]
["zawiesił  mu na szyi złoty łańcuch. 43 I kazał  go","!0Y",null]
["obwozić na drugim swym wozie, a wołano przed  nim:","!0Z",null]
["«Abrek!»*","!0[",null]
["Faraon ustanawiając Józefa rządcą całego Egiptu,","!0\\",null]
["44 rzekł  do niego: «Ja jestem faraonem,  ale  bez","!0]",null]
["twej  zgody  nikt  nie  ośmieli  się  czegokolwiek","!0^",null]
["przedsięwziąć* w całym kraju egipskim», 45 i nadał","!0_",null]
["Józefowi imię Safnat Paneach*. Dał mu też za  żonę","!0`",null]
["Asenat, córkę kapłana z On, imieniem Poti Fera.  I","!0a",null]
["tak  stał  się Józef rządcą Egiptu. 46 Józef  miał","!0b",null]
["lat trzydzieści, gdy stanął przed faraonem, królem","!0c",null]
["egipskim.","!0d",null]
["Józef wyszedłszy od faraona objeżdżał cały kraj.","!0e",null]
["47 I  gdy  ziemia  rodziła  przez  siedem  lat   w","!0f",null]
["wielkiej obfitości, 48 gromadził wszelką żywność w","!0g",null]
["tych  siedmiu latach [urodzaju], które  nastały  w","!0h",null]
["Egipcie, i składał ją w miastach; w każdym mieście","!0i",null]
["gromadził     żywność    z    pól     okolicznych.","!0j",null]
["49 Nagromadził  więc Józef tyle  zboża,  ile  jest","!0k",null]
["piasku  morskiego; takie mnóstwo, że już przestano","!0l",null]
["mierzyć, bo nie można było zmierzyć.","!0m",null]
["50 A  zanim  nastały lata  głodu,  urodzili  się","!0n",null]
["Józefowi dwaj synowie; urodziła ich Asenat,  córka","!0o",null]
["kapłana  z On, który miał imię Poti Fera. 51 Józef","!0p",null]
["dał  swemu  synowi pierworodnemu  imię  Manasses*.","!0q",null]
["[Mówił bowiem:] «Dał mi Bóg zapomnieć o całym  mym","!0r",null]
["utrapieniu  i  o domu ojca mojego». 52 A  drugiego","!0s",null]
["nazwał Efraim, [mówiąc]: «Uczynił mnie Bóg płodnym","!0t",null]
["w kraju mojej niedoli»*.","!0u",null]
["53 Kiedy  minęło siedem lat urodzaju w  Egipcie,","!0v",null]
["54 nadeszło  siedem lat głodu, jak to zapowiedział","!0w",null]
["Józef. A gdy nastał głód we wszystkich krajach,  w","!0x",null]
["całym  Egipcie  była żywność.  55 Ale  kiedy  i  w","!0y",null]
["Egipcie  głód  zaczął się dawać we znaki,  ludność","!0z",null]
["domagała się chleba od faraona. Wtedy faraon mówił","!0{",null]
["do  wszystkich Egipcjan: «Udajcie się do Józefa i,","!0|",null]
["co  on  wam  powie, czyńcie». 56 Gdy był  głód  na","!0}",null]
["całej     ziemi,    Józef    otwierał    wszystkie","!0~",null]
["[spichlerze], w których było [zboże], i sprzedawał","!0\u007f",null]
["zboże  Egipcjanom,  w miarę  jak  w  Egipcie  głód","!0Ç",null]
["stawał się coraz większy.","!0ü",null]
["57 Ze  wszystkich  krajów ludzie  przybywali  do","!0é",null]
["Egiptu,  by kupować zboże od Józefa, gdyż głód  po","!0â",null]
["całej ziemi się wzmagał.","!0ä",null]
[null,"!0ů","/"]
["Przybycie braci Józefa do Egiptu","!0ć","/"]
["┌────┐ 01 Gdy Jakub dowiedział się,  że jest zboże","!0ç",null]
["│ 42 │ w  Egipcie,  rzekł do swoich synów:  «Czemu","!0ł",null]
["└────┘ się   ociągacie?»*  02 I  dodał:   «Właśnie","!0ë",null]
["słyszałem, że w Egipcie jest zboże, idźcie  tam  i","!0Ő",null]
["zakupcie  dla nas zboża, abyśmy przetrwali  i  nie","!0ő",null]
["pomarli».  03 Dziesięciu braci  Józefa  udało  się","!0î",null]
["zatem    do   Egiptu,   aby   tam   kupić   zboża.","!0Ź",null]
["04 Beniamina, brata Józefa, Jakub nie posłał  wraz","!0Ä",null]
["z   synami;  pomyślał  bowiem:  «Jeszcze  go  może","!0Ć",null]
["spotkać jakaś zła przygoda».","!0É",null]
["05 Kiedy synowie Izraela przybyli wraz z innymi,","!0Ĺ",null]
["którzy tam również się udawali, aby kupić zboża bo","!0ĺ",null]
["głód  był w Kanaanie, 06 Józef sprawował władzę  w","!0ô",null]
["kraju   i   on   to  sprzedawał  zboże   wszystkim","!0ö",null]
["mieszkańcom tego kraju.","!0Ľ",null]
["Bracia  Józefa, przybywszy do niego,  oddali  mu","!0ľ",null]
["pokłon twarzą do ziemi. 07 Gdy Józef ujrzał swoich","!0Ś",null]
["braci, poznał ich; jednak udał, że jest im obcy, i","!0ś",null]
["przemówił  do  nich  surowo  tymi  słowami:  «Skąd","!0Ö",null]
["przyszliście?»  Odpowiedzieli:  «Z  Kanaanu,   aby","!0Ü",null]
["kupić  żywności». 08 Józef poznawszy ich, mimo  że","!0Ť",null]
["oni  go  nie  poznali, 09 przypomniał  sobie  sny,","!0ť",null]
["jakie miał niegdyś, i rzekł: «Jesteście szpiegami!","!0Ł",null]
["Przyszliście, aby obejrzeć miejsca nieobwarowane w","!0×",null]
["tym  kraju!»  10 A oni na to: «Nie, panie!  Słudzy","!0č",null]
["twoi   przybyli  tylko  dla  zakupienia  żywności.","!0á",null]
["11 Jesteśmy  wszyscy  synami  jednego   człowieka.","!0í",null]
["Jesteśmy  uczciwi.  My,  słudzy  twoi,  nigdy  nie","!0ó",null]
["byliśmy  szpiegami». 12 Ale  on  im  rzekł:  «Nie.","!0ú",null]
["Przyszliście  obejrzeć miejsca nieobwarowane  tego","!0Ą",null]
["kraju!»  13 Wtedy powiedzieli: «Było nas  dwunastu","!0ą",null]
["braci,  sług  twoich,  synów jednego  człowieka  w","!0Ž",null]
["Kanaanie.  Najmłodszy  jest  obecnie  przy  naszym","!0ž",null]
["ojcu,  a  jednego już nie ma». 14 Józef  rzekł  do","!0Ę",null]
["nich:   «Jest   tak,  jak  wam  mówię:   jesteście","!0ę",null]
["szpiegami! 15 Co do tego zostaniecie wybadani.  Na","!0¬",null]
["życie  faraona!  Nie  wyjdziecie  stąd,  chyba  że","!0ź",null]
["przybędzie  tu wasz brat najmłodszy.  16 Wyprawcie","!0Č",null]
["jednego   z   was   po  waszego  brata,   wy   zaś","!0ş",null]
["pozostaniecie w więzieniu, aby można było  zbadać,","!0«",null]
["czy  to,  co  powiedzieliście, jest prawdą;  jeśli","!0»",null]
["okaże  się, że nie - na życie faraona! - jesteście","!0░",null]
["szpiegami». 17 I oddał ich pod straż na trzy  dni.","!0▒",null]
["18 A  trzeciego dnia Józef rzekł do  nich:  «Jeśli","!0▓",null]
["chcecie  ocalić życie, uczyńcie to - bo  ja  czczę","!0│",null]
["Boga.  19 Skoro jesteście uczciwi,  niechaj  jeden","!0┤",null]
["wasz  brat  pozostanie w więzieniu, w  którym  was","!0Á",null]
["osadzono,  wy  zaś  idźcie,  zawieźcie  zboże  dla","!0Â",null]
["wyżywienia      waszych      rodzin.      20 Potem","!0Ě",null]
["przyprowadzicie   do   mnie   najmłodszego   brata","!0Ş",null]
["waszego,  aby się potwierdziły słowa wasze  i  nie","!0╣",null]
["spotkała  was  śmierć». I tak uczynili.  21 Mówili","!0║",null]
["między  sobą:  «Ach, zawiniliśmy  przeciwko  bratu","!0╗",null]
["naszemu,  patrząc  na jego strapienie,  kiedy  nas","!0╝",null]
["błagał  o litość, a nie wysłuchaliśmy go!  Dlatego","!0Ż",null]
["przyszło na nas to nieszczęście». 22 Ruben zaś tak","!0ż",null]
["im  wtedy  powiedział: «Czyż wam tego nie mówiłem:","!0┐",null]
["Nie  dopuszczajcie się wykroczenia  względem  tego","!0└",null]
["chłopca;  ale nie usłuchaliście mnie. Toteż  teraz","!0┴",null]
["żąda  się odpowiedzialności za jego krew!»  23 Nie","!0┬",null]
["wiedzieli zaś, że Józef to rozumie, bo rozmawiał z","!0├",null]
["nimi  przez tłumacza. 24 Odszedłszy więc od  nich,","!0─",null]
["rozpłakał  się. Potem wrócił do nich i  mówiąc  do","!0┼",null]
["nich  odłączył  od nich Symeona i w ich  obecności","!0Ă",null]
["kazał go związać.","!0ă",null]
["25 Potem Józef dał rozkaz, aby napełniono zbożem","!0╚",null]
["ich  worki  i  aby do każdego worka  włożono  dane","!0╔",null]
["przez nich pieniądze, ponadto aby im dano żywności","!0╩",null]
["na  drogę.  I  tak  też im uczyniono.  26 Oni  zaś","!0╦",null]
["włożywszy swe zboże na osły, ruszyli w drogę.","!0╠",null]
["27 Gdy  w gospodzie jeden z nich rozwiązał  swój","!0═",null]
["worek,  aby  dać  obroku  swemu  osłu,  spostrzegł","!0╬",null]
["pieniądze;  były  one bowiem na  wierzchu  w  jego","!0¤",null]
["torbie.  28 I  rzekł do swych braci: «Zwrócono  mi","!0đ",null]
["pieniądze, oto są one w mojej torbie».  Wtedy  oni","!0Đ",null]
["osłupieli  i z lękiem pytali jeden drugiego:  «Cóż","!0Ď",null]
["to nam Bóg uczynił?»","!0Ë",null]
["29 A  gdy  przybyli do Kanaanu,  do  swego  ojca","!0ď",null]
["Jakuba,  opowiedzieli  mu  wszystko,  co  im   się","!0Ň",null]
["przytrafiło,  tymi  słowami:  30 «Ów  władca  tego","!0Í",null]
["kraju  przemawiał do nas surowo  i  wziął  nas  za","!0Î",null]
["szpiegów. 31 Powiedzieliśmy mu: Jesteśmy uczciwi i","!0ě",null]
["nigdy  nie byliśmy szpiegami; 32 było nas dwunastu","!0┘",null]
["braci,  synów [jednego] ojca, jednego [z nas  już]","!0┌",null]
["nie ma, a najmłodszy jest obecnie przy naszym ojcu","!0█",null]
["w Kanaanie. 33 Wtedy rzekł do nas ów władca kraju:","!0▄",null]
["Po  tym  poznam,  czy jesteście  uczciwi:  jednego","!0Ţ",null]
["waszego  brata zostawcie u mnie, weźcie zboże  dla","!0Ů",null]
["wyżywienia  waszych  rodzin i idźcie.  34 A  potem","!0▀",null]
["przyprowadźcie  mi waszego najmłodszego  brata,  i","!0Ó",null]
["wtedy  poznam,  że  nie jesteście  szpiegami,  ale","!0ß",null]
["ludźmi  uczciwymi. Ja wam oddam waszego brata,  wy","!0Ô",null]
["zaś będziecie mogli poruszać się po tym kraju».","!0Ń",null]
["35 A gdy opróżniali worki, każdy znalazł w swoim","!0ń",null]
["worku  sakiewkę z pieniędzmi. Na widok sakiewek  z","!0ň",null]
["pieniędzmi zatrwożyli się tak oni, jak również ich","!0Š",null]
["ojciec. 36 Powiedział ich ojciec Jakub: «Już  mnie","!0š",null]
["[dwóch] pozbawiliście: Józefa nie ma, Symeona  nie","!0Ŕ",null]
["ma,  a  teraz  Beniamina chcecie zabrać.  We  mnie","!0Ú",null]
["przecież   godzi  to  wszystko».  37 Wtedy   Ruben","!0ŕ",null]
["przemówił  do  ojca tymi słowami:  «Będziesz  mógł","!0Ű",null]
["zabić   obu   moich  synów,  jeśli   ci   go   nie","!0ý",null]
["przyprowadzę!  Oddaj  go pod  moją  opiekę,  a  ja","!0Ý",null]
["zwrócę go tobie». 38 Ale Jakub odpowiedział:  «Nie","!0ţ",null]
["pójdzie  syn mój z wami! Brat jego bowiem już  nie","!0´",null]
["żyje i on jeden tylko mi pozostał. Jeśli go spotka","!0­",null]
["jakie nieszczęście, gdy pójdzie z wami, sprawicie,","!0˝",null]
["że  moja  siwizna zstąpi do Szeolu i to w  wielkim","!0˛",null]
["żalu!»","!0ˇ",null]
["┌────┐ 01 W kraju panował ciężki głód.  02 A kiedy","!0˘",null]
["│ 43 │ do ostatka spożyli zboże, które sprowadzili","!0§",null]
["└────┘ z  Egiptu,  rzekł do nich  ojciec:  «Idźcie","!0÷",null]
["znów kupić dla nas trochę żywności». 03 Wtedy Juda","!0¸",null]
["powiedział  mu:  «Ów władca surowo nam  przykazał:","!0°",null]
["\"Nie  pokazujcie  mi  się  na  oczy,  jeśli  brata","!0¨",null]
["waszego nie będzie z wami\". 04 Jeżeli jesteś gotów","!0˙",null]
["posłać  z nami naszego brata, pojedziemy i  kupimy","!0ű",null]
["ci żywności, 05 a jeżeli nie chcesz go posłać, nie","!0Ř",null]
["pojedziemy. Bo przecież ów władca powiedział  nam:","!0ř",null]
["\"Nie  pokazujcie mi się na oczy, jeśli nie  będzie","!0■",null]
["brata  waszego  z wami\"». 06 Izrael rzekł:  «Czemu","!0 ",null]
["naraziliście mnie na niedolę mówiąc mu,  że  macie","!1!",null]
["jeszcze   brata?»  07 Odpowiedzieli:  «Ów   władca","!1\"",null]
["wypytywał  się dokładnie o nas i o naszą  rodzinę.","!1#",null]
["Pytał:  \"Czy jeszcze żyje wasz ojciec?  Czy  macie","!1$",null]
["jeszcze  brata?\" Odpowiadaliśmy mu zatem  na  jego","!1%",null]
["pytania. Czyż mogliśmy wiedzieć, że powie:","!1&",null]
["\"Sprowadźcie  waszego brata?\"»  08 Po  czym  rzekł","!1'",null]
["Juda  do ojca swego, Izraela: «Poślij ze mną  tego","!1(",null]
["chłopca,  a  zaraz pojedziemy, aby ratować  życie,","!1)",null]
["abyśmy  nie pomarli wraz z naszymi dziećmi.  09 Ja","!1*",null]
["odpowiadam za niego; ode mnie będziesz żądał,  aby","!1+",null]
["ci go oddać. Jeżeli nie przyprowadzę go do ciebie,","!1,",null]
["możesz  mi nigdy nie darować mej winy. 10 Gdybyśmy","!1-",null]
["nie   zwlekali,   już  wrócilibyśmy   dwa   razy!»","!1.",null]
["11 Izrael  rzekł do swych synów: «Jeżeli  tak  być","!1/",null]
["musi, uczyńcie tak. Zabierzcie jednak w wasze wory","!10",null]
["to,  co  w  naszym  kraju jest najcenniejszego,  i","!11",null]
["zanieście owemu człowiekowi w darze: nieco  wonnej","!12",null]
["żywicy,  nieco  miodu, wonnych  korzeni,  olejków,","!13",null]
["owoców, pistacji* i migdałów. 12 I weźcie  z  sobą","!14",null]
["podwójną sumę pieniędzy, abyście mogli oddać i  te","!15",null]
["pieniądze, które wam na powrót włożono do  waszych","!16",null]
["torb,  być może, przez pomyłkę. 13 Zabierzcie  też","!17",null]
["waszego  brata  i  ruszajcie w drogę  powrotną  do","!18",null]
["owego władcy. 14 A Bóg Wszechmocny niechaj sprawi,","!19",null]
["aby  ów  człowiek zlitował się nad wami  i  puścił","!1:",null]
["wolno  waszego  brata  oraz Beniamina.  Skoro  mam","!1;",null]
["zostać samotny, to niech tak już będzie!»","!1<",null]
[null,"!1=","/"]
["Józef ucztuje z braćmi","!1>","/"]
["15 Zabrali  oni dary, dwukrotną  sumę  pieniędzy","!1?",null]
["oraz  Beniamina i ruszywszy w drogę,  przybyli  do","!1@",null]
["Egiptu.  A  gdy  stanęli  przed  Józefem,  16 ten,","!1A",null]
["ujrzawszy  wśród  nich  Beniamina,  dał  polecenie","!1B",null]
["przełożonemu swego domu: «Zaprowadź tych ludzi  do","!1C",null]
["domu i każ zabić i przyrządzić jakąś sztukę bydła,","!1D",null]
["gdyż  będą  oni  ze  mną jedli dziś  w  południe».","!1E",null]
["17 Przełożony uczynił tak, jak mu polecił Józef, i","!1F",null]
["zaprowadził ich do jego domu. 18 Oni zaś, przejęci","!1G",null]
["lękiem,  że Józef kazał ich zaprowadzić  do  swego","!1H",null]
["domu,  mówili:  «Z  powodu owych pieniędzy,  które","!1I",null]
["poprzednim  razem  nam włożono  do  naszych  torb,","!1J",null]
["kazał  nas  zaprowadzić do siebie.  Teraz  na  nas","!1K",null]
["napadnie, przemocą uczyni nas swymi niewolnikami i","!1L",null]
["[zabierze nam] nasze osły».","!1M",null]
["19 Gdy  więc byli już u wejścia do domu  Józefa,","!1N",null]
["zbliżyli  się  do  przełożonego  jego  domu   20 i","!1O",null]
["rzekli:   «Pozwól,  panie!  Gdy  po  raz  pierwszy","!1P",null]
["przybyliśmy   tu  kupić  zboża,  21 wracając,   po","!1Q",null]
["odwiązaniu  naszych torb w gospodzie,  znaleźliśmy","!1R",null]
["na  wierzchu  torby  każdego pieniądze,  jak  były","!1S",null]
["odliczone. Przywieźliśmy je z sobą. 22 Mamy też  i","!1T",null]
["inne pieniądze, aby kupić żywności. Nie wiemy, kto","!1U",null]
["nam  włożył  [tamte] pieniądze do  naszych  torb».","!1V",null]
["23 A  on  im  powiedział: «Bądźcie  spokojni!  Nie","!1W",null]
["bójcie się! Bóg wasz, Bóg ojca waszego dał wam ten","!1X",null]
["skarb  do waszych torb. Wasze pieniądze doszły  do","!1Y",null]
["mnie!» I przywiódł do nich Symeona. 24 Człowiek ów","!1Z",null]
["wprowadził ich do domu Józefa i kazał podać  wody,","!1[",null]
["aby  obmyli  sobie nogi, i dał obroku  ich  osłom.","!1\\",null]
["25 Oni tymczasem przygotowali dary, zanim nadszedł","!1]",null]
["Józef  w południe; dowiedzieli się bowiem,  że  tu","!1^",null]
["mieli zasiąść do stołu.","!1_",null]
["26 Kiedy Józef przyszedł do domu, oni, trzymając","!1`",null]
["w  rękach dary, które dla niego przynieśli, oddali","!1a",null]
["mu  pokłon  do ziemi. 27 On zaś zapytawszy  ich  o","!1b",null]
["zdrowie, rzekł: «Czy wasz sędziwy ojciec, o którym","!1c",null]
["mi  mówiliście,  dobrze  się  miewa?  Czy  jeszcze","!1d",null]
["żyje?»  28 Odpowiedzieli:  «Sługa  twój,  a   nasz","!1e",null]
["ojciec,  dobrze się miewa. Jeszcze żyje».  I  znów","!1f",null]
["uklękli  i  oddali  pokłon. 29 A gdy  spojrzawszy,","!1g",null]
["dostrzegł Beniamina, syna swej matki zapytał: «Czy","!1h",null]
["to   ten   wasz  brat  najmłodszy,  o  którym   mi","!1i",null]
["mówiliście?»  I zaraz dodał: «Oby cię  Bóg  darzył","!1j",null]
["swą  łaską, synu mój!» 30 I nagle urwał, bo  nagle","!1k",null]
["ogarnęło go wielkie wzruszenie na widok brata,  że","!1l",null]
["aż łzy nadbiegły mu do oczu. Odszedł więc do swego","!1m",null]
["pokoju i tam się rozpłakał. 31 Potem zaś, obmywszy","!1n",null]
["twarz,  wyszedł i usiłując panować  nad  sobą  dał","!1o",null]
["rozkaz: «Niech podadzą posiłek!»","!1p",null]
["32 Podano więc jemu osobno, jego braciom  osobno","!1q",null]
["i  Egipcjanom  -  którzy z nim  jadali  -  również","!1r",null]
["osobno.  Egipcjanie bowiem nie mogli jeść razem  z","!1s",null]
["Hebrajczykami, gdyż byłoby to dla Egipcjan  rzeczą","!1t",null]
["wstrętną. 33 [Józef] posadził przed sobą braci  od","!1u",null]
["najstarszego  do najmłodszego, według  ich  wieku;","!1v",null]
["oni   zaś  tym  zdziwieni,  spoglądali  jeden   na","!1w",null]
["drugiego. 34 Po czym polecił zanieść im  ze  swego","!1x",null]
["stołu   porcje;   porcja   dla   Beniamina    była","!1y",null]
["pięciokrotnie  większa. Oni  zaś  ucztując  z  nim","!1z",null]
["rozweselili się pod wpływem wina.","!1{",null]
[null,"!1|","/"]
["Józef poddaje braci ostatniej próbie","!1}","/"]
["┌────┐ 01 Tymczasem  [Józef]  dał takie  polecenie","!1~",null]
["│ 44 │ przełożonemu  swego  domu: «Napełnij  torby","!1\u007f",null]
["└────┘ tych  ludzi  żywnością, ile  tylko  zdołają","!1Ç",null]
["unieść, i powkładaj pieniądze na wierzch do  torby","!1ü",null]
["każdego.  02 Mój  zaś puchar  srebrny  włożysz  na","!1é",null]
["wierzch  torby  najmłodszego oprócz  pieniędzy  za","!1â",null]
["zboże».  [Przełożony] uczynił tak,  jak  mu  Józef","!1ä",null]
["rozkazał.  03 O świcie wyprawiono ich wraz  z  ich","!1ů",null]
["osłami w drogę.","!1ć",null]
["04 Zaledwie jednak wyszli z miasta i jeszcze nie","!1ç",null]
["uszli  daleko,  Józef rzekł do przełożonego  domu:","!1ł",null]
["«Podąż  co  prędzej za nimi. A gdy  ich  dogonisz,","!1ë",null]
["powiedz  im:  Czemu odpłaciliście złem  za  dobro?","!1Ő",null]
["05 Wszak <to wy skradliście srebrny puchar>*, ten,","!1ő",null]
["z  którego  pija  pan  mój  i  z  którego  potrafi","!1î",null]
["wróżyć. Źle   postąpiliście,   dopuszczając    się","!1Ź",null]
["takiego  czynu!»  06 Gdy  [ten]  dogonił   ich   i","!1Ä",null]
["powiedział  im  to, 07 rzekli: «Jak możesz,  panie","!1Ć",null]
["mój,  mówić  takie rzeczy? Dalekie  jest  od  sług","!1É",null]
["twoich  takie postępowanie! 08 Przecież pieniądze,","!1Ĺ",null]
["które   znaleźliśmy  na  wierzchu  naszych   torb,","!1ĺ",null]
["przynieśliśmy ci z Kanaanu. Jakże więc  mielibyśmy","!1ô",null]
["dopuszczać się kradzieży złota lub srebra  w  domu","!1ö",null]
["twego  pana?  09 U którego z twoich sług  znajdzie","!1Ľ",null]
["się  [ów  puchar], ten niechaj umrze; my zaś,  mój","!1ľ",null]
["panie, staniemy się twoimi niewolnikami!» 10 A  on","!1Ś",null]
["rzekł:  «Istotnie, powinno tak być,  jak  mówicie.","!1ś",null]
["Jednakże  ten,  u którego [puchar]  się  znajdzie,","!1Ö",null]
["zostanie  niewolnikiem, wy zaś będziecie wolni  od","!1Ü",null]
["winy».  11 Wtedy pospiesznie każdy  z  nich  zdjął","!1Ť",null]
["swoją  torbę,  postawił na ziemię i  otworzył  ją.","!1ť",null]
["12 On  zaś  zaczął przeszukiwać [torby], począwszy","!1Ł",null]
["od  najstarszego,  a kończąc na najmłodszym;  i  w","!1×",null]
["torbie  Beniamina znalazł ów puchar. 13 Wtedy  oni","!1č",null]
["rozdarli  z  żalu  swe szaty i  objuczywszy  każdy","!1á",null]
["swego osła wrócili do miasta.","!1í",null]
["14 Gdy  Juda oraz jego bracia przyszli  do  domu","!1ó",null]
["Józefa,  zastali go tam jeszcze i padli przed  nim","!1ú",null]
["twarzą  ku  ziemi. 15 A Józef rzekł do nich:  «Jak","!1Ą",null]
["mogliście  się  dopuścić takiego  czynu?  Czy  nie","!1ą",null]
["wiedzieliście,  że taki człowiek  jak  ja  potrafi","!1Ž",null]
["wróżyć?»  16 Juda  odpowiedział:  «Cóż  mamy  rzec","!1ž",null]
["tobie,  panie mój? Cóż możemy powiedzieć na  nasze","!1Ę",null]
["usprawiedliwienie?  Bóg  znalazł  winę  w   twoich","!1ę",null]
["sługach! Oddajemy się w niewolę tobie, panie  mój;","!1¬",null]
["zarówno  my jak i ten, u którego został znaleziony","!1ź",null]
["puchar».  17 Ale  Józef rzekł: «Jestem  daleki  od","!1Č",null]
["tego, abym miał tak postąpić. Tylko ten, u którego","!1ş",null]
["znaleziono  puchar, będzie moim  niewolnikiem,  wy","!1«",null]
["zaś możecie spokojnie odejść do waszego ojca».","!1»",null]
["18 Juda  podszedłszy do niego,  rzekł:  «Pozwól,","!1░",null]
["panie  mój, aby twój sługa powiedział słowo  wobec","!1▒",null]
["ciebie. I nie gniewaj się na twego sługę, wszakżeś","!1▓",null]
["ty  jak faraon! 19 Pytał mój pan swoje sługi: \"Czy","!1│",null]
["macie  ojca  lub brata?\" 20 Odpowiedzieliśmy  panu","!1┤",null]
["mojemu:  \"Mamy  starego ojca  i  jeszcze  jednego,","!1Á",null]
["najmłodszego brata, zrodzonego przez niego  już  w","!1Â",null]
["starości. Brat tego najmłodszego nie żyje;  został","!1Ě",null]
["on  więc jeden z tej samej matki i dlatego  ojciec","!1Ş",null]
["go    pokochał\".   21 Rozkazałeś   sługom   twoim:","!1╣",null]
["\"Sprowadźcie  go do mnie, abym mógł go  zobaczyć\".","!1║",null]
["22 Powiedzieliśmy panu mojemu: \"Nie może  chłopiec","!1╗",null]
["opuścić  ojca,  bo  gdyby go  opuścił,  ojciec  by","!1╝",null]
["umarł\". 23 Wtedy rzekłeś do swych sług: \"Jeśli nie","!1Ż",null]
["przyjdzie   z  wami  wasz  najmłodszy  brat,   nie","!1ż",null]
["pokazujcie   mi   się   na  oczy\".   24 Gdy   więc","!1┐",null]
["przyszliśmy   do   twego  sługi,   ojca   naszego,","!1└",null]
["powtórzyliśmy  mu twe słowa, panie.  25 Potem  zaś","!1┴",null]
["powiedział  nam ojciec: \"Idźcie znów, aby  zakupić","!1┬",null]
["dla   nas  żywności\".  26 Odpowiedzieliśmy:   \"Nie","!1├",null]
["możemy  iść.  Pójdziemy tylko wtedy,  gdy  z  nami","!1─",null]
["pójdzie  nasz  najmłodszy  brat.  Bo  nie   możemy","!1┼",null]
["pokazać się owemu mężowi, jeśli nie będzie z  nami","!1Ă",null]
["naszego  najmłodszego brata\". 27 Wtedy  powiedział","!1ă",null]
["nam  twój sługa, ojciec nasz: \"Wiecie, że jedna  z","!1╚",null]
["mych  żon  urodziła  mi dwóch  synów.  28 Jeden  -","!1╔",null]
["wyszedł  ode  mnie  i wtedy pomyślałem  sobie,  że","!1╩",null]
["został   rozszarpany,  gdyż  więcej  go  już   nie","!1╦",null]
["widziałem.  29 Jeżeli i tego drugiego  zabierzecie","!1╠",null]
["ode  mnie  i  spotka go jakieś nieszczęście,  moja","!1═",null]
["siwizna zstąpi do Szeolu wśród niedoli\". 30 Gdybym","!1╬",null]
["więc  teraz  przyszedł do sługi  twego,  a  mojego","!1¤",null]
["ojca,  i nie byłoby z nami chłopca tak przez niego","!1đ",null]
["umiłowanego,  31 to gdy zobaczy,  że  go  nie  ma,","!1Đ",null]
["umrze. My zaś, słudzy twoi, będziemy przyczyną, że","!1Ď",null]
["siwizna naszego ojca zstąpi do Szeolu ze zgryzoty.","!1Ë",null]
["32 Ja,    sługa    twój,   wziąłem    na    siebie","!1ď",null]
["odpowiedzialność  za  tego chłopca  względem  ojca","!1Ň",null]
["mego,  mówiąc  mu:  Jeśli go nie  przyprowadzę  do","!1Í",null]
["ciebie, może mi nigdy mój ojciec nie darować mojej","!1Î",null]
["winy.   33 Teraz  więc  niechaj  ja,  sługa  twój,","!1ě",null]
["zostanę zamiast chłopca niewolnikiem pana mego, on","!1┘",null]
["zaś  niechaj pójdzie ze swymi braćmi. 34 Bo  jakże","!1┌",null]
["mógłbym iść do mego ojca, jeśliby nie było  go  ze","!1█",null]
["mną?  Nie  chciałbym patrzeć na nieszczęście  mego","!1▄",null]
["ojca, które by go dotknęło!»","!1Ţ",null]
[null,"!1Ů","/"]
["Józef daje się poznać braciom","!1▀","/"]
["┌────┐ 01 Józef nie mógł opanować swego wzruszenia","!1Ó",null]
["│ 45 │ i  wobec   wszystkich,   którzy  tam  byli,","!1ß",null]
["└────┘ zawołał:  «Niechaj  wszyscy  stąd   wyjdą!»","!1Ô",null]
["Nikogo  nie  było z nim, gdy Józef dał się  poznać","!1Ń",null]
["swym braciom. 02 Wybuchnąwszy głośnym płaczem, tak","!1ń",null]
["że aż usłyszeli Egipcjanie oraz dworzanie faraona,","!1ň",null]
["03 rzekł  do  swych braci: «Ja jestem  Józef!  Czy","!1Š",null]
["ojciec  mój jeszcze żyje?» Ale bracia nie  byli  w","!1š",null]
["stanie mu odpowiedzieć, gdyż się go zlękli.  04 On","!1Ŕ",null]
["zaś  rzekł do nich: «Zbliżcie się do mnie!» A  gdy","!1Ú",null]
["oni  się  zbliżyli, powtórzył: «Ja  jestem  Józef,","!1ŕ",null]
["brat wasz, to ja jestem tym, którego sprzedaliście","!1Ű",null]
["do  Egiptu.  05 Ale teraz nie smućcie  się  i  nie","!1ý",null]
["wyrzucajcie sobie, żeście mnie sprzedali.  Bo  dla","!1Ý",null]
["waszego  ocalenia od śmierci Bóg  wysłał  mnie  tu","!1ţ",null]
["przed  wami*. 06 Oto już dwa lata trwa głód w  tym","!1´",null]
["kraju, a jeszcze zostało pięć lat, podczas których","!1­",null]
["nie  będzie  orki  ani żniwa. 07 Bóg  mnie  wysłał","!1˝",null]
["przed wami, aby wam zapewnić potomstwo* na ziemi i","!1˛",null]
["abyście   przeżyli  dzięki  wielkiemu  wybawieniu.","!1ˇ",null]
["08 Zatem  nie  wyście mnie tu posłali,  lecz  Bóg,","!1˘",null]
["który  też  uczynił  mnie doradcą  faraona,  panem","!1§",null]
["całego jego domu i władcą całego Egiptu. 09 Idźcie","!1÷",null]
["przeto  spiesznie  do mego ojca i  powiedzcie  mu:","!1¸",null]
["Józef,  syn  twój, mówi: Uczynił  mnie  Bóg  panem","!1°",null]
["całego     Egiptu.     Przybywaj     bezzwłocznie.","!1¨",null]
["10 Osiądziesz  w  ziemi Goszen i  będziesz  blisko","!1˙",null]
["mnie,   ty  sam  wraz  z  twymi  synami,  wnukami,","!1ű",null]
["trzodami  i całym twym dobytkiem. 11 Będę  cię  tu","!1Ř",null]
["żywił,  bo jeszcze przez pięć lat będzie  głód;  i","!1ř",null]
["tak  nie poniesiecie straty ty i twoja rodzina,  i","!1■",null]
["dobytek  twój. 12 Oto widzicie własnymi  oczami  i","!1 ",null]
["Beniamin, brat wasz, widzi, że to ja przemawiam do","!2!",null]
["was.  13 Opowiedzcie  memu  ojcu  o  mej  wysokiej","!2\"",null]
["godności w Egipcie i o wszystkim, coście widzieli.","!2#",null]
["I  nie  zwlekając sprowadźcie tu mego ojca». 14 Po","!2$",null]
["czym rzucił się Beniaminowi, bratu swemu, na szyję","!2%",null]
["i   rozpłakał   się.  Beniamin   również   płakał,","!2&",null]
["obejmując   go   za  szyję.  15 I  płakał   Józef,","!2'",null]
["ściskając  i  całując swych braci. A potem  bracia","!2(",null]
["jego z nim rozmawiali.","!2)",null]
["16 Gdy zaś rozeszła się w pałacu faraona  wieść:","!2*",null]
["«Bracia  Józefa przybyli», uradował się  faraon  i","!2+",null]
["jego  dworzanie.  17 I  rzekł  faraon  do  Józefa:","!2,",null]
["«Powiedz  twym  braciom: Uczyńcie  tak:  objuczcie","!2-",null]
["wasze  osły  i  natychmiast  jedźcie  do  Kanaanu.","!2.",null]
["18 Zabierzcie  ojca waszego oraz wasze  rodziny  i","!2/",null]
["przybywajcie  do mnie. Ja zaś dam wam  najbardziej","!20",null]
["urodzajny kawał ziemi w Egipcie i będziecie  mieli","!21",null]
["do  jedzenia  najprzedniejszą  część  płodów  tego","!22",null]
["kraju.  19 Ty zaś daj im polecenie: Uczyńcie  tak:","!23",null]
["weźcie  sobie z Egiptu wozy dla waszych  dzieci  i","!24",null]
["żon.   Zabierzcie  ojca  waszego  i  przybywajcie.","!25",null]
["20 Niech  wam  nie  będzie żal  zostawić  sprzętów","!26",null]
["waszych,   gdyż  wszelkie  bogactwa  Egiptu   będą","!27",null]
["wasze». 21 I uczynili tak synowie Izraela. A Józef","!28",null]
["dał  im  z  polecenia faraona wozy oraz zapasy  na","!29",null]
["drogę.  22 Nadto  każdemu z nich  podarował  szaty","!2:",null]
["odświętne,  Beniaminowi  zaś  dał  trzysta   sztuk","!2;",null]
["srebra i pięć szat odświętnych. 23 Swemu ojcu  zaś","!2<",null]
["posłał  dziesięć  osłów,  objuczonych  najlepszymi","!2=",null]
["płodami  Egiptu,  oraz dziesięć oślic  objuczonych","!2>",null]
["zbożem,  chlebem i żywnością, aby miał  na  drogę.","!2?",null]
["24 A  wyprawiając braci swych w  drogę,  rzekł  do","!2@",null]
["nich,  gdy  już odchodzili: «Bądźcie w drodze  bez","!2A",null]
["obawy!»","!2B",null]
["25 Wyruszywszy z Egiptu, przybyli do Kanaanu, do","!2C",null]
["swego  ojca, Jakuba. 26 I gdy mu oznajmili: «Józef","!2D",null]
["żyje! Jest on władcą całego Egiptu!» - osłupiał  i","!2E",null]
["nie  dowierzał  im.  27 Lecz kiedy  powtórzyli  mu","!2F",null]
["wszystko, co Józef do nich mówił, i kiedy zobaczył","!2G",null]
["wozy,   które  Józef  przysłał,  aby  go   zabrać,","!2H",null]
["wstąpiło  w  niego  życie. 28 Zawołał:  «Dość,  że","!2I",null]
["jeszcze  żyje  syn mój, Józef! Pójdę go  zobaczyć,","!2J",null]
["zanim umrę!»","!2K",null]
[null,"!2L","/"]
["Osiedlenie się rodziny Jakuba w Egipcie","!2M","/"]
["┌────┐ 01 Izrael  wyruszył  w drogę z  całym  swym","!2N",null]
["│ 46 │ dobytkiem.  A  gdy przybył  do  Beer-Szeby,","!2O",null]
["└────┘ złożył  ofiarę  Bogu  ojca  swego,  Izaaka.","!2P",null]
["02 Bóg  zaś w widzeniu nocnym tak odezwał  się  do","!2Q",null]
["Izraela:    «Jakubie,   Jakubie!»   A    gdy    on","!2R",null]
["odpowiedział:  «Oto  jestem», 03 rzekł  do  niego:","!2S",null]
["«Jam  jest Bóg, Bóg ojca twego. Idź bez  obawy  do","!2T",null]
["Egiptu,  gdyż  uczynię  cię tam  wielkim  narodem.","!2U",null]
["04 Ja   pójdę   tam  z  tobą  i  Ja  stamtąd   cię","!2V",null]
["wyprowadzę,  a  Józef zamknie ci  oczy».  05 Potem","!2W",null]
["Jakub wyruszył z Beer-Szeby.","!2X",null]
["Synowie  Izraela umieścili ojca  swego,  Jakuba,","!2Y",null]
["swe dzieci i żony na wozach, które faraon przysłał","!2Z",null]
["dla przewiezienia ich. 06 Zabrali też swe trzody i","!2[",null]
["swój dobytek, który nabyli w Kanaanie. Tak przybył","!2\\",null]
["Jakub  do Egiptu wraz z całym potomstwem: 07 wziął","!2]",null]
["z  sobą do Egiptu synów, wnuków, córki i wnuczki -","!2^",null]
["całe swe potomstwo.","!2_",null]
["08 Oto imiona synów Izraela, którzy przybyli  do","!2`",null]
["Egiptu, Jakuba i jego synów.","!2a",null]
["Syn  pierworodny Jakuba, Ruben, 09 oraz  synowie","!2b",null]
["Rubena: Henoch, Pallu, Chesron i Karmi. 10 Synowie","!2c",null]
["Symeona:  Jemuel,  Jamin, Ohad,  Jakin,  Sochar  i","!2d",null]
["Szaul, syn Kananejki. 11 Synowie Lewiego: Gerszon,","!2e",null]
["Kehat  i Merari. 12 Synowie Judy: Er, Onan, Szela,","!2f",null]
["Peres i Zerach. - Ale Er i Onan umarli w Kanaanie.","!2g",null]
["- Synami Peresa byli: Chesron i Chamul. 13 Synowie","!2h",null]
["Issachara: Tola, Puwwa, Job* i Szimron. 14 Synowie","!2i",null]
["Zabulona:  Sered,  Elon  i  Jachleel.   15 Są   to","!2j",null]
["potomkowie tych synów Jakuba, których podobnie jak","!2k",null]
["i  córkę  Dinę,  urodziła  mu  Lea  w  Padda-Aram.","!2l",null]
["Wszystkich  tych  osób, synów,  jego  córek,  było","!2m",null]
["trzydzieści trzy.","!2n",null]
["16 Synowie Gada: Sifion*, Chaggi, Szuni,  Esbon,","!2o",null]
["Eri,  Arodi  i  Areli.  17 Synowie  Asera:  Jimna,","!2p",null]
["Jiszwa,  Jiszwi,  Beria oraz ich siostra  imieniem","!2q",null]
["Serach;  a synowie Berii: Cheber i Malkiel.  18 Są","!2r",null]
["to  potomkowie synów Zilpy, którą dał Laban  córce","!2s",null]
["swej   Lei,  a  która  ich  urodziła  Jakubowi   -","!2t",null]
["szesnaście osób.","!2u",null]
["19 Synowie   Racheli,  żony  Jakuba:   Józef   i","!2v",null]
["Beniamin.  20 Józefowi  urodzili  się  w   Egipcie","!2w",null]
["synowie,  których  na świat wydała  Asenat,  córka","!2x",null]
["kapłana  z  On  imieniem  Poti  Fera:  Manasses  i","!2y",null]
["Efraim.","!2z",null]
["21 Synowie Beniamina: Bela, Beker, Aszbel, Gera,","!2{",null]
["Naaman,  Echi*, Rosz*, Muppim*, Chuppim i  Ard.  -","!2|",null]
["22 Są to potomkowie synów Racheli, którzy urodzili","!2}",null]
["się Jakubowi. Wszystkich osób czternaście.","!2~",null]
["23 Syn* Dana: Chuszim.","!2\u007f",null]
["24 Synowie  Neftalego: Jachseel, Guni,  Jeser  i","!2Ç",null]
["Szillem.  25 Są to potomkowie synów  Bilhy,  którą","!2ü",null]
["dał  Laban  Racheli, swej córce, a która  urodziła","!2é",null]
["ich Jakubowi. Wszystkich osób siedem.","!2â",null]
["26 Wszystkich,  którzy  przybyli  z  Jakubem  do","!2ä",null]
["Egiptu,  a  którzy  wyszli  z  jego  bioder,  było","!2ů",null]
["ogółem,  oprócz  żon synów Jakuba, sześćdziesięciu","!2ć",null]
["sześciu.  27 Synów  zaś  Józefa,  którzy  mu   się","!2ç",null]
["urodzili  w Egipcie, było dwóch. Wszystkich  zatem","!2ł",null]
["członków   rodziny  Jakuba,  którzy  przybyli   do","!2ë",null]
["Egiptu, było siedemdziesięciu.","!2Ő",null]
["28 Wysłał on przed sobą do Józefa Judę, aby  ten","!2ő",null]
["mógł   go*   wyprzedzić  do   Goszen   przed   ich","!2î",null]
["przybyciem.  A  gdy  przybyli  do  ziemi   Goszen,","!2Ź",null]
["29 Józef kazał zaprząc do swego wozu i wyjechał na","!2Ä",null]
["spotkanie  Izraela, ojca swego, do  Goszen.  Kiedy","!2Ć",null]
["zobaczył  go,  rzucił  mu się  na  szyję  i  długo","!2É",null]
["szlochał na jego szyi. 30 Wreszcie Izrael  odezwał","!2Ĺ",null]
["się  do  Józefa:  «Teraz mogę  już  umrzeć,  skoro","!2ĺ",null]
["zobaczyłem ciebie, że jeszcze żyjesz!» 31 A  potem","!2ô",null]
["Józef  rzekł  do  braci i do całej  rodziny  swego","!2ö",null]
["ojca:  «Pójdę  zawiadomić  faraona  i  powiem  mu:","!2Ľ",null]
["Bracia moi i rodzina mego ojca przybyli do mnie  z","!2ľ",null]
["Kanaanu.  32 Są  oni  pasterzami  trzód.  A   jako","!2Ś",null]
["hodowcy  trzód sprowadzili swe owce  i  woły  oraz","!2ś",null]
["cały   swój  dobytek.  33 Kiedy  zaś  faraon   was","!2Ö",null]
["zawezwie   i   zapyta:  Jaki  jest   wasz   zawód,","!2Ü",null]
["34 odpowiecie:  My słudzy twoi,  trudnimy  się  od","!2Ť",null]
["dziecka  hodowlą trzód, zarówno  my,  jak  i  nasi","!2ť",null]
["przodkowie.  - I wtedy tylko będziecie  mogli  się","!2Ł",null]
["osiedlić  w  Goszen,  bo  obrzydzenie  wzbudza   w","!2×",null]
["Egipcjanach każdy pasterz trzody»*.","!2č",null]
["┌────┐ 01 Józef wszedłszy  do faraona oznajmił mu:","!2á",null]
["│ 47 │ «Ojciec  mój i bracia z trzodami, bydłem  i","!2í",null]
["└────┘ całym dobytkiem przybyli z ziemi  Kanaan  i","!2ó",null]
["są   już   w  kraju  Goszen».  02 Po  czym   Józef","!2ú",null]
["przedstawił faraonowi pięciu swych braci,  których","!2Ą",null]
["zabrał  z  sobą.  03 Faraon  zapytał  jego  braci:","!2ą",null]
["«Jakie  jest  wasze  zajęcie?»  Odpowiedzieli  mu:","!2Ž",null]
["«Pasterzami  trzód  jesteśmy  zarówno  my,  słudzy","!2ž",null]
["twoi, jak i nasi przodkowie». 04 I dalej mówili do","!2Ę",null]
["faraona:  «Przybyliśmy,  aby  się  zatrzymać  jako","!2ę",null]
["przychodnie  w tym kraju, gdyż brakuje  paszy  dla","!2¬",null]
["trzód  twoich sług, tak ciężki jest głód  w  ziemi","!2ź",null]
["Kanaan. Niechaj więc teraz zamieszkają słudzy twoi","!2Č",null]
["w Goszen!» 05 Faraon rzekł do Józefa: «Ojciec twój","!2ş",null]
["i  twoi  bracia przybyli do ciebie.  06 Cały  kraj","!2«",null]
["egipski  stoi  przed tobą otworem.  W  najbardziej","!2»",null]
["żyznej  jego  części  osiedl twego  ojca  i  twych","!2░",null]
["braci;  niechaj więc zamieszkają w  kraju  Goszen.","!2▒",null]
["Jeśli  zaś wiesz, że są wśród nich ludzie dzielni,","!2▓",null]
["uczyń  ich zarządcami mojego żywego dobytku, niech","!2│",null]
["czuwają   nad  moimi  trzodami».  07 Potem   Józef","!2┤",null]
["przyprowadził swego ojca, Jakuba, i przedstawił go","!2Á",null]
["faraonowi.  A gdy Jakub złożył faraonowi  życzenia","!2Â",null]
["pomyślności*, 08 faraon zapytał go: «Ile lat życia","!2Ě",null]
["sobie  liczysz?» 09 Jakub odpowiedział  faraonowi:","!2Ş",null]
["«Liczba  lat  mojego  pielgrzymowania  -   sto   i","!2╣",null]
["trzydzieści.  Niezbyt długie i  smutne  były  lata","!2║",null]
["mego  życia;  nie  są  one tak  długie,  jak  lata","!2╗",null]
["pielgrzymowania mych przodków». 10 Po czym  Jakub,","!2╝",null]
["życząc faraonowi pomyślności*, odszedł.","!2Ż",null]
["11 Józef  osiedlił  ojca  i  braci,   dając   im","!2ż",null]
["posiadłość w najbardziej żyznej części  Egiptu,  w","!2┐",null]
["ziemi   Ramses,  jak  mu  polecił   faraon.   12 I","!2└",null]
["zaopatrywał  ojca  i braci, i całą  rodzinę  swego","!2┴",null]
["ojca w żywność, stosownie do liczby dzieci.","!2┬",null]
[null,"!2├","/"]
["Rządy Józefa w Egipcie w latach głodu","!2─","/"]
["13 W całym kraju nie było żywności, toteż nastał","!2┼",null]
["bardzo  ciężki głód. Ziemie Egiptu i Kanaanu  były","!2Ă",null]
["wyczerpane skutkiem głodu. 14 Józef zaś  gromadził","!2ă",null]
["wówczas wszystkie pieniądze, jakie znajdowały  się","!2╚",null]
["w  Egipcie i Kanaanie, za zboże, które kupowano, i","!2╔",null]
["pieniądze te oddawał do pałacu faraona. 15 W końcu","!2╩",null]
["wyczerpały  się  pieniądze  mieszkańcom  Egiptu  i","!2╦",null]
["Kanaanu,  i  wtedy wszyscy Egipcjanie przychodzili","!2╠",null]
["do  Józefa, prosząc go: «Daj nam chleba. Czyż mamy","!2═",null]
["umrzeć  na  twoich  oczach? Nie  mamy  już  bowiem","!2╬",null]
["pieniędzy».  16 A  Józef mówił: «Jeśli  nie  macie","!2¤",null]
["pieniędzy,  sprowadźcie wasz żywy dobytek,  a  dam","!2đ",null]
["wam za niego zboże». 17 Sprowadzili więc swój żywy","!2Đ",null]
["dobytek  do Józefa i on dawał im żywność w  zamian","!2Ď",null]
["za  konie, za stada owiec i wołów oraz za osły.  I","!2Ë",null]
["tak  w  owym roku żywił ich w zamian za  cały  ich","!2ď",null]
["żywy dobytek. 18 A gdy ten rok upłynął, przyszli w","!2Ň",null]
["następnym  i  oznajmili mu: «Nie mamy  co  ukrywać","!2Í",null]
["przed  tobą, panie mój, że gdy już wyczerpały  się","!2Î",null]
["nam  pieniądze i gdy stada nasze są u ciebie,  nie","!2ě",null]
["pozostało nam nic, co moglibyśmy dać tobie, panie,","!2┘",null]
["oprócz  nas samych i naszej ziemi! 19 Dlaczego  na","!2┌",null]
["twoich  oczach mamy zginąć my i nasza ziemia?  Kup","!2█",null]
["więc   nas  i  ziemię  naszą  za  chleb;  będziemy","!2▄",null]
["niewolnikami   faraona,  a  nasza   ziemia   [jego","!2Ţ",null]
["własnością].  Byleś  nam dał ziarno  do  siewu,  a","!2Ů",null]
["przetrwamy, nie pomrzemy i ziemia nasza nie będzie","!2▀",null]
["leżała odłogiem».","!2Ó",null]
["20 Józef wykupił więc wszystkie grunty w Egipcie","!2ß",null]
["dla  faraona; każdy bowiem Egipcjanin sprzedał swe","!2Ô",null]
["pole, gdyż głód był coraz większy. Tak więc ziemia","!2Ń",null]
["stała  się własnością faraona. 21 Ludność  zaś  od","!2ń",null]
["jednego  do  drugiego krańca Egiptu  przeniósł  do","!2ň",null]
["miast*.  22 Nie  wykupił tylko  gruntów  kapłanów,","!2Š",null]
["gdyż  był przywilej faraona dla kapłanów i na jego","!2š",null]
["podstawie mieli oni zapewnione utrzymanie. Dlatego","!2Ŕ",null]
["nie   sprzedali  swych  gruntów.  23 Potem   Józef","!2Ú",null]
["przemówił do ludności: «Oto dzisiaj nabyłem was  i","!2ŕ",null]
["waszą   ziemię  dla  faraona.  Macie  tu   ziarno,","!2Ű",null]
["obsiejcie ziemię. 24 A gdy nadejdą żniwa,  oddacie","!2ý",null]
["piątą  część plonów faraonowi, cztery  zaś  części","!2Ý",null]
["zostawicie  sobie na obsianie pola i na wyżywienie","!2ţ",null]
["dla  was,  dla  waszych domowników <i  dla  waszej","!2´",null]
["dziatwy>!» 25 Odpowiedzieli: «Zachowałeś nas  przy","!2­",null]
["życiu! Obyś nas darzył życzliwością, panie nasz, a","!2˝",null]
["my     będziemy    niewolnikami    faraona!»     -","!2˛",null]
["26 Rozporządzenie, które dał Józef w sprawie  roli","!2ˇ",null]
["w  Egipcie, obowiązuje po dzień dzisiejszy:  piątą","!2˘",null]
["część  plonów [należy oddawać] faraonowi.  Jedynie","!2§",null]
["grunty kapłanów nie stały się własnością faraona.","!2÷",null]
[null,"!2¸","/"]
["Jakub i synowie Józefa","!2°","/"]
["27 Izrael zamieszkał w Egipcie, w kraju  Goszen.","!2¨",null]
["Wzięli  go  sobie na własność, a że  byli  płodni,","!2˙",null]
["bardzo się rozmnożyli.","!2ű",null]
["28 Jakub, przeżywszy w Egipcie siedemnaście lat,","!2Ř",null]
["doczekał  się  sto  czterdziestego  siódmego  roku","!2ř",null]
["życia. 29 A gdy zbliżała się śmierć Izraela, kazał","!2■",null]
["wezwać  swego syna Józefa i rzekł do niego: «Jeśli","!2 ",null]
["darzysz  mnie życzliwością, połóż mi twą rękę  pod","!3!",null]
["biodro*  na dowód twojej wiernej miłości,  że  nie","!3\"",null]
["pogrzebiesz  mnie w Egipcie, 30 ale  gdy  zasnę  z","!3#",null]
["mymi   przodkami,  wywieziesz  mnie  z  Egiptu   i","!3$",null]
["pogrzebiesz w ich grobie». Odrzekł: «Uczynię,  jak","!3%",null]
["powiedziałeś».   31 Wtedy   [Izrael]   powiedział:","!3&",null]
["«Przysięgnij mi!» A gdy przysiągł, Izrael opadł na","!3'",null]
["wezgłowie swego łoża.","!3(",null]
["┌────┐ 01 Kiedy  po tych  wydarzeniach  doniesiono","!3)",null]
["│ 48 │ Józefowi: «Ojciec twój  zachorował», zabrał","!3*",null]
["└────┘ on  z  sobą dwóch swych synów: Manassesa  i","!3+",null]
["Efraima.  02 Gdy powiedziano Jakubowi: «Syn  twój,","!3,",null]
["Józef,  przyszedł do ciebie», Izrael, z  wysiłkiem","!3-",null]
["usiadłszy  na  łożu,  03 rzekł  do  Józefa:   «Bóg","!3.",null]
["Wszechmogący ukazał mi się w Luz, w kraju  Kanaan,","!3/",null]
["i   błogosławiąc  mi  04 powiedział  do  mnie:  Ja","!30",null]
["uczynię cię płodnym i dam ci tak liczne potomstwo,","!31",null]
["że  rozrośniesz się w wielki naród. Daję  też  ten","!32",null]
["oto kraj przyszłemu potomstwu twemu na własność na","!33",null]
["zawsze.  05 A zatem dwaj twoi synowie,  którzy  ci","!34",null]
["się urodzili w Egipcie, zanim przybyłem do ciebie,","!35",null]
["do Egiptu, moimi są: Efraim i Manasses będą mi jak","!36",null]
["Ruben i Symeon*. 06 Jednak to potomstwo, które  ci","!37",null]
["się  urodzi po nich, będzie twoim. Będzie się  ono","!38",null]
["nazywało  od  imion swych braci,  [mieszkając]  na","!39",null]
["swej  dziedzicznej  własności. 07 Ja  bowiem,  gdy","!3:",null]
["wracałem   z  Paddan-Aram,  utraciłem  Rachelę   w","!3;",null]
["Kanaanie,  w drodze, kiedy pozostawała mi  jeszcze","!3<",null]
["pewna  przestrzeń, aby dojść do Efrata, i musiałem","!3=",null]
["ją   pochować  tam,  w  drodze  do  Efrata,  czyli","!3>",null]
["Betlejem».","!3?",null]
["08 Izrael, spostrzegłszy synów Józefa,  zapytał:","!3@",null]
["«Kim są ci?» 09 Józef odpowiedział: «To są właśnie","!3A",null]
["moi  synowie,  których Bóg dał  mi  tutaj».  Wtedy","!3B",null]
["[Izrael]   rzekł:  «Przybliż  ich   do   mnie,   a","!3C",null]
["pobłogosławię  ich». 10 Oczy bowiem Izraela  stały","!3D",null]
["się  tak  słabe wskutek starości, że niedowidział.","!3E",null]
["Gdy  więc  przybliżył ich do Izraela, on  ucałował","!3F",null]
["ich  i uścisnął, 11 a potem rzekł do Józefa:  «Nie","!3G",null]
["sądziłem,  że jeszcze będę twoją twarz oglądał,  a","!3H",null]
["oto  Bóg  pozwolił mi ujrzeć nawet twe potomstwo!»","!3I",null]
["12 Józef,  odsunąwszy swych synów  od  kolan  ojca","!3J",null]
["swego,  oddał  mu  pokłon twarzą do  ziemi.  13 Po","!3K",null]
["czym,  mając  obu synów - Efraima po prawej  ręce,","!3L",null]
["czyli z lewej strony Izraela, i Manassesa po lewej","!3M",null]
["ręce,  czyli z prawej strony Izraela -  przybliżył","!3N",null]
["ich  do  ojca.  14 Ale Izrael, wyciągnąwszy  swoją","!3O",null]
["prawą rękę, położył ją na głowie Efraima, mimo  że","!3P",null]
["ten  był  młodszy,  lewą  zaś  rękę  -  na  głowie","!3Q",null]
["Manassesa.  -  Umyślnie tak położył swe  ręce,  bo","!3R",null]
["przecież Manasses był pierworodnym synem.  -  15 I","!3S",null]
["błogosławiąc Józefowi, mówił:","!3T",null]
["«Bóg,  któremu wiernie służyli* przodkowie  moi,","!3U",null]
["Abraham i Izaak,","!3V",null]
["Bóg,  który troszczył się o mnie przez  całe  me","!3W",null]
["życie aż do dnia dzisiejszego,","!3X",null]
["16 Anioł, który mnie bronił od wszelkiego złego,","!3Y",null]
["niechaj błogosławi tym oto chłopcom.","!3Z",null]
["Niechaj   moje  imię  i  imię  przodków   moich,","!3[",null]
["Abrahama i Izaaka, w nich przetrwa;","!3\\",null]
["niechaj szeroko rozmnożą się na ziemi».","!3]",null]
["17 A  gdy Józef zobaczył, że jego ojciec położył","!3^",null]
["swą  prawicę na głowie Efraima, wydało mu  się  to","!3_",null]
["niewłaściwe. Ujął więc rękę ojca, aby ją przenieść","!3`",null]
["z  głowy  Efraima na głowę Manassesa, 18 i  rzekł:","!3a",null]
["«Nie  tak,  mój ojcze, gdyż ten jest  pierworodny;","!3b",null]
["połóż  twą prawicę na głowie tego». 19 Ale  ojciec","!3c",null]
["nie  zgodził  się i powiedział: «Wiem,  synu  mój,","!3d",null]
["wiem.  I  z  niego  też  powstanie  szczep,  który","!3e",null]
["również  będzie liczny. Jednak brat  jego  młodszy","!3f",null]
["będzie  większy  od  niego,  gdyż  potomstwo  jego","!3g",null]
["obejmie wiele szczepów».","!3h",null]
["20 W dniu owym pobłogosławił ich tymi słowami:","!3i",null]
["«Twoim  imieniem*  Izrael  będzie  sobie  życzył","!3j",null]
["błogosławieństwa mówiąc:","!3k",null]
["Niechaj ci Bóg tak uczyni,","!3l",null]
["jak Efraimowi i Manassesowi!»","!3m",null]
["Tak   to   dał  pierwszeństwo  Efraimowi   przed","!3n",null]
["Manassesem.","!3o",null]
["21 A  potem Izrael rzekł do Józefa: «Ja niebawem","!3p",null]
["umrę, ale Bóg będzie czuwał nad wami i sprawi,  że","!3q",null]
["wrócicie do kraju waszych przodków. 22 Ja zaś daję","!3r",null]
["tobie  o  jedną  wyżynę* więcej niż braciom  twym,","!3s",null]
["którą   zdobyłem  na  Amorytach  moim  mieczem   i","!3t",null]
["łukiem».","!3u",null]
[null,"!3v","/"]
["Jakub błogosławi swoich synów*","!3w","/"]
["┌────┐ 01 Jakub  przywołał swoich synów mówiąc  do","!3x",null]
["│ 49 │ nich:  «Zgromadźcie się, a opowiem wam,  co","!3y",null]
["└────┘ was czeka w czasach późniejszych.","!3z",null]
["02 Zbierzcie się i słuchajcie, synowie Jakuba,","!3{",null]
["słuchajcie Izraela, ojca waszego!","!3|",null]
["03 Rubenie, synu mój pierworodny,","!3}",null]
["tyś  moją mocą i pierwszym płodem mojej  męskiej","!3~",null]
["siły,","!3\u007f",null]
["górujący dumą i górujący siłą*.","!3Ç",null]
["04 Kipiałeś jak woda: nie będziesz już górował,","!3ü",null]
["bo wszedłeś do łoża twego ojca,","!3é",null]
["wchodząc zbezcześciłeś moje łoże!*","!3â",null]
["05 Symeon i Lewi, bracia,","!3ä",null]
["narzędziami gwałtu były ich miecze.","!3ů",null]
["06 Do ich zmowy się nie przyłączę,","!3ć",null]
["z ich knowaniem nie złączę mej sławy*;","!3ç",null]
["gdyż w gniewie swym mordowali ludzi","!3ł",null]
["i w swej swawoli kaleczyli bydło*.","!3ë",null]
["07 Przeklęty ten ich gniew, gdyż był gwałtowny,","!3Ő",null]
["i ich zawziętość, gdyż była okrucieństwem!","!3ő",null]
["Rozproszę ich więc w Jakubie","!3î",null]
["i rozdrobnię ich w Izraelu.","!3Ź",null]
["08 Judo, ciebie sławić będą bracia twoi,","!3Ä",null]
["twoja bowiem ręka na karku twych wrogów!","!3Ć",null]
["Synowie twego ojca będą ci oddawać pokłon!","!3É",null]
["09 Judo,  młody  lwie, na zdobyczy róść  będziesz,","!3Ĺ",null]
["mój synu:","!3ĺ",null]
["jak lew czai się, gotuje do skoku,","!3ô",null]
["do lwicy podobny - któż się ośmieli go drażnić?","!3ö",null]
["10 Nie zostanie odjęte berło od Judy","!3Ľ",null]
["ani laska pasterska spośród kolan jego,","!3ľ",null]
["aż przyjdzie ten, do którego ono należy,","!3Ś",null]
["i zdobędzie posłuch u narodów!*","!3ś",null]
["11 Przywiąże on swego osiołka w winnicy","!3Ö",null]
["i źrebię ośle u winnych latorośli.","!3Ü",null]
["W winie prać będzie swą odzież,","!3Ť",null]
["i w krwi winogron - swą szatę.","!3ť",null]
["12 Będą mu się iskrzyły* oczy od wina,","!3Ł",null]
["a zęby będą białe od mleka.","!3×",null]
["13 Zabulon mieszkać będzie na wybrzeżu morza,","!3č",null]
["nad brzegiem morza, dokąd zawijają okręty;","!3á",null]
["kraniec jego - w Sydonie*.","!3í",null]
["14 Issachar - osioł kościsty,","!3ó",null]
["będzie się wylegiwał ufny w swe bezpieczeństwo*.","!3ú",null]
["15 Widzi  on,  że  dobry jest  spoczynek,  a  kraj","!3Ą",null]
["uroczy;","!3ą",null]
["ale   będzie  musiał  ugiąć  swój  grzbiet   pod","!3Ž",null]
["brzemieniem","!3ž",null]
["i stanie się niewolnikiem, pędzonym do pracy.","!3Ę",null]
["16 Dan będzie sądził lud swój","!3ę",null]
["jako jeden ze szczepów izraelskich;","!3¬",null]
["17 będzie on jak wąż na drodze,","!3ź",null]
["jak żmija jadowita na ścieżce,","!3Č",null]
["kąsająca pęciny konia,","!3ş",null]
["z którego jeździec spada na wznak.","!3«",null]
["18 Wybawienia twego czekam, o Panie!","!3»",null]
["19 Gad - zbójcy napadać go będą,","!3░",null]
["on zaś będzie napadał im na pięty*.","!3▒",null]
["20 Od Asera - tłuste pokarmy,","!3▓",null]
["on będzie dostarczał przysmaków królowi.","!3│",null]
["21 Neftali - jak rozłożysty terebint,","!3┤",null]
["dający miłe przepowiednie*.","!3Á",null]
["22 Józef - latorośl owocująca,","!3Â",null]
["latorośl owocująca nad źródłem:","!3Ě",null]
["gałązki pną się po murze*.","!3Ş",null]
["23 A choć łucznicy będą go prześladować, godzić  w","!3╣",null]
["niego","!3║",null]
["i czyhać na niego,","!3╗",null]
["24 łuk jego pozostanie niezłamany,","!3╝",null]
["i ręce jego - sprawne*.","!3Ż",null]
["Z rąk potężnego Boga Jakubowego,","!3ż",null]
["od Pasterza i Opoki Izraela,","!3┐",null]
["25 od   Boga   ojców  twoich,  który  cię   będzie","!3└",null]
["wspomagał,","!3┴",null]
["od Wszechmocnego, który ci będzie błogosławił -","!3┬",null]
["błogosławieństwa z niebios wysokich,","!3├",null]
["błogosławieństwa otchłani leżącej najniżej,","!3─",null]
["błogosławieństwa piersi i łona.","!3┼",null]
["26 Błogosławieństwa  ojca  twego  niech   dłużej","!3Ă",null]
["trwają","!3ă",null]
["niż błogosławieństwa mych przodków*,","!3╚",null]
["jak długo trwać będą pagórki odwieczne* -","!3╔",null]
["niechaj spłyną na głowę Józefa,","!3╩",null]
["na  głowę tego, który jest księciem wśród swoich","!3╦",null]
["braci!","!3╠",null]
["27 Beniamin - wilk drapieżny,","!3═",null]
["co rano rozrywa zdobycz,","!3╬",null]
["a wieczorem rozdziela łupy»*.","!3¤",null]
["28 Wszyscy ci - to dwanaście szczepów izraelskich,","!3đ",null]
["oraz   to,  co  do  nich  powiedział  ich  ojciec,","!3Đ",null]
["wygłaszając    do   każdego   z   nich    stosowne","!3Ď",null]
["błogosławieństwo, gdy im błogosławił.","!3Ë",null]
[null,"!3ď","/"]
["Śmierć i pogrzeb Jakuba","!3Ň","/"]
["29 Potem  dał  im taki rozkaz: «Gdy  ja  zostanę","!3Í",null]
["przyłączony  do  moich przodków, pochowajcie  mnie","!3Î",null]
["przy  moich praojcach w pieczarze, która  jest  na","!3ě",null]
["polu Efrona Chetyty, 30 w pieczarze, która jest na","!3┘",null]
["polu Makpela w pobliżu Mamre w kraju Kanaan, którą","!3┌",null]
["kupił  Abraham wraz z tym polem od Efrona  Chetyty","!3█",null]
["jako   tytuł  własności  grobu.  31 Tam  pochowano","!3▄",null]
["Abrahama i Sarę, jego żonę, tam pochowano Izaaka i","!3Ţ",null]
["jego żonę Rebekę; tam pochowałem Leę». 32 Pole  to","!3Ů",null]
["wraz z pieczarą zostało kupione od Chetytów.","!3▀",null]
["33 Gdy  Jakub  wydał te polecenia  swoim  synom,","!3Ó",null]
["złożył  swe nogi na łożu, wyzionął ducha i  został","!3ß",null]
["przyłączony do swoich przodków.","!3Ô",null]
["┌────┐ 01 Józef  przypadł  do twarzy  swego  ojca,","!3Ń",null]
["│ 50 │ płakał  nad  nim i całował go.  02 A  potem","!3ń",null]
["└────┘ rozkazał   swym   domowym   lekarzom,   aby","!3ň",null]
["zabalsamowali   jego  ojca.   Ci   zatem   lekarze","!3Š",null]
["balsamowali Izraela. 03 Zabrało im to czterdzieści","!3š",null]
["dni,   tyle   bowiem  czasu  trwało  balsamowanie.","!3Ŕ",null]
["Mieszkańcy   Egiptu   opłakiwali   Jakuba    przez","!3Ú",null]
["siedemdziesiąt  dni.  04 Kiedy  zaś  skończył  się","!3ŕ",null]
["okres   żałoby  po  nim,  Józef  zwrócił  się   do","!3Ű",null]
["otoczenia  faraona  z następującą  prośbą:  «Jeśli","!3ý",null]
["darzycie  mnie  życzliwością,  powiedzcie   samemu","!3Ý",null]
["faraonowi,   05 że  mój  ojciec  zobowiązał   mnie","!3ţ",null]
["przysięgą  do  spełnienia takiego polecenia:  \"Gdy","!3´",null]
["umrę,  pochowasz mnie w moim grobie,  który  sobie","!3­",null]
["przygotowałem w kraju Kanaan\". Niech mi więc teraz","!3˝",null]
["będzie wolno udać się tam, abym mógł pochować mego","!3˛",null]
["ojca, a potem wrócę». 06 Faraon odpowiedział: «Idź","!3ˇ",null]
["i pochowaj twego ojca, tak jak mu przysiągłeś».","!3˘",null]
["07 I Józef wyruszył w drogę, aby pochować  ojca.","!3§",null]
["A  z  nim  poszło  również wielu dworzan  faraona,","!3÷",null]
["starszych    urzędników   dworskich   i    wszyscy","!3¸",null]
["dostojnicy  ziemi  Egiptu; 08 nadto  cała  rodzina","!3°",null]
["Józefa, jego bracia oraz rodzina jego ojca.  Tylko","!3¨",null]
["dziatwa  oraz  trzody i bydło  zostały  w  Goszen.","!3˙",null]
["09 Ciągnęli  z nim również ludzie na wozach  i  na","!3ű",null]
["koniach, tworząc bardzo liczny orszak.","!3Ř",null]
["10 A  gdy przybyli do Goren-Haatad*, które  leży","!3ř",null]
["po drugiej stronie Jordanu, odprawili tam wielki i","!3■",null]
["wspaniały obrzęd żałobny: [Józef] przez siedem dni","!3 ",null]
["obchodził   żałobną  uroczystość  po  swym   ojcu.","!4!",null]
["11 Mieszkający   tam   Kananejczycy,   widząc   tę","!4\"",null]
["uroczystość  żałobną w Goren-Haatad, mówili:  «Oto","!4#",null]
["jak  wielka jest żałoba Egipcjan!» Dlatego nazwano","!4$",null]
["[tę  miejscowość], która leży po  drugiej  stronie","!4%",null]
["Jordanu, Abel Misraim*.","!4&",null]
["12 Synowie [Jakuba] uczynili zatem tak,  jak  im","!4'",null]
["rozkazał  ojciec: 13 przenieśli go  do  Kanaanu  i","!4(",null]
["pochowali  w  pieczarze na polu Makpela.  Pole  to","!4)",null]
["kupił   Abraham  od  Efrona  Chetyty  jako   tytuł","!4*",null]
["własności grobu. Leżało ono w pobliżu Mamre.","!4+",null]
[null,"!4,","/"]
["Bracia proszą Józefa o przebaczenie.","!4-","/"]
["Śmierć Józefa","!4.","/"]
["14 Józef po pogrzebie ojca wrócił do Egiptu wraz","!4/",null]
["z  braćmi  i wszystkimi, którzy z nim poszli,  aby","!40",null]
["pochować jego ojca.","!41",null]
["15 Bracia Józefa zdając sobie sprawę z tego,  że","!42",null]
["ojciec  ich  nie  żyje, myśleli: «Na  pewno  Józef","!43",null]
["będzie  nas  teraz prześladował i odpłaci  nam  za","!44",null]
["wszystkie   krzywdy,   które  mu   wyrządziliśmy!»","!45",null]
["16 Toteż kazali powiedzieć Józefowi: «Ojciec  twój","!46",null]
["dał  przed śmiercią takie polecenie: 17 Powiedzcie","!47",null]
["Józefowi   tak:  Racz  przebaczyć   braciom   twym","!48",null]
["wykroczenie  i  winę  ich,  wyrządzili  ci  bowiem","!49",null]
["krzywdę.  Teraz  przeto daruj łaskawie  winę  nam,","!4:",null]
["którzy  czcimy Boga twojego ojca!» Józef rozpłakał","!4;",null]
["się,  gdy  mu to powtórzono. 18 Wtedy  bracia  już","!4<",null]
["sami poszli do Józefa i upadłszy przez nim rzekli:","!4=",null]
["«Jesteśmy twoimi niewolnikami».","!4>",null]
["19 Lecz  Józef powiedział do nich:  «Nie  bójcie","!4?",null]
["się. Czyż ja jestem na miejscu Boga? 20 Wy niegdyś","!4@",null]
["knuliście zło przeciwko mnie, Bóg jednak zamierzył","!4A",null]
["to  jako  dobro, żeby sprawić to, co jest dzisiaj,","!4B",null]
["że  przeżył wielki naród. 21 Teraz więc nie bójcie","!4C",null]
["się:  będę  żywił was i dzieci wasze». I  tak  ich","!4D",null]
["pocieszał, przemawiając do nich serdecznie.","!4E",null]
["22 Józef mieszkał w Egipcie wraz z rodziną swego","!4F",null]
["ojca.  Dożył  on stu dziesięciu lat 23 i  doczekał","!4G",null]
["się  prawnuków  z Efraima. Również dzieci  Makira,","!4H",null]
["syna Manassesa, urodziły się na kolanach Józefa*.","!4I",null]
["24 Wreszcie Józef rzekł do swych braci: «Gdy  ja","!4J",null]
["umrę,  Bóg okaże wam swą łaskę i wyprowadzi was  z","!4K",null]
["tej   ziemi   do  kraju,  który  poprzysiągł   dać","!4L",null]
["Abrahamowi,  Izaakowi  i  Jakubowi».  25 Po   czym","!4M",null]
["zobowiązał  synów  Izraela przysięgą,  że  spełnią","!4N",null]
["takie  polecenie:  «Gdy Bóg okaże  wam  tę  wielką","!4O",null]
["swoją łaskawość, zabierzcie stąd moje kości».","!4P",null]
["26 Po czym Józef umarł, mając sto dziesięć  lat.","!4Q",null]
["Zabalsamowano go i złożono go do trumny w Egipcie.","!4R",null]
[null,"!4S","@"]
["KSIĘGA WYJŚCIA","!4T","@"]
[null,"!4U","#"]
["UWOLNIENIE IZRAELITÓW Z EGIPTU","!4V","#"]
[null,"!4W","\\"]
["IZRAEL W EGIPCIE","!4X","\\"]
[null,"!4Y","/"]
["Rozrost i ucisk Izraela","!4Z","/"]
["┌───┐ 01 Oto  imiona synów Izraela,  którzy  razem","!4[",null]
["│ 1 │ z  Jakubem  przybyli  do Egiptu.  Każdy  zaś","!4\\",null]
["└───┘ przyszedł   ze   swoją  rodziną:   02 Ruben,","!4]",null]
["Symeon,   Lewi,  Juda;  03 Issachar,   Zabulon   i","!4^",null]
["Beniamin: 04 Dan, Neftali, Gad i Aser. 05 Było zaś","!4_",null]
["wszystkich  potomków Jakuba siedemdziesiąt*  osób,","!4`",null]
["Józef  zaś już był w Egipcie. 06 Potem umarł Józef","!4a",null]
["i  wszyscy jego bracia, i całe to pokolenie.  07 A","!4b",null]
["synowie   Izraela   rozradzali   się,   pomnażali,","!4c",null]
["potężnieli i umacniali się coraz bardziej, tak  że","!4d",null]
["cały kraj się nimi napełnił.","!4e",null]
["08 Lecz  rządy w Egipcie objął nowy król,  który","!4f",null]
["nie  znał  Józefa. 09 I rzekł do swego ludu:  «Oto","!4g",null]
["lud  synów Izraela jest liczniejszy i potężniejszy","!4h",null]
["od  nas.  10 Roztropnie  przeciw  niemu  wystąpmy,","!4i",null]
["ażeby  się  przestał rozmnażać. W  wypadku  bowiem","!4j",null]
["wojny  mógłby  się  połączyć z naszymi  wrogami  w","!4k",null]
["walce  przeciw  nam,  aby  wyjść  z  tego  kraju».","!4l",null]
["11 Ustanowiono   nad   nim   przełożonych    robót","!4m",null]
["publicznych,  aby  go uciskali  ciężkimi  pracami.","!4n",null]
["Budowano  wówczas  dla faraona miasta  na  składy:","!4o",null]
["Pitom  i  Ramses. 12 Ale im bardziej go  uciskano,","!4p",null]
["tym bardziej się rozmnażał i rozrastał, co jeszcze","!4q",null]
["potęgowało  wstręt  do  Izraelitów.  13 Egipcjanie","!4r",null]
["bezwzględnie  zmuszali synów Izraela  do  ciężkich","!4s",null]
["prac  14 i  uprzykrzali im życie  uciążliwą  pracą","!4t",null]
["przy  glinie i cegle oraz różnymi pracami na polu.","!4u",null]
["Do    tych   wszystkich   prac   przymuszano   ich","!4v",null]
["bezwzględnie.","!4w",null]
["15 Potem  do  położnych u kobiet hebrajskich,  z","!4x",null]
["których  jedna nazywała się Szifra, a  druga  Pua,","!4y",null]
["powiedział   król  egipski  16 te  słowa:   «Jeśli","!4z",null]
["będziecie  przy  porodach kobiet  hebrajskich,  to","!4{",null]
["patrzcie   na   płeć*  noworodka.   Jeśli   będzie","!4|",null]
["chłopiec,   to   winnyście  go  zabić,   a   jeśli","!4}",null]
["dziewczynka, to zostawcie ją przy życiu».  17 Lecz","!4~",null]
["położne bały się Boga i nie wykonały rozkazu króla","!4\u007f",null]
["egipskiego,   pozostawiając   przy   życiu   [nowo","!4Ç",null]
["narodzonych]  chłopców. 18 I wezwał  król  egipski","!4ü",null]
["położne,  mówiąc do nich: «Czemu  tak  czynicie  i","!4é",null]
["czemu  pozostawiacie chłopców przy życiu?»  19 One","!4â",null]
["odpowiedziały  faraonowi: «Kobiety hebrajskie  nie","!4ä",null]
["są  podobne  do  Egipcjanek, one są zdrowe,  toteż","!4ů",null]
["rodzą  wcześniej,  zanim  zdoła  do  nich  przybyć","!4ć",null]
["położna».  20 Bóg dobrze czynił  położnym,  a  lud","!4ç",null]
["[izraelski]   stawał  się  coraz   liczniejszy   i","!4ł",null]
["potężniejszy. 21 Ponieważ położne bały  się  Boga,","!4ë",null]
["również  i  im  zapewnił On  potomstwo.  22 Faraon","!4Ő",null]
["wydał  wtedy  całemu narodowi rozkaz:  «Wszystkich","!4ő",null]
["nowo  narodzonych  chłopców  Hebrajczyków*  należy","!4î",null]
["wyrzucić  do rzeki, a dziewczynki pozostawić  przy","!4Ź",null]
["życiu».","!4Ä",null]
[null,"!4Ć","/"]
["Urodzenie Mojżesza","!4É","/"]
["┌───┐ 01 Pewien   człowiek  z  pokolenia   Lewiego","!4Ĺ",null]
["│ 2 │ przyszedł,  aby wziąć za żonę jedną z kobiet","!4ĺ",null]
["└───┘ z tegoż pokolenia*. 02 Ta kobieta poczęła  i","!4ô",null]
["urodziła  syna, a widząc, że jest piękny, ukrywała","!4ö",null]
["go  przez trzy miesiące. 03 A nie mogąc ukrywać go","!4Ľ",null]
["dłużej,  wzięła skrzynkę z papirusu,  powlekła  ją","!4ľ",null]
["żywicą   i  smołą,  i  włożywszy  w  nią  dziecko,","!4Ś",null]
["umieściła  w  sitowiu na brzegu rzeki.  04 Siostra","!4ś",null]
["zaś  jego stała z dala, aby widzieć, co się z  nim","!4Ö",null]
["stanie.","!4Ü",null]
["05 A  córka  faraona zeszła ku  rzece,  aby  się","!4Ť",null]
["wykąpać,  a  jej  służące  przechadzały  się   nad","!4ť",null]
["brzegiem  rzeki.  Gdy spostrzegła skrzynkę  pośród","!4Ł",null]
["sitowia, posłała służącą, aby ją przyniosła.  06 A","!4×",null]
["otworzywszy ją, zobaczyła dziecko: był to płaczący","!4č",null]
["chłopczyk. Ulitowała się nad nim mówiąc: «Jest  on","!4á",null]
["spośród   dzieci  Hebrajczyków».  07 Jego  siostra","!4í",null]
["rzekła  wtedy do córki faraona: «Chcesz,  a  pójdę","!4ó",null]
["zawołać    ci    karmicielkę    spośród     kobiet","!4ú",null]
["Hebrajczyków, która by wykarmiła ci  to  dziecko?»","!4Ą",null]
["08 «Idź»  - powiedziała jej córka faraona.  Poszła","!4ą",null]
["wówczas dziewczyna zawołać matkę dziecka. 09 Córka","!4Ž",null]
["faraona  tak  jej powiedziała: «Weź to  dziecko  i","!4ž",null]
["wykarm  je  dla mnie, a ja dam ci za to  zapłatę».","!4Ę",null]
["Wówczas  kobieta zabrała dziecko i  wykarmiła  je.","!4ę",null]
["10 Gdy chłopiec podrósł, zaprowadziła go do  córki","!4¬",null]
["faraona,  i  był dla niej jak syn.  Dała  mu  imię","!4ź",null]
["Mojżesz* mówiąc: «Bo wydobyłam go z wody».","!4Č",null]
[null,"!4ş","/"]
["Mojżesz w ziemi Madian","!4«","/"]
["11 W   tym   czasie  Mojżesz   dorósł,   poszedł","!4»",null]
["odwiedzić  swych  rodaków i  zobaczył  jak  ciężko","!4░",null]
["pracują.  Ujrzał też Egipcjanina bijącego  pewnego","!4▒",null]
["Hebrajczyka, jego rodaka. 12 Rozejrzał się więc na","!4▓",null]
["wszystkie  strony,  a widząc, że  nie  ma  nikogo,","!4│",null]
["zabił  Egipcjanina i ukrył go w piasku. 13 Wyszedł","!4┤",null]
["znowu  nazajutrz,  a oto dwaj Hebrajczycy  kłócili","!4Á",null]
["się  ze  sobą. I rzekł do winowajcy: «Czemu bijesz","!4Â",null]
["twego rodaka?» 14 A ten mu odpowiedział: «Któż cię","!4Ě",null]
["ustanowił  naszym  przełożonym  i  rozjemcą?   Czy","!4Ş",null]
["chcesz   mię   zabić,  jak  zabiłeś  Egipcjanina?»","!4╣",null]
["Przeląkł się Mojżesz i pomyślał: «Z całą pewnością","!4║",null]
["sprawa  się ujawniła». 15 Także faraon usłyszał  o","!4╗",null]
["tej  sprawie  i usiłował stracić Mojżesza.  Uciekł","!4╝",null]
["więc  Mojżesz przed faraonem i udał się  do  kraju","!4Ż",null]
["Madian, i zatrzymał się tam przy studni.","!4ż",null]
["16 A   kapłan  Madianitów  miał  siedem   córek.","!4┐",null]
["Przyszły one, naczerpały wody i napełniły  koryta,","!4└",null]
["aby   napoić  owce  swego  ojca.  17 Ale  nadeszli","!4┴",null]
["pasterze  i  odpędzili je. Mojżesz wtedy  powstał,","!4┬",null]
["wziął  je  w  obronę i napoił ich owce.  18 A  gdy","!4├",null]
["wróciły  do  Reuela*,  ojca  swego,  zapytał   je:","!4─",null]
["«Dlaczego    wracacie    dziś    tak    wcześnie?»","!4┼",null]
["19 Odpowiedziały:  «Egipcjanin obronił  nas  przed","!4Ă",null]
["pasterzami i naczerpał też wody dla nas  i  napoił","!4ă",null]
["nasze  owce». 20 Rzekł wówczas do córek: «A  gdzie","!4╚",null]
["on  jest,  i czemu pozostawiłyście tego człowieka?","!4╔",null]
["Zawołajcie   go,   aby   pożywił   się   chlebem».","!4╩",null]
["21 Mojżesz   zgodził   się   zamieszkać   u   tego","!4╦",null]
["człowieka,  a  ten dał mu Seforę*, córkę  swą,  za","!4╠",null]
["żonę.  22 I  urodziła mu syna, a on  dał  mu  imię","!4═",null]
["Gerszom*, bo mówił: «Jestem cudzoziemcem  w  obcej","!4╬",null]
["ziemi».","!4¤",null]
[null,"!4đ","/"]
["Pierwszy opis powołania Mojżesza","!4Đ","/"]
["23 Po   długim   czasie  umarł   król   egipski;","!4Ď",null]
["Izraelici  narzekali  na  swoją  ciężką  pracę   i","!4Ë",null]
["jęczeli,  a  narzekanie na ciężką pracę dochodziło","!4ď",null]
["do  Boga.  24 I  wysłuchał Bóg ich jęku,  pamiętał","!4Ň",null]
["bowiem o swoim przymierzu z Abrahamem, Izaakiem  i","!4Í",null]
["Jakubem.  25 Spojrzał Bóg na Izraelitów i ulitował","!4Î",null]
["się nad nimi*.","!4ě",null]
["┌───┐ 01 Gdy  Mojżesz  pasał  owce  swego  teścia,","!4┘",null]
["│ 3 │ Jetry,   kapłana   Madianitów,   zaprowadził","!4┌",null]
["└───┘ [pewnego  razu]  owce  w  głąb   pustyni   i","!4█",null]
["przyszedł do góry Bożej Horeb*. 02 Wtedy ukazał mu","!4▄",null]
["się  Anioł  Pański* w płomieniu ognia,  ze  środka","!4Ţ",null]
["krzewu.   [Mojżesz]  widział,  jak  krzew   płonął","!4Ů",null]
["ogniem,  a nie spłonął od niego. 03 Wtedy  Mojżesz","!4▀",null]
["powiedział do siebie: «Podejdę, żeby się przyjrzeć","!4Ó",null]
["temu niezwykłemu zjawisku. Dlaczego krzew się  nie","!4ß",null]
["spala?»   04 Gdy  zaś  Pan  ujrzał,  że  [Mojżesz]","!4Ô",null]
["podchodził, żeby się przyjrzeć, zawołał  <Bóg  do>","!4Ń",null]
["niego  ze środka krzewu: «Mojżeszu, Mojżeszu!»  On","!4ń",null]
["zaś odpowiedział: «Oto jestem». 05 Rzekł mu [Bóg]:","!4ň",null]
["«Nie  zbliżaj się tu! Zdejm sandały  z  nóg,  gdyż","!4Š",null]
["miejsce,  na którym stoisz, jest ziemią  świętą*».","!4š",null]
["06 Powiedział  jeszcze Pan:  «Jestem  Bogiem  ojca","!4Ŕ",null]
["twego,  Bogiem  Abrahama, Bogiem Izaaka  i  Bogiem","!4Ú",null]
["Jakuba».  Mojżesz zasłonił twarz, bał  się  bowiem","!4ŕ",null]
["zwrócić oczy na Boga.","!4Ű",null]
["07 Pan  mówił: «Dosyć napatrzyłem się na  udrękę","!4ý",null]
["ludu  mego  w  Egipcie i nasłuchałem się  narzekań","!4Ý",null]
["jego  na  ciemiężców, znam więc jego uciemiężenie.","!4ţ",null]
["08 Zstąpiłem,  aby  go  wyrwać  z  ręki  Egiptu  i","!4´",null]
["wyprowadzić  z  tej  ziemi  do  ziemi   żyznej   i","!4­",null]
["przestronnej,  do ziemi, która opływa  w  mleko  i","!4˝",null]
["miód*, na miejsce Kananejczyka*, Chetyty, Amoryty,","!4˛",null]
["Peryzzyty,  Chiwwity  i  Jebusyty.  09 Teraz   oto","!4ˇ",null]
["doszło wołanie Izraelitów do Mnie, bo też naocznie","!4˘",null]
["przekonałem  się o cierpieniach, jakie  im  zadają","!4§",null]
["Egipcjanie.  10 Idź przeto teraz, oto posyłam  cię","!4÷",null]
["do  faraona,  i  wyprowadź mój lud, Izraelitów,  z","!4¸",null]
["Egiptu». 11 A Mojżesz odrzekł Bogu: «Kimże jestem,","!4°",null]
["bym miał iść do faraona i wyprowadzić Izraelitów z","!4¨",null]
["Egiptu?»  12 A  On powiedział: «Ja  będę  z  tobą.","!4˙",null]
["Znakiem zaś dla ciebie, że Ja cię posłałem, będzie","!4ű",null]
["to, że po wyprowadzeniu tego ludu z Egiptu oddacie","!4Ř",null]
["cześć Bogu na tej górze».","!4ř",null]
["13 Mojżesz  zaś  rzekł  Bogu:  «Oto   pójdę   do","!4■",null]
["Izraelitów  i powiem im: Bóg ojców naszych  posłał","!4 ",null]
["mię do was. Lecz gdy oni mnie zapytają, jakie jest","!5!",null]
["Jego    imię,   to   cóż   im   mam   powiedzieć?»","!5\"",null]
["14 * Odpowiedział Bóg Mojżeszowi:  «JESTEM,  KTÓRY","!5#",null]
["JESTEM».  I  dodał:  «Tak powiesz  synom  Izraela:","!5$",null]
["JESTEM posłał mnie do was». 15 Mówił dalej Bóg  do","!5%",null]
["Mojżesza:  «Tak powiesz Izraelitom:  \"JESTEM,  Bóg","!5&",null]
["ojców  waszych,  Bóg Abrahama, Bóg  Izaaka  i  Bóg","!5'",null]
["Jakuba  posłał mnie do was. To jest imię  moje  na","!5(",null]
["wieki  i  to  jest  moje  zawołanie  na  najdalsze","!5)",null]
["pokolenia.  16 Idź,  a  gdy  zbierzesz   starszych","!5*",null]
["Izraela, powiesz im: Objawił mi się Pan, Bóg ojców","!5+",null]
["waszych,  Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba  i","!5,",null]
["powiedział:  Nawiedziłem* was i ujrzałem,  co  wam","!5-",null]
["uczyniono w Egipcie. 17 Postanowiłem więc  wywieść","!5.",null]
["was  z  ucisku  w  Egipcie i zaprowadzić  do  ziem","!5/",null]
["Kananejczyka,    Chetyty,   Amoryty,    Peryzzyty,","!50",null]
["Chiwwity i Jebusyty, do ziemi opływającej w  mleko","!51",null]
["i  miód\".  18 Oni tych słów usłuchają. I pójdziesz","!52",null]
["razem ze starszymi z Izraela do króla egipskiego i","!53",null]
["powiecie  mu:  Pan,  Bóg  Hebrajczyków,  nam   się","!54",null]
["objawił. Pozwól nam odbyć drogę trzech dni*  przez","!55",null]
["pustynię,   abyśmy  złożyli  ofiary   Panu,   Bogu","!56",null]
["naszemu.  19 Ja zaś wiem, że król egipski  pozwoli","!57",null]
["nam   wyjść  z  Egiptu  tylko  wtedy,  gdy  będzie","!58",null]
["zmuszony ręką przemożną. 20 Wyciągnę przeto rękę i","!59",null]
["uderzę Egipt różnymi cudami, jakich tam dokonam, a","!5:",null]
["wypuści  was. 21 Sprawię też, że Egipcjanie  okażą","!5;",null]
["życzliwość  ludowi temu, tak iż nie  pójdziecie  z","!5<",null]
["niczym,  gdy będziecie wychodzić. 22 Każda  bowiem","!5=",null]
["kobieta pożyczy od swojej sąsiadki i od pani  domu","!5>",null]
["swego  srebrnych  i  złotych  naczyń  oraz  szat*.","!5?",null]
["Nałożycie  to  na synów i córki wasze  i  złupicie","!5@",null]
["Egipcjan».","!5A",null]
["┌───┐ 01 Na  to powiedział  Mojżesz: «A jeśli  nie","!5B",null]
["│ 4 │ uwierzą i nie usłuchają słów moich,  mówiąc,","!5C",null]
["└───┘ że  Pan nie ukazał mi się wcale?» 02 Wówczas","!5D",null]
["Pan  zapytał  go: «Co masz w ręku?»  Odpowiedział:","!5E",null]
["«Laskę». 03 Wtedy rozkazał: «Rzuć ją na ziemię». A","!5F",null]
["on  rzucił ją na ziemię, i zamieniła się  w  węża.","!5G",null]
["Mojżesz  zaś uciekał przed nim. 04 Pan  powiedział","!5H",null]
["wtedy  do Mojżesza: «Wyciągnij rękę i chwyć go  za","!5I",null]
["ogon». I wyciągnął rękę i uchwycił go, i stał  się","!5J",null]
["znów  laską  w  jego  ręku.  05 «Tak  uczyń,   aby","!5K",null]
["uwierzyli, że ukazał tobie Pan, Bóg ojców ich, Bóg","!5L",null]
["Abrahama Bóg Izaaka i Bóg Jakuba».","!5M",null]
["06 Ponownie  rzekł do niego Pan:  «Włóż  rękę  w","!5N",null]
["zanadrze!»  I  włożył rękę w zanadrze,  a  gdy  ją","!5O",null]
["wyjął, była pokryta trądem białym jak śnieg.  07 I","!5P",null]
["rzekł  znów: «Włóż rękę w zanadrze!» I  włożył  ją","!5Q",null]
["ponownie w zanadrze, a gdy ją po chwili wyciągnął,","!5R",null]
["była taka jak reszta ciała.","!5S",null]
["08 «Tak  więc, jeśli nie uwierzą i  nie  przyjmą","!5T",null]
["świadectwa  pierwszego znaku,  uwierzą  świadectwu","!5U",null]
["drugiego znaku. 09 A gdyby nawet nie uwierzyli tym","!5V",null]
["dwom  znakom i nie zważali na mowę twoją,  wówczas","!5W",null]
["zaczerpniesz  wody  z  Nilu i  wylejesz  na  suchą","!5X",null]
["ziemię;  a  woda  zaczerpnięta z Nilu  stanie  się","!5Y",null]
["krwią na ziemi».","!5Z",null]
["10 I rzekł Mojżesz do Pana: «Wybacz, Panie,  ale","!5[",null]
["ja nie jestem wymowny, od wczoraj i przedwczoraj*,","!5\\",null]
["a  nawet od czasu, gdy przemawiasz do Twego sługi.","!5]",null]
["Ociężały  usta  moje  i  język  mój  zesztywniał».","!5^",null]
["11 Pan zaś odrzekł: «Kto dał człowiekowi usta? Kto","!5_",null]
["czyni  go  niemym  albo  głuchym,  widzącym   albo","!5`",null]
["niewidomym, czyż nie Ja, Pan? 12 Przeto idź, a  Ja","!5a",null]
["będę  przy  ustach twoich i pouczę  cię,  co  masz","!5b",null]
["mówić». 13 Lecz Mojżesz rzekł: «Wybacz, Panie, ale","!5c",null]
["poślij  kogo innego». 14 I rozgniewał się  Pan  na","!5d",null]
["Mojżesza,  mówiąc:  «Czyż  nie  masz  brata  twego","!5e",null]
["Aarona*,   lewity?   Wiem,  że   on   ma   łatwość","!5f",null]
["przemawiania. Oto teraz wyszedł ci na spotkanie, a","!5g",null]
["gdy   cię  ujrzy,  szczerze  się  ucieszy.   15 Ty","!5h",null]
["będziesz  mówił do niego i przekażesz te  słowa  w","!5i",null]
["jego  usta. Ja zaś będę przy ustach twoich i jego,","!5j",null]
["i  pouczę  was,  co  winniście czynić.  16 Zamiast","!5k",null]
["ciebie  on  będzie mówić do ludu,  on  będzie  dla","!5l",null]
["ciebie  ustami,  a  ty będziesz  dla  niego  jakby","!5m",null]
["Bogiem*.  17 A laskę tę weź do ręki, bo  nią  masz","!5n",null]
["dokonać znaków».","!5o",null]
["18 I  odszedł  Mojżesz, a  wróciwszy  do  teścia","!5p",null]
["swego  Jetry,  powiedział mu:  «Pozwól  mi  iść  z","!5q",null]
["powrotem do braci moich, którzy są w Egipcie,  aby","!5r",null]
["zobaczyć,  czy  są  jeszcze  przy  życiu».   Jetro","!5s",null]
["powiedział do Mojżesza: «Idź w pokoju».","!5t",null]
["19 Pan   powiedział  do   Mojżesza   w   Madian:","!5u",null]
["«Wracajże  do  Egiptu,  gdyż  umarli  wszyscy  ci,","!5v",null]
["którzy czyhali na twe życie». 20 Wziął Mojżesz swą","!5w",null]
["żonę  i  synów, wsadził ich na osła i powracał  do","!5x",null]
["ziemi  egipskiej. Wziął też Mojżesz ze sobą  laskę","!5y",null]
["Boga.","!5z",null]
["21 Pan rzekł do Mojżesza: «Gdy będziesz  zbliżał","!5{",null]
["się   do   Egiptu,  pamiętaj  o  władzy  czynienia","!5|",null]
["wszelkich cudów, jaką ci dałem do ręki, i okaż  ją","!5}",null]
["przed faraonem. Ja zaś uczynię upartym jego serce,","!5~",null]
["że  nie  zechce zezwolić na wyjście ludu. 22 A  ty","!5\u007f",null]
["wtedy powiesz do faraona: \"To mówi Pan: Synem moim","!5Ç",null]
["pierworodnym  jest  Izrael.  23 Mówię  ci:  Wypuść","!5ü",null]
["mojego  syna,  aby  mi  cześć  oddawał;  bo  jeśli","!5é",null]
["zwlekać  będziesz z wypuszczeniem go, to Ja  ześlę","!5â",null]
["śmierć na twego syna pierworodnego\"».","!5ä",null]
["24 * W czasie podróży w miejscu noclegu  spotkał","!5ů",null]
["Pan*  Mojżesza i chciał go zabić. 25 Sefora wzięła","!5ć",null]
["ostry  kamień  i  odcięła napletek  syna  swego  i","!5ç",null]
["dotknęła  nim  nóg Mojżesza, mówiąc:  «Oblubieńcem","!5ł",null]
["krwi  jesteś ty dla mnie». 26 I odstąpił od  niego","!5ë",null]
["[Pan].  Wtedy  rzekła:  «Oblubieńcem  krwi  jesteś","!5Ő",null]
["przez obrzezanie»*.","!5ő",null]
["27 Do  Aarona powiedział Pan: «Wyjdź na pustynię","!5î",null]
["naprzeciw  Mojżesza».  Wyszedł  więc,  a  gdy   go","!5Ź",null]
["spotkał   w   pobliżu  góry  Boga,  ucałował   go.","!5Ä",null]
["28 Mojżesz   opowiedział  Aaronowi  o   wszystkich","!5Ć",null]
["słowach  Pana, który go posłał, oraz o  wszystkich","!5É",null]
["znakach, jakie polecił mu wykonać. 29 Poszli  więc","!5Ĺ",null]
["Mojżesz  i  Aaron. A gdy zebrali  całą  starszyznę","!5ĺ",null]
["Izraelitów,  30 powiedział Aaron wszystko  to,  co","!5ô",null]
["Pan  mówił Mojżeszowi, ten zaś wykonywał znaki  na","!5ö",null]
["oczach  ludu. 31 I uwierzył lud, gdy  słyszał,  że","!5Ľ",null]
["Pan nawiedził Izraelitów i wejrzał na ich ucisk. A","!5ľ",null]
["uklęknąwszy, oddali pokłon.","!5Ś",null]
[null,"!5ś","/"]
["Pierwsze spotkanie Mojżesza z faraonem","!5Ö","/"]
["┌───┐ 01 Potem  udali  się   Mojżesz  i  Aaron  do","!5Ü",null]
["│ 5 │ faraona  i powiedzieli mu:  «Tak  powiedział","!5Ť",null]
["└───┘ Pan,  Bóg  Izraela:  Wypuść  mój  lud,   aby","!5ť",null]
["urządził  na  pustyni uroczystość ku mojej  czci».","!5Ł",null]
["02 Faraon  odpowiedział:  «Kimże  jest  Pan,  abym","!5×",null]
["musiał  usłuchać Jego rozkazu i wypuścić  Izraela?","!5č",null]
["Nie   znam   Pana   i  nie  wypuszczę   Izraela»*.","!5á",null]
["03 Rzekli:  «Bóg  Hebrajczyków  nam  się   ukazał.","!5í",null]
["Pozwól przeto nam iść trzy dni drogą na pustynię i","!5ó",null]
["złożyć  ofiarę  Panu,  Bogu naszemu,  by  nas  nie","!5ú",null]
["nawiedził   zarazą   lub   mieczem».   04 Na    to","!5Ą",null]
["odpowiedział   im  król  egipski:   «Dlaczego   to","!5ą",null]
["Mojżeszu i Aaronie, chcecie odwieść lud od  pracy?","!5Ž",null]
["Idźcie   co   prędzej  do  waszych  robót».   05 I","!5ž",null]
["powiedział  jeszcze faraon: «Oto lud  kraju  teraz","!5Ę",null]
["jest liczny, a wy odciągacie go od pracy».","!5ę",null]
["06 Tego  samego  dnia taki rozkaz  wydał  faraon","!5¬",null]
["dozorcom robót ludu i pisarzom*: 07 «Nie będziecie","!5ź",null]
["dostarczać   więcej  ludowi  słomy  do  wyrabiania","!5Č",null]
["cegły,  jak  poprzednio. Odtąd niech sami  starają","!5ş",null]
["się  o  słomę. 08 Wyznaczycie zaś im tę samą ilość","!5«",null]
["cegieł,   jaką  wyrabiali  dotąd,   nic   im   nie","!5»",null]
["zmniejszając;  ponieważ są leniwi, wołają  przeto:","!5░",null]
["\"Pójdźmy  złożyć  ofiarę naszemu  Bogu\".  09 Praca","!5▒",null]
["tych  ludzi  musi się stać cięższa,  aby  się  nią","!5▓",null]
["zajęli,   a   nie  skłaniali  się   ku   fałszywym","!5│",null]
["wieściom». 10 Wyszli więc dozorcy robót ludu razem","!5┤",null]
["z  pisarzami  i  ogłosili  ludowi:  «Tak  rozkazał","!5Á",null]
["faraon:  Nie  dostarczę wam więcej słomy.  11 Sami","!5Â",null]
["rozejdźcie  się  i  zbierajcie  słomę,  gdzie   ją","!5Ě",null]
["możecie  znaleźć. Mimo to nic nie będzie odjęte  z","!5Ş",null]
["nakazanych świadczeń». 12 I rozproszył się lud  po","!5╣",null]
["całej  ziemi egipskiej, aby zbierać ścierń zamiast","!5║",null]
["słomy.  13 Dozorcy zaś robót przynaglali i mówili:","!5╗",null]
["«Winniście  wykonać  w każdym dniu  codzienną  swą","!5╝",null]
["pracę,  jak  wtedy,  gdy słomy  wam  dostarczano».","!5Ż",null]
["14 Bito   pisarzy   spośród  Izraelitów,   których","!5ż",null]
["dozorcy robót faraona ustanowili nad nimi, mówiąc:","!5┐",null]
["«Czemu  nie wykonaliście powinności waszej  i  nie","!5└",null]
["dostarczyliście cegieł ani wczoraj, ani dzisiaj  w","!5┴",null]
["tej mierze jak poprzednio?»","!5┬",null]
["15 Pisarze  zaś spośród Izraelitów  przybyli  do","!5├",null]
["faraona  i  narzekali mówiąc: «Czemu w ten  sposób","!5─",null]
["postępujesz  z twoimi sługami? 16 Nie  dają  teraz","!5┼",null]
["słomy sługom twoim i mówią nam: \"Róbcie cegły\".  I","!5Ă",null]
["oto  słudzy  twoi są bici, i winę  przypisuje  się","!5ă",null]
["ludowi».  17 Faraon  im  odpowiedział:  «Jesteście","!5╚",null]
["bardzo  leniwi, i dlatego mówicie: \"Chcemy  wyjść,","!5╔",null]
["by  złożyć ofiarę Panu\". 18 Teraz idźcie,  ale  do","!5╩",null]
["pracy! Nie otrzymacie słomy, ale dostarczycie taką","!5╦",null]
["samą    ilość   cegieł».   19 Położenie    pisarzy","!5╠",null]
["Izraelitów stało się rozpaczliwe z powodu rozkazu:","!5═",null]
["«Nie umniejszajcie nic z dziennego wyrobu cegieł».","!5╬",null]
["20 Gdy  wychodzili od faraona, spotkali Mojżesza","!5¤",null]
["i Aarona, którzy na nich czekali. 21 I powiedzieli","!5đ",null]
["do nich: «Niechaj wejrzy Pan na was i osądzi, gdyż","!5Đ",null]
["naraziliście  nas  na niesławę u  faraona  i  jego","!5Ď",null]
["dworzan.  Wy to podaliście miecz w ich  rękę,  aby","!5Ë",null]
["nas  zabijali».  22 Wtedy Mojżesz zwrócił  się  do","!5ď",null]
["Pana   i   powiedział:  «Panie,  czemu  zezwoliłeś","!5Ň",null]
["wyrządzić  zło  temu ludowi? Czemu mnie  wysłałeś?","!5Í",null]
["23 Wszak  od tej chwili, gdy poszedłem do faraona,","!5Î",null]
["by  przemawiać  w  Twoim imieniu,  gorzej  się  on","!5ě",null]
["obchodzi  z  tym ludem, a Ty nic nie  czynisz  dla","!5┘",null]
["wybawienia tego ludu».","!5┌",null]
["┌───┐ 01 Pan  rzekł  wtedy  do  Mojżesza:   «Teraz","!5█",null]
["│ 6 │ ujrzysz,  co uczynię  faraonowi.  [Zmuszony]","!5▄",null]
["└───┘ mocną ręką wypuści ich i mocną ręką* wypędzi","!5Ţ",null]
["ich ze swego kraju».","!5Ů",null]
[null,"!5▀","/"]
["Drugi opis powołania Mojżesza","!5Ó","/"]
["02 Bóg  rozmawiał z Mojżeszem i  powiedział  mu:","!5ß",null]
["«Jam  jest  Jahwe. 03 Ja objawiłem się Abrahamowi,","!5Ô",null]
["Izaakowi  i  Jakubowi  jako Bóg  Wszechmocny,  ale","!5Ń",null]
["imienia mego, Jahwe*, nie objawiłem im. 04 Ponadto","!5ń",null]
["ustanowiłem też przymierze moje z nimi, że im  dam","!5ň",null]
["kraj  Kanaan, kraj ich wędrówek, gdzie  przebywali","!5Š",null]
["jako   przybysze.  05 Ja  także   usłyszałem   jęk","!5š",null]
["Izraelitów, których Egipcjanie obciążyli robotami,","!5Ŕ",null]
["i   wspomniałem  na  moje  przymierze.   06 Przeto","!5Ú",null]
["powiedz  synom izraelskim: Ja jestem Pan!  Uwolnię","!5ŕ",null]
["was  od jarzma egipskiego i wybawię was z niewoli,","!5Ű",null]
["i  wyswobodzę was wyciągniętym ramieniem  i  przez","!5ý",null]
["surowe  kary. 07 I wezmę sobie was za mój  lud,  i","!5Ý",null]
["będę  wam  Bogiem, i przekonacie się, że Ja,  Pan,","!5ţ",null]
["Bóg  wasz,  uwolniłem was spod jarzma  egipskiego.","!5´",null]
["08 Potem  wprowadzę  was do ziemi,  którą  z  ręką","!5­",null]
["podniesioną przysiągłem dać Abrahamowi, Izaakowi i","!5˝",null]
["Jakubowi.  Dam  ją  wam  na własność.  Zaiste,  Ja","!5˛",null]
["jestem Pan!»","!5ˇ",null]
["09 Mojżesz oznajmił te słowa Izraelitom,  którzy","!5˘",null]
["nie chcieli ich słuchać z powodu udręki ducha i  z","!5§",null]
["powodu ciężkich robót.","!5÷",null]
["10 Pan powiedział do Mojżesza: 11 «Idź i powiedz","!5¸",null]
["faraonowi,   królowi  egipskiemu,   aby   wypuścił","!5°",null]
["Izraelitów  ze  swego kraju». 12 Mojżesz  wymawiał","!5¨",null]
["się  przed Panem mówiąc: «Jeśli Izraelici nie chcą","!5˙",null]
["mię  słuchać,  jakże faraon będzie  słuchał  mnie,","!5ű",null]
["któremu mówienie sprawia trudność?»*","!5Ř",null]
["13 Pan powiedział do Mojżesza i Aarona i dał  im","!5ř",null]
["rozkaz   dla  Izraelitów  i  dla  faraona,   króla","!5■",null]
["egipskiego, aby pozwolił wyjść Izraelitom z  ziemi","!5 ",null]
["egipskiej.","!6!",null]
["14 Oto   naczelnicy   rodów:   synowie   Rubena,","!6\"",null]
["pierworodnego Izraela: Henoch i Pallu,  Chesron  i","!6#",null]
["Karmi;  to są rodziny Rubena. 15 Synowie  Symeona:","!6$",null]
["Jemuel,  Jamin, Ohad, Jakin, Sochar i  Szaul,  syn","!6%",null]
["Kananejki;  to  są rodziny Symeona. 16 Oto  imiona","!6&",null]
["synów  Lewiego z ich rodzinami: Gerszon,  Kehat  i","!6'",null]
["Merari.  Lat  życia Lewiego było  sto  trzydzieści","!6(",null]
["siedem.   17 Synowie  Gerszona:  Libni  i  Szimei,","!6)",null]
["według  ich  rodzin. 18 Synowie  Kehata:  Amram  i","!6*",null]
["Jishar,  Chebron i Uzzjel. Lat życia  Kehata  było","!6+",null]
["sto trzydzieści trzy. 19 Synowie Merariego: Machli","!6,",null]
["i Muszi. Oto rodziny Lewiego według ich rodowodów.","!6-",null]
["20 Amram  wziął  za żonę ciotkę*  swoją,  Jokebed,","!6.",null]
["która  mu  urodziła Aarona i Mojżesza.  Lat  życia","!6/",null]
["Amrama  było  sto  trzydzieści siedem.  21 Synowie","!60",null]
["Jishara: Korah, Nefeg i Zikri. 22 Synowie Uzzjela:","!61",null]
["Miszael, Elsafan i Sitri. 23 Aaron wziął  za  żonę","!62",null]
["Elżbietę,   córkę  Aminadaba,  siostrę  Nachszona,","!63",null]
["która  mu  urodziła  Nadaba,  Abihu,  Eleazara   i","!64",null]
["Itamara.  24 Synowie  Koracha:  Assir,  Elkana   i","!65",null]
["Abiasaf.  Oto  rody  Korachitów.  25 Eleazar,  syn","!66",null]
["Aarona, wziął za żonę jedną z córek Putiela, i ona","!67",null]
["urodziła  mu Pinchasa. To są głowy rodów lewickich","!68",null]
["według  ich rodzin. 26 Oto są ci, Aaron i Mojżesz,","!69",null]
["do  których właśnie rzekł Pan: «Wyprowadźcie synów","!6:",null]
["Izraela  z Egiptu według ich zastępów». 27 To  oni","!6;",null]
["przemawiali   do  faraona,  króla  egipskiego,   i","!6<",null]
["wyprowadzili* Izraelitów z Egiptu: oni, Mojżesz  i","!6=",null]
["Aaron.","!6>",null]
["28 Gdy  Pan  przemawiał  do  Mojżesza  w   ziemi","!6?",null]
["egipskiej, 29 powiedział mu wtedy Pan: «Ja  jestem","!6@",null]
["Pan!   Powiedz   faraonowi,  królowi   egipskiemu,","!6A",null]
["wszystko,  co ci powiedziałem». 30 A  Mojżesz  tak","!6B",null]
["się  tłumaczył przed Panem: «Oto mówienie  sprawia","!6C",null]
["mi   trudność*.  Jakże  więc  faraon  zechce   mię","!6D",null]
["słuchać?»","!6E",null]
["┌───┐ 01 Pan  odpowiedział  Mojżeszowi:   «Oto  Ja","!6F",null]
["│ 7 │ uczynię  cię jakby Bogiem faraona*, a Aaron,","!6G",null]
["└───┘ brat  twój,  będzie twoim  prorokiem.  02 Ty","!6H",null]
["powiesz mu wszystko, co ci rozkażę, a Aaron,  brat","!6I",null]
["twój, będzie przemawiał do faraona, ażeby wypuścił","!6J",null]
["Izraelitów  ze  swego  kraju,  03 Ja  zaś  uczynię","!6K",null]
["nieustępliwym serce faraona i pomnożę moje znaki i","!6L",null]
["moje  cuda w kraju egipskim. 04 Faraon nie usłucha","!6M",null]
["was,  toteż  wyciągnę  rękę  moją  nad  Egiptem  i","!6N",null]
["wywiodę  z  Egiptu moje zastępy,  mój  lud,  synów","!6O",null]
["Izraela z pośrodka nich, wśród wielkich kar.  05 I","!6P",null]
["poznają Egipcjanie, że Ja jestem Pan, gdy wyciągnę","!6Q",null]
["rękę przeciw Egiptowi i wyprowadzę z pośrodka nich","!6R",null]
["Izraelitów».","!6S",null]
["06 Mojżesz  i  Aaron uczynili tak,  jak  im  Pan","!6T",null]
["nakazał    uczynić.   07 Mojżesz   liczył    wtedy","!6U",null]
["osiemdziesiąt lat, a Aaron osiemdziesiąt trzy, gdy","!6V",null]
["przemawiali  do faraona. 08 Pan tak powiedział  do","!6W",null]
["Mojżesza i Aarona: 09 «Jeśli faraon powie wam tak:","!6X",null]
["\"Uczyńcie  cud  na waszą korzyść\"*, wtedy  powiesz","!6Y",null]
["Aaronowi:  Weź laskę i rzuć ją przed  faraonem,  a","!6Z",null]
["przemieni  się  w  węża»*.  10 Mojżesz   i   Aaron","!6[",null]
["przybyli  do  faraona i uczynili tak, jak  nakazał","!6\\",null]
["Pan.  I rzucił Aaron laskę swoją przed faraonem  i","!6]",null]
["sługami  jego,  i zamieniła się w węża.  11 Faraon","!6^",null]
["wówczas  kazał przywołać mędrców i czarowników,  a","!6_",null]
["wróżbici  egipscy  uczynili to  samo  dzięki  swej","!6`",null]
["tajemnej wiedzy*. 12 I rzucił każdy z nich  laskę,","!6a",null]
["i  zamieniły  się  w  węże.  Jednak  laska  Aarona","!6b",null]
["połknęła  ich  laski*. 13 Mimo  to  serce  faraona","!6c",null]
["pozostało   uparte   i  nie  usłuchał   ich,   jak","!6d",null]
["zapowiedział Pan.","!6e",null]
[null,"!6f","/"]
["Plagi egipskie","!6g","/"]
["14 Rzekł  Pan do Mojżesza: «Serce  faraona  jest","!6h",null]
["twarde,  wzbrania  się  wypuścić  lud.  15 Idź  do","!6i",null]
["faraona rano, gdy wyjdzie nad wodę, pośpiesz mu na","!6j",null]
["spotkanie na brzeg Nilu. Weź do ręki laskę,  która","!6k",null]
["zamieniła  się  w węża. 16 Powiedz  mu:  Pan,  Bóg","!6l",null]
["Hebrajczyków,  posłał mnie do ciebie  z  rozkazem:","!6m",null]
["Wypuść lud mój, by Mi oddał cześć na pustyni!  Oto","!6n",null]
["dotąd  nie posłuchałeś Mnie. 17 Tak mówi  Pan:  Po","!6o",null]
["tym poznasz, że Ja jestem Panem. Oto uderzę laską,","!6p",null]
["którą  mam  w  ręce, wody Nilu, a zamienią  się  w","!6q",null]
["krew.  18 Ryby  Nilu poginą, a Nil wydawać  będzie","!6r",null]
["przykrą woń, tak że Egipcjanie nie będą mogli  pić","!6s",null]
["wody z Nilu»*.","!6t",null]
["19 Pan  powiedział do Mojżesza: «Mów do  Aarona:","!6u",null]
["Weź  laskę swoją i wyciągnij rękę na wody  Egiptu,","!6v",null]
["na jego rzeki i na jego kanały, i na jego stawy, i","!6w",null]
["na wszelkie jego zbiorowiska wód, a zamienią się w","!6x",null]
["krew.  I  będzie krew w całej ziemi  egipskiej,  w","!6y",null]
["naczyniach drewnianych i kamiennych».","!6z",null]
["20 Mojżesz  i  Aaron uczynili tak,  jak  nakazał","!6{",null]
["Pan.  Aaron podniósł laskę i uderzył nią wody Nilu","!6|",null]
["na oczach faraona i sług jego. Woda Nilu zamieniła","!6}",null]
["się  w  krew. 21 Ryby rzeki wyginęły, a Nil zaczął","!6~",null]
["wydawać  przykrą woń, tak że Egipcjanie nie  mogli","!6\u007f",null]
["pić wody z Nilu. Krew była w całym kraju egipskim.","!6Ç",null]
["22 Lecz to samo uczynili czarownicy egipscy dzięki","!6ü",null]
["swej  wiedzy tajemnej. Pozostało więc uparte serce","!6é",null]
["faraona,   i   nie  usłuchał  ich,  jak   to   Pan","!6â",null]
["zapowiedział.","!6ä",null]
["23 Faraon odwrócił się i poszedł do swego  domu,","!6ů",null]
["nie   biorąc   sobie  tego  do  serca.  24 Wszyscy","!6ć",null]
["Egipcjanie kopali w pobliżu Nilu, szukając wody do","!6ç",null]
["picia,  bo  nie mogli pić wody z Nilu. 25 Upłynęło","!6ł",null]
["siedem  dni  od  chwili,  gdy  Pan  uderzył   Nil.","!6ë",null]
["26 Wtedy rzekł Pan do Mojżesza. «Idź do faraona  i","!6Ő",null]
["powiedz  mu: To mówi Pan: Wypuść lud mój,  aby  Mi","!6ő",null]
["służył.  27 A jeżeli ich nie wypuścisz, to  dotknę","!6î",null]
["cały  kraj  twój plagą żab*. 28 Nil zaroi  się  od","!6Ź",null]
["żab. Wejdą do pałacu twego, do sypialni twojej, do","!6Ä",null]
["łoża twego, do domów sług twoich i ludu twego, jak","!6Ć",null]
["również  do  twoich  pieców  i  do  dzież  twoich.","!6É",null]
["29 Żaby  wślizną się i do ciebie, i do twego  ludu","!6Ĺ",null]
["oraz do twoich sług».","!6ĺ",null]
["┌───┐ 01 Pan rzekł do Mojżesza: «Powiedz Aaronowi:","!6ô",null]
["│ 8 │ Wyciągnij  rękę i laskę na rzeki,  kanały  i","!6ö",null]
["└───┘ stawy  i wprowadź żaby do ziemi  egipskiej».","!6Ľ",null]
["02 Aaron  wyciągnął  rękę swoją  na  wody  Egiptu,","!6ľ",null]
["wyszły  żaby,  i  pokryły ziemię egipską.  03 Lecz","!6Ś",null]
["czarownicy  uczynili to samo  dzięki  swej  wiedzy","!6ś",null]
["tajemnej  i  sprowadzili żaby na  ziemię  egipską.","!6Ö",null]
["04 Zawołał więc faraon Mojżesza i Aarona i  rzekł:","!6Ü",null]
["«Proście Pana, żeby usunął żaby ode mnie i od ludu","!6Ť",null]
["mego,  a  wypuszczę  lud, aby  złożył  ofiarę  dla","!6ť",null]
["Pana». 05 Odpowiedział Mojżesz faraonowi: «Powiedz","!6Ł",null]
["mi,  kiedy mam prosić za ciebie, za twoje sługi  i","!6×",null]
["za  lud twój, by Pan oddalił żaby od ciebie  i  od","!6č",null]
["domów   twoich,  aby  pozostały  tylko  w   Nilu».","!6á",null]
["06 Odpowiedział: «Jutro». I rzekł Mojżesz: «Stanie","!6í",null]
["się  według słowa twego, abyś poznał,  że  nie  ma","!6ó",null]
["nikogo  jak  Pan,  nasz  Bóg.  07 Żaby  odejdą  od","!6ú",null]
["ciebie, od twoich domów, od twoich sług i od  ludu","!6Ą",null]
["twego   i  pozostaną  jedynie  w  Nilu».  08 Potem","!6ą",null]
["Mojżesz  z  Aaronem odeszli od faraona, a  Mojżesz","!6Ž",null]
["błagał   Pana  o  spełnienie  obietnicy,  jaką   w","!6ž",null]
["sprawie żab  uczynił  faraonowi.  09 Pan   uczynił","!6Ę",null]
["według prośby Mojżesza. Żaby wyginęły w domach, na","!6ę",null]
["polach  i na podwórzach. 10 Zebrano je w stosy,  a","!6¬",null]
["ziemia   wydawała  przykrą  woń.   11 Gdy   faraon","!6ź",null]
["zauważył,  że ustąpił ucisk, serce jego stało  się","!6Č",null]
["twarde: nie usłuchał Mojżesza i Aarona, co też Pan","!6ş",null]
["zapowiedział.","!6«",null]
["12 I  rzekł Pan do Mojżesza: «Powiedz  Aaronowi:","!6»",null]
["Wyciągnij  laskę  swoją i uderz proch  ziemi,  aby","!6░",null]
["zamienił  się w komary* na całej ziemi egipskiej».","!6▒",null]
["13 I  uczynili tak: Aaron wyciągnął rękę  swoją  i","!6▓",null]
["laskę i uderzył proch ziemi. Komary pokryły ziemię","!6│",null]
["i   bydło,  cały  proch  ziemi  w  kraju  egipskim","!6┤",null]
["zamienił się w komary. 14 Lecz to samo starali się","!6Á",null]
["uczynić czarownicy dzięki swej wiedzy tajemnej, by","!6Â",null]
["sprowadzić   komary,  ale  tego   nie   potrafili.","!6Ě",null]
["Przyszły   komary  na  ziemię  i   na   zwierzęta.","!6Ş",null]
["15 Wówczas rzekli czarownicy do faraona: «Palec to","!6╣",null]
["Boży»,  ale serce faraona pozostało uparte  i  nie","!6║",null]
["usłuchał ich, co też Pan zapowiedział.","!6╗",null]
["16 Rzekł  Pan  do  Mojżesza:  «Wstań  rano,   by","!6╝",null]
["spotkać  się z faraonem, gdy będzie wychodził  nad","!6Ż",null]
["wodę.  Powiesz mu: To rzecze Pan: Wypuść lud  mój,","!6ż",null]
["by  Mi  służył. 17 Jeżeli nie wypuścisz ludu mego,","!6┐",null]
["to  Ja ześlę muchy* na ciebie, na twoje sługi,  na","!6└",null]
["lud  twój  i  na twoje domy, tak że domy  Egipcjan","!6┴",null]
["zostaną  napełnione muchami, a  nawet  ziemia,  na","!6┬",null]
["której  będą. 18 Lecz oddzielę w tym  dniu  ziemię","!6├",null]
["Goszen,  którą zamieszkuje mój lud, a  nie  będzie","!6─",null]
["much,  abyś wiedział, że Ja, Pan, rządzę  w  całym","!6┼",null]
["kraju. 19 I uczynię przedział między ludem moim  a","!6Ă",null]
["ludem  twoim.  Jutro  ukaże się  ten  znak».  20 I","!6ă",null]
["uczynił tak Pan, i sprowadził mnóstwo much do domu","!6╚",null]
["faraona,  do  domów sług jego  i  na  całą  ziemię","!6╔",null]
["egipską.  Kraj  został  zniszczony  przez   muchy.","!6╩",null]
["21 Zawołał więc faraon Mojżesza i Aarona i  rzekł:","!6╦",null]
["«Możecie  złożyć ofiarę Bogu waszemu,  ale  w  tym","!6╠",null]
["kraju».   22 Odpowiedział  Mojżesz:  «Nie   wypada","!6═",null]
["postępować w ten sposób, ponieważ obrazą* Egipcjan","!6╬",null]
["byłaby   nasza  ofiara  dla  Pana,  Boga  naszego,","!6¤",null]
["gdybyśmy  złożyli  na  ofiarę  to,  co  w   oczach","!6đ",null]
["Egipcjan   jest  niedozwolone.  Czy  za   to   nie","!6Đ",null]
["ukamienowaliby nas? 23 Pójdziemy na  pustynię,  na","!6Ď",null]
["trzy  dni,  aby złożyć ofiarę Panu, Bogu  naszemu,","!6Ë",null]
["jak nam to przykazał». 24 Odpowiedział faraon: «Ja","!6ď",null]
["poślę was na pustynię, byście złożyli ofiarę Panu,","!6Ň",null]
["Bogu  waszemu, tylko nie oddalajcie się zbytnio  i","!6Í",null]
["wstawcie  się  za  mną». 25 Odpowiedział  Mojżesz:","!6Î",null]
["«Oto ja, gdy wyjdę od ciebie, będę prosił Pana,  a","!6ě",null]
["jutro  muchy usuną się od faraona, od sług jego  i","!6┘",null]
["od  ludu jego, tylko niech faraon nie oszukuje nas","!6┌",null]
["więcej,  nie  wypuszczając ludu, i pozwoli  ludowi","!6█",null]
["złożyć  ofiarę  Panu».  26 I  wyszedł  Mojżesz  od","!6▄",null]
["faraona, i błagał Pana. 27 Pan zaś uczynił  według","!6Ţ",null]
["próśb  Mojżesza  i usunął muchy od  faraona,  sług","!6Ů",null]
["jego  i  od  jego ludu. Nie pozostała  ani  jedna.","!6▀",null]
["28 Lecz   i  tym  razem  serce  faraona  pozostało","!6Ó",null]
["twarde, i nie puścił ludu.","!6ß",null]
["┌───┐ 01 Rzekł Pan do Mojżesza:  «Idź do faraona i","!6Ô",null]
["│ 9 │ powiedz   mu:   Tak   powiedział  Pan,   Bóg","!6Ń",null]
["└───┘ Hebrajczyków: Wypuść mój lud, aby Mi służył.","!6ń",null]
["02 Jeżeli  ich  nie  wypuścisz,  a  będziesz   ich","!6ň",null]
["jeszcze zatrzymywał. 03 oto ręka Pana porazi bydło","!6Š",null]
["twoje  na  polu,  konie, osły, wielbłądy,  woły  i","!6š",null]
["owce,  i będzie bardzo wielka zaraza. 04 Lecz  Pan","!6Ŕ",null]
["oddzieli  bydło  Izraelitów od bydła  Egipcjan.  Z","!6Ú",null]
["izraelskiego nic nie zginie». 05 Pan ustalił czas,","!6ŕ",null]
["mówiąc:  «Jutro uczyni to Pan w tym  kraju».  06 I","!6Ű",null]
["nazajutrz  Pan  uczynił to, że  wyginęło  wszelkie","!6ý",null]
["bydło  Egipcjan,  a  z bydła  Izraelitów  nic  nie","!6Ý",null]
["zginęło. 07 Faraon posłał na zwiady, i oto nic nie","!6ţ",null]
["zginęło z bydła izraelskiego. Jednak serce faraona","!6´",null]
["było uparte, i nie puścił ludu.","!6­",null]
["08 Rzekł  Pan  do  Mojżesza  i  Aarona:  «Weźcie","!6˝",null]
["pełnymi  garściami sadzy z pieca i  Mojżesz  niech","!6˛",null]
["rzuci  ją  ku  niebu na oczach faraona,  09 a  pył","!6ˇ",null]
["będzie  się  unosił  nad całym krajem  egipskim  i","!6˘",null]
["sprawi  u  człowieka  i  u  bydła  w  całej  ziemi","!6§",null]
["egipskiej wrzody i pryszcze». 10 Wzięli więc sadzy","!6÷",null]
["z pieca i stanęli przed faraonem, a Mojżesz rzucił","!6¸",null]
["ją  ku  niebu  i  powstały wrzody  i  pryszcze  na","!6°",null]
["ludziach  i zwierzętach. 11 Czarownicy  nie  mogli","!6¨",null]
["stanąć  przed  Mojżeszem  z  powodu  wrzodów,   bo","!6˙",null]
["czarownicy   mieli  wrzody  jak  inni  Egipcjanie.","!6ű",null]
["12 Ale  Pan uczynił upartym serce faraona, tak  iż","!6Ř",null]
["nie usłuchał ich, jak zapowiedział Pan Mojżeszowi.","!6ř",null]
["13 I rzekł Pan do Mojżesza: «Wstań rano i idź do","!6■",null]
["faraona,   i   powiedz  mu:  To  mówi   Pan,   Bóg","!6 ",null]
["Hebrajczyków:  Wypuść  lud  mój,  aby  Mi  służył,","!7!",null]
["14 ponieważ tym razem ześlę wszystkie  moje  plagi","!7\"",null]
["na  ciebie  samego, na twoje sługi i na twój  lud,","!7#",null]
["abyś  poznał, że nie ma równego Mi na całej ziemi.","!7$",null]
["15 Bo  już teraz mógłbym wyciągnąć rękę i  dotknąć","!7%",null]
["ciebie  i  lud twój zarazą, byś został usunięty  z","!7&",null]
["ziemi.  16 Lecz dlatego zostawiłem cię przy życiu,","!7'",null]
["byś  zobaczył  siłę  moją i by imię  moje  zostało","!7(",null]
["rozsławione  po  całej ziemi. 17 Jeśli  zabraniasz","!7)",null]
["jeszcze  memu  ludowi  wyjścia  i  nie  chcesz  go","!7*",null]
["puścić,  18 to  jutro o tej porze spuszczę  bardzo","!7+",null]
["wielki grad, jakiego jeszcze w Egipcie nie było od","!7,",null]
["dnia jego powstania aż dotąd. 19 A teraz poślij po","!7-",null]
["twoje  bydło  i po wszystko, co masz na  polu,  bo","!7.",null]
["każdy  człowiek i każde zwierzę znajdujące się  na","!7/",null]
["polu,  a nie zapędzone do zagrody, zginie, gdy  na","!70",null]
["nich  grad spadnie». 20 Kto ze sług faraona  zląkł","!71",null]
["się  słów  Pana, schronił sługi swoje i  bydło  do","!72",null]
["domów,  21 ale kto nie wziął sobie  słów  Pana  do","!73",null]
["serca, zostawił sługi swoje i bydło na polu.","!74",null]
["22 Pan  rzekł  do Mojżesza: «Wyciągnij  rękę  do","!75",null]
["nieba,  by  spadł grad na całą ziemię egipską,  na","!76",null]
["człowieka,  na  bydło, na wszelką trawę  polną  na","!77",null]
["ziemi  egipskiej».  23 I wyciągnął  Mojżesz  laskę","!78",null]
["swoją do nieba, a Pan zesłał grzmot i grad i spadł","!79",null]
["ogień  na  ziemię.  Pan spuścił  również  grad  na","!7:",null]
["ziemię  egipską. 24 I powstał grad i błyskawice  z","!7;",null]
["gradem na przemian tak ogromne, że nie było takich","!7<",null]
["na całej ziem egipskiej od czasu, gdy [Egipt] stał","!7=",null]
["się  narodem.  25 I  spadł  grad  na  całą  ziemię","!7>",null]
["egipską,  na  wszystko,  co  było  na  polu.  Grad","!7?",null]
["zniszczył  ludzi, zwierzęta i wszelką trawę  polną","!7@",null]
["oraz złamał każde drzewo na polu. 26 Tylko w ziemi","!7A",null]
["Goszen,  gdzie  byli Izraelici,  nie  było  gradu.","!7B",null]
["27 Polecił  więc  faraon, by zawołano  Mojżesza  i","!7C",null]
["Aarona,  i rzekł do nich: «Zgrzeszyłem tym  razem.","!7D",null]
["Pan  jest  sprawiedliwy, a ja i lud  mój  jesteśmy","!7E",null]
["winni. 28 Błagajcie Pana, aby ustał grzmot potężny","!7F",null]
["i  grad,  a  puszczę  was i nie  będę  was  dłużej","!7G",null]
["zatrzymywał».  29 Odpowiedział  mu  Mojżesz:  «Gdy","!7H",null]
["wyjdę  z  miasta, wyciągnę dłonie do Pana. Grzmoty","!7I",null]
["ustaną, a gradu nie będzie więcej, byś poznał,  że","!7J",null]
["ziemia  należy do Pana. 30 Lecz ja wiem, że  ty  i","!7K",null]
["słudzy  twoi  nie  boją się  jeszcze  Pana  Boga».","!7L",null]
["31 Len  i  jęczmień  zostały zniszczone,  ponieważ","!7M",null]
["jęczmień  miał  już kłosy, a len  kwiecie.  32 Ale","!7N",null]
["pszenica  i  orkisz  nie  pokładły  się,   bo   są","!7O",null]
["późniejsze. 33 Wyszedł więc Mojżesz od faraona  do","!7P",null]
["miasta  i  wyciągnął  dłonie  do  Pana,  i  ustały","!7Q",null]
["grzmoty  i  grad. Także deszcz już  nie  padał  na","!7R",null]
["ziemię.  34 Gdy faraon zobaczył, że ustał  deszcz,","!7S",null]
["grad  i grzmot, zaczął znowu grzeszyć i stało  się","!7T",null]
["twarde  jego  serce  i  [serca]  sług  jego.  35 I","!7U",null]
["pozostało  tak  uparte  serce  faraona,   że   nie","!7V",null]
["wypuścił Izraelitów, jak to zapowiedział Pan przez","!7W",null]
["Mojżesza.","!7X",null]
["┌────┐ 01 I   rzekł  Pan  do  Mojżesza:  «Idź   do","!7Y",null]
["│ 10 │ faraona,  ponieważ uczyniłem twardym  serce","!7Z",null]
["└────┘ jego  i jego sług, abym mógł  czynić  znaki","!7[",null]
["swoje  wśród  nich,  02 i abyś opowiadał  dzieciom","!7\\",null]
["twoim  i wnukom, co zdziałałem w Egipcie. A  znaki","!7]",null]
["moje  czyniłem między nimi, aby wiedzieli,  że  Ja","!7^",null]
["jestem  Pan».  03 Mojżesz  i  Aaron  przybyli   do","!7_",null]
["faraona  i  rzekli do niego: «Tak powiedział  Pan,","!7`",null]
["Bóg  Hebrajczyków:  Dokądże  będziesz  zwlekał   z","!7a",null]
["upokorzeniem się przede Mną? Wypuść lud  mój,  aby","!7b",null]
["Mi   służył.  04 Bo  jeżeli  będziesz  zwlekał   z","!7c",null]
["wypuszczeniem   ludu  mego,  to  sprowadzę   jutro","!7d",null]
["szarańczę  do twego kraju*. 05 Okryje  ona  ziemię","!7e",null]
["tak,  że  nie będzie można widzieć ziemi, i  pożre","!7f",null]
["resztę,  która  została uratowana i  pozostała  po","!7g",null]
["gradzie. Zniszczy też wszelkie drzewa, które rosną","!7h",null]
["na  polach  waszych. 06 Napełni domy  twoje,  domy","!7i",null]
["wszystkich sług twoich i domy wszystkich Egipcjan,","!7j",null]
["czego nie widzieli ojcowie twoi ani ich praojcowie","!7k",null]
["od  dnia,  gdy się ukazali na ziemi,  aż  do  dnia","!7l",null]
["dzisiejszego».  Potem  odwrócił  się  [Mojżesz]  i","!7m",null]
["wyszedł od faraona. 07 A słudzy faraona rzekli  do","!7n",null]
["niego:  «Jak  długo  jeszcze będzie  ten  dla  nas","!7o",null]
["nieszczęściem?  Wypuść ludzi,  aby  służyli  swemu","!7p",null]
["Panu  Bogu.  Czy nie rozumiesz, że  ginie  Egipt?»","!7q",null]
["08 Zawołano  Mojżesza  i  Aarona  na   powrót   do","!7r",null]
["faraona,  a  ten rzekł do nich: «Idźcie,  oddajcie","!7s",null]
["cześć  Panu,  Bogu waszemu. Którzy to  mają  iść?»","!7t",null]
["09 Mojżesz  odpowiedział:  «Pójdziemy  z   naszymi","!7u",null]
["dziećmi i starcami, z synami i córkami, z owcami i","!7v",null]
["bydłem; pójdziemy, bo mamy obchodzić święto Pana».","!7w",null]
["10 Odpowiedział im: «Niech Pan tak będzie z  wami,","!7x",null]
["jak  ja  was  i  dzieci wasz wypuszczę.  Patrzcie,","!7y",null]
["jakie złe są wasze zamierzenia. 11 Nie tak! Idźcie","!7z",null]
["sami mężczyźni i oddajcie cześć Panu, jak tegoście","!7{",null]
["się  domagali».  I  wypędzono ich  sprzed  oblicza","!7|",null]
["faraona.","!7}",null]
["12 Rzekł  Pan do Mojżesza: «Wyciągnij  rękę  nad","!7~",null]
["ziemię  egipską, aby ściągnęła szarańcza do  ziemi","!7\u007f",null]
["egipskiej   i   pożarła  wszelką  roślinę   ziemi,","!7Ç",null]
["wszystko, co pozostało po gradzie». 13 I wyciągnął","!7ü",null]
["Mojżesz  laskę  swoją nad ziemię  egipską,  a  Pan","!7é",null]
["sprowadził  wiatr wschodni, który wiał przez  cały","!7â",null]
["dzień  i  całą noc. Rano wiatr wschodni  przyniósł","!7ä",null]
["szarańczę. 14 Szarańcza przyleciała na całą ziemię","!7ů",null]
["egipską  i  opuściła się na cały kraj egipski  tak","!7ć",null]
["licznie, że tyle szarańczy nie było dotąd ani  nie","!7ç",null]
["będzie  nigdy.  15 I  pokryła  powierzchnię  całej","!7ł",null]
["ziemi.  I  ciemną stała się ziemia od szarańczy  w","!7ë",null]
["takiej  ilości. [Szarańcza] pożarła wszelką  trawę","!7Ő",null]
["ziemi  i wszelki owoc z drzewa, który pozostał  po","!7ő",null]
["gradzie, i nie pozostało nic zielonego na drzewach","!7î",null]
["i   nic   z  roślinności  polnej  w  całej   ziemi","!7Ź",null]
["egipskiej.","!7Ä",null]
["16 Co  rychlej kazał faraon zawołać  Mojżesza  i","!7Ć",null]
["Aarona i rzekł: «Zgrzeszyłem przeciwko Panu,  Bogu","!7É",null]
["waszemu,  i  przeciwko wam.  17 A  teraz,  proszę,","!7Ĺ",null]
["przebaczcie  i tym razem grzech mój,  a  błagajcie","!7ĺ",null]
["Pana,   Boga   waszego,   by   usunął   ode   mnie","!7ô",null]
["przynajmniej tę śmierć». 18 I wyszedł [Mojżesz] od","!7ö",null]
["faraona,  i  prosił Pana. 19 Pan sprowadził  wiatr","!7Ľ",null]
["zachodni, bardzo gwałtowny, który uniósł szarańczę","!7ľ",null]
["i  wrzucił  ją do Morza Czerwonego. W całej  ziemi","!7Ś",null]
["egipskiej  szarańcza  zginęła doszczętnie.  20 Ale","!7ś",null]
["Pan  uczynił upartym serce faraona, i nie wypuścił","!7Ö",null]
["[on] Izraelitów.","!7Ü",null]
["21 I  rzekł Pan do Mojżesza: «Wyciągnij rękę  ku","!7Ť",null]
["niebu,  a nastanie ciemność w ziemi egipskiej  tak","!7ť",null]
["gęsta,   że   można  będzie  dotknąć  ciemności»*.","!7Ł",null]
["22 Wyciągnął  Mojżesz  rękę  do  nieba  i  nastała","!7×",null]
["ciemność gęsta w całej ziemi egipskiej przez  trzy","!7č",null]
["dni. 23 Jeden drugiego nie widział i nikt nie mógł","!7á",null]
["wstać   z  miejsca  swego  przez  trzy  dni.   Ale","!7í",null]
["Izraelici   wszyscy   mieli   światło   w   swoich","!7ó",null]
["mieszkaniach. 24 Zawołał faraon Mojżesza i  rzekł:","!7ú",null]
["«Idźcie, oddajcie cześć Panu, tylko owce  i  bydło","!7Ą",null]
["wasze  zostanie. Dzieci wasze również mogą  iść  z","!7ą",null]
["wami».  25 Odpowiedział Mojżesz: «Ty także  musisz","!7Ž",null]
["dać  nam do rąk ofiary i całopalenia, byśmy  mogli","!7ž",null]
["ofiarować je Panu, Bogu naszemu. 26 Również  bydło","!7Ę",null]
["nasze  pójdzie z nami, nie zostanie nawet  kopyto,","!7ę",null]
["ponieważ  z  niego weźmiemy na ofiarę  Panu,  Bogu","!7¬",null]
["naszemu;  a sami nie wiemy, z czego złożyć  ofiarę","!7ź",null]
["dla  Pana,  aż  tam przyjdziemy».  27 Pan  uczynił","!7Č",null]
["upartym  serce faraona i nie chciał ich  wypuścić.","!7ş",null]
["28 I rzekł faraon: «Odejdź ode mnie! Strzeż się  i","!7«",null]
["nie  zjawiaj się już przede mną! Skoro  się  tylko","!7»",null]
["zjawisz  przede mną, umrzesz». 29 I rzekł  Mojżesz","!7░",null]
["do  faraona: «Będzie, jak powiedziałeś. Nie zjawię","!7▒",null]
["się więcej przed tobą».","!7▓",null]
[null,"!7│","/"]
["Noc paschalna i wyjście z Egiptu","!7┤","/"]
["┌────┐ 01 Pan  rzekł do Mojżesza:  «Jeszcze  jedną","!7Á",null]
["│ 11 │ plagę  ześlę na  faraona i na Egipt.  Potem","!7Â",null]
["└────┘ uwolni  was stąd. A uwolni was  całkowicie,","!7Ě",null]
["nawet was wszystkich stąd wypędzi. 02 Oznajmij  to","!7Ş",null]
["ludowi,  ażeby każdy mężczyzna u sąsiada  swego  i","!7╣",null]
["każda   kobieta   u   sąsiadki  swej   wypożyczyli","!7║",null]
["przedmioty  srebrne  i złote».  03 A  Pan  zjednał","!7╗",null]
["ludowi  łaskę  w  oczach Egipcjan.  Mojżesz  także","!7╝",null]
["zażywał w kraju egipskim wielkiej czci tak u  sług","!7Ż",null]
["faraona, jak i u ludu.","!7ż",null]
["04 Mojżesz powiedział: «Tak mówi Pan: O  północy","!7┐",null]
["przejdę    przez   Egipt.   05 I   pomrą   wszyscy","!7└",null]
["pierworodni  w  ziemi egipskiej  od  pierworodnego","!7┴",null]
["syna  faraona, który siedzi na swym tronie, aż  do","!7┬",null]
["pierworodnego niewolnicy, która jest  zajęta  przy","!7├",null]
["żarnach, i wszelkie pierworodne bydła. 06 Wtedy  w","!7─",null]
["całej  ziemi  egipskiej będzie wielkie narzekanie,","!7┼",null]
["jakiego  nie było nigdy i jakiego już nie  będzie.","!7Ă",null]
["07 U  Izraelitów nawet pies nie zaszczeka* ani  na","!7ă",null]
["ludzi,  ani  na  bydło, abyście  poznali,  że  Pan","!7╚",null]
["uczynił  różnicę między Egipcjanami a Izraelitami.","!7╔",null]
["08 Wtedy  przyjdą wszyscy słudzy twoi  do  mnie  i","!7╩",null]
["oddadzą mi pokłon, i powiedzą: Wyjdź ty i cały lud","!7╦",null]
["twój, który idzie za tobą. I potem wyjdą». Mojżesz","!7╠",null]
["płonąc gniewem wyszedł od faraona.","!7═",null]
["09 Pan  rzekł  do  Mojżesza:  «Nie  usłucha  was","!7╬",null]
["faraon,  aby  stały się liczniejsze cuda  w  ziemi","!7¤",null]
["egipskiej». 10 Mojżesz i Aaron wykonali  wszystkie","!7đ",null]
["cuda  przed  faraonem. Lecz  Pan  uczynił  upartym","!7Đ",null]
["serce  faraona,  tak  iż  wzbraniał  się  wypuścić","!7Ď",null]
["Izraelitów ze swego kraju.","!7Ë",null]
["┌────┐ 01 Pan  powiedział do  Mojżesza i Aarona  w","!7ď",null]
["│ 12 │ ziemi egipskiej: 02 «Miesiąc ten będzie dla","!7Ň",null]
["└────┘ was początkiem miesięcy*, będzie  pierwszym","!7Í",null]
["miesiącem  roku! 03 Powiedzcie całemu zgromadzeniu","!7Î",null]
["Izraela tak: Dziesiątego dnia tego miesiąca  niech","!7ě",null]
["się każdy postara o baranka dla rodziny, o baranka","!7┘",null]
["dla  domu. 04 Jeśliby zaś rodzina była za mała  do","!7┌",null]
["spożycia  baranka, to niech się  postara  o  niego","!7█",null]
["razem  ze  swym sąsiadem, który mieszka  najbliżej","!7▄",null]
["jego  domu,  aby  była  odpowiednia  liczba  osób.","!7Ţ",null]
["Liczyć  je  zaś  będziecie  dla  spożycia  baranka","!7Ů",null]
["według  tego,  co  każdy może  spożyć.  05 Baranek","!7▀",null]
["będzie  bez  skazy,  samiec,  jednoroczny;   wziąć","!7Ó",null]
["możecie jagnię albo koźlę. 06 Będziecie go  strzec","!7ß",null]
["aż  do  czternastego dnia tego miesiąca,  a  wtedy","!7Ô",null]
["zabije  go całe zgromadzenie Izraela o zmierzchu*.","!7Ń",null]
["07 I wezmą krew baranka, i pokropią nią odrzwia  i","!7ń",null]
["progi  domu, w którym będą go spożywać.  08 I  tej","!7ň",null]
["samej nocy spożyją mięso pieczone w ogniu, spożyją","!7Š",null]
["je  z  chlebem  niekwaszonym* i gorzkimi  ziołami.","!7š",null]
["09 Nie będziecie spożywać z niego nic surowego ani","!7Ŕ",null]
["ugotowanego w wodzie, lecz upieczone na  ogniu,  z","!7Ú",null]
["głową,  nogami i wnętrznościami. 10 Nie  może  nic","!7ŕ",null]
["pozostać  z  niego  na  dzień następny.  Cokolwiek","!7Ű",null]
["zostanie  z  niego  na  następny  dzień,  w  ogniu","!7ý",null]
["spalicie. 11 Tak zaś spożywać go będziecie: Biodra","!7Ý",null]
["wasze będą przepasane, sandały na waszych nogach i","!7ţ",null]
["laska    w   waszym   ręku.   Spożywać   będziecie","!7´",null]
["pośpiesznie,  gdyż jest to Pascha na  cześć  Pana.","!7­",null]
["12 Tej  nocy przejdę przez Egipt, zabiję  wszystko","!7˝",null]
["pierworodne w ziemi egipskiej od człowieka  aż  do","!7˛",null]
["bydła i odbędę sąd nad wszystkimi bogami Egiptu* -","!7ˇ",null]
["Ja,  Pan. 13 Krew będzie wam służyła do oznaczenia","!7˘",null]
["domów,  w  których będziecie przebywać. Gdy  ujrzę","!7§",null]
["krew,  przejdę obok i nie będzie pośród was  plagi","!7÷",null]
["niszczycielskiej, gdy będę karał  ziemię  egipską.","!7¸",null]
["14 Dzień  ten  będzie dla was  dniem  pamiętnym  i","!7°",null]
["obchodzić  go będziecie jako święto dla  uczczenia","!7¨",null]
["Pana.  Po  wszystkie pokolenia - na zawsze  w  tym","!7˙",null]
["dniu  świętować  będziecie.  15 Przez  siedem  dni","!7ű",null]
["spożywać  będziecie  chleb  niekwaszony.   Już   w","!7Ř",null]
["pierwszym  dniu  usuniecie wszelki  kwas  z  domów","!7ř",null]
["waszych, bo kto by jadł kwaszone potrawy  od  dnia","!7■",null]
["pierwszego   do  siódmego,  wyłączony   będzie   z","!7 ",null]
["Izraela.  16 W  pierwszym  dniu  będziecie   mieli","!8!",null]
["zwołanie  święte,  tak samo w  dniu  siódmym.  Nie","!8\"",null]
["będziecie wtedy wykonywać żadnej pracy. Będzie wam","!8#",null]
["tylko      wolno      przygotować      pożywienie.","!8$",null]
["17 Przestrzegać będziecie Święta Przaśników,  gdyż","!8%",null]
["w  tym  dniu wyprowadziłem wasze zastępy  z  ziemi","!8&",null]
["egipskiej.   Przestrzegajcie   tego   dnia    jako","!8'",null]
["ustanowionego  na  zawsze  we  wszystkich  waszych","!8(",null]
["pokoleniach.    18 Czternastego   dnia    miesiąca","!8)",null]
["pierwszego  od  wieczora winniście spożywać  chleb","!8*",null]
["niekwaszony aż do wieczora dwudziestego pierwszego","!8+",null]
["dnia  tego  miesiąca.  19 Przez  siedem  dni   nie","!8,",null]
["znajdzie się w domach waszych żaden kwas,  bo  kto","!8-",null]
["by  spożył coś kwaszonego, winien być wyłączony ze","!8.",null]
["zgromadzenia Izraela, tak przybysz, jak i urodzony","!8/",null]
["w  kraju. 20 Nie wolno wam jeść nic kwaszonego; we","!80",null]
["wszystkich  domach  waszych winniście  jeść  chleb","!81",null]
["niekwaszony».","!82",null]
["21 Mojżesz zwołał wszystkich starszych Izraela i","!83",null]
["rzekł  do  nich: «Odłączcie i weźcie  baranka  dla","!84",null]
["waszych  rodzin i zabijcie jako paschę*. 22 Weźcie","!85",null]
["gałązkę hizopu i zanurzcie ją we krwi, która  jest","!86",null]
["w naczyniu, i krwią z naczynia skropcie próg i oba","!87",null]
["odrzwia.  Aż  do  rana  nie powinien  nikt  z  was","!88",null]
["wychodzić  przed drzwi swego domu.  23 A  gdy  Pan","!89",null]
["będzie   przechodził,  aby  porazić  Egipcjan,   a","!8:",null]
["zobaczy  krew na progu i na odrzwiach,  to  ominie","!8;",null]
["Pan takie drzwi i nie pozwoli Niszczycielowi wejść","!8<",null]
["do tych domów, aby [was] zabijał.","!8=",null]
["24 Przestrzegajcie tego przykazania  jako  prawa","!8>",null]
["na  wieki  ważnego dla ciebie i dla twych  dzieci!","!8?",null]
["25 Gdy zaś wejdziecie do ziemi, którą da wam  Pan,","!8@",null]
["jak obiecał, przestrzegajcie tego obyczaju. 26 Gdy","!8A",null]
["się was zapytają dzieci: cóż to za święty zwyczaj?","!8B",null]
["-  27 tak im odpowiecie: \"To jest ofiara Paschy na","!8C",null]
["cześć   Pana,   który   w  Egipcie   ominął   domy","!8D",null]
["Izraelitów.   Poraził  Egipcjan,  a   domy   nasze","!8E",null]
["ocalił\"».","!8F",null]
["Lud  wtedy  ukląkł i oddał pokłon.  28 Izraelici","!8G",null]
["poszli  i  wypełnili [przepis].  Jak  nakazał  Pan","!8H",null]
["Mojżeszowi i Aaronowi, tak uczynili.","!8I",null]
["29 O  północy Pan pozabijał wszystko pierworodne","!8J",null]
["Egiptu:  od  pierworodnego  syna  faraona,   który","!8K",null]
["siedzi  na swym tronie, aż do pierworodnego  tego,","!8L",null]
["który  był zamknięty w więzieniu, a także wszelkie","!8M",null]
["pierworodne z bydła. 30 I wstał faraon  jeszcze  w","!8N",null]
["nocy,  a  z  nim wszyscy jego dworzanie i  wszyscy","!8O",null]
["Egipcjanie. I podniósł się wielki krzyk w Egipcie,","!8P",null]
["gdyż  nie było domu, w którym nie byłoby umarłego.","!8Q",null]
["31 I jeszcze w nocy kazał faraon wezwać Mojżesza i","!8R",null]
["Aarona,  i  powiedział: «Wstańcie,  wyruszajcie  z","!8S",null]
["pośrodka  mojego  ludu,  tak  wy,  jak  Izraelici!","!8T",null]
["Idźcie   i  oddajcie  cześć  Panu  według  waszego","!8U",null]
["pragnienia. 32 Weźcie ze sobą owce wasze  i  woły,","!8V",null]
["jak  pragnęliście, i idźcie. Proście także o łaskę","!8W",null]
["dla  mnie». 33 I nalegali Egipcjanie na  lud,  aby","!8X",null]
["jak   najprędzej  wyszli  z  kraju,  gdyż  mówili:","!8Y",null]
["«Wszyscy pomrzemy».","!8Z",null]
["34 I  wziął  lud ciasto, zanim się  zakwasiło  w","!8[",null]
["dzieżach  owiniętych płaszczami,  i  niósł  je  na","!8\\",null]
["barkach. 35 Synowie Izraela uczynili według  tego,","!8]",null]
["jak  im nakazał Mojżesz, i wypożyczali od Egipcjan","!8^",null]
["przedmioty  srebrne  i złote  oraz  szaty.  36 Pan","!8_",null]
["wzbudził  życzliwość Egipcjan  dla  Izraelitów,  i","!8`",null]
["pożyczyli  im. I w ten sposób [Izraelici]  złupili","!8a",null]
["Egipcjan*.","!8b",null]
["37 I  wyruszyli Izraelici z Ramses ku Sukkot*  w","!8c",null]
["liczbie  około sześciuset tysięcy mężów  pieszych,","!8d",null]
["prócz    dzieci.    38 Także    wielkie    mnóstwo","!8e",null]
["cudzoziemców wyruszyło z nimi, nadto owce i  woły,","!8f",null]
["i  olbrzymi dobytek. 39 Z ciasta, które wynieśli z","!8g",null]
["Egiptu, wypiekli niekwaszone placki, ponieważ  się","!8h",null]
["nie zakwasiło. Wypędzeni z Egiptu bez najmniejszej","!8i",null]
["zwłoki,  nie zdołali przygotować nawet zapasów  na","!8j",null]
["drogę. 40 A czas pobytu Izraelitów w Egipcie trwał","!8k",null]
["czterysta  trzydzieści lat. 41 I oto  tego  samego","!8l",null]
["dnia, po upływie czterystu trzydziestu lat, wyszły","!8m",null]
["wszystkie  zastępy Pana z ziemi egipskiej.  42 Tej","!8n",null]
["nocy czuwał Pan nad wyjściem synów Izraela z ziemi","!8o",null]
["egipskiej.  Dlatego noc ta winna być czuwaniem  na","!8p",null]
["cześć  Pana dla wszystkich Izraelitów po wszystkie","!8q",null]
["pokolenia.","!8r",null]
["43 Pan  powiedział do Mojżesza i Aarona:  «Takie","!8s",null]
["będzie  prawo dotyczące Paschy: Żaden cudzoziemiec","!8t",null]
["nie może jej spożywać. 44 Jednak niewolnik, nabyty","!8u",null]
["za  pieniądze, któregoś poddał obrzezaniu, może ją","!8v",null]
["spożywać. 45 Obcokrajowiec i najemnik nie mogą jej","!8w",null]
["spożywać.  46 W jednym i tym samym domu winna  być","!8x",null]
["spożyta.  Nie  można wynieść z tego  domu  żadnego","!8y",null]
["kawałka mięsa na zewnątrz. Kości z niego łamać nie","!8z",null]
["będziecie. 47 Całe zgromadzenie Izraela będzie  to","!8{",null]
["zachowywało.  48 Jeśliby cudzoziemiec przebywający","!8|",null]
["u  ciebie chciał obchodzić Paschę [ku czci]  Pana,","!8}",null]
["to musisz obrzezać wpierw wszystkich potomków jego","!8~",null]
["domu,  i  wtedy  dopiero  dopuścić  go  możesz  do","!8\u007f",null]
["obchodzenia Paschy, gdyż wówczas będzie miał prawa","!8Ç",null]
["tubylców.  Żaden  jednak  nieobrzezany  nie   może","!8ü",null]
["spożywać  Paschy. 49 Takie samo prawo  będzie  dla","!8é",null]
["tubylców i dla cudzoziemców przebywających  pośród","!8â",null]
["was».  50 Wszyscy  Izraelici  uczynili  tak,   jak","!8ä",null]
["nakazał Pan Mojżeszowi i Aaronowi. 51 Tego  samego","!8ů",null]
["dnia  wywiódł Pan synów Izraela z ziemi  egipskiej","!8ć",null]
["według ich zastępów.","!8ç",null]
["┌────┐ 01 Pan   tak    powiedział   do   Mojżesza:","!8ł",null]
["│ 13 │ 02 «Poświęćcie  Mi wszystko pierworodne.  U","!8ë",null]
["└────┘ synów   Izraela  do   Mnie   należeć   będą","!8Ő",null]
["pierwociny łona matczynego - zarówno człowiek, jak","!8ő",null]
["i zwierzę»*.","!8î",null]
["03 Mojżesz  powiedział do ludu:  «Pamiętajcie  o","!8Ź",null]
["dniu tym, gdyście wyszli z Egiptu, z domu niewoli,","!8Ä",null]
["gdyż potężną ręką wywiódł was Pan stamtąd: [w  tym","!8Ć",null]
["to dniu] nie wolno jeść chleba kwaszonego. 04 Dziś","!8É",null]
["wychodzicie  w  miesiącu  Abib.  05 Gdy  zaś   Pan","!8Ĺ",null]
["wprowadzi  cię  do  kraju  Kananejczyka,  Chetyty,","!8ĺ",null]
["Amoryty,   Chiwwity,  Jebusyty,  jak   poprzysiągł","!8ô",null]
["przodkom twoim dać im ziemię opływającą w mleko  i","!8ö",null]
["miód,  wtedy  winieneś obchodzić to święto  w  tym","!8Ľ",null]
["samym miesiącu. 06 Przez siedem dni będziesz  jadł","!8ľ",null]
["chleb  niekwaszony,  a w dniu siódmym  będzie  dla","!8Ś",null]
["ciebie święto ku czci Pana. 07 [Tylko] niekwaszony","!8ś",null]
["chleb  można jeść w czasie tych siedmiu dni i  nie","!8Ö",null]
["będzie można ujrzeć u ciebie chleba kwaszonego ani","!8Ü",null]
["nie  będzie można ujrzeć u ciebie żadnego kwasu  w","!8Ť",null]
["twoich granicach. 08 W tym dniu będziesz opowiadał","!8ť",null]
["synowi swemu: Dzieje się tak ze względu na to,  co","!8Ł",null]
["uczynił  Pan dla mnie w czasie wyjścia  z  Egiptu.","!8×",null]
["09 Będzie  to  dla  ciebie  znakiem  na   ręce   i","!8č",null]
["przypomnieniem* między oczami, aby prawo Pana było","!8á",null]
["w ustach twoich, gdyż ręką potężną wywiódł cię Pan","!8í",null]
["z    Egiptu.    10 I   będziesz   zachowywał    to","!8ó",null]
["postanowienie  w  oznaczonym  czasie  rok  w  rok,","!8ú",null]
["11 gdy  Pan  wprowadzi cię do kraju  Kananejczyka,","!8Ą",null]
["jak  poprzysiągł tobie i przodkom twoim, i  da  go","!8ą",null]
["tobie. 12 I oddasz wszelkie pierwociny łona  matki","!8Ž",null]
["dla  Pana  i  wszelki pierwszy  płód  bydła,  jaki","!8ž",null]
["będzie  u ciebie; co jest rodzaju męskiego, należy","!8Ę",null]
["do  Pana.  13 Lecz pierworodny płód osła  wykupisz","!8ę",null]
["jagnięciem,  a  jeślibyś nie  chciał  wykupić,  to","!8¬",null]
["musisz mu złamać kark. Pierworodnych ludzi z synów","!8ź",null]
["twych   wykupisz.   14 Gdy  cię   syn   zapyta   w","!8Č",null]
["przyszłości:  Co to oznacza? - odpowiesz  mu:  Pan","!8ş",null]
["ręką  mocną wywiódł nas z Egiptu, z domu  niewoli.","!8«",null]
["15 Gdy faraon wzbraniał się nas uwolnić, Pan wybił","!8»",null]
["wszystko,   co  pierworodne  w  ziemi   egipskiej,","!8░",null]
["zarówno  pierworodne  z  ludzi,  jak  i  z  bydła,","!8▒",null]
["dlatego  ofiaruję dla Pana męskie pierwociny  łona","!8▓",null]
["matki   i   wykupuję  pierworodnego   mego   syna.","!8│",null]
["16 Będzie to dla ciebie znakiem na ręce i  ozdobą*","!8┤",null]
["między oczami [przypominając], że Pan potężną ręką","!8Á",null]
["wywiódł nas z Egiptu».","!8Â",null]
[null,"!8Ě","/"]
["Cudowne przejście przez morze","!8Ş","/"]
["17 Gdy  faraon  uwolnił lud, nie  wiódł  go  Bóg","!8╣",null]
["drogą  prowadzącą do ziemi filistyńskiej*, chociaż","!8║",null]
["była najkrótsza. Powiedział bowiem Bóg: «Żeby  lud","!8╗",null]
["na  widok  czekających go walk nie żałował  i  nie","!8╝",null]
["wrócił  do  Egiptu».  18 Bóg  więc  prowadził  lud","!8Ż",null]
["okrężną  drogą  pustynną ku  Morzu  Czerwonemu,  a","!8ż",null]
["Izraelici  wyszli  uzbrojeni  z  ziemi  egipskiej.","!8┐",null]
["19 Zabrał też Mojżesz ze sobą kości Józefa*,  gdyż","!8└",null]
["ten   przysięgą   zobowiązał  Izraelitów   mówiąc:","!8┴",null]
["«Wspomoże   was   niezawodnie   Bóg,   a   wówczas","!8┬",null]
["zabierzcie  stąd kości moje ze sobą». 20 Wyruszyli","!8├",null]
["z Sukkot i rozbili obóz w Etam, na skraju pustyni.","!8─",null]
["21 A  Pan szedł przed nimi podczas dnia, jako słup","!8┼",null]
["obłoku,  by ich prowadzić drogą, podczas nocy  zaś","!8Ă",null]
["jako słup ognia, aby im świecić, żeby mogli iść we","!8ă",null]
["dnie  i w nocy*. 22 Nie ustępował sprzed ludu słup","!8╚",null]
["obłoku we dnie ani słup ognia w nocy.","!8╔",null]
["┌────┐ 01 Pan przemówił do  Mojżesza tymi słowami:","!8╩",null]
["│ 14 │ 02 «Rozkaż  Izraelitom,   niech  zawrócą  i","!8╦",null]
["└────┘ niech rozbiją obóz pod Pi-Hachirot pomiędzy","!8╠",null]
["Migdol  a  morzem, naprzeciw Baal-Sefon. Rozbijcie","!8═",null]
["namioty   naprzeciw  tego  miejsca   nad   morzem.","!8╬",null]
["03 Faraon  powie  wtedy:  Izraelici  zabłądzili  w","!8¤",null]
["kraju,  a  pustynia zamknęła im drogę.  04 Uczynię","!8đ",null]
["upartym  serce faraona, i urządzi pościg za  wami.","!8Đ",null]
["Wtedy  okażę potęgę moją nad faraonem i nad  całym","!8Ď",null]
["jego  wojskiem. Poznają wówczas Egipcjanie, że  Ja","!8Ë",null]
["jestem Pan». I uczynili w ten sposób.","!8ď",null]
["05 Gdy  doniesiono królowi egipskiemu o ucieczce","!8Ň",null]
["ludu,  zmieniło  się usposobienie faraona  i  jego","!8Í",null]
["sług  względem  niego i rzekli: «Cóżeśmy  uczynili","!8Î",null]
["pozwalając   Izraelowi  opuścić   naszą   służbę?»","!8ě",null]
["06 Rozkazał wówczas faraon zaprzęgać swoje rydwany","!8┘",null]
["i  zabrał  ludzi swoich ze sobą. 07 Wziął sześćset","!8┌",null]
["rydwanów  wyborowych oraz wszystkie  inne  rydwany","!8█",null]
["egipskie,   a  na  każdym  z  nich  byli   dzielni","!8▄",null]
["wojownicy.  08 Pan uczynił upartym serce  faraona,","!8Ţ",null]
["króla   egipskiego,  który  urządził   pościg   za","!8Ů",null]
["Izraelitami. Ci jednak wyszli z podniesioną ręką*.","!8▀",null]
["09 Egipcjanie   więc  ścigali  ich   i   dopędzili","!8Ó",null]
["obozujących nad morzem - wszystkie konie i rydwany","!8ß",null]
["faraona,  jeźdźcy  i  całe  wojsko  jego   -   pod","!8Ô",null]
["Pi-Hachirot  naprzeciw Baal-Sefon.  10 A  gdy  się","!8Ń",null]
["zbliżył   faraon,  Izraelici  podnieśli  oczy,   a","!8ń",null]
["ujrzawszy, że Egipcjanie ciągną za nimi,  ogromnie","!8ň",null]
["się   przerazili*.   Izraelici  podnieśli   głośne","!8Š",null]
["wołanie  do  Pana.  11 Rzekli do  Mojżesza:  «Czyż","!8š",null]
["brakowało   grobów   w   Egipcie,   że   nas    tu","!8Ŕ",null]
["przyprowadziłeś, abyśmy pomarli na pustyni? Cóż za","!8Ú",null]
["usługę    wyświadczyłeś   nam   przez    to,    że","!8ŕ",null]
["wyprowadziłeś nas z Egiptu? 12 Czyż nie  mówiliśmy","!8Ű",null]
["ci  wyraźnie  w  Egipcie: Zostaw  nas  w  spokoju,","!8ý",null]
["chcemy  służyć Egipcjanom. Lepiej bowiem nam  było","!8Ý",null]
["służyć im, niż umierać na tej pustyni». 13 Mojżesz","!8ţ",null]
["odpowiedział ludowi: «Nie bójcie się!  Pozostańcie","!8´",null]
["na  swoim miejscu, a zobaczycie zbawienie od Pana,","!8­",null]
["jakie   zgotuje  nam  dzisiaj.  Egipcjan,  których","!8˝",null]
["widzicie  teraz, nie będziecie już nigdy  oglądać.","!8˛",null]
["14 Pan  będzie  walczył za  was,  a  wy  będziecie","!8ˇ",null]
["spokojni».","!8˘",null]
["15 Pan  rzekł do Mojżesza: «Czemu głośno  wołasz","!8§",null]
["do  Mnie?  Powiedz  Izraelitom,  niech  ruszają  w","!8÷",null]
["drogę.  16 Ty  zaś podnieś swą laskę  i  wyciągnij","!8¸",null]
["rękę  nad  morze i rozdziel je na dwoje,  a  wejdą","!8°",null]
["Izraelici   w   środek  na  suchą  ziemię.   17 Ja","!8¨",null]
["natomiast  uczynię  upartymi  serca  Egipcjan,  że","!8˙",null]
["pójdą  za  nimi.  Wtedy okażę  moją  potęgę  wobec","!8ű",null]
["faraona, całego wojska jego, rydwanów i wszystkich","!8Ř",null]
["jego  jeźdźców. 18 A gdy okażę moją  potęgę  wobec","!8ř",null]
["faraona,  jego rydwanów i jeźdźców, wtedy  poznają","!8■",null]
["Egipcjanie, że ja jestem Pan».","!8 ",null]
["19 Anioł  Boży,  który szedł na  przedzie  wojsk","!9!",null]
["izraelskich,  zmienił  miejsce  i  szedł  na   ich","!9\"",null]
["tyłach.  Słup obłoku również przeszedł z przodu  i","!9#",null]
["zajął ich tyły, 20 stając między wojskiem egipskim","!9$",null]
["a wojskiem izraelskim. I tam był obłok ciemnością,","!9%",null]
["tu  zaś oświecał noc. I nie zbliżyli się jedni  do","!9&",null]
["drugich przez całą noc. 21 Mojżesz wyciągnął  rękę","!9'",null]
["nad  morze,  a Pan cofnął wody gwałtownym  wiatrem","!9(",null]
["wschodnim,  który wiał przez całą noc,  i  uczynił","!9)",null]
["morze  suchą  ziemią.  Wody się  rozstąpiły,  22 a","!9*",null]
["Izraelici szli przez środek morza po suchej ziemi,","!9+",null]
["mając  mur  z  wód po prawej i po  lewej  stronie.","!9,",null]
["23 Egipcjanie   ścigali   ich.   Wszystkie   konie","!9-",null]
["faraona, jego rydwany i jeźdźcy weszli za  nimi  w","!9.",null]
["środek  morza. 24 O świcie spojrzał Pan  ze  słupa","!9/",null]
["ognia  i  ze  słupa  obłoku na wojsko  egipskie  i","!90",null]
["zmusił  je  do ucieczki. 25 I zatrzymał  koła  ich","!91",null]
["rydwanów,  tak  że z wielką trudnością  mogli  się","!92",null]
["naprzód  posuwać. Egipcjanie krzyknęli: «Uciekajmy","!93",null]
["przed  Izraelem, bo w jego obronie  Pan  walczy  z","!94",null]
["Egipcjanami».   26 A   Pan  rzekł   do   Mojżesza:","!95",null]
["«Wyciągnij   rękę  nad  morze,  aby  wody   zalały","!96",null]
["Egipcjan,  ich  rydwany i jeźdźców».  27 Wyciągnął","!97",null]
["Mojżesz  rękę  nad  morze, które  o  brzasku  dnia","!98",null]
["wróciło  na  swoje  miejsce. Egipcjanie  uciekając","!99",null]
["biegli  naprzeciw  falom, i  pogrążył  ich  Pan  w","!9:",null]
["środku   morza*.  28 Powracające   fale   zatopiły","!9;",null]
["rydwany  i jeźdźców całego wojska faraona,  którzy","!9<",null]
["weszli  w  morze, ścigając tamtych, nie  ocalał  z","!9=",null]
["nich  ani  jeden. 29 Izraelici zaś szli po  suchym","!9>",null]
["dnie  morskim, mając mur [wodny] po  prawej  i  po","!9?",null]
["lewej  stronie.  30 W  tym  to  dniu  wybawił  Pan","!9@",null]
["Izraela  z  rąk  Egipcjan.  I  widzieli  Izraelici","!9A",null]
["martwych   Egipcjan   na  brzegu   morza.   31 Gdy","!9B",null]
["Izraelici widzieli wielkie dzieło, którego dokonał","!9C",null]
["Pan  wobec  Egipcjan, ulękli się Pana i  uwierzyli","!9D",null]
["Jemu oraz Jego słudze Mojżeszowi*.","!9E",null]
[null,"!9F","/"]
["Pieśń dziękczynna*","!9G","/"]
["┌────┐ 01 Wtedy  Mojżesz i Izraelici  razem z  nim","!9H",null]
["│ 15 │ śpiewali taką pieśń ku czci Pana:","!9I",null]
["└────┘ Będę śpiewał ku czci Pana,","!9J",null]
["który wspaniale swą potęgę okazał,","!9K",null]
["gdy konia i jeźdźca jego","!9L",null]
["pogrążył w morzu.","!9M",null]
["02 Pan jest moją mocą i źródłem męstwa!","!9N",null]
["Jemu zawdzięczam moje ocalenie.","!9O",null]
["On Bogiem moim, uwielbiać Go będę,","!9P",null]
["On Bogiem ojca mego, będę Go wywyższał.","!9Q",null]
["03 Pan, mocarz wojny,","!9R",null]
["Jahwe jest imię Jego.","!9S",null]
["04 Rzucił w morze rydwany faraona i jego wojsko.","!9T",null]
["Wyborowi   jego   wodzowie   zginęli   w   Morzu","!9U",null]
["Czerwonym.","!9V",null]
["05 Przepaści ich ogarnęły,","!9W",null]
["jak głaz runęli w głębinę.","!9X",null]
["06 Uwielbiona jest potęga prawicy Twej, Panie,","!9Y",null]
["Prawica Twa, o Panie, starła nieprzyjaciół.","!9Z",null]
["07 Pełen potęgi zniszczyłeś przeciwników Twoich,","!9[",null]
["Twój gniew im okazałeś, a spalił ich jak słomę*.","!9\\",null]
["08 Pod  tchnieniem Twoich nozdrzy  spiętrzyły  się","!9]",null]
["wody,","!9^",null]
["żywioły płynne stanęły jak wały,","!9_",null]
["w pośrodku morza zakrzepły przepaści.","!9`",null]
["09 Mówił nieprzyjaciel: «Będę ścigał, pochwycę,","!9a",null]
["zdobycz podzielę, nasycę mą duszę,","!9b",null]
["miecza dobędę, ręka moja ich zetrze».","!9c",null]
["10 Wionęło tchnienie Twoje i przykryło ich morze,","!9d",null]
["zatonęli jak ołów pośród wód gwałtownych.","!9e",null]
["11 Któż jest pośród bogów równy Tobie, Panie,","!9f",null]
["w blasku świętości, któż Ci jest podobny,","!9g",null]
["straszliwy w czynach, cuda działający!","!9h",null]
["12 Prawicę swą wyciągnąłeś","!9i",null]
["i pożarła ich ziemia.","!9j",null]
["13 Wiodłeś Twą łaską lud oswobodzony,","!9k",null]
["przeprowadziłeś  [go]  Twą  mocą  w  święte  Twe","!9l",null]
["mieszkanie*.","!9m",null]
["14 Wieść tę narody przyjęły ze drżeniem,","!9n",null]
["padł strach na mieszkańców filistyńskiej ziemi.","!9o",null]
["15 Przerazili się wtedy książęta Edomu,","!9p",null]
["wodzów Moabu ogarnęła bojaźń,","!9q",null]
["truchleją z trwogi wszyscy mieszkańcy Kanaanu.","!9r",null]
["16 Strach i przerażenie owładnęły nimi.","!9s",null]
["Wobec siły ramienia Twego stali się jak kamień,","!9t",null]
["aż przejdzie lud Twój, o Panie,","!9u",null]
["aż przejdzie lud, któryś sobie nabył.","!9v",null]
["17 Wprowadziłeś  ich i osadziłeś  na  górze  twego","!9w",null]
["dziedzictwa,","!9x",null]
["w miejscu, które uczyniłeś swym mieszkaniem,","!9y",null]
["w świątyni, którą założyły Twoje ręce, Panie.","!9z",null]
["18 Pan jest królem na zawsze, na wieki!","!9{",null]
["19 Gdy weszły w morze konie faraona z rydwanami  i","!9|",null]
["jeźdźcami,","!9}",null]
["Pan przywiódł na nich z powrotem fale morskie,","!9~",null]
["synowie zaś Izraela przeszli suchą nogą morze.","!9\u007f",null]
["20 Miriam  prorokini*,  siostra  Aarona,  wzięła","!9Ç",null]
["bębenek do ręki, a wszystkie kobiety szły za nią w","!9ü",null]
["pląsach   i   uderzały  w  bębenki.  21 A   Miriam","!9é",null]
["przyśpiewywała im:","!9â",null]
["«Śpiewajmy pieśń chwały na cześć Pana,","!9ä",null]
["bo swą potęgę okazał,","!9ů",null]
["gdy konie i jeźdźców ich","!9ć",null]
["pogrążył w morzu».","!9ç",null]
[null,"!9ł","\\"]
["DROGA Z EGIPTU POD SYNAJ","!9ë","\\"]
[null,"!9Ő","/"]
["Pierwsze postoje na pustyni","!9ő","/"]
["22 Mojżesz polecił Izraelitom wyruszyć od  Morza","!9î",null]
["Czerwonego, i szli w kierunku pustyni  Szur.  Szli","!9Ź",null]
["trzy dni przez pustynię, a nie znaleźli wody. 23 I","!9Ä",null]
["przybyli potem do miejscowości Mara*, i nie  mogli","!9Ć",null]
["pić  wód,  gdyż były gorzkie; przeto  nadano  temu","!9É",null]
["miejscu   nazwę  Mara.  24 Szemrał   lud   przeciw","!9Ĺ",null]
["Mojżeszowi   i   mówił:   «Cóż   będziemy   pili?»","!9ĺ",null]
["25 Mojżesz wołał do Pana, a Pan wskazał mu drewno.","!9ô",null]
["Wrzucił on je do wody, i stały się wody słodkie.","!9ö",null]
["Tam   Pan   ustanowił   dla   niego   prawa    i","!9Ľ",null]
["rozporządzenia   i   tam  go   doświadczał.   26 I","!9ľ",null]
["powiedział: «Jeśli wiernie będziesz słuchał  głosu","!9Ś",null]
["Pana, twego Boga, i będziesz wykonywał to, co jest","!9ś",null]
["słuszne  w  Jego  oczach;  jeśli  będziesz   dawał","!9Ö",null]
["posłuch  Jego  przykazaniom i  strzegł  wszystkich","!9Ü",null]
["Jego  praw,  to nie ukarzę cię żadną z tych  plag,","!9Ť",null]
["jakie zesłałem na Egipt, bo Ja, Pan, chcę być twym","!9ť",null]
["lekarzem».","!9Ł",null]
["27 Potem przybyli do Elim*, gdzie było dwanaście","!9×",null]
["źródeł  i  siedemdziesiąt palm. Tutaj  to  rozbili","!9č",null]
["namioty nad wodą.","!9á",null]
[null,"!9í","/"]
["Przepiórki i manna","!9ó","/"]
["┌────┐ 01 Następnie wyruszyli z Elim. Przybyło zaś","!9ú",null]
["│ 16 │ całe  zgromadzenie  Izraelitów na  pustynię","!9Ą",null]
["└────┘ Sin*,  położoną  między  Elim  a   Synajem,","!9ą",null]
["piętnastego dnia drugiego miesiąca od ich  wyjścia","!9Ž",null]
["z ziemi egipskiej. 02 I zaczęło szemrać na pustyni","!9ž",null]
["całe zgromadzenie Izraelitów przeciw Mojżeszowi  i","!9Ę",null]
["przeciw  Aaronowi. 03 Izraelici mówili im: «Obyśmy","!9ę",null]
["pomarli  z  ręki Pana w ziemi egipskiej,  gdzieśmy","!9¬",null]
["zasiadali przed garnkami mięsa i jadali  chleb  do","!9ź",null]
["sytości! Wyprowadziliście nas na tę pustynię,  aby","!9Č",null]
["głodem umorzyć całą tę rzeszę».","!9ş",null]
["04 Pan  powiedział  wówczas  do  Mojżesza:  «Oto","!9«",null]
["ześlę  wam  chleb z nieba, na kształt  deszczu.  I","!9»",null]
["będzie   wychodził  lud,  i  każdego  dnia  będzie","!9░",null]
["zbierał  według potrzeby dziennej. Chcę ich  także","!9▒",null]
["doświadczyć, czy pójdą za moimi rozkazami czy  też","!9▓",null]
["nie. 05 Lecz w dniu szóstym zrobią zapas tego,  co","!9│",null]
["przyniosą,  a  będzie to podwójna ilość  tego,  co","!9┤",null]
["będą   zbierać  codziennie».  06 Mojżesz  i  Aaron","!9Á",null]
["powiedzieli  do  społeczności  Izraelitów:   «Tego","!9Â",null]
["wieczora  ujrzycie, że to Pan  wyprowadził  was  z","!9Ě",null]
["ziemi  egipskiej. 07 A rano ujrzycie chwałę  Pana,","!9Ş",null]
["gdyż  usłyszał  On,  że szemrzecie  przeciw  Panu.","!9╣",null]
["Czymże  my  jesteśmy, że szemrzecie przeciw  nam?»","!9║",null]
["08 Mojżesz powiedział: «Wieczorem Pan da wam mięso","!9╗",null]
["do  jedzenia, a rano chleb do sytości, bo  słyszał","!9╝",null]
["Pan  szemranie wasze przeciw Niemu. Czymże  bowiem","!9Ż",null]
["my  jesteśmy? Nie szemraliście przeciwko nam,  ale","!9ż",null]
["przeciw Panu!»","!9┐",null]
["09 Mojżesz  rzekł  do  Aarona:  «Powiedz  całemu","!9└",null]
["zgromadzeniu  Izraelitów: Zbliżcie  się  do  Pana,","!9┴",null]
["gdyż   słyszał  wasze  szemrania».   10 W   czasie","!9┬",null]
["przemowy  Aarona do całego zgromadzenia Izraelitów","!9├",null]
["spojrzeli  ku pustyni i ukazała się  im  w  obłoku","!9─",null]
["chwała  Pana. 11 I przemówił Pan do Mojżesza  tymi","!9┼",null]
["słowami:   12 «Słyszałem   szemranie   Izraelitów.","!9Ă",null]
["Powiedz im tak: O zmierzchu* będziecie jeść mięso,","!9ă",null]
["a  rano nasycicie się chlebem. Poznacie wtedy,  że","!9╚",null]
["Ja,  Pan,  jestem  waszym Bogiem». 13 Rzeczywiście","!9╔",null]
["wieczorem przyleciały przepiórki* i pokryły  obóz,","!9╩",null]
["a nazajutrz rano warstwa rosy leżała dokoła obozu.","!9╦",null]
["14 Gdy  się warstwa rosy uniosła ku górze, wówczas","!9╠",null]
["na  pustyni leżało coś drobnego, ziarnistego, niby","!9═",null]
["szron na ziemi*. 15 Na widok tego Izraelici pytali","!9╬",null]
["się   wzajemnie:  «Co  to  jest?»*  -   gdyż   nie","!9¤",null]
["wiedzieli,  co to było. Wtedy powiedział  do  nich","!9đ",null]
["Mojżesz:  «To jest chleb, który daje  wam  Pan  na","!9Đ",null]
["pokarm.  16 To zaś nakazał wam Pan:  Każdy  z  was","!9Ď",null]
["zbierze  dla siebie według swej potrzeby, omer  na","!9Ë",null]
["głowę. Każdy z was przyniesie według liczby  osób,","!9ď",null]
["które   należą   do  jego  namiotu».  17 Izraelici","!9Ň",null]
["uczynili  tak  i zebrali jedni dużo, drudzy  mało.","!9Í",null]
["18 Gdy  mierzyli swój zbiór omerem, to ten,  który","!9Î",null]
["zebrał wiele, nie miał nic zbywającego, kto zaś za","!9ě",null]
["mało zebrał, nie miał żadnego braku - każdy zebrał","!9┘",null]
["według swych potrzeb.","!9┌",null]
["19 Następnie   Mojżesz   powiedział   do   nich:","!9█",null]
["«Niechaj  nikt  nie  pozostawia  nic  z  tego   do","!9▄",null]
["następnego   rana».  20 Niektórzy  nie  posłuchali","!9Ţ",null]
["Mojżesza  i  pozostawili trochę na następne  rano.","!9Ů",null]
["Jednak  tworzyły się robaki i nastąpiło gnicie.  I","!9▀",null]
["rozgniewał  się  na nich Mojżesz.  21 Zbierali  to","!9Ó",null]
["każdego rana, każdy według swych potrzeb. Lecz gdy","!9ß",null]
["słońce goręcej przygrzewało, topniało.","!9Ô",null]
["22 W  szóstym  zaś dniu zbierali podwójną  ilość","!9Ń",null]
["pożywienia,  dwa  omery  na  każdego.  I  przybyli","!9ń",null]
["wszyscy  przełożeni zgromadzenia,  i  donieśli  to","!9ň",null]
["Mojżeszowi.  23 A on rzekł do nich: «Oto,  co  Pan","!9Š",null]
["chciał  wam  powiedzieć: Dniem świętym  spoczynku,","!9š",null]
["szabatem   poświęconym  dla   Pana,   jest   dzień","!9Ŕ",null]
["jutrzejszy.   Upieczcie,  co  chcecie   upiec,   i","!9Ú",null]
["ugotujcie, co chcecie ugotować. Wszystko  zaś,  co","!9ŕ",null]
["wam  zbywa,  odłóżcie  na  dzień  następny».  24 I","!9Ű",null]
["odłożyli na następny dzień według nakazu Mojżesza.","!9ý",null]
["I  nie nastąpiło gnicie, ani też nie tworzyły  się","!9Ý",null]
["tam  robaki.  25 Mojżesz powiedział:  «Jedzcie  to","!9ţ",null]
["dzisiaj,  albowiem  dzisiaj jest  szabat  ku  czci","!9´",null]
["Pana!   Dzisiaj  nie  znajdziecie  tego  na  polu.","!9­",null]
["26 Przez sześć dni możecie zbierać, jednak w  dniu","!9˝",null]
["siódmym jest szabat i nie będzie nic tego dnia».","!9˛",null]
["27 Niektórzy  z ludu wyszli siódmego  dnia,  aby","!9ˇ",null]
["zbierać,  ale  nic  nie znaleźli.  28 Wówczas  Pan","!9˘",null]
["powiedział  do  Mojżesza:  «Jakże  długo   jeszcze","!9§",null]
["będziecie się wzbraniali zachowywać moje nakazy  i","!9÷",null]
["moje prawa? 29 Patrzcie! Pan nakazał wam szabat  i","!9¸",null]
["dlatego w szóstym dniu dał wam pokarm na dwa  dni.","!9°",null]
["Każdy  przeto  z  was pozostanie w  domu!  W  dniu","!9¨",null]
["siódmym  żaden  z  was niech  nie  opuszcza  swego","!9˙",null]
["miejsca zamieszkania». 30 I stosownie do tego  lud","!9ű",null]
["obchodził dnia siódmego szabat.","!9Ř",null]
["31 Dom  Izraela  nadał  temu  [pokarmowi]  nazwę","!9ř",null]
["manna. Była ona biała jak ziarno kolendra i  miała","!9■",null]
["smak placka z miodem.","!9 ",null]
["32 Mojżesz   rzekł:  «Oto,   co   nakazał   Pan:","!:!",null]
["Napełnijcie  omer i przechowajcie go  dla  waszych","!:\"",null]
["późniejszych  pokoleń, aby ujrzeli pokarm,  którym","!:#",null]
["żywiłem  was na pustyni po wyprowadzeniu  z  ziemi","!:$",null]
["egipskiej».  33 Mojżesz  rzekł  do  Aarona:   «Weź","!:%",null]
["naczynie  i napełnij je omerem manny,  i  złóż  ją","!:&",null]
["przed   Panem,  aby  przechować  ją  dla   waszych","!:'",null]
["późniejszych pokoleń». 34 Aaron położył  je  przed","!:(",null]
["Świadectwem*, aby przechować - jak to Pan  nakazał","!:)",null]
["Mojżeszowi.","!:*",null]
["35 Izraelici jedli mannę przez czterdzieści lat,","!:+",null]
["aż przybyli do ziemi zamieszkałej. Jedli mannę, aż","!:,",null]
["przybyli do granic ziemi Kanaan. 36 Omer zaś  jest","!:-",null]
["dziesiątą częścią efy.","!:.",null]
[null,"!:/","/"]
["Wyprowadzenie wody ze skały","!:0","/"]
["┌────┐ 01 Całe  zgromadzenie Izraelitów  wyruszyło","!:1",null]
["│ 17 │ na  rozkaz Pana z pustyni Sin, aby  przebyć","!:2",null]
["└────┘ dalsze   etapy*.  Potem  rozbili   obóz   w","!:3",null]
["Refidim,  gdzie lud nie miał wody do  picia.  02 I","!:4",null]
["kłócił  się lud z Mojżeszem mówiąc: «Daj nam  wody","!:5",null]
["do   picia!»   Mojżesz  odpowiedział  im:   «Czemu","!:6",null]
["kłócicie się ze mną? I czemu wystawiacie  Pana  na","!:7",null]
["próbę?»  03 Ale  lud pragnął tam  wody  i  dlatego","!:8",null]
["szemrał  przeciw Mojżeszowi i mówił:  «Czy  po  to","!:9",null]
["wyprowadziłeś nas z Egiptu, aby nas, nasze  dzieci","!::",null]
["i  nasze  bydło  wydać  na śmierć  z  pragnienia?»","!:;",null]
["04 Mojżesz  wołał wtedy do Pana i mówił:  «Co  mam","!:<",null]
["uczynić   z   tym  ludem?  Niewiele   brakuje,   a","!:=",null]
["ukamienują  mnie!» 05 Pan odpowiedział Mojżeszowi:","!:>",null]
["«Wyjdź  przed lud i weź kilku ze starszych Izraela","!:?",null]
["ze sobą. Weź w rękę laskę, którą uderzyłeś Nil,  i","!:@",null]
["idź.  06 Oto  Ja  stanę przed tobą  na  skale,  na","!:A",null]
["Horebie. Uderzysz w skałę, a wypłynie z niej woda,","!:B",null]
["i  lud  zaspokoi swe pragnienie». Mojżesz  uczynił","!:C",null]
["tak  na oczach starszyzny izraelskiej. 07 I nazwał","!:D",null]
["to   miejsce  Massa*  i  Meriba*,  ponieważ  tutaj","!:E",null]
["kłócili się Izraelici i wystawiali Pana na  próbę,","!:F",null]
["mówiąc: «Czy też Pan jest rzeczywiście wśród  nas,","!:G",null]
["czy nie?»","!:H",null]
[null,"!:I","/"]
["Zwycięstwo nad Amalekitami","!:J","/"]
["08 Amalekici*   przybyli,    aby    walczyć    z","!:K",null]
["Izraelitami w Refidim. 09 Mojżesz powiedział wtedy","!:L",null]
["do  Jozuego:  «Wybierz sobie mężów i  wyruszysz  z","!:M",null]
["nimi  na  walkę z Amalekitami. Ja jutro  stanę  na","!:N",null]
["szczycie  góry  z  laską Boga  w  ręku».  10 Jozue","!:O",null]
["spełnił  polecenie Mojżesza i wyruszył do walki  z","!:P",null]
["Amalekitami.  Mojżesz,  Aaron  i  Chur  wyszli  na","!:Q",null]
["szczyt  góry.  11 Jak długo Mojżesz  trzymał  ręce","!:R",null]
["podniesione do góry, Izrael miał przewagę. Gdy zaś","!:S",null]
["ręce  opuszczał,  miał przewagę Amalekita.  12 Gdy","!:T",null]
["ręce Mojżesza zdrętwiały, wzięli kamień i położyli","!:U",null]
["pod  niego,  i  usiadł na nim. Aaron  zaś  i  Chur","!:V",null]
["podparli jego ręce, jeden z tej, a drugi z  tamtej","!:W",null]
["strony.  W  ten sposób aż do zachodu  słońca  były","!:X",null]
["ręce jego stale wzniesione wysoko. 13 I tak zdołał","!:Y",null]
["Jozue pokonać Amalekitów i ich lud ostrzem miecza.","!:Z",null]
["14 Pan powiedział wtedy do Mojżesza: «Zapisz to na","!:[",null]
["pamiątkę w księgę i wyryj to w pamięci Jozuego, że","!:\\",null]
["zgładzę  zupełnie pamięć o Amalekicie pod niebem».","!:]",null]
["15 Potem  Mojżesz  zbudował ołtarz,  który  nazwał","!:^",null]
["Pan-Nissi*, 16 gdyż mówił: «Ponieważ podniósł rękę","!:_",null]
["na  tron Pana, dlatego trwa wojna Pana z Amalekitą","!:`",null]
["z pokolenia w pokolenie»*.","!:a",null]
[null,"!:b","/"]
["Spotkanie Mojżesza z Jetrą","!:c","/"]
["┌────┐ 01 Teść Mojżesza,  kapłan madianicki Jetro,","!:d",null]
["│ 18 │ usłyszał  opowiadanie  o tym wszystkim,  co","!:e",null]
["└────┘ Bóg  uczynił dla Mojżesza  i  dla  Izraela,","!:f",null]
["jego ludu, że Pan wyprowadził Izraelitów z Egiptu.","!:g",null]
["02 Wówczas   Jetro,  teść  Mojżesza,  wziął   żonę","!:h",null]
["Mojżesza Seforę, którą ten odesłał, 03 i dwóch jej","!:i",null]
["synów.   Jeden  z  nich  miał  imię  Gerszom,   bo","!:j",null]
["powiedział [Mojżesz]: «Jestem cudzoziemcem w obcej","!:k",null]
["ziemi». 04 Drugi zaś miał imię Eliezer, gdyż: «Bóg","!:l",null]
["mojego ojca był dla mnie pomocą i wyratował mię od","!:m",null]
["miecza    faraona».   05 Jetro,   teść   Mojżesza,","!:n",null]
["przyszedł  z  synami jego i żoną  do  Mojżesza  na","!:o",null]
["pustynię,  gdzie obozował wówczas pod  górą  Bożą.","!:p",null]
["06 I  polecił donieść Mojżeszowi: «Ja Jetro,  twój","!:q",null]
["teść, zdążam do ciebie z żoną twoją i z obu twoimi","!:r",null]
["synami».","!:s",null]
["07 Wyszedł  Mojżesz naprzeciw teścia,  oddał  mu","!:t",null]
["pokłon   i  ucałował  go.  Potem  wypytywali   się","!:u",null]
["wzajemnie  o  powodzenie i  udali  się  do  obozu.","!:v",null]
["08 Mojżesz opowiedział swemu teściowi wszystko, co","!:w",null]
["Pan uczynił faraonowi i Egipcjanom przez wzgląd na","!:x",null]
["Izraela, oraz o wszystkich trudach, jakie ponieśli","!:y",null]
["w  czasie  podróży,  i jak Pan ich  uwolnił.  09 I","!:z",null]
["cieszył się Jetro ze wszystkiego dobra, jakie  Pan","!:{",null]
["wyświadczył  Izraelowi,  gdy  go  uwolnił  z   rąk","!:|",null]
["Egipcjan.  10 I  powiedział Jetro:  «Niech  będzie","!:}",null]
["uwielbiony Pan, który was uwolnił z rąk Egipcjan i","!:~",null]
["z  rąk  faraona,  <On, który  uwolnił  lud  z  rąk","!:\u007f",null]
["Egipcjan>.  11 Teraz wyznaję, że Pan jest  większy","!:Ç",null]
["niż wszyscy inni bogowie, gdyż w ten sposób ukarał","!:ü",null]
["tych, co się nimi pysznili»*.","!:é",null]
["12 Następnie Jetro, teść Mojżesza,  złożył  Bogu","!:â",null]
["całopalenia  i ofiary biesiadne. Aaron  i  wszyscy","!:ä",null]
["starsi z Izraela przyszli i brali udział z teściem","!:ů",null]
["Mojżesza w uczcie przed Bogiem.","!:ć",null]
["13 Nazajutrz zasiadł Mojżesz, aby sądzić lud*. I","!:ç",null]
["stał  tłum  przed Mojżeszem od rana  do  wieczora.","!:ł",null]
["14 Gdy  teść  Mojżesza widział te  wszystkie  jego","!:ë",null]
["zajęcia  z  ludem, powiedział do niego:  Czemu  ty","!:Ő",null]
["[sam]  się  zajmujesz sprawami ludu? Dlaczego  sam","!:ő",null]
["zasiadasz na sąd, a cały lud musi stać przed  tobą","!:î",null]
["od  rana  do  wieczora?»  15 Mojżesz  odpowiedział","!:Ź",null]
["swemu  teściowi: «Lud przychodzi do mnie, aby  się","!:Ä",null]
["poradzić  Boga. 16 Jeśli mają spór, to  przychodzą","!:Ć",null]
["do   mnie  i  ja  rozstrzygam  pomiędzy  stronami,","!:É",null]
["oznajmiam  prawa i przepisy Boże».  17 Wtedy  teść","!:Ĺ",null]
["Mojżesza powiedział do niego: «Nie jest dobre  to,","!:ĺ",null]
["co  czynisz. 18 Zamęczysz siebie i lud, który przy","!:ô",null]
["tobie  stoi,  gdyż taka praca jest dla  ciebie  za","!:ö",null]
["ciężka,  i  sam  jej nie możesz podołać.  19 Teraz","!:Ľ",null]
["posłuchaj rady, jaką ci daję, a Bóg niechaj będzie","!:ľ",null]
["z tobą: Sam bądź przedstawicielem swego ludu przed","!:Ś",null]
["Bogiem i przedstawiaj Bogu jego sprawy. 20 Pouczaj","!:ś",null]
["lud dokładnie o przepisach i prawach, i pouczaj go","!:Ö",null]
["o  drodze,  jaką  winien chodzić, i  o  uczynkach,","!:Ü",null]
["jakie  winien  spełniać.  21 A  wyszukaj  sobie  z","!:Ť",null]
["całego   ludu  dzielnych,  bojących  się  Boga   i","!:ť",null]
["nieprzekupnych   mężów,   którzy    się    brzydzą","!:Ł",null]
["niesprawiedliwym   zyskiem,    i    ustanów    ich","!:×",null]
["przełożonymi  już  to  nad tysiącem,  już  to  nad","!:č",null]
["setką, już to nad pięćdziesiątką i nad dziesiątką,","!:á",null]
["22 aby   mogli   sądzić  lud  w   każdym   czasie.","!:í",null]
["Ważniejsze sprawy winni tobie przedkładać,  sprawy","!:ó",null]
["jednak   mniejszej  wagi  sami  winni   załatwiać.","!:ú",null]
["Odciążysz  się w ten sposób, gdyż z  tobą  poniosą","!:Ą",null]
["ciężar.  23 Jeśli tak uczynisz, a Bóg cię do  tego","!:ą",null]
["skłoni,  podołasz,  a  także  lud  ten  zadowolony","!:Ž",null]
["powróci do siebie».","!:ž",null]
["24 Mojżesz usłuchał rady swego teścia i  uczynił","!:Ę",null]
["wszystko,   co  mu  powiedział.  25 Wybrał   sobie","!:ę",null]
["Mojżesz   z  całego  Izraela  mężów  dzielnych   i","!:¬",null]
["ustanowił ich kierownikami ludu, przełożonymi  nad","!:ź",null]
["tysiącem,  nad stoma, nad pięćdziesięcioma  i  nad","!:Č",null]
["dziesięcioma,  26 aby  wyroki  wydawali  ludowi  w","!:ş",null]
["każdym   czasie,   a   tylko   ważniejsze   sprawy","!:«",null]
["przedkładali    Mojżeszowi,   wszystkie    lżejsze","!:»",null]
["natomiast sami rozstrzygali. 27 Następnie  Mojżesz","!:░",null]
["odprawił teścia, który udał się do swego kraju.","!:▒",null]
[null,"!:▓","#"]
["ZAWARCIE PRZYMIERZA NA SYNAJU. PIERWSZE PRAWA","!:│","#"]
[null,"!:┤","\\"]
["ZAWARCIE PRZYMIERZA*","!:Á","\\"]
[null,"!:Â","/"]
["Objawienie się Boga Izraelowi","!:Ě","/"]
["┌────┐ 01 Było  to w trzecim  miesiącu od  wyjścia","!:Ş",null]
["│ 19 │ Izraelitów  z Egiptu;  w tym dniu* przybyli","!:╣",null]
["└────┘ [oni]  na  pustynię Synaj.  02 Wyruszyli  z","!:║",null]
["Refidim, a po przybyciu na pustynię Synaj  rozbili","!:╗",null]
["obóz  na  pustyni. Izrael obozował  tam  naprzeciw","!:╝",null]
["góry.","!:Ż",null]
["03 Mojżesz wstąpił wtedy do Boga, a Pan  zawołał","!:ż",null]
["na  niego z góry i powiedział: «Tak powiesz domowi","!:┐",null]
["Jakuba   i   to  oznajmisz  Izraelitom:  04 Wyście","!:└",null]
["widzieli,  co uczyniłem Egiptowi, jak niosłem  was","!:┴",null]
["na  skrzydłach orlich i przywiodłem was  do  Mnie.","!:┬",null]
["05 Teraz jeśli pilnie słuchać będziecie głosu mego","!:├",null]
["i  strzec  mojego przymierza, będziecie szczególną","!:─",null]
["moją własnością pośród wszystkich narodów, gdyż do","!:┼",null]
["Mnie  należy cała ziemia. 06 Lecz wy będziecie  Mi","!:Ă",null]
["królestwem  kapłanów* i ludem  świętym.  Takie  to","!:ă",null]
["słowa powiedz Izraelitom».","!:╚",null]
["07 Mojżesz powrócił i zwołał starszych  ludu,  i","!:╔",null]
["przedstawił  im  wszystko,  co  mu  Pan   nakazał.","!:╩",null]
["08 Wtedy   cały   lud   jednogłośnie   powiedział:","!:╦",null]
["«Uczynimy  wszystko,  co  Pan  nakazał».   Mojżesz","!:╠",null]
["przekazał  Panu  słowa  ludu.  09 Pan   rzekł   do","!:═",null]
["Mojżesza:  «Oto  Ja  przyjdę do  ciebie  w  gęstym","!:╬",null]
["obłoku,  aby  lud  słyszał, gdy będę  rozmawiał  z","!:¤",null]
["tobą,  i  uwierzył  tobie na  zawsze».  A  Mojżesz","!:đ",null]
["oznajmił Panu słowa ludu.","!:Đ",null]
["10 Pan  powiedział do Mojżesza: «Idź do  ludu  i","!:Ď",null]
["każ  im  się przygotować na święto dziś  i  jutro.","!:Ë",null]
["Niechaj wypiorą swoje szaty 11 i niech będą gotowi","!:ď",null]
["na  trzeci dzień, bo dnia trzeciego zstąpi Pan  na","!:Ň",null]
["oczach całego ludu na górę Synaj. 12 Oznacz ludowi","!:Í",null]
["granice  dokoła góry i powiedz mu:  Strzeżcie  się","!:Î",null]
["wstępować na górę i dotykać jej podnóża, gdyż  kto","!:ě",null]
["by  się  dotknął  góry, będzie  ukarany  śmiercią.","!:┘",null]
["13 Nie   dotknie   go  ręka,   lecz   winien   być","!:┌",null]
["ukamienowany  lub przebity strzałą.  Człowiek  ani","!:█",null]
["bydlę  nie może być zachowane przy życiu. Gdy  zaś","!:▄",null]
["zagrzmi trąba, wtedy niech podejdą* pod górę».","!:Ţ",null]
["14 Wtedy  Mojżesz  zstąpił  z  góry  i   nakazał","!:Ů",null]
["przygotować  się  ludowi. I wyprali  swoje  szaty.","!:▀",null]
["15 Później powiedział ludowi: «Bądźcie  gotowi  za","!:Ó",null]
["trzy dni i nie zbliżajcie się do kobiet»*.","!:ß",null]
["16 Trzeciego dnia rano rozległy  się  grzmoty  z","!:Ô",null]
["błyskawicami,  a  gęsty obłok rozpostarł  się  nad","!:Ń",null]
["górą  i  rozległ się głos potężnej trąby,  tak  że","!:ń",null]
["cały  lud  przebywający w obozie drżał ze strachu.","!:ň",null]
["17 Mojżesz wyprowadził lud z obozu naprzeciw  Boga","!:Š",null]
["i ustawił u stóp góry. 18 Góra zaś Synaj była cała","!:š",null]
["spowita  dymem, gdyż Pan zstąpił na nią w ogniu  i","!:Ŕ",null]
["uniósł  się dym z niej jakby z pieca, i cała  góra","!:Ú",null]
["bardzo się trzęsła. 19 Głos trąby się przeciągał i","!:ŕ",null]
["stawał  się coraz donośniejszy. Mojżesz  mówił,  a","!:Ű",null]
["Bóg odpowiadał mu wśród grzmotów*.","!:ý",null]
["20 Pan  zstąpił na górę Synaj, na jej szczyt.  I","!:Ý",null]
["wezwał Mojżesza na szczyt góry, a Mojżesz wstąpił.","!:ţ",null]
["21 Pan  rzekł do Mojżesza: «Zstąp na dół i upomnij","!:´",null]
["lud surowo, aby się nie zbliżał do Pana, chcąc  Go","!:­",null]
["zobaczyć,  gdyż  wielu  z  nich  przypłaciłoby  to","!:˝",null]
["życiem.   22 Także  kapłani,  którzy  mogą   kiedy","!:˛",null]
["indziej  zbliżać się do Pana, niech się oczyszczą,","!:ˇ",null]
["aby ich Pan nie pobił»*. 23 Wtedy rzekł Mojżesz do","!:˘",null]
["Pana: «Lud nie będzie śmiał podejść do góry Synaj,","!:§",null]
["gdyż  zakazałeś  mu tego surowo,  mówiąc:  \"Oznacz","!:÷",null]
["granicę  około  góry  i ogłoś ją  jako  świętą\"»*.","!:¸",null]
["24 Potem  Pan powiedział do niego: «Idź, zstąp  na","!:°",null]
["dół, a potem przyjdź ty i Aaron z tobą. Kapłani  i","!:¨",null]
["lud nie mogą przejść granicy, aby wstąpić do Pana,","!:˙",null]
["boby ich ukarał». 25 Mojżesz zszedł na dół do ludu","!:ű",null]
["i to mu oznajmił.","!:Ř",null]
[null,"!:ř","/"]
["Dekalog*","!:■","/"]
["┌────┐ 01 Wtedy  mówił  Bóg  wszystkie  te  słowa:","!: ",null]
["│ 20 │ 02 «Ja  jestem Pan,  twój  Bóg,  który  cię","!;!",null]
["└────┘ wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli.","!;\"",null]
["03 Nie  będziesz miał cudzych bogów  obok  Mnie!","!;#",null]
["04 Nie  będziesz czynił żadnej rzeźby ani  żadnego","!;$",null]
["obrazu  tego, co jest na niebie wysoko, ani  tego,","!;%",null]
["co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach","!;&",null]
["pod  ziemią! 05 Nie będziesz oddawał im pokłonu  i","!;'",null]
["nie będziesz im służył, ponieważ Ja Pan, twój Bóg,","!;(",null]
["jestem  Bogiem  zazdrosnym, który  karze  występek","!;)",null]
["ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia","!;*",null]
["względem  tych, którzy Mnie nienawidzą. 06 Okazuję","!;+",null]
["zaś  łaskę aż do tysiącznego pokolenia tym, którzy","!;,",null]
["Mnie miłują i przestrzegają moich przykazań.","!;-",null]
["07 Nie będziesz wzywał imienia Pana, Boga twego,","!;.",null]
["do   czczych   rzeczy,  gdyż  Pan  nie   pozostawi","!;/",null]
["bezkarnie  tego,  który  wzywa  Jego  imienia   do","!;0",null]
["czczych rzeczy*.","!;1",null]
["08 Pamiętaj  o dniu szabatu, aby  go  uświęcić*.","!;2",null]
["09 Sześć   dni  będziesz  pracować   i   wykonywać","!;3",null]
["wszystkie  twe zajęcia. 10 Dzień zaś  siódmy  jest","!;4",null]
["szabatem  ku  czci  Pana, Boga twego.  Nie  możesz","!;5",null]
["przeto  w dniu tym wykonywać żadnej pracy  ani  ty","!;6",null]
["sam,  ani  syn  twój, ani twoja  córka,  ani  twój","!;7",null]
["niewolnik, ani twoja niewolnica, ani twoje  bydło,","!;8",null]
["ani cudzoziemiec, który mieszka pośród twych bram.","!;9",null]
["11 W  sześciu  dniach bowiem  uczynił  Pan  niebo,","!;:",null]
["ziemię,  morze oraz wszystko, co jest  w  nich,  w","!;;",null]
["siódmym  zaś  dniu odpoczął. Dlatego pobłogosławił","!;<",null]
["Pan dzień szabatu i uznał go za święty.","!;=",null]
["12 Czcij  ojca twego i matkę twoją,  abyś  długo","!;>",null]
["żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, da tobie.","!;?",null]
["13 Nie będziesz zabijał.","!;@",null]
["14 Nie będziesz cudzołożył.","!;A",null]
["15 Nie będziesz kradł.","!;B",null]
["16 Nie  będziesz mówił przeciw  bliźniemu  twemu","!;C",null]
["kłamstwa jako świadek.","!;D",null]
["17 Nie  będziesz pożądał domu  bliźniego  twego.","!;E",null]
["Nie  będziesz pożądał żony* bliźniego  twego,  ani","!;F",null]
["jego  niewolnika,  ani jego niewolnicy,  ani  jego","!;G",null]
["wołu,  ani  jego  osła, ani żadnej  rzeczy,  która","!;H",null]
["należy do bliźniego twego».","!;I",null]
["18 Wtedy  cały lud, słysząc grzmoty i błyskawice","!;J",null]
["oraz  głos  trąby i widząc górę dymiącą,  przeląkł","!;K",null]
["się  i  drżał,  i  stał z daleka. 19 I  mówili  do","!;L",null]
["Mojżesza:  Mów  ty  z  nami,  a  my  będziemy  cię","!;M",null]
["słuchać!  Ale  Bóg  niech nie  przemawia  do  nas,","!;N",null]
["abyśmy nie pomarli! 20 Mojżesz rzekł do ludu: «Nie","!;O",null]
["bójcie się! Bóg przybył po to, aby was doświadczyć","!;P",null]
["i  pobudzić  do bojaźni przed sobą,  żebyście  nie","!;Q",null]
["grzeszyli». 21 Lud stał ciągle z daleka, a Mojżesz","!;R",null]
["zbliżył się do ciemnego obłoku, w którym był Bóg.","!;S",null]
[null,"!;T","\\"]
["KSIĘGA PRZYMIERZA*","!;U","\\"]
[null,"!;V","/"]
["Prawo o ołtarzu","!;W","/"]
["22 Rzekł  nadto  Pan do Mojżesza:  «Tak  powiesz","!;X",null]
["Izraelitom: Wy sami widzieliście, że  z  nieba  do","!;Y",null]
["was przemawiałem. 23 Nie będziecie sporządzać obok","!;Z",null]
["Mnie  bożków  ze srebra ani bożków  ze  złota  nie","!;[",null]
["będziecie  sobie czynić. 24 Uczynisz Mi  ołtarz  z","!;\\",null]
["ziemi i będziesz składał na nim twoje całopalenia,","!;]",null]
["twoje  ofiary biesiadne* z twojej trzody i z bydła","!;^",null]
["na  każdym  miejscu, gdzie każę ci wspominać  moje","!;_",null]
["imię.  Przyjdę  do ciebie i będę  ci  błogosławił.","!;`",null]
["25 A  jeśli uczynisz Mi ołtarz z kamieni,  to  nie","!;a",null]
["buduj go z kamieni ciosowych, bo zbezcześcisz  go,","!;b",null]
["gdy   przyłożysz  do  niego  swoje  dłuto.  26 Nie","!;c",null]
["będziesz wstępował po stopniach do mojego ołtarza,","!;d",null]
["żeby się nie odkryła nagość twoja.","!;e",null]
[null,"!;f","/"]
["Prawo rodzinne","!;g","/"]
["┌────┐ 01 Te  są  prawa,  które  im  przedstawisz.","!;h",null]
["│ 21 │ 02 Jeśli  kupisz  niewolnika - Hebrajczyka,","!;i",null]
["└────┘ będzie  <ci> służył sześć  lat,  w  siódmym","!;j",null]
["roku  zwolnisz  go bez wykupu. 03 Jeśli  przyszedł","!;k",null]
["sam,  odejdzie sam, a jeśli miał żonę, odejdzie  z","!;l",null]
["żoną.  04 Lecz jeśli jego pan dał mu  żonę,  która","!;m",null]
["zrodziła mu synów i córki, żona jak i dzieci  będą","!;n",null]
["należeć  do pana, a on odejdzie sam. 05 A  jeśliby","!;o",null]
["niewolnik  oświadczył  wyraźnie:  \"Miłuję   mojego","!;p",null]
["pana,  moją  żonę i moje dzieci i nie chcę  odejść","!;q",null]
["wolny\", 06 wówczas zaprowadzi go pan przed Boga  i","!;r",null]
["zawiedzie  do drzwi albo do bramy, i przekłuje  mu","!;s",null]
["pan  jego ucho szydłem, i będzie niewolnikiem jego","!;t",null]
["na zawsze.","!;u",null]
["07 Jeśliby  ktoś sprzedał swą  córkę  w  niewolę","!;v",null]
["jako  niewolnicę*, nie odejdzie ona, jak  odchodzą","!;w",null]
["niewolnicy. 08 A jeśliby nie spodobała  się  panu,","!;x",null]
["który  <przeznaczył ją> dla siebie, niech  pozwoli","!;y",null]
["ją  wykupić.  Ale  nie  może jej  sprzedać  obcemu","!;z",null]
["narodowi,  gdyż  byłoby to oszustwem  wobec  niej.","!;{",null]
["09 Jeśli  zaś  przeznaczył ją dla syna,  to  niech","!;|",null]
["uczyni  z  nią, jak prawo nakazuje  obejść  się  z","!;}",null]
["córkami. 10 Jeśli zaś weźmie sobie inną, nie  może","!;~",null]
["tamtej  odmawiać pożywienia, odzieży  i  wspólnego","!;\u007f",null]
["mieszkania.  11 Jeśli nie spełni wobec  niej  tych","!;Ç",null]
["trzech  warunków, wówczas odejdzie ona  wolna  bez","!;ü",null]
["wykupu.","!;é",null]
[null,"!;â","/"]
["Prawo karne","!;ä","/"]
["12 Jeśli  kto  tak  uderzy  kogoś,  że  uderzony","!;ů",null]
["umrze, winien sam być śmiercią ukarany. 13 [W  tym","!;ć",null]
["jednak wypadku], gdy nie czyhał na niego, a  tylko","!;ç",null]
["Bóg  dopuścił,  że sam wpadł w ręce,  wyznaczę  ci","!;ł",null]
["miejsce, do którego będzie mógł uciekać [zabójca].","!;ë",null]
["14 Jeśli  zaś  ktoś  posunąłby  się  do  tego,  że","!;Ő",null]
["bliźniego zabiłby podstępnie, oderwiesz  go  nawet","!;ő",null]
["od  mego  ołtarza, aby ukarać śmiercią. 15 Kto  by","!;î",null]
["uderzył  swego ojca albo matkę, winien być ukarany","!;Ź",null]
["śmiercią.  16 Kto by porwał człowieka  i  sprzedał","!;Ä",null]
["go,  albo  znaleziono by go jeszcze w  jego  ręku,","!;Ć",null]
["winien  być ukarany śmiercią. 17 Kto by złorzeczył","!;É",null]
["ojcu  albo  matce,  winien być  ukarany  śmiercią.","!;Ĺ",null]
["18 Kto  by  w  kłótni uderzył bliźniego  kamieniem","!;ĺ",null]
["albo  pięścią, ale go nie zabił, tylko  zmusił  do","!;ô",null]
["pozostania w łóżku, 19 to gdy ten wstanie i będzie","!;ö",null]
["o  lasce chodził na dworze, ten, który go uderzył,","!;Ľ",null]
["będzie  wolny  i  tylko  mu wynagrodzi  przerwę  w","!;ľ",null]
["pracy, i dołoży starań, żeby go wyleczyć.","!;Ś",null]
["20 Kto  by  pobił  kijem  swego  niewolnika  lub","!;ś",null]
["niewolnicę, tak iżby zmarli pod jego ręką,  winien","!;Ö",null]
["być  surowo  ukarany. 21 A jeśliby pozostali  przy","!;Ü",null]
["życiu  jeden  czy dwa dni, to nie będzie  podlegał","!;Ť",null]
["karze, gdyż są jego własnością. 22 Gdyby mężczyźni","!;ť",null]
["bijąc  się  uderzyli kobietę brzemienną  powodując","!;Ł",null]
["poronienie,  ale  bez  jakiejkolwiek  szkody,   to","!;×",null]
["[winny]  zostanie ukarany grzywną, jaką <na  nich>","!;č",null]
["nałoży   mąż   tej  kobiety,  i  wypłaci   ją   za","!;á",null]
["pośrednictwem  sędziów polubownych. 23 Jeżeli  zaś","!;í",null]
["ona  poniesie jakąś szkodę, wówczas on odda  życie","!;ó",null]
["za życie, 24 oko za oko, ząb za ząb, rękę za rękę,","!;ú",null]
["nogę  za nogę, 25 oparzenie za oparzenie, ranę  za","!;Ą",null]
["ranę, siniec za siniec.","!;ą",null]
["26 Jeśliby    ktoś   uderzył   niewolnika    lub","!;Ž",null]
["niewolnicę w oko i spowodował jego utratę,  winien","!;ž",null]
["za  oko  obdarzyć ich wolnością. 27 Również  gdyby","!;Ę",null]
["wybił   ząb  niewolnikowi  swemu  lub  niewolnicy,","!;ę",null]
["winien za ząb uczynić ich wolnymi.","!;¬",null]
["28 Jeśliby wół pobódł mężczyznę lub kobietę tak,","!;ź",null]
["iż   ponieśliby  śmierć,  wówczas  wół  musi   być","!;Č",null]
["ukamienowany,  lecz nie wolno spożyć  jego  mięsa,","!;ş",null]
["właściciel  zaś wołu będzie wolny od kary.  29 Gdy","!;«",null]
["jednak wół bódł i dawniej, i zwracano uwagę na  to","!;»",null]
["właścicielowi, a on go nie pilnował, tak iż  [wół]","!;░",null]
["zabiłby  mężczyznę lub kobietę, to nie  tylko  wół","!;▒",null]
["winien być ukamienowany, ale też i właściciel jego","!;▓",null]
["winien  ponieść śmierć. 30 Gdyby zaś  nałożono  mu","!;│",null]
["zapłatę,  to winien za swoje życie dać taki  okup,","!;┤",null]
["jaki   mu  nałożą.  31 Jeśliby  zaś  [wół]  pobódł","!;Á",null]
["chłopca  lub dziewczynę, to też winno się postąpić","!;Â",null]
["według  takiego samego przepisu. 32 Gdyby zaś  wół","!;Ě",null]
["zabódł  niewolnika lub niewolnicę, jego właściciel","!;Ş",null]
["winien   wypłacić  ich  panu  trzydzieści   syklów","!;╣",null]
["srebrnych, wół zaś będzie ukamienowany.","!;║",null]
[null,"!;╗","/"]
["Prawo rzeczowe","!;╝","/"]
["33 Jeśliby ktoś zostawił cysternę* odkrytą  albo","!;Ż",null]
["jeśliby ktoś wykopał cysternę, a nie przykrył jej,","!;ż",null]
["i  wpadł tam wół lub osioł, 34 właściciel cysterny","!;┐",null]
["winien dać właścicielowi bydlęcia odszkodowanie  w","!;└",null]
["pieniądzach, a zwierzę będzie należało  do  niego.","!;┴",null]
["35 Gdyby  wół  jednego  właściciela  uderzył  wołu","!;┬",null]
["innego   właściciela   i   zabiłby   go,   wówczas","!;├",null]
["sprzedadzą  żywego wołu i podzielą się zapłatą  za","!;─",null]
["niego,  podzielą  się też zabitym  wołem.  36 Lecz","!;┼",null]
["gdyby  było wiadomo, że wół ten bódł od  dawna,  a","!;Ă",null]
["jego  właściciel go nie pilnował, wówczas odda  on","!;ă",null]
["wołu  za wołu, zabity zaś [wół] będzie należał  do","!;╚",null]
["niego.","!;╔",null]
["37 Jeśliby ktoś ukradł wołu lub owcę  i  zabiłby","!;╩",null]
["je  lub  sprzedał, wówczas zwróci  pięć  wołów  za","!;╦",null]
["jednego wołu i cztery jagnięta za jedną owcę*.","!;╠",null]
["┌────┐ 01 Gdyby pochwycił  ktoś złodzieja w czasie","!;═",null]
["│ 22 │ włamywania  się  [w nocy]  i pobił go  tak,","!;╬",null]
["└────┘ iżby umarł, nie będzie winien krwi.  02 Ale","!;¤",null]
["gdyby  to  uczynił  po  wschodzie  słońca,  będzie","!;đ",null]
["winien krwi. Złodziej poniesie karę. Jeśli nic nie","!;Đ",null]
["ma,  czym  by  zapłacił, to należy go sprzedać  za","!;Ď",null]
["taką  samą  sumę,  jaką skradł.  03 Jeśli  to,  co","!;Ë",null]
["ukradł, znajdzie się u niego żywe, czy to wół, czy","!;ď",null]
["osioł, czy owca, odda w podwójnej ilości.","!;Ň",null]
["04 Jeśliby  ktoś  wypasł  pole  lub  winnicę   i","!;Í",null]
["wypuścił  bydło,  niszcząc  cudze  pole,   wówczas","!;Î",null]
["wynagrodzi tym, co ma najlepszego na swoim polu  i","!;ě",null]
["w  swojej  winnicy.  05 Jeśli  powstanie  ogień  i","!;┘",null]
["ogarnie ciernie [ogrodzenia], i spali stertę zboża","!;┌",null]
["albo  stojące  na pniu zboże, albo  pole,  wówczas","!;█",null]
["ten, co wzniecił pożar, winien wynagrodzić szkody.","!;▄",null]
["06 Jeśliby  ktoś  dał  drugiemu  pieniądze   lub","!;Ţ",null]
["przedmioty wartościowe na przechowanie i zostałoby","!;Ů",null]
["to  skradzione w domu tego człowieka,  a  złodziej","!;▀",null]
["zostanie   wykryty,   winien  wypłacić   dwukrotne","!;Ó",null]
["odszkodowanie.  07 Jeśliby nie wykryto  złodzieja,","!;ß",null]
["to wówczas stawi się właściciel domu przed Bogiem*","!;Ô",null]
["[i  przysięgnie], że nie wyciągnął ręki  po  dobro","!;Ń",null]
["drugiego.","!;ń",null]
["08 We     wszelkiej    sprawie     poszkodowania","!;ň",null]
["dotyczącego    wołu,    osła,    owcy,    odzieży,","!;Š",null]
["jakiejkolwiek zguby, o której ktoś  powie,  że  to","!;š",null]
["jego własność, sprawa obydwu winna być przedłożona","!;Ŕ",null]
["Bogu,  a  którego  Bóg  uzna  winnym,  ten  zwróci","!;Ú",null]
["drugiemu w podwójnej ilości.","!;ŕ",null]
["09 Jeśliby  ktoś powierzył drugiemu  pieczę  nad","!;Ű",null]
["osłem,  wołem,  owcą  lub nad  jakimkolwiek  innym","!;ý",null]
["zwierzęciem, a ono padło lub okaleczyło  się,  lub","!;Ý",null]
["zostało uprowadzone, a nie ma na to świadka, 10 to","!;ţ",null]
["sprawę   między   obiema   stronami   rozstrzygnie","!;´",null]
["przysięga   na   Pana,   że  [przechowujący]   nie","!;­",null]
["wyciągnął  ręki  po dobro drugiego,  i  właściciel","!;˝",null]
["przyjmie, co pozostało, a tamten nie będzie płacił","!;˛",null]
["odszkodowania. 11 Jeśli zaś to zostało skradzione,","!;ˇ",null]
["zapłaci   właścicielowi.  12 Jeśli   owo   [bydlę]","!;˘",null]
["zostało  rozszarpane przez jakieś dzikie  zwierzę,","!;§",null]
["to  przyniesie  je jako dowód i nie musi  uiszczać","!;÷",null]
["odszkodowania za rozszarpane.","!;¸",null]
["13 Gdyby  ktoś wynajął od drugiego [zwierzę],  a","!;°",null]
["ono   się  okaleczyło  lub  padło  w  nieobecności","!;¨",null]
["właściciela,  winien uiścić odszkodowanie.  14 Gdy","!;˙",null]
["jednak  stało  się to w obecności właściciela,  to","!;ű",null]
["nie  będzie dawał odszkodowania w tym wypadku, gdy","!;Ř",null]
["[zwierzę] było wynajęte, bo dał cenę wynajmu.","!;ř",null]
[null,"!;■","/"]
["Prawo rodzinne","!; ","/"]
["15 Jeśli   ktoś  uwiódł  dziewicę  jeszcze   nie","!<!",null]
["zaręczoną i obcował z nią, uiści [rodzinie] opłatę","!<\"",null]
["[składaną przy zaślubinach] i weźmie ją  za  żonę.","!<#",null]
["16 Jeśliby  się ojciec nie zgodził mu  jej  oddać,","!<$",null]
["wówczas  winien zapłacić tyle, ile  wynosi  opłata","!<%",null]
["składana przy zaślubinach dziewic.","!<&",null]
[null,"!<'","/"]
["Prawo moralne","!<(","/"]
["17 Nie pozwolisz żyć czarownicy.","!<)",null]
["18 Ktokolwiek by obcował ze zwierzęciem,  winien","!<*",null]
["być ukarany śmiercią.","!<+",null]
["19 Ktokolwiek  by  składał  ofiary  innym  bogom","!<,",null]
["<poza samym Panem>, podlega klątwie.","!<-",null]
["20 Nie  będziesz gnębił i nie  będziesz  uciskał","!<.",null]
["cudzoziemców, bo wy sami byliście cudzoziemcami  w","!</",null]
["ziemi  egipskiej. 21 Nie będziesz krzywdził żadnej","!<0",null]
["wdowy i sieroty. 22 Jeślibyś ich skrzywdził i będą","!<1",null]
["Mi się skarżyli, usłyszę ich skargę, 23 zapali się","!<2",null]
["gniew mój, i wygubię was mieczem i żony wasze będą","!<3",null]
["wdowami, a dzieci wasze sierotami.","!<4",null]
["24 Jeśli pożyczysz pieniądze ubogiemu  z  mojego","!<5",null]
["ludu,   żyjącemu  obok  ciebie,  to  nie  będziesz","!<6",null]
["postępował wobec niego jak lichwiarz i nie karzesz","!<7",null]
["mu płacić odsetek.","!<8",null]
["25 Jeśli   weźmiesz  w  zastaw   płaszcz   twego","!<9",null]
["bliźniego,  winieneś  mu go oddać  przed  zachodem","!<:",null]
["słońca,  26 bo jest to jedyna jego szata i  jedyne","!<;",null]
["okrycie jego ciała podczas snu. I jeśliby  się  on","!<<",null]
["żalił przede Mną, usłyszę go, bo jestem litościwy.","!<=",null]
["27 Nie  będziesz bluźnił Bogu*  i  nie  będziesz","!<>",null]
["złorzeczył temu, który rządzi twoim ludem.","!<?",null]
["28 Nie   będziesz  się  ociągał  z  [ofiarą   z]","!<@",null]
["obfitości zbiorów i soku wyciskanego w tłoczni.  I","!<A",null]
["oddasz  Mi  twego pierworodnego syna.  29 To  samo","!<B",null]
["uczynisz  z  pierworodnym z bydła i trzody.  Przez","!<C",null]
["siedem dni będzie przy matce swojej, a dnia ósmego","!<D",null]
["oddasz je Mnie.","!<E",null]
["30 Będziecie  dla  Mnie  ludźmi  świętymi.   Nie","!<F",null]
["będziecie  spożywać mięsa zwierzęcia rozszarpanego","!<G",null]
["przez dzikie zwierzęta, ale je rzucicie psom.","!<H",null]
["┌────┐ 01 Nie   będziesz   rozgłaszał   fałszywych","!<I",null]
["│ 23 │ wieści   i  nie  dołożysz  ręki,   ażeby  z","!<J",null]
["└────┘ niesprawiedliwymi   ludźmi   świadczyć   na","!<K",null]
["korzyść  bezprawia.  02 Nie  łącz  się  z  wielkim","!<L",null]
["tłumem,  aby wyrządzić zło. A zeznając  w  sądzie,","!<M",null]
["nie stawaj po stronie tłumu, aby przechylić wyrok.","!<N",null]
["03 A  także  w  procesie  nie  miej  względów  dla","!<O",null]
["bogatych*.","!<P",null]
["04 Jeśli  spotkasz wołu twego  wroga  albo  jego","!<Q",null]
["osła  błąkającego  się,  odprowadź  je  do  niego.","!<R",null]
["05 Jeśli  ujrzysz, że osioł twego wroga upadł  pod","!<S",null]
["swoim  ciężarem,  nie ominiesz, ale  razem  z  nim","!<T",null]
["przyjdziesz mu z pomocą.","!<U",null]
["06 Nie  pozwolisz wydać przewrotnego  wyroku  na","!<V",null]
["ubogiego,  który  się  zwraca  do  ciebie  w  swym","!<W",null]
["procesie. 07 Oddalisz sprawę kłamliwą i nie wydasz","!<X",null]
["wyroku śmierci na niewinnego i sprawiedliwego,  bo","!<Y",null]
["Ja  nie  uniewinnię  nieprawego.  08 Nie  będziesz","!<Z",null]
["przyjmował  podarków, ponieważ podarki  zaślepiają","!<[",null]
["dobrze  widzących  i  są  zgubą  spraw  słusznych.","!<\\",null]
["09 Nie  będziesz uciskał cudzoziemców, gdyż znacie","!<]",null]
["życie cudzoziemców, bo sami byliście cudzoziemcami","!<^",null]
["w Egipcie.","!<_",null]
[null,"!<`","/"]
["Rok szabatowy","!<a","/"]
["10 Przez  sześć lat będziesz obsiewał  ziemię  i","!<b",null]
["zbierał  jej  płody, 11 a siódmego  pozwolisz  jej","!<c",null]
["leżeć  odłogiem i nie dokonasz zbioru,  aby  mogli","!<d",null]
["jeść  ubodzy z twego ludu, a resztę zjedzą  dzikie","!<e",null]
["zwierzęta. Tak też postąpisz z twoją winnicą  i  z","!<f",null]
["twoim   ogrodem  oliwnym.  12 Sześć  dni  będziesz","!<g",null]
["pracował,  a  dnia siódmego zaprzestaniesz  pracy,","!<h",null]
["aby  odpoczęły  twój wół i osioł i odetchnęli  syn","!<i",null]
["twojej niewolnicy i cudzoziemiec.","!<j",null]
["13 Przestrzegajcie    wszystkiego,    co     wam","!<k",null]
["powiedziałem,   a   imienia   bogów   obcych   nie","!<l",null]
["wymieniajcie,  by  nikt  nie  słyszał  ich  z  ust","!<m",null]
["waszych.","!<n",null]
[null,"!<o","/"]
["Święta","!<p","/"]
["14 Trzy  uroczyste  święta  będziesz  dla   Mnie","!<q",null]
["obchodził  w  każdym  roku.  15 Obchodząc   Święto","!<r",null]
["Przaśników  będziesz jadł, jak  ci  to  nakazałem,","!<s",null]
["przez  siedem  dni  chleb z niekwaszonej  mąki,  w","!<t",null]
["oznaczonym dniu miesiąca Abib, gdyż w tym miesiącu","!<u",null]
["wyszedłeś  z  Egiptu. I nie powinniście  pokazywać","!<v",null]
["się przede Mną z próżnymi rękami. 16 I Święto Żniw","!<w",null]
["pierwszych  twoich zbiorów z tego, co posiałeś  na","!<x",null]
["roli,  oraz  Święto  Zbiorów na  końcu  roku,  gdy","!<y",null]
["zbierzesz  z pola twój plon. 17 Trzy razy  w  roku","!<z",null]
["zjawić  się  winien  każdy  twój  mężczyzna  przed","!<{",null]
["Panem, Bogiem swoim.","!<|",null]
["18 Nie  będziesz  składał krwi  mojej  ofiary  z","!<}",null]
["chlebem  kwaszonym i nie będziesz przechowywał  do","!<~",null]
["rana tłuszczu mojej świątecznej ofiary.","!<\u007f",null]
["19 Przyniesiesz  do  domu  Boga   twego,   Pana,","!<Ç",null]
["pierwociny z płodów ziemi. I nie będziesz  gotował","!<ü",null]
["koźlęcia w mleku jego matki*.","!<é",null]
[null,"!<â","/"]
["Zachęta do zachowania przepisów Prawa","!<ä","/"]
["20 Oto  Ja  posyłam anioła przed tobą,  aby  cię","!<ů",null]
["strzegł w czasie twojej drogi i doprowadził cię do","!<ć",null]
["miejsca, które ci wyznaczyłem. 21 Szanuj go i bądź","!<ç",null]
["uważny  na jego słowa. Nie sprzeciwiaj  się  mu  w","!<ł",null]
["niczym, gdyż nie przebaczy waszych przewinień,  bo","!<ë",null]
["imię  moje jest w nim*. 22 Jeśli będziesz  wiernie","!<Ő",null]
["słuchał jego głosu i wykonywał to wszystko, co  ci","!<ő",null]
["polecam, będę nieprzyjacielem twoich nieprzyjaciół","!<î",null]
["i będę odnosił się wrogo do odnoszących się tak do","!<Ź",null]
["ciebie. 23 Mój anioł poprzedzi cię i zaprowadzi do","!<Ä",null]
["Amoryty,    Chetyty,   Peryzzyty,    Kananejczyka,","!<Ć",null]
["Chiwwity,  Jebusyty,  a Ja  ich  wygładzę.  24 Nie","!<É",null]
["będziesz  oddawał pokłonu ich bogom i nie będziesz","!<Ĺ",null]
["ich  czcił.  Nie  będziesz postępował  według  ich","!<ĺ",null]
["postępków,  lecz zburzysz zupełnie  i  bezlitośnie","!<ô",null]
["połamiesz   w   kawałki  ich  stele.  25 Będziecie","!<ö",null]
["oddawać    cześć   Panu,   Bogu   waszemu,    gdyż","!<Ľ",null]
["pobłogosławi  twój chleb i twoją wodę.  Oddalę  od","!<ľ",null]
["ciebie  wszelką chorobę. 26 Żadna kobieta w  twoim","!<Ś",null]
["kraju  nie  będzie miała przedwczesnego  porodu  i","!<ś",null]
["żadna  nie  będzie bezdzietna. Liczbę dni  twojego","!<Ö",null]
["życia uczynię pełną.","!<Ü",null]
["27 Lęk  wzbudzę  przed tobą  oraz  przyprawię  o","!<Ť",null]
["przerażenie  wszelki lud, do którego  przyjdziesz.","!<ť",null]
["Sprawię,  że będą uciekać przed tobą wszyscy  twoi","!<Ł",null]
["nieprzyjaciele.","!<×",null]
["28 Ja  zaś  poślę przed tobą szerszenie*,  które","!<č",null]
["wypędzą  Chiwwitę, Kananejczyka i  Chetytę  sprzed","!<á",null]
["ciebie.  29 Nie wypędzę go sprzed ciebie w  jednym","!<í",null]
["roku,  aby  kraj  nie stał się  pustkowiem  i  nie","!<ó",null]
["rozmnożył się w nim dziki zwierz na twoją  szkodę.","!<ú",null]
["30 Będę  ich wypędzał sprzed ciebie stopniowo,  aż","!<Ą",null]
["się  rozrośniesz  i  będziesz mógł  objąć  kraj  w","!<ą",null]
["posiadanie.  31 Ustanowię granice twego  kraju  od","!<Ž",null]
["Morza  Czerwonego  do  morza  filistyńskiego,   od","!<ž",null]
["pustyni   aż   do  Rzeki.  Oddam  w   ręce   wasze","!<Ę",null]
["mieszkańców  tego  kraju,  a  ty  ich  przepędzisz","!<ę",null]
["spośród was. 32 Nie będziesz zawierał przymierza z","!<¬",null]
["nimi  ani  z  ich bogami. 33 Nie mogą  mieszkać  w","!<ź",null]
["twoim  kraju,  gdyż przywiedliby  cię  do  grzechu","!<Č",null]
["przeciw Mnie. Mógłbyś oddawać cześć ich bogom,  co","!<ş",null]
["byłoby dla ciebie zgubą.","!<«",null]
[null,"!<»","/"]
["Zawarcie przymierza","!<░","/"]
["┌────┐ 01 I  rzekł  [Pan]  do Mojżesza:  «Wstąp do","!<▒",null]
["│ 24 │ Pana,    ty,   Aaron,   Nadab,   Abihu    i","!<▓",null]
["└────┘ siedemdziesięciu  ze  starszych  Izraela  i","!<│",null]
["oddajcie  pokłon z daleka. 02 Mojżesz  sam  zbliży","!<┤",null]
["się  do  Pana, lecz oni się nie zbliżą i  lud  nie","!<Á",null]
["wstąpi z nim».","!<Â",null]
["03 Wrócił  Mojżesz i obwieścił ludowi  wszystkie","!<Ě",null]
["słowa  Pana i wszystkie Jego zlecenia. Wtedy  cały","!<Ş",null]
["lud  odpowiedział jednogłośnie: «Wszystkie  słowa,","!<╣",null]
["jakie  powiedział Pan, wypełnimy». 04 Spisał  więc","!<║",null]
["Mojżesz  wszystkie słowa Pana. Nazajutrz  wcześnie","!<╗",null]
["rano  zbudował  ołtarz  u  stóp  góry  i  postawił","!<╝",null]
["dwanaście  stel,  stosownie  do  liczby   dwunastu","!<Ż",null]
["pokoleń   Izraela.  05 Potem  polecił  młodzieńcom","!<ż",null]
["izraelskim złożyć Panu ofiarę całopalną  i  ofiarę","!<┐",null]
["biesiadną  z cielców. 06 Mojżesz zaś wziął  połowę","!<└",null]
["krwi  i  wylał  ją  do czar, a drugą  połową  krwi","!<┴",null]
["skropił ołtarz. 07 Wtedy wziął Księgę Przymierza i","!<┬",null]
["czytał ją głośno ludowi. I oświadczyli: «Wszystko,","!<├",null]
["co powiedział Pan, uczynimy i będziemy posłuszni».","!<─",null]
["08 Mojżesz wziął krew i pokropił nią lud,  mówiąc:","!<┼",null]
["«Oto  krew przymierza, które Pan zawarł z wami  na","!<Ă",null]
["podstawie wszystkich tych słów»*.","!<ă",null]
["09 Wstąpił  Mojżesz  wraz  z  Aaronem,  Nadabem,","!<╚",null]
["Abihu   i   siedemdziesięciu  starszymi   Izraela.","!<╔",null]
["10 Ujrzeli Boga Izraela, a pod Jego stopami  jakby","!<╩",null]
["jakieś  dzieło  z szafirowych kamieni,  świecących","!<╦",null]
["jak  samo  niebo*. 11 Na wybranych Izraelitów  nie","!<╠",null]
["podniósł  On  swej ręki, mogli przeto  patrzeć  na","!<═",null]
["Boga*. Potem jedli i pili.","!<╬",null]
[null,"!<¤","/"]
["Tablice przykazań","!<đ","/"]
["12 Pan rzekł do Mojżesza: «Wstąp do Mnie na górę","!<Đ",null]
["i pozostań tam, a dam ci tablice kamienne, Prawo i","!<Ď",null]
["przykazania,  które napisałem, aby  ich  pouczyć».","!<Ë",null]
["13 Wstał  więc Mojżesz i Jozue, jego  pomocnik,  i","!<ď",null]
["wstąpił  Mojżesz  na górę Bożą. 14 Powiedział  zaś","!<Ň",null]
["tak do starszyzny: «Pozostańcie tu, aż wrócimy  do","!<Í",null]
["was.  Oto  macie Aarona i Chura. Kto miałby  jakąś","!<Î",null]
["sprawę  do załatwienia, może się zwrócić do nich».","!<ě",null]
["15 Gdy  zaś  Mojżesz wstąpił  na  górę,  obłok  ją","!<┘",null]
["zakrył. 16 Chwała Pana* spoczęła na górze Synaj, i","!<┌",null]
["okrywał  ją obłok przez sześć dni. W siódmym  dniu","!<█",null]
["[Pan]  przywołał Mojżesza z pośrodka obłoku.  17 A","!<▄",null]
["wygląd  chwały  Pana w oczach Izraelitów  był  jak","!<Ţ",null]
["ogień  pożerający  na  szczycie  góry.  18 Mojżesz","!<Ů",null]
["wszedł  w  środek  obłoku i  wstąpił  na  górę.  I","!<▀",null]
["pozostał Mojżesz na górze przez czterdzieści dni i","!<Ó",null]
["przez czterdzieści nocy*.","!<ß",null]
[null,"!<Ô","\\"]
["PRZEPISY O ZORGANIZOWANIU KULTU","!<Ń","\\"]
[null,"!<ń","/"]
["Dary na budowę przybytku","!<ň","/"]
["┌────┐ 01 Pan    tak   przemówił   do    Mojżesza:","!<Š",null]
["│ 25 │ 02 «Powiedz  Izraelitom,  aby  zebrali  dla","!<š",null]
["└────┘ Mnie daninę. Od każdego człowieka,  którego","!<Ŕ",null]
["skłoni   do  tego  serce,  przyjmijcie  dla   mnie","!<Ú",null]
["daninę*.  03 Macie zaś przygotować dla  Mnie  jako","!<ŕ",null]
["daninę: złoto, srebro i brąz, 04 purpurę fioletową","!<Ű",null]
["i  czerwoną,  karmazyn,  bisior  i  sierść  kozią;","!<ý",null]
["05 baranie skóry barwione na czerwono  i  skóry  z","!<Ý",null]
["delfinów*  oraz  drzewo  akacjowe;  06 * oliwę  do","!<ţ",null]
["świecznika,  wonności do wyrobu oleju namaszczania","!<´",null]
["i pachnących kadzideł; 07 kamienie onyksowe i inne","!<­",null]
["drogie  kamienie dla ozdobienia efodu i pektorału.","!<˝",null]
["08 I   uczynią  Mi  święty  przybytek,  abym  mógł","!<˛",null]
["zamieszkać  pośród was. 09 Budowę zaś przybytku  i","!<ˇ",null]
["wykonanie wszelkich jego sprzętów* przeprowadzicie","!<˘",null]
["dokładnie według tego, co ci ukażę.","!<§",null]
[null,"!<÷","/"]
["Przybytek i jego sprzęty. Arka","!<¸","/"]
["10 I  uczynią  arkę*  z drzewa  akacjowego;  jej","!<°",null]
["długość  będzie  wynosiła dwa i  pół  łokcia;  jej","!<¨",null]
["wysokość  półtora  łokcia i jej szerokość  półtora","!<˙",null]
["łokcia. 11 I pokryjesz ją szczerym złotem wewnątrz","!<ű",null]
["i  zewnątrz,  i  uczynisz  na  niej  dokoła  złote","!<Ř",null]
["wieńce. 12 Odlejesz do niej cztery pierścienie  ze","!<ř",null]
["złota  i przymocujesz je do czterech jej krawędzi:","!<■",null]
["dwa  pierścienie  do jednego jej  boku  i  dwa  do","!< ",null]
["drugiego  jej boku. 13 Rozkażesz zrobić  drążki  z","!=!",null]
["drzewa  akacjowego  i pokryjesz  je  złotem.  14 I","!=\"",null]
["włożysz drążki te do pierścieni po obu bokach arki","!=#",null]
["celem  przenoszenia  jej.  15 Drążki  pozostaną  w","!=$",null]
["pierścieniach  arki  i nie będą z nich  wyjmowane.","!=%",null]
["16 I włożysz do arki Świadectwo*, które dam tobie.","!=&",null]
["17 I uczynisz przebłagalnię* ze szczerego złota:","!='",null]
["długość  jej  wynosić będzie  dwa  i  pół  łokcia,","!=(",null]
["szerokość zaś półtora łokcia; 18 dwa też  cheruby*","!=)",null]
["wykujesz ze złota. Uczynisz zaś je na obu  końcach","!=*",null]
["przebłagalni.  19 Jednego  cheruba   uczynisz   na","!=+",null]
["jednym  końcu, a drugiego cheruba na drugim  końcu","!=,",null]
["przebłagalni. Uczynisz cheruby na końcach górnych.","!=-",null]
["20 Cheruby  będą  miały  rozpostarte  skrzydła  ku","!=.",null]
["górze    i    zakrywać   będą   swymi   skrzydłami","!=/",null]
["przebłagalnię,  twarze  zaś  będą  miały  zwrócone","!=0",null]
["jeden ku drugiemu. I ku przebłagalni będą zwrócone","!=1",null]
["twarze  cherubów.  21 Umieścisz  przebłagalnię  na","!=2",null]
["wierzchu  arki,  w  arce zaś  złożysz  Świadectwo,","!=3",null]
["które dam tobie. 22 Tam będę się spotykał z tobą i","!=4",null]
["sponad  przebłagalni i spośród cherubów, które  są","!=5",null]
["ponad  Arką  Świadectwa, będę z tobą  rozmawiał  o","!=6",null]
["wszystkich   nakazach,   które   dam   za    twoim","!=7",null]
["pośrednictwem Izraelitom.","!=8",null]
[null,"!=9","/"]
["Stół chlebów pokładnych i naczynia","!=:","/"]
["23 Uczynisz  też stół z drzewa akacjowego;  jego","!=;",null]
["długość  będzie wynosić dwa łokcie, jego szerokość","!=<",null]
["jeden  łokieć,  a  jego wysokość  półtora  łokcia.","!==",null]
["24 Pokryjesz go szczerym złotem i uczynisz  dokoła","!=>",null]
["wieniec  złoty.  25 I uczynisz  wokoło  listwę  na","!=?",null]
["cztery  palce  szeroką  i  zrobisz  wieniec  złoty","!=@",null]
["dokoła   dla  tej  listwy.  26 Uczynisz  następnie","!=A",null]
["cztery  pierścienie  złote  i  przyprawisz  je  do","!=B",null]
["czterech  końców,  gdzie się znajdują  jego  nogi.","!=C",null]
["27 Blisko   listwy   będą  się  znajdować   cztery","!=D",null]
["pierścienie   do   włożenia  w  nie   drążków   do","!=E",null]
["przenoszenia  stołu.  28 A  zrobisz  te  drążki  z","!=F",null]
["drzewa  akacjowego i pokryjesz je złotem. I będzie","!=G",null]
["się przenosiło stół za ich pomocą.","!=H",null]
["29 Uczynisz  także  misy  i  czasze,  dzbanki  i","!=I",null]
["patery do składania ofiar płynnych. Uczynisz je ze","!=J",null]
["szczerego złota. 30 Będziesz zawsze kładł na stole","!=K",null]
["przede Mną chleby pokładne*.","!=L",null]
[null,"!=M","/"]
["Świecznik*","!=N","/"]
["31 Zrobisz też świecznik ze szczerego  złota.  Z","!=O",null]
["tej  samej  bryły wykujesz świecznik wraz  z  jego","!=P",null]
["podstawą  i  jego trzonem; jego kielichy,  pąki  i","!=Q",null]
["kwiaty będą z jednej bryły. 32 Sześć ramion będzie","!=R",null]
["wychodzić z jego boków; trzy ramiona świecznika  z","!=S",null]
["jednego  jego  boku  i trzy ramiona  świecznika  z","!=T",null]
["drugiego  jego  boku.  33 Trzy  kielichy  kształtu","!=U",null]
["kwiatów  migdałowych z pąkami i kwiatami  będą  na","!=V",null]
["jednym  ramieniu,  i  trzy  kielichy  z  pąkami  i","!=W",null]
["kwiatami kształtu kwiatów migdałowych - na  drugim","!=X",null]
["ramieniu.   Tak   będzie  na   sześciu   ramionach","!=Y",null]
["wychodzących  ze świecznika. 34 Na świeczniku  zaś","!=Z",null]
["będą  cztery kielichy kształtu kwiatów migdałowych","!=[",null]
["z  pąkami  i  kwiatami. 35 A pąk jeden będzie  pod","!=\\",null]
["dwoma  wychodzącymi  z niego  ramionami  z  jednej","!=]",null]
["bryły i pąk jeden pod dwoma [następnymi] ramionami","!=^",null]
["świecznika z jednej bryły. Tak [niech będzie]  pod","!=_",null]
["sześcioma  ramionami wychodzącymi  ze  świecznika.","!=`",null]
["36 Pąki  te  i  ramiona będą  wychodzić  z  samego","!=a",null]
["świecznika  i  będą  [wykonane]  z  jednej   bryły","!=b",null]
["szczerego złota.","!=c",null]
["37 I uczynisz siedem lamp, i ustawisz te lampy w","!=d",null]
["ten  sposób, ażeby oświecały tę stronę, która jest","!=e",null]
["przed  nimi. 38 Szczypce też i naczynia do  knotów","!=f",null]
["uczynisz   ze   szczerego  złota.   39 Z   talentu","!=g",null]
["szczerego   złota  należy  wykonać   świecznik   i","!=h",null]
["wszystkie  przybory należące do  niego.  40 Uważaj","!=i",null]
["zaś  pilnie,  aby  go wykonać według  wzoru,  jaki","!=j",null]
["zobaczyłeś na górze.","!=k",null]
[null,"!=l","/"]
["Przybytek","!=m","/"]
["┌────┐ 01 Uczynisz przybytek* z dziesięciu tkanin:","!=n",null]
["│ 26 │ uczynisz   go   z   kręconego   bisioru,  z","!=o",null]
["└────┘ fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu","!=p",null]
["-  z  cherubami wykonanymi przez biegłego  tkacza.","!=q",null]
["02 Długość  poszczególnej  tkaniny  winna  wynosić","!=r",null]
["dwadzieścia osiem łokci, a szerokość poszczególnej","!=s",null]
["tkaniny cztery łokcie; wszystkie zaś tkaniny winny","!=t",null]
["mieć  jednakowe  wymiary.  03 Pięć  tkanin  będzie","!=u",null]
["powiązanych  ze  sobą - jedna  z  drugą,  podobnie","!=v",null]
["drugie  pięć  tkanin  będzie powiązanych  ze  sobą","!=w",null]
["jedna   z   drugą.  04 I  przyszyjesz  wstążki   z","!=x",null]
["fioletowej  purpury  na brzegach  jednej  tkaniny,","!=y",null]
["gdzie  winna  być  spięta, i tak też  uczynisz  na","!=z",null]
["brzegach   ostatniej  tkaniny,  gdzie  winna   być","!={",null]
["spięta. 05 Pięćdziesiąt zaś wstążek przyszyjesz do","!=|",null]
["jednej  tkaniny i pięćdziesiąt wstążek przyszyjesz","!=}",null]
["do  drugiej tkaniny w miejscu, w którym  mają  być","!=~",null]
["spięte,  tak żeby wstążki były przyszyte naprzeciw","!=\u007f",null]
["siebie.    06 Ponadto   przyszyjesz   pięćdziesiąt","!=Ç",null]
["złotych kółek i zwiążesz tkaniny przy pomocy  tych","!=ü",null]
["kółek, i przybytek będzie stanowił jedną całość.","!=é",null]
["07 Następnie  uczynisz  nakrycie   przybytku   z","!=â",null]
["koziej   sierści,  a  uczynisz  je   z   jedenastu","!=ä",null]
["[mniejszych]  nakryć. 08 Długość jednego  nakrycia","!=ů",null]
["będzie  wynosiła  trzydzieści łokci,  a  szerokość","!=ć",null]
["jednego   nakrycia  cztery  łokcie,  i   wszystkie","!=ç",null]
["jedenaście  nakryć  będą miały jednakowe  wymiary.","!=ł",null]
["09 Powiążesz  ze  sobą  pięć  nakryć   osobno,   a","!=ë",null]
["[pozostałe]   sześć   osobno.   Jednakże    szóste","!=Ő",null]
["nakrycie,  które ma wisieć u wejścia do przybytku,","!=ő",null]
["złożysz  we  dwoje. 10 I przyszyjesz  pięćdziesiąt","!=î",null]
["wstążek na brzegach jednego nakrycia w miejscu,  w","!=Ź",null]
["którym mają być spięte, i pięćdziesiąt wstążek  na","!=Ä",null]
["brzegach  drugiego  nakrycia w miejscu,  w  którym","!=Ć",null]
["mają    być    spięte.   11 Ponadto    przyszyjesz","!=É",null]
["pięćdziesiąt  kółek z brązu i  nałożysz  kółka  na","!=Ĺ",null]
["wstążki,   i   w  ten  sposób  zwiążesz   nakrycia","!=ĺ",null]
["przybytku ze sobą, że utworzą jedną całość.  12 To","!=ô",null]
["zaś,  co  zbywa  z  przykryć  namiotu,  mianowicie","!=ö",null]
["połowa  przykrycia  zbywająca,  będzie  zwisać  na","!=Ľ",null]
["tylnej stronie przybytku. 13 Z tego zaś, co  zbywa","!=ľ",null]
["z długości przykryć, będzie zwisać jeden łokieć po","!=Ś",null]
["obu stronach przybytku i tak będzie mu służyło  za","!=ś",null]
["przykrycie.  14 Oprócz tego uczynisz  nakrycie  na","!=Ö",null]
["namiot ze skór baranich, barwionych na czerwono, i","!=Ü",null]
["w końcu nakrycie na wierzch ze skór delfinów.","!=Ť",null]
["15 Przygotujesz też deski na przybytek z  drzewa","!=ť",null]
["akacjowego  i  ustawisz  je  pionowo.  16 Wysokość","!=Ł",null]
["desek  wynosić będzie dziesięć łokci, a  szerokość","!=×",null]
["jednej deski półtora łokcia. 17 Każda deska będzie","!=č",null]
["miała dwa czopy osadzone jeden naprzeciw drugiego:","!=á",null]
["tak  zrobisz  przy  wszystkich deskach  przybytku.","!=í",null]
["18 I  przygotujesz deski na przybytek: dwadzieścia","!=ó",null]
["desek  na  ścianę południową - po stronie  prawej.","!=ú",null]
["19 I  czterdzieści podstaw srebrnych  sporządzisz,","!=Ą",null]
["pod  każdą  deskę dwie podstawy na oba jej  czopy.","!=ą",null]
["20 I  po  drugiej  stronie  przybytku,  na  ścianę","!=Ž",null]
["północną,  [uczynisz] dwadzieścia desek.  21 A  do","!=ž",null]
["nich   czterdzieści  podstaw  srebrnych;  po  dwie","!=Ę",null]
["podstawy  na  każdą deskę. 22 A dla tylnej  części","!=ę",null]
["przybytku   sporządzisz   sześć   desek.   23 Przy","!=¬",null]
["narożnikach tylnej ściany przybytku postawisz dwie","!=ź",null]
["deski.  24 Deski  będą  przystawały  szczelnie  do","!=Č",null]
["siebie  u  dołu,  a u góry równie  szczelnie  będą","!=ş",null]
["połączone  za  pomocą jednego pierścienia,  i  tak","!=«",null]
["będzie   także   z   deskami   przy   obu   innych","!=»",null]
["narożnikach.  25 I  tak  będzie  osiem  desek,   a","!=░",null]
["podstaw  srebrnych szesnaście, dwie  podstawy  pod","!=▒",null]
["każdą deskę. 26 I zrobisz poprzeczki do powiązania","!=▓",null]
["desek  z drzewa akacjowego, pięć dla desek  jednej","!=│",null]
["strony  przybytku 27 i pięć poprzeczek  dla  desek","!=┤",null]
["drugiej  strony przybytku, pięć też poprzeczek  na","!=Á",null]
["tylną,  zachodnią ścianę przybytku.  28 Poprzeczka","!=Â",null]
["umieszczona pośrodku desek przechodzić  będzie  od","!=Ě",null]
["końca  do  końca.  29 Deski  pokryjesz  złotem,  a","!=Ş",null]
["pierścienie   dla  osadzania  drewnianych   wiązań","!=╣",null]
["zrobisz  ze  złota i pokryjesz poprzeczki  złotem.","!=║",null]
["30 Postawisz  przybytek  według  wzoru,  który  ci","!=╗",null]
["ukazałem* na górze.","!=╝",null]
["31 Zrobisz też zasłonę* z fioletowej i czerwonej","!=Ż",null]
["purpury,  z  karmazynu  i z kręconego  bisioru,  z","!=ż",null]
["cherubami  wyhaftowanymi  przez  biegłego  tkacza.","!=┐",null]
["32 I  zawiesisz  ją na czterech słupach  z  drzewa","!=└",null]
["akacjowego, pokrytych złotem. Haczyki  do  zasłony","!=┴",null]
["będą  ze  złota,  a  cztery  podstawy  ze  srebra.","!=┬",null]
["33 Powiesisz  zaś zasłonę na kółkach  i  umieścisz","!=├",null]
["wewnątrz  poza zasłoną Arkę Świadectwa,  i  będzie","!=─",null]
["oddzielała    zasłona    [Miejsce]    Święte    od","!=┼",null]
["Najświętszego. 34 I położysz przebłagalnię na Arce","!=Ă",null]
["Świadectwa  w  Miejscu Najświętszym.  35 Umieścisz","!=ă",null]
["przed   zasłoną   stół   i  naprzeciw   stołu   po","!=╚",null]
["południowej stronie przybytku świecznik, stół  zaś","!=╔",null]
["umieścisz  po  stronie  północnej.  36 Każesz  też","!=╩",null]
["sporządzić  zasłonę przy wejściu  do  przybytku  z","!=╦",null]
["fioletowej  i  czerwonej purpury,  z  karmazynu  i","!=╠",null]
["kręconego  bisioru, wielobarwnie  wyszywaną.  37 I","!=═",null]
["zawiesisz też przy wejściu do przybytku zasłonę na","!=╬",null]
["pięciu słupach z drzewa akacjowego i pokryjesz  je","!=¤",null]
["złotem,  i  będą  haczyki  do  niej  ze  złota.  I","!=đ",null]
["odlejesz do nich pięć podstaw z brązu.","!=Đ",null]
[null,"!=Ď","/"]
["Ołtarz całopalenia","!=Ë","/"]
["┌────┐ 01 I zbudujesz ołtarz* z drzewa akacjowego,","!=ď",null]
["│ 27 │ mający  pięć  łokci  długości i pięć  łokci","!=Ň",null]
["└────┘ szerokości. Ołtarz będzie więc  kwadratowy,","!=Í",null]
["a  wysoki  na  trzy łokcie. 02 I uczynisz  rogi  w","!=Î",null]
["czterech  narożnikach ołtarza, a będą wystawały  z","!=ě",null]
["niego  wzwyż*, i pokryjesz go brązem. 03 I zrobisz","!=┘",null]
["popielnice  do  zsypywania zatłuszczonego  popiołu","!=┌",null]
["oraz  łopatki, kropielnice, widełki i kadzielnice.","!=█",null]
["Wszystkie te przybory wykonasz z brązu. 04 Z brązu","!=▄",null]
["też  wykonasz kratę do ołtarza w formie siatki,  a","!=Ţ",null]
["nad  tą  siatką na czterech rogach zrobisz  cztery","!=Ů",null]
["pierścienie.   05 Umocujesz   je   u   dołu    pod","!=▀",null]
["obramowaniem,  tak żeby siatka sięgała  do  połowy","!=Ó",null]
["ołtarza.  06 I zrobisz drążki do ołtarza z  drzewa","!=ß",null]
["akacjowego i pokryjesz je brązem. 07 A będzie  się","!=Ô",null]
["wkładało drążki te do pierścieni i będą one po obu","!=Ń",null]
["bokach   ołtarza   w   czasie   przenoszenia   go.","!=ń",null]
["08 Uczynisz  go  z  desek tak, aby  był  wydrążony","!=ň",null]
["wewnątrz,  według  wzoru,  jaki  ci  ukazałem*  na","!=Š",null]
["górze.","!=š",null]
[null,"!=Ŕ","/"]
["Dziedziniec","!=Ú","/"]
["09 Następnie  zbudujesz  dziedziniec  przybytku.","!=ŕ",null]
["Zasłony  dziedzińca z kręconego bisioru po stronie","!=Ű",null]
["południowej  będą sto łokci długie, 10 a  do  tego","!=ý",null]
["dwadzieścia słupów i dwadzieścia podstaw  z  brązu","!=Ý",null]
["oraz  haczyki i klamry ze srebra. 11 Tak  samo  po","!=ţ",null]
["stronie północnej zasłony będą sto łokci długie, a","!=´",null]
["ponadto dwadzieścia słupów, dwadzieścia podstaw  z","!=­",null]
["brązu  oraz  haczyki  i klamry  ze  srebra.  12 Na","!=˝",null]
["szerokości   dziedzińca  po   stronie   zachodniej","!=˛",null]
["zasłona będzie miała pięćdziesiąt łokci, a do tego","!=ˇ",null]
["dziesięć   słupów   i  dziesięć   podstaw.   13 Na","!=˘",null]
["szerokości dziedzińca po stronie wschodniej będzie","!=§",null]
["miała   również  pięćdziesiąt  łokci.   14 Zasłony","!=÷",null]
["jednej bocznej ściany będą miały piętnaście  łokci","!=¸",null]
["oraz  trzy  słupy i trzy podstawy. 15 Zasłony  zaś","!=°",null]
["drugiej ściany bocznej będą miały piętnaście łokci","!=¨",null]
["oraz  trzy słupy i trzy podstawy. 16 Przy  wejściu","!=˙",null]
["na dziedziniec dasz zasłonę na dwadzieścia łokci z","!=ű",null]
["fioletowej  i  czerwonej  purpury,  karmazynu,   z","!=Ř",null]
["bisioru  wielobarwnie wyszywaną, a do tego  cztery","!=ř",null]
["słupy i cztery podstawy.","!=■",null]
["17 Wszystkie słupy dokoła dziedzińca  winny  być","!= ",null]
["zaopatrzone w srebrne klamry; haczyki zaś będą  ze","!>!",null]
["srebra,  a podstawy z brązu. 18 Długość dziedzińca","!>\"",null]
["będzie  wynosiła sto łokci, szerokość pięćdziesiąt","!>#",null]
["łokci,  a  wysokość  pięć łokci  [z  zasłonami]  z","!>$",null]
["kręconego   bisioru  i  z  podstawami   z   brązu.","!>%",null]
["19 Wszystkie  naczynia przybytku do jakiegokolwiek","!>&",null]
["użytku,  wszystkie jego paliki i wszystkie  paliki","!>'",null]
["dziedzińca będą z brązu.","!>(",null]
[null,"!>)","/"]
["Oliwa do świecznika","!>*","/"]
["20 Ty  rozkażesz Izraelitom, aby  przynieśli  do","!>+",null]
["świecznika oliwę czystą, wyciśniętą z oliwek,  dla","!>,",null]
["ciągłego  podtrzymywania  światła  w  lampie  21 w","!>-",null]
["Namiocie Spotkania na zewnątrz zasłony, która jest","!>.",null]
["przed  Świadectwem. Aaron zaś wraz z synami  swymi","!>/",null]
["będzie  ją przygotowywać, aby płonęła przed  Panem","!>0",null]
["od  wieczora  do  rana. Takie jest  prawo  wieczne","!>1",null]
["przez wszystkie pokolenia dla Izraelitów.","!>2",null]
[null,"!>3","/"]
["Szaty kapłańskie","!>4","/"]
["┌────┐ 01 Ty  zaś  rozkaż bratu twemu  Aaronowi  i","!>5",null]
["│ 28 │ jego  synom,  wybranym spośród  Izraelitów,","!>6",null]
["└────┘ zbliżyć się do ciebie, aby Mi służyli  jako","!>7",null]
["kapłani:  Aaron i Nadab, Abihu, Elezar  i  Itamar,","!>8",null]
["synowie   Aarona.  02 I  sprawisz   szaty   święte","!>9",null]
["Aaronowi,  bratu  twemu, na cześć  i  ku  ozdobie.","!>:",null]
["03 Porozmawiaj     ze     wszystkimi     wybitnymi","!>;",null]
["rękodzielnikami,  których  wyposażyłem   w   zmysł","!><",null]
["piękna,  aby  sporządzili  szaty  dla  Aarona,  by","!>=",null]
["poświęcony  służył Mi w nich jako kapłan*.  04 Oto","!>>",null]
["szaty,  jakie  winni sporządzić:  pektorał,  efod,","!>?",null]
["suknia wierzchnia, tunika wyszywana, tiara i  pas.","!>@",null]
["Te  szaty  sporządzisz dla twego brata, Aarona,  i","!>A",null]
["dla  jego synów, aby Mi służyli jako kapłani. 05 A","!>B",null]
["użyją  na  to złotych nici, fioletowej i czerwonej","!>C",null]
["purpury i karmazynu oraz kręconego bisioru.","!>D",null]
[null,"!>E","/"]
["Efod","!>F","/"]
["06 Efod wykonają ze złotych nici i fioletowej  i","!>G",null]
["czerwonej   purpury,  karmazynu   oraz   kręconego","!>H",null]
["bisioru,  jako  dzieło biegłych tkaczy.  07 Będzie","!>I",null]
["miał  dwa  naramienniki spięte  ze  sobą,  a  będą","!>J",null]
["połączone  na obu górnych końcach. 08 A  przepaska","!>K",null]
["efodu,  która się na nim winna znajdować,  ma  być","!>L",null]
["wykonana tak samo ze złotych nici, z fioletowej  i","!>M",null]
["czerwonej   purpury,  z  karmazynu   i   kręconego","!>N",null]
["bisioru.  09 Weźmiesz  dwa  kamienie  onyksowe   i","!>O",null]
["wyryjesz  na  nich imiona synów Izraela.  10 Sześć","!>P",null]
["imion   na   jednym  kamieniu,   a   sześć   imion","!>Q",null]
["pozostałych  na  kamieniu drugim, według  porządku","!>R",null]
["ich  urodzenia. 11 Jak rytownik wykuwa  pieczęcie,","!>S",null]
["tak  wykuj  i  ty na obu kamieniach  imiona  synów","!>T",null]
["Izraela  i  osadź  je w złote  oprawy.  12 Dwa  te","!>U",null]
["kamienie  umieścisz  na obu  naramiennikach  efodu","!>V",null]
["jako  kamienie pamięci o synach Izraela. I  będzie","!>W",null]
["nosił   Aaron  ich  imiona  przed  Panem  na   obu","!>X",null]
["ramionach - dla pamięci. 13 Umieścisz je w złotych","!>Y",null]
["obszyciach. 14 Dwa też łańcuszki z czystego  złota","!>Z",null]
["przygotujesz  jako  kręcone  sznurki,  a  wykonane","!>[",null]
["sznurki osadzisz w obszyciach.","!>\\",null]
[null,"!>]","/"]
["Pektorał","!>^","/"]
["15 Uczynisz   też   pektorał*   do    zasięgania","!>_",null]
["wyroczni;  a wykonają go biegli tkacze w  ten  sam","!>`",null]
["sposób  jak efod: ze złotych nici, z fioletowej  i","!>a",null]
["czerwonej  purpury,  z  karmazynu  i  z  kręconego","!>b",null]
["bisioru.  16 Będzie kwadratowy i we dwoje złożony,","!>c",null]
["a  długość jego i szerokość będzie wynosiła  jedną","!>d",null]
["piędź.  17 Umieścisz na nim cztery  rzędy  drogich","!>e",null]
["kamieni;  w  pierwszym  rzędzie  rubin,  topaz   i","!>f",null]
["szmaragd,  18 w  drugim rzędzie granat,  szafir  i","!>g",null]
["beryl,  19 w trzecim rzędzie opal, agat i ametyst,","!>h",null]
["20 a  wreszcie w czwartym rzędzie chryzolit, onyks","!>i",null]
["i  jaspis.  Będą  osadzone w oprawie  ze  złota  w","!>j",null]
["odpowiednich  rzędach.  21 Kamienie  te  otrzymają","!>k",null]
["imiona  synów Izraela: będzie ich dwanaście według","!>l",null]
["ich  imion;  będą ryte na wzór pieczęci,  każdy  z","!>m",null]
["własnym   imieniem,   według   dwunastu   pokoleń.","!>n",null]
["22 Uczynisz  do  pektorału łańcuszki  skręcone  na","!>o",null]
["kształt  sznurka  ze szczerego złota.  23 Uczynisz","!>p",null]
["też   do   pektorału  dwa  złote   pierścienie   i","!>q",null]
["przyprawisz  oba te pierścienie na  obu  [górnych]","!>r",null]
["końcach    pektorału.    24 Dwa    złote    sznury","!>s",null]
["przewleczesz   przez   oba  pierścienie   na   obu","!>t",null]
["[górnych]  końcach  pektorału. 25 Oba  zaś  drugie","!>u",null]
["końce  obydwu sznurów przyszyjesz do obu  opraw  i","!>v",null]
["przywiążesz  do  przedniego  naramiennika   efodu.","!>w",null]
["26 Potem wykonasz jeszcze dwa inne pierścienie - i","!>x",null]
["przyszyjesz   je   na   dwóch  [dolnych]   końcach","!>y",null]
["pektorału  u  jego brzegu po stronie  wewnętrznej,","!>z",null]
["zwróconej  do  efodu. 27 W końcu wykonasz  jeszcze","!>{",null]
["dwa inne złote pierścienie i przyszyjesz je do obu","!>|",null]
["naramienników efodu po zewnętrznej stronie u dołu,","!>}",null]
["w  miejscu  spięcia  efodu z  przepaską.  28 Potem","!>~",null]
["zwiąże  się  pierścienie pektorału z pierścieniami","!>\u007f",null]
["efodu  sznurem  z  fioletowej  purpury,  tak  żeby","!>Ç",null]
["pektorał  leżał na przepasce efodu i nie mógł  się","!>ü",null]
["przesunąć  ze swego miejsca na efodzie.  29 W  ten","!>é",null]
["sposób  Aaron  będzie nosił imiona synów  Izraela,","!>â",null]
["wypisane na pektorale dla zasięgania wyroczni,  na","!>ä",null]
["swym   sercu,  gdy  będzie  wchodził  do   Miejsca","!>ů",null]
["Świętego,  aby  pamiętał przed Panem  ustawicznie.","!>ć",null]
["30 Do  pektorału  dla zasięgania wyroczni  włożysz","!>ç",null]
["urim  i  tummim,  aby były na  sercu  Aarona,  gdy","!>ł",null]
["będzie  wchodził przed oblicze Pana. I tak  będzie","!>ë",null]
["nosił  Aaron  zawsze na sercu swoim [pektorał]  do","!>Ő",null]
["zasięgania wyroczni dla Izraelitów przed  obliczem","!>ő",null]
["Pana.","!>î",null]
[null,"!>Ź","/"]
["Suknia arcykapłańska","!>Ä","/"]
["31 Pod  efod zrobisz suknię, całą  z  fioletowej","!>Ć",null]
["purpury. 32 I będzie miała w środku otwór na głowę","!>É",null]
["i  obszywkę dokoła otworu, wykonaną przez  tkacza,","!>Ĺ",null]
["jak  przy  otworze pancerza, aby się nie rozdarła.","!>ĺ",null]
["33 Na  dolnych  jej  brzegach  dokoła  przyszyjesz","!>ô",null]
["jabłka  granatu  z fioletowej i czerwonej  purpury","!>ö",null]
["oraz  z  karmazynu, i dzwonki złote pomiędzy  nimi","!>Ľ",null]
["dokoła.","!>ľ",null]
["34 Dzwonek   złoty   i   jabłko   granatu   będą","!>Ś",null]
["następowały na przemian dokoła na dolnych  krajach","!>ś",null]
["sukni.  35 I będzie miał ją na sobie Aaron podczas","!>Ö",null]
["pełnienia służby, aby słyszano dźwięk*, gdy będzie","!>Ü",null]
["wchodził do Miejsca Świętego przed oblicze Pana  i","!>Ť",null]
["gdy będzie wychodził - aby nie umarł.","!>ť",null]
[null,"!>Ł","/"]
["Diadem na tiarze","!>×","/"]
["36 I  zrobisz  też diadem ze szczerego  złota  i","!>č",null]
["wyryjesz   na  nim,  jak  się  ryje  na  pieczęci:","!>á",null]
["\"Poświęcony dla Pana\". 37 I zwiążesz go sznurem  z","!>í",null]
["fioletowej purpury, tak żeby był na tiarze i  żeby","!>ó",null]
["na  przedniej stronie tiary był umieszczony.  38 I","!>ú",null]
["będzie on na czole Aarona, ponieważ Aaron poniesie","!>Ą",null]
["uchybienia  popełnione przy ofiarach,  które  będą","!>ą",null]
["składać  Izraelici,  i  przy  wszystkich  świętych","!>Ž",null]
["darach*.  A  będzie  na  jego  czole  ciągle   dla","!>ž",null]
["zjednania  mu  łaski w oczach  Pana.  39 I  utkasz","!>Ę",null]
["suknię z bisioru, i zrobisz tiarę z bisioru i pas,","!>ę",null]
["który będzie tkaniną wielobarwnie wyszywaną.","!>¬",null]
[null,"!>ź","/"]
["Odmienny ubiór kapłanów","!>Č","/"]
["40 Także  dla  synów  Aarona  zrobisz  tunikę  i","!>ş",null]
["uczynisz im pasy oraz mitry na cześć i ku ozdobie.","!>«",null]
["41 I  ubierzesz w nie twego brata Aarona  i  synów","!>»",null]
["jego razem z nim, namaścisz ich, wprowadzisz ich w","!>░",null]
["czynności  kapłańskie* i poświęcisz  ich,  aby  mi","!>▒",null]
["służyli  jako  kapłani. 42 I uczynisz  im  spodnie","!>▓",null]
["lniane,  aby  od bioder aż do goleni  okryli  nimi","!>│",null]
["nagość  ciała.  43 I będą je nosić  Aaron  i  jego","!>┤",null]
["synowie,   ile  razy  będą  wchodzić  do   Namiotu","!>Á",null]
["Spotkania  lub  będą zbliżać się  do  ołtarza  dla","!>Â",null]
["spełnienia  służby  w  Miejscu  Świętym,  aby  nie","!>Ě",null]
["ściągnęli na siebie grzechu i nie pomarli. To jest","!>Ş",null]
["rozporządzenie na wieki dla niego i  dla  potomków","!>╣",null]
["jego po nim.","!>║",null]
[null,"!>╗","/"]
["Konsekracja Aarona i jego synów","!>╝","/"]
["┌────┐ 01 W ten zaś sposób postąpisz, gdy będziesz","!>Ż",null]
["│ 29 │ wyświęcał*   ich   na  kapłanów:   weźmiesz","!>ż",null]
["└────┘ młodego cielca i dwa barany bez skazy, 02 i","!>┐",null]
["chleby    niekwaszone   i   placki    niekwaszone,","!>└",null]
["zaprawione oliwą przaśne chleby i przaśne placki i","!>┴",null]
["przaśne podpłomyki pomazane oliwą. Upieczesz je  z","!>┬",null]
["najczystszej mąki pszennej 03 i włożywszy je w ten","!>├",null]
["sam   kosz,   w   koszu  złożysz  je   na   ofiarę","!>─",null]
["jednocześnie z młodym cielcem i dwoma baranami.","!>┼",null]
["04 Aaronowi  zaś i synom jego rozkażesz  zbliżyć","!>Ă",null]
["się do wejścia do Namiotu Spotkania i obmyjesz ich","!>ă",null]
["wodą. 05 Potem weźmiesz szaty i ubierzesz Aarona w","!>╚",null]
["tunikę,   w   suknię,  w  efod,  w   pektorał,   i","!>╔",null]
["przymocujesz go przepaską efodu. 06 A włożywszy mu","!>╩",null]
["tiarę na głowę, umieścisz święty diadem na tiarze.","!>╦",null]
["07 Następnie  weźmiesz  olej  do  namaszczenia   i","!>╠",null]
["wylejesz go na jego głowę, i namaścisz go*.","!>═",null]
["08 Synom  też  jego  każesz  się  przybliżyć   i","!>╬",null]
["ubierzesz  ich  w tuniki 09 oraz przepaszesz  ich*","!>¤",null]
["pasem,  i  okryjesz  głowy ich mitrami,  i  będzie","!>đ",null]
["należało do nich kapłaństwo na mocy nieodwołalnego","!>Đ",null]
["prawa.  I  wprowadzisz  Aarona  i  jego  synów   w","!>Ď",null]
["czynności kapłańskie.","!>Ë",null]
["10 Potem  przyprowadzisz  młodego  cielca  przed","!>ď",null]
["Namiot  Spotkania, i położą Aaron i  jego  synowie","!>Ň",null]
["ręce  na  głowie* cielca. 11 I zabijesz  go  przed","!>Í",null]
["Panem   przy   wejściu   do   Namiotu   Spotkania.","!>Î",null]
["12 Wziąwszy zaś nieco krwi tego cielca,  namaścisz","!>ě",null]
["palcem  wskazującym rogi ołtarza,  a  resztę  krwi","!>┘",null]
["wylejesz  u  podstawy ołtarza.  13 A  pozbierawszy","!>┌",null]
["tłuszcz,   który  pokrywa  wnętrzności,   i   płat","!>█",null]
["tłuszczu, który jest na wątrobie, i obie nerki,  i","!>▄",null]
["tłuszcz,  który  jest  na  nich,  spalisz  to   na","!>Ţ",null]
["ołtarzu.  14 Lecz mięso cielca  i  jego  skórę,  i","!>Ů",null]
["mierzwę  spalisz  w  ogniu poza  obozem.  Jest  to","!>▀",null]
["ofiara za grzech*.","!>Ó",null]
["15 Weźmiesz  następnie  pierwszego   barana,   i","!>ß",null]
["położą  Aaron i synowie jego ręce na  głowie  tego","!>Ô",null]
["barana.   16 I  zabijesz  potem  tego  barana,   a","!>Ń",null]
["wziąwszy nieco jego krwi pokropisz ołtarz  dokoła.","!>ń",null]
["17 I  podzielisz  barana  na  części,  i  obmywszy","!>ň",null]
["wnętrzności jego i nogi położysz je na innych jego","!>Š",null]
["częściach  i  na głowie. 18 I spalisz całego  tego","!>š",null]
["barana na ołtarzu. Jest to ofiara całopalenia  dla","!>Ŕ",null]
["Pana, miła woń, ofiara spalana dla Pana.","!>Ú",null]
["19 A potem weźmiesz drugiego barana, Aaron zaś i","!>ŕ",null]
["jego  synowie  włożą  ręce  na  jego  głowę.  20 I","!>Ű",null]
["zabijesz  barana,  a  wziąwszy  nieco  jego   krwi","!>ý",null]
["namaścisz  nią  wierzch  prawego  ucha  Aarona   i","!>Ý",null]
["wierzch  prawego ucha jego synów i duże palce  ich","!>ţ",null]
["prawej  ręki  i  nogi,  i pokropisz  krwią  ołtarz","!>´",null]
["dokoła. 21 * I weźmiesz nieco krwi, która jest  na","!>­",null]
["ołtarzu,  i  oleju  do namaszczania,  i  pokropisz","!>˝",null]
["Aarona i jego szaty, i jego synów i ich szaty, aby","!>˛",null]
["był  poświęcony razem ze swymi szatami,  a  z  nim","!>ˇ",null]
["także  jego  synowie  i  szaty  jego  synów.  22 I","!>˘",null]
["weźmiesz  z  barana  tłuszcz  i  ogon,  i  tłuszcz","!>§",null]
["pokrywający  wnętrzności, i płat  tłuszczu,  który","!>÷",null]
["jest  na  wątrobie, i obie nerki i tłuszcz,  który","!>¸",null]
["jest  na  nich*,  i prawe udo, bo  to  jest  baran","!>°",null]
["[ofiary]  wyświęcenia.  23 [Weźmiesz]  też  bochen","!>¨",null]
["chleba i placek przyrządzony na oliwie i podpłomyk","!>˙",null]
["z   kosza   przaśników,  które  są  przed   Panem.","!>ű",null]
["24 Wszystko  to  położysz na dłonie  Aarona  i  na","!>Ř",null]
["dłonie  jego  synów,  i wykonasz  gest  kołysania*","!>ř",null]
["przed  Panem. 25 Weźmiesz to potem  z  ich  rąk  i","!>■",null]
["spalisz na ołtarzu nad całopaleniem jako miłą  woń","!> ",null]
["przed Panem. Jest to ofiara spalana dla Pana. 26 I","!?!",null]
["weźmiesz  mostek* z piersi barana ofiarowanego  na","!?\"",null]
["wyświęcenie Aarona, i wykonasz nim gest kołysania,","!?#",null]
["i przypadnie on tobie w udziale.","!?$",null]
["27 I   jako   rzecz  świętą  oddzielisz   mostek","!?%",null]
["kołysany  i  łopatkę podnoszoną,  i  to,  co  było","!?&",null]
["kołysane,  i  co było podnoszone*  z  barana  jako","!?'",null]
["ofiary  wyświęcenia oraz co się należy Aaronowi  i","!?(",null]
["co  się  należy  jego synom. 28 Ma to  przypaść  w","!?)",null]
["udziale  Aaronowi  i jego synom po  wieczne  czasy","!?*",null]
["jako  należność  od  Izraelitów.  Jest  to  bowiem","!?+",null]
["ofiara  podniesienia, a ofiara podniesienia należy","!?,",null]
["się  im  od Izraelitów z ofiar biesiadnych*,  jako","!?-",null]
["unoszona z nich dla Pana.","!?.",null]
["29 A szaty święte Aarona będą oddane po nim jego","!?/",null]
["synom, i będą w nie ubrani, gdy będą namaszczeni i","!?0",null]
["wprowadzani   w  czynności  kapłańskie.   30 Przez","!?1",null]
["siedem  dni  będzie je wdziewał ten z jego  synów,","!?2",null]
["który  zostanie po nim kapłanem i będzie  wchodził","!?3",null]
["do  Namiotu Spotkania, aby pełnić służbę w świętym","!?4",null]
["przybytku.","!?5",null]
["31 Weźmiesz też barana [z ofiary] wyświęcenia  i","!?6",null]
["ugotujesz  jego mięso w miejscu poświęconym.  32 I","!?7",null]
["będzie  spożywał Aaron i jego synowie mięso barana","!?8",null]
["i  chleb,  który  jest  w koszu  przy  wejściu  do","!?9",null]
["Namiotu  Spotkania. 33 I będą  jeść  to,  co  było","!?:",null]
["przebłaganiem  za  nich,  aby  ich  wprowadzić   w","!?;",null]
["czynności  kapłańskie i oddzielić  jako  świętych.","!?<",null]
["Nikt  zaś  z  niepowołanych nie będzie tego  jadł,","!?=",null]
["gdyż jest to rzecz święta. 34 A jeśli pozostało do","!?>",null]
["rana  coś  z  mięsa  [ofiary]  wyświęcenia  lub  z","!??",null]
["chleba,  wówczas należy to spalić w  ogniu  i  nie","!?@",null]
["można tego jeść, bo jest to rzecz święta.","!?A",null]
["35 I  postąpisz  z  Aaronem  i  z  synami   jego","!?B",null]
["zupełnie  tak, jak ci poleciłem: przez siedem  dni","!?C",null]
["będzie trwało wprowadzanie w czynności kapłańskie.","!?D",null]
["36 I  cielca na ofiarę za grzech złożysz każdego","!?E",null]
["dnia  na przebłaganie i przez tę ofiarę za  grzech","!?F",null]
["oczyścisz* ołtarz i namaścisz go, aby go uświęcić.","!?G",null]
["37 Przez  siedem dni będziesz czynił  przebłaganie","!?H",null]
["nad ołtarzem i będziesz go poświęcał, a stanie się","!?I",null]
["bardzo  święty, i cokolwiek dotknie  się  ołtarza,","!?J",null]
["będzie również święte.","!?K",null]
[null,"!?L","/"]
["Ofiara ustawiczna*","!?M","/"]
["38 A  oto  z czego będziesz składał ofiarę,  dwa","!?N",null]
["roczne    baranki   codziennie   i    ustawicznie.","!?O",null]
["39 Jednego  baranka ofiarujesz  rano,  a  drugiego","!?P",null]
["baranka  ofiarujesz o zmierzchu*. 40 Do pierwszego","!?Q",null]
["baranka  dodasz  dziesiątą część efy  najczystszej","!?R",null]
["mąki, zaprawionej czwartą częścią hinu wyciśniętej","!?S",null]
["oliwy,  a jako ofiarę płynną złożysz wino w ilości","!?T",null]
["czwartej   części  hinu.  41 A  drugiego   baranka","!?U",null]
["ofiarujesz  o  zmierzchu  z  taką  samą  ofiarą  z","!?V",null]
["pokarmów  i  taką samą ofiarą z płynów  jak  rano,","!?W",null]
["jako  miłą  woń na ofiarę spalaną dla Pana.  42 To","!?X",null]
["będzie  ustawiczna ofiara całopalenia  składana  z","!?Y",null]
["pokolenia   w  pokolenie  u  wejścia  do   Namiotu","!?Z",null]
["Spotkania  przed Panem, gdzie będę się spotykał  z","!?[",null]
["tobą,  aby  rozmawiać. 43 Tam będę się spotykał  z","!?\\",null]
["Izraelitami,  i to miejsce będzie uświęcone  przez","!?]",null]
["moją  chwałę.  44 I  poświęcę Namiot  Spotkania  i","!?^",null]
["ołtarz;  Aarona  i  jego synów  poświęcę,  aby  mi","!?_",null]
["służyli  jako  kapłani. 45 I będę mieszkał  pośród","!?`",null]
["Izraelitów i będę im Bogiem. 46 I poznają, że  Ja,","!?a",null]
["Pan,  jestem Bogiem, który wyprowadził was z ziemi","!?b",null]
["egipskiej  i  mieszkał pośród was, Ja,  Pan,  wasz","!?c",null]
["Bóg.","!?d",null]
[null,"!?e","/"]
["Inne przepisy o przybytku. Ołtarz kadzenia","!?f","/"]
["┌────┐ 01 Potem   wystawisz    ołtarz   z   drzewa","!?g",null]
["│ 30 │ akacjowego  dla spalania kadzidła.  02 Jego","!?h",null]
["└────┘ długość  będzie  wynosiła  jeden  łokieć  i","!?i",null]
["jeden łokieć jego szerokość. Będzie kwadratowy,  a","!?j",null]
["wysokości   będzie  miał  dwa   łokcie,   i   będą","!?k",null]
["wychodziły  z  niego  rogi.  03 I  przykryjesz  go","!?l",null]
["szczerym złotem, jego wierzch i jego boki  dokoła,","!?m",null]
["i jego rogi; uczynisz na nim złoty wieniec dokoła.","!?n",null]
["04 Poniżej zaś wieńca na dwóch bokach uczynisz dwa","!?o",null]
["pierścienie  na drążki, celem przenoszenia  go  na","!?p",null]
["nich. 05 A drążki te zrobisz z drzewa akacjowego i","!?q",null]
["pokryjesz  je  złotem. 06 Postawisz go  zaś  przed","!?r",null]
["zasłoną*, która wisi przed Arką Świadectwa,  przed","!?s",null]
["przebłagalnią,  która jest nad Świadectwem,  gdzie","!?t",null]
["będę  spotykał  się z tobą. 07 Każdego  zaś  ranka","!?u",null]
["będzie  spalał  Aaron na nim wonne  kadzidło,  gdy","!?v",null]
["będzie przysposabiał lampy do świecenia. 08 A  gdy","!?w",null]
["Aaron  zapali  o zmierzchu* lampy, zapali  również","!?x",null]
["kadzidło,  które będzie spalane ustawicznie  przed","!?y",null]
["Panem  poprzez  wszystkie wasze pokolenia.  09 Nie","!?z",null]
["możecie na nim ofiarować kadzidła świeckiego*  ani","!?{",null]
["też  składać  całopalenia, ani ofiary pokarmowej*.","!?|",null]
["Nie  możecie też na niego wylewać żadnej ofiary  z","!?}",null]
["płynów. 10 Na jego rogach winien Aaron raz w  roku","!?~",null]
["dokonać   obrzędu  przebłagalnego*  krwią  ofiary,","!?\u007f",null]
["która za grzech będzie złożona. Winien on też  raz","!?Ç",null]
["w  roku  dokonać na nim obrzędu przebłagalnego  za","!?ü",null]
["wasze  pokolenia.  Będzie  on  bardzo  święty  dla","!?é",null]
["Pana».","!?â",null]
[null,"!?ä","/"]
["Pogłówne","!?ů","/"]
["11 I  tak  powiedział Pan do  Mojżesza:  12 «Gdy","!?ć",null]
["będziesz  liczyć  Izraelitów,  by  dokonać  spisu,","!?ç",null]
["każdy  przy  spisie złoży za swe życie okup  Panu,","!?ł",null]
["aby  nie  spadło na nich nieszczęście*. 13 To  zaś","!?ë",null]
["winni dać podlegli spisowi: pół sykla, według wagi","!?Ő",null]
["przybytku*,  czyli dwadzieścia ger za jeden  sykl;","!?ő",null]
["pół   sykla  na  ofiarę  Panu.  14 Każdy  podległy","!?î",null]
["spisowi  z  synów  Izraela, mający  dwadzieścia  i","!?Ź",null]
["więcej  lat,  złoży tę ofiarę Panu. 15 Bogaty  nie","!?Ä",null]
["będzie  zwiększał,  a ubogi nie będzie  zmniejszał","!?Ć",null]
["wagi   pół  sykla,  aby  złożyć  ofiarę  Panu   na","!?É",null]
["przebłaganie  za  swe  życie.  16 A  wziąwszy   te","!?Ĺ",null]
["pieniądze   jako   przebłaganie   od   Izraelitów,","!?ĺ",null]
["obrócisz je na służbę w Namiocie Spotkania, i będą","!?ô",null]
["one na pamiątkę Izraelitom przed Panem jako ofiara","!?ö",null]
["zadośćuczynienia za ich życie».","!?Ľ",null]
[null,"!?ľ","/"]
["Kadź z brązu","!?Ś","/"]
["17 Tak   też   powiedział   Pan   do   Mojżesza:","!?ś",null]
["18 «Uczynisz  kadź z brązu, z podstawą  również  z","!?Ö",null]
["brązu, do obmyć, i umieścisz ją między przybytkiem","!?Ü",null]
["a  ołtarzem, i nalejesz do niej wody.  19 Aaron  i","!?Ť",null]
["jego  synowie  będą w niej obmywać  ręce  i  nogi.","!?ť",null]
["20 Zanim  wejdą  do Namiotu Spotkania,  muszą  się","!?Ł",null]
["obmyć w wodzie, aby nie pomarli. Tak samo, gdy się","!?×",null]
["będą  zbliżać do ołtarza, aby pełnić służbę i  aby","!?č",null]
["składać  ofiarę  spalaną dla Pana, 21 muszą  obmyć","!?á",null]
["ręce  i  nogi, aby nie pomarli. I będzie to  prawo","!?í",null]
["zawsze  obowiązywać  Aarona i  jego  potomstwo  po","!?ó",null]
["wszystkie czasy».","!?ú",null]
[null,"!?Ą","/"]
["Sporządzanie oleju i kadzidła","!?ą","/"]
["22 I  tak  powiedział Pan do  Mojżesza:  23 «Weź","!?Ž",null]
["sobie  najlepsze wonności: pięćset syklów  obficie","!?ž",null]
["płynącej  mirry*,  połowę tego, to  jest  dwieście","!?Ę",null]
["pięćdziesiąt syklów wonnego cynamonu i  tyleż,  to","!?ę",null]
["jest  dwieście pięćdziesiąt syklów wonnej trzciny,","!?¬",null]
["24 wreszcie  pięćset  syklów  kasji,  według  wagi","!?ź",null]
["przybytku,  oraz jeden hin oliwy  z  oliwek.  25 I","!?Č",null]
["uczynisz  z  tego  święty  olej  do  namaszczania.","!?ş",null]
["Będzie  to wonna maść, zrobiona tak, jak  to  robi","!?«",null]
["sporządzający wonności. Będzie to święty  olej  do","!?»",null]
["namaszczania. 26 I namaścisz nim Namiot  Spotkania","!?░",null]
["i  Arkę Świadectwa, 27 i stół oraz wszystkie  jego","!?▒",null]
["naczynia,   a   także   świecznik   z   wszystkimi","!?▓",null]
["przyrządami  należącymi do niego, ołtarz  kadzenia","!?│",null]
["28 i  ołtarz  całopalenia z tym wszystkim,  co  do","!?┤",null]
["niego  należy,  kadź  i jej podstawę,  29 aby  się","!?Á",null]
["stały  bardzo  święte; i stanie się święty  każdy,","!?Â",null]
["ktokolwiek  się  ich  dotknie.  30 Namaścisz   też","!?Ě",null]
["Aarona  i  jego  synów i poświęcisz  ich,  aby  Mi","!?Ş",null]
["służyli  jako  kapłani. 31 Do  Izraelitów  powiesz","!?╣",null]
["tak: \"To jest święty olej namaszczenia dla was*  i","!?║",null]
["dla  waszych pokoleń. 32 Nie wolno go  wylewać  na","!?╗",null]
["ciało  żadnego człowieka i nie wolno go sporządzać","!?╝",null]
["w  takim  połączeniu, gdyż jest  święty  i  święty","!?Ż",null]
["będzie dla was\". 33 Ktokolwiek zaś sporządziłby go","!?ż",null]
["w    takim   połączeniu   i   wylewałby   go    na","!?┐",null]
["niepowołanego,  winien  być  wykluczony  ze  swego","!?└",null]
["ludu».","!?┴",null]
["34 I znów powiedział Pan do Mojżesza: «Weź sobie","!?┬",null]
["wonności:  żywicę pachnącą, muszelki* i  galbanum*","!?├",null]
["pachnące, i czyste kadzidło, niech będą  w  równej","!?─",null]
["ilości.  35 Mieszając je uczynisz z tego  kadzidło","!?┼",null]
["wonne  -  zrobione tak, jak się  robi  wonności  -","!?Ă",null]
["posolone*, czyste, święte. 36 Zetrzesz na  proszek","!?ă",null]
["jego   części  i  położysz  przed  Świadectwem   w","!?╚",null]
["Namiocie Spotkania, gdzie Ja będę spotykał  się  z","!?╔",null]
["tobą,  i  będzie  to dla was rzecz bardzo  święta.","!?╩",null]
["37 Kadzidła   w  ten  sposób  przygotowanego   nie","!?╦",null]
["będziecie  robić dla siebie, gdyż poświęcone  jest","!?╠",null]
["ono dla Pana. 38 Ktokolwiek by zrobił podobne, aby","!?═",null]
["się  rozkoszować jego wonią, będzie wykluczony  ze","!?╬",null]
["swego ludu».","!?¤",null]
[null,"!?đ","/"]
["Wykonawcy robót","!?Đ","/"]
["┌────┐ 01 I   rzekł   Pan  do  Mojżesza:   02 «Oto","!?Ď",null]
["│ 31 │ wybrałem Besaleela, syna Uriego, syna Chura","!?Ë",null]
["└────┘ z pokolenia Judy. 03 I napełniłem go duchem","!?ď",null]
["Bożym*,   mądrością  i  rozumem,  i  umiejętnością","!?Ň",null]
["wykonywania      wszelkiego     rodzaju      prac,","!?Í",null]
["04 pomysłowością w pracach w złocie, w srebrze,  w","!?Î",null]
["brązie  05 i w rzeźbieniu kamieni do oprawy,  i  w","!?ě",null]
["rzeźbieniu  drzewa oraz wykonaniu  różnych  dzieł.","!?┘",null]
["06 A   dodam   mu  Oholiaba,  syna  Achisamaka   z","!?┌",null]
["pokolenia   Dana.   Napełniłem  umysł   wszystkich","!?█",null]
["rękodzielników mądrością, aby mogli wykonać to, co","!?▄",null]
["ci    rozkazałem:   07 Namiot   Spotkania,    Arkę","!?Ţ",null]
["Świadectwa, przebłagalnię, która jest na  niej,  i","!?Ů",null]
["wszystkie   sprzęty  przybytku,  08 i  stół   oraz","!?▀",null]
["wszystkie jego naczynia, świecznik z najczystszego","!?Ó",null]
["złota  i  wszystkie przyrządy należące  do  niego,","!?ß",null]
["ołtarz kadzenia, 09 ołtarz całopalenia i wszystkie","!?Ô",null]
["przyrządy należące do niego, kadź i jego podstawę,","!?Ń",null]
["10 święte szaty z drogocennej tkaniny* dla  Aarona","!?ń",null]
["kapłana  i  szaty dla jego synów,  do  sprawowania","!?ň",null]
["czynności  kapłańskich, 11 i olej do namaszczenia,","!?Š",null]
["i  kadzidło wonne do przybytku. Wszystko to  winni","!?š",null]
["uczynić według rozkazu, jaki otrzymałeś ode Mnie».","!?Ŕ",null]
[null,"!?Ú","/"]
["Szabat","!?ŕ","/"]
["12 Potem  tak rzekł Pan do Mojżesza: 13 «Powiedz","!?Ű",null]
["Izraelitom: Przestrzegajcie pilnie moich szabatów,","!?ý",null]
["gdyż to jest znak między Mną a wami dla wszystkich","!?Ý",null]
["waszych  pokoleń, by po tym można było poznać,  że","!?ţ",null]
["Ja  jestem  Pan,  który  was  uświęcam.  14 Przeto","!?´",null]
["zachowujcie  szabat,  który  winien  być  dla  was","!?­",null]
["świętością.  I ktokolwiek by go znieważył,  będzie","!?˝",null]
["ukarany śmiercią, i każdy, kto by wykonywał  pracę","!?˛",null]
["w  tym  dniu,  będzie wykluczony ze swojego  ludu.","!?ˇ",null]
["15 Przez sześć dni będzie się wykonywać pracę, ale","!?˘",null]
["dzień    siódmy   będzie   szabatem    odpoczynku,","!?§",null]
["poświęconym   Panu,   i  dlatego   ktokolwiek   by","!?÷",null]
["wykonywał pracę w dniu szabatu, winien być ukarany","!?¸",null]
["śmiercią.  16 Izraelici winni pilnie  przestrzegać","!?°",null]
["szabatu  jako  obowiązku  i  przymierza  wiecznego","!?¨",null]
["poprzez  pokolenia.  17 To będzie  znak  wiekuisty","!?˙",null]
["między Mną a Izraelitami, bo w sześciu dniach  Pan","!?ű",null]
["stworzył niebo i ziemię, a w siódmym dniu odpoczął","!?Ř",null]
["i wytchnął».","!?ř",null]
["18 Gdy  skończył rozmawiać z Mojżeszem na  górze","!?■",null]
["Synaj,  dał  mu  dwie tablice Świadectwa,  tablice","!? ",null]
["kamienne, napisane palcem Bożym.","!@!",null]
[null,"!@\"","\\"]
["ODSTĘPSTWO IZRAELA I ODNOWIENIE PRZYMIERZA","!@#","\\"]
[null,"!@$","/"]
["Kult złotego cielca*","!@%","/"]
["┌────┐ 01 A  gdy lud widział, że Mojżesz  opóźniał","!@&",null]
["│ 32 │ swój  powrót  z  góry,   zebrał  się  przed","!@'",null]
["└────┘ Aaronem i powiedział do niego:  «Uczyń  nam","!@(",null]
["boga, który by szedł przed nami, bo nie wiemy,  co","!@)",null]
["się  stało  z  Mojżeszem,  tym  mężem,  który  nas","!@*",null]
["wyprowadził    z   ziemi   egipskiej».    02 Aaron","!@+",null]
["powiedział im: «Pozdejmujcie złote kolczyki, które","!@,",null]
["są w uszach waszych żon, waszych synów i córek,  i","!@-",null]
["przynieście je do mnie». 03 I zdjął cały lud złote","!@.",null]
["kolczyki,  które miał w uszach,  i  zniósł  je  do","!@/",null]
["Aarona.  04 A  wziąwszy je z ich  rąk  nakazał  je","!@0",null]
["przetopić* i uczynić z tego posąg cielca  ulany  z","!@1",null]
["metalu.  I  powiedzieli: «Izraelu, oto  bóg  twój,","!@2",null]
["który  cię  wyprowadził z ziemi  egipskiej».  05 A","!@3",null]
["widząc to Aaron kazał postawić ołtarz przed nim  i","!@4",null]
["powiedział:  «Jutro  będzie  uroczystość  ku  czci","!@5",null]
["Pana».   06 Wstawszy   wcześnie   rano,   dokonali","!@6",null]
["całopalenia i złożyli ofiary biesiadne.  I  usiadł","!@7",null]
["lud, aby jeść i pić, i wstali, żeby się bawić.","!@8",null]
["07 Pan rzekł wówczas do Mojżesza: «Zstąp na dół,","!@9",null]
["bo    sprzeniewierzył   się   lud   twój,    który","!@:",null]
["wyprowadziłeś z ziemi egipskiej. 08 Bardzo  szybko","!@;",null]
["odwrócili  się  od drogi, którą  im  nakazałem,  i","!@<",null]
["utworzyli  sobie posąg cielca ulanego z  metalu  i","!@=",null]
["oddali  mu  pokłon, i złożyli mu  ofiary,  mówiąc:","!@>",null]
["\"Izraelu,  oto  twój bóg, który cię wyprowadził  z","!@?",null]
["ziemi egipskiej\"».","!@@",null]
["09 * I   jeszcze  powiedział  Pan  do  Mojżesza:","!@A",null]
["«Widzę,  że  lud ten jest ludem o twardym  karku*.","!@B",null]
["10 Zostaw Mnie przeto w spokoju, aby rozpalił  się","!@C",null]
["gniew  mój na nich. Chcę ich wyniszczyć, a  ciebie","!@D",null]
["uczynić wielkim ludem».","!@E",null]
["11 Mojżesz  jednak zaczął usilnie  błagać  Pana,","!@F",null]
["Boga  swego,  i  mówić: «Dlaczego,  Panie,  płonie","!@G",null]
["gniew    Twój   przeciw   ludowi   Twemu,    który","!@H",null]
["wyprowadziłeś  z  ziemi egipskiej  wielką  mocą  i","!@I",null]
["silną  ręką? 12 Czemu to mają mówić Egipcjanie:  W","!@J",null]
["złym zamiarze wyprowadził ich, chcąc ich wygubić w","!@K",null]
["górach  i  wygładzić z powierzchni  ziemi?  Odwróć","!@L",null]
["zapalczywość Twego gniewu i zaniechaj  zła,  jakie","!@M",null]
["chcesz   zesłać   na  Twój  lud.  13 Wspomnij   na","!@N",null]
["Abrahama,  Izaaka i Izraela*, Twoje sługi,  którym","!@O",null]
["przysiągłeś  na  samego siebie,  mówiąc  do  nich:","!@P",null]
["\"Uczynię  potomstwo wasze tak liczne  jak  gwiazdy","!@Q",null]
["niebieskie,  i całą ziemię, o której mówiłem,  dam","!@R",null]
["waszym   potomkom,  i  posiądą  ją   na   wieki\"».","!@S",null]
["14 Wówczas  to Pan zaniechał zła, jakie  zamierzał","!@T",null]
["zesłać na swój lud.","!@U",null]
["15 Mojżesz zaś zszedł z góry z dwiema  tablicami","!@V",null]
["Świadectwa w swym ręku, a tablice były zapisane na","!@W",null]
["obu  stronach,  zapisane na jednej  i  na  drugiej","!@X",null]
["stronie. 16 Tablice te były dziełem Bożym, a pismo","!@Y",null]
["na nich było pismem Boga, wyrytym na tablicach.","!@Z",null]
["17 A  Jozue,  usłyszawszy odgłos okrzyków  ludu,","!@[",null]
["powiedział  do  Mojżesza: «W obozie rozlegają  się","!@\\",null]
["okrzyki wojenne». 18 On zaś odpowiedział:","!@]",null]
["«To nie głos pieśni zwycięstwa","!@^",null]
["ani głos pieśni klęski,","!@_",null]
["lecz słyszę pieśni dwóch chórów*».","!@`",null]
["19 A  Mojżesz  zbliżył się  do  obozu  i  ujrzał","!@a",null]
["cielca   i  tańce.  Rozpalił  się  wówczas   gniew","!@b",null]
["Mojżesza  i rzucił z rąk swoich tablice i  potłukł","!@c",null]
["je  u podnóża góry. 20 A porwawszy cielca, którego","!@d",null]
["uczynili,  spalił  go  w ogniu,  starł  na  proch,","!@e",null]
["rozsypał w wodzie i kazał ją pić Izraelitom*. 21 I","!@f",null]
["powiedział Mojżesz do Aarona: «Cóż ci uczynił  ten","!@g",null]
["lud,  że sprowadziłeś na niego tak wielki grzech?»","!@h",null]
["22 Aaron  odpowiedział: «Niech  się  mój  pan  nie","!@i",null]
["unosi  na mnie gniewem, bo wiesz sam, że  ten  lud","!@j",null]
["jest  skłonny  do złego. 23 Powiedzieli  do  mnie:","!@k",null]
["\"Uczyń nam boga, który by szedł przed nami, bo nie","!@l",null]
["wiemy,  co  się stało z Mojżeszem,  z  tym  mężem,","!@m",null]
["który nas wyprowadził z ziemi egipskiej\". 24 Wtedy","!@n",null]
["rzekłem do nich: \"Kto ma złoto, niech je zdejmie z","!@o",null]
["siebie\". I złożyli mi je, i wrzuciłem je w  ogień,","!@p",null]
["i tak powstał cielec».","!@q",null]
["25 I   ujrzał   Mojżesz,   że   lud   stał   się","!@r",null]
["nieokiełznany,  gdyż Aaron wodze  mu  popuścił  na","!@s",null]
["pośmiewisko wobec nieprzyjaciół. 26 Zatrzymał  się","!@t",null]
["Mojżesz  w  bramie obozu i zawołał: «Kto  jest  za","!@u",null]
["Panem,  do  mnie!»  A wówczas przyłączyli  się  do","!@v",null]
["niego wszyscy synowie Lewiego. 27 I rzekł do nich:","!@w",null]
["«Tak  mówi  Pan, Bóg Izraela: \"Każdy z  was  niech","!@x",null]
["przypasze  miecz  do  boku.  Przejdźcie  tam  i  z","!@y",null]
["powrotem  od  jednej bramy w obozie do  drugiej  i","!@z",null]
["zabijajcie:   kto   swego   brata,    kto    swego","!@{",null]
["przyjaciela,  kto  swego  krewnego\"».   28 Synowie","!@|",null]
["Lewiego uczynili według rozkazu Mojżesza, i zabito","!@}",null]
["w tym dniu około trzech tysięcy mężów*. 29 Mojżesz","!@~",null]
["powiedział wówczas do nich: «Poświęciliście*  ręce","!@\u007f",null]
["dla Pana, ponieważ każdy z was był przeciw swojemu","!@Ç",null]
["synowi,  przeciw swemu bratu. Oby Pan użyczył  wam","!@ü",null]
["dzisiaj błogosławieństwa!»","!@é",null]
["30 Nazajutrz zaś tak powiedział Mojżesz do ludu:","!@â",null]
["«Popełniliście ciężki grzech; ale teraz wstąpię do","!@ä",null]
["Pana, może otrzymam przebaczenie waszego grzechu».","!@ů",null]
["31 I  poszedł Mojżesz do Pana, i powiedział:  «Oto","!@ć",null]
["niestety  lud ten dopuścił się wielkiego  grzechu,","!@ç",null]
["gdyż  uczynił  sobie  boga ze  złota.  32 Przebacz","!@ł",null]
["jednak  im  ten grzech! A jeśli nie, to wymaż  mię","!@ë",null]
["natychmiast  z  Twej  księgi,  którą  napisałeś*».","!@Ő",null]
["33 Pan powiedział do Mojżesza: «Tylko tego,  który","!@ő",null]
["zgrzeszył  przeciw Mnie, wymażę  z  mojej  księgi.","!@î",null]
["34 Idź   teraz  i  prowadź  ten  lud,   gdzie   ci","!@Ź",null]
["rozkazałem, a mój anioł pójdzie przed  tobą.  A  w","!@Ä",null]
["dniu  mojej  kary ukarzę ich za ich grzech».  35 I","!@Ć",null]
["rzeczywiście  Pan  ukarał lud za  to,  że  uczynił","!@É",null]
["sobie  złotego  cielca, wykonanego pod  kierunkiem","!@Ĺ",null]
["Aarona.","!@ĺ",null]
["┌────┐ 01 Potem zaś rzekł  Pan do Mojżesza: «Idź i","!@ô",null]
["│ 33 │ wyrusz stąd ty i lud, który wyprowadziłeś z","!@ö",null]
["└────┘ ziemi egipskiej, do ziemi, którą  obiecałem","!@Ľ",null]
["pod przysięgą Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi tymi","!@ľ",null]
["słowami:  Dam  ją  twojemu potomstwu.  02 I  wyślę","!@Ś",null]
["przed   tobą   anioła,  i  wypędzę   Kananejczyka,","!@ś",null]
["Amorytę,  Chetytę, Peryzzytę, Chiwwitę i Jebusytę.","!@Ö",null]
["03 I <zaprowadzę cię> do ziemi opływającej w mleko","!@Ü",null]
["i  miód,  ale  sam nie pójdę z tobą,  by  cię  nie","!@Ť",null]
["wytępić po drodze, ponieważ jesteś ludem o twardym","!@ť",null]
["karku».   04 A   lud  słysząc  te  twarde   słowa,","!@Ł",null]
["przywdział  żałobę  i nie włożył  ozdób  swych  na","!@×",null]
["siebie.  05 Wtedy rzekł Pan do Mojżesza:  «Powiedz","!@č",null]
["Izraelitom:  Jesteście ludem o  twardym  karku,  i","!@á",null]
["jeślibym  przez jedną chwilę szedł pośród  ciebie,","!@í",null]
["zgładziłbym cię. Odrzuć przeto ozdoby  twe,  a  Ja","!@ó",null]
["zobaczę,  co  mam  uczynić z  tobą».  06 Izraelici","!@ú",null]
["zdjęli  z  siebie  ozdoby przed odejściem  z  góry","!@Ą",null]
["Horeb.","!@ą",null]
["07 Mojżesz  zaś  wziął namiot  i  rozbił  go  za","!@Ž",null]
["obozem,   i   nazwał  go  Namiotem  Spotkania.   A","!@ž",null]
["ktokolwiek  chciał się zwrócić do Pana,  szedł  do","!@Ę",null]
["Namiotu  Spotkania, który był poza obozem.  08 Ile","!@ę",null]
["zaś razy Mojżesz szedł do namiotu, cały lud stawał","!@¬",null]
["przy  wejściu  do  swych  namiotów  i  patrzał  na","!@ź",null]
["Mojżesza,  aż wszedł do namiotu. 09 Ile  zaś  razy","!@Č",null]
["Mojżesz wszedł do namiotu, zstępował słup obłoku i","!@ş",null]
["stawał  u  wejścia  do  namiotu,  i  wtedy   [Pan]","!@«",null]
["rozmawiał  z  Mojżeszem. 10 Cały lud  widział,  że","!@»",null]
["słup obłoku stawał u wejścia do namiotu. Cały  lud","!@░",null]
["stawał  i każdy oddawał pokłon u wejścia do  swego","!@▒",null]
["namiotu.  11 A Pan rozmawiał z Mojżeszem twarzą  w","!@▓",null]
["twarz,  jak  się  rozmawia z  przyjacielem.  Potem","!@│",null]
["wracał  Mojżesz do obozu, sługa zaś  jego,  Jozue,","!@┤",null]
["syn  Nuna, młodzieniec, nie oddalał się z  wnętrza","!@Á",null]
["namiotu.","!@Â",null]
[null,"!@Ě","/"]
["Modlitwa Mojżesza","!@Ş","/"]
["12 Mojżesz rzekł znów do Pana: «Oto  kazałeś  mi","!@╣",null]
["wyprowadzić  ten  lud, a nie pouczyłeś  mię,  kogo","!@║",null]
["poślesz  ze  mną, a jednak powiedziałeś  do  mnie:","!@╗",null]
["\"Znam   cię  po  imieniu  i  jestem  ci  łaskawy\".","!@╝",null]
["13 Jeśli darzysz mnie życzliwością, daj mi  poznać","!@Ż",null]
["Twoje  zamiary, abym poznał żeś mi  łaskawy.  Zważ","!@ż",null]
["także,  że  ten naród jest Twoim ludem».  14 [Pan]","!@┐",null]
["powiedział: «Jeśli Ja osobiście pójdę, czy to  cię","!@└",null]
["zadowoli?»*  15 Mojżesz rzekł  wtedy:  «Jeśli  nie","!@┴",null]
["pójdziesz sam, to raczej zakaż nam wyruszać  stąd.","!@┬",null]
["16 Po  czym  poznam, ja i lud mój, że darzysz  nas","!@├",null]
["łaskawością,  jeśli  nie po tym,  że  pójdziesz  z","!@─",null]
["nami, gdyż przez to będziemy wyróżnieni ja i  Twój","!@┼",null]
["lud  spośród  wszystkich  narodów,  które  są   na","!@Ă",null]
["ziemi?»  17 Pan odpowiedział Mojżeszowi:  «Uczynię","!@ă",null]
["to,  o  co prosisz, ponieważ jestem ci łaskawy,  a","!@╚",null]
["znam cię po imieniu».","!@╔",null]
["18 I rzekł [Mojżesz]: «Spraw, abym ujrzał  Twoją","!@╩",null]
["chwałę». 19 [Pan] odpowiedział: «Ja ukażę  ci  mój","!@╦",null]
["majestat i ogłoszę przed tobą imię Pana,  gdyż  Ja","!@╠",null]
["wyświadczam łaskę, komu chcę, i miłosierdzie, komu","!@═",null]
["Mi  się  podoba». 20 I znowu rzekł: «Nie  będziesz","!@╬",null]
["mógł  oglądać mojego oblicza, gdyż żaden  człowiek","!@¤",null]
["nie  może  oglądać mojego oblicza i pozostać  przy","!@đ",null]
["życiu». 21 I rzekł jeszcze Pan: «Oto miejsce  obok","!@Đ",null]
["Mnie,  stań przy skale. 22 Gdy przechodzić  będzie","!@Ď",null]
["moja  chwała, postawię cię w rozpadlinie  skały  i","!@Ë",null]
["położę  rękę moją na tobie, aż przejdę.  23 A  gdy","!@ď",null]
["cofnę  rękę,  ujrzysz Mnie z  tyłu,  lecz  oblicza","!@Ň",null]
["mojego tobie nie ukażę».","!@Í",null]
[null,"!@Î","/"]
["Odnowienie przymierza","!@ě","/"]
["┌────┐ 01 Pan  rzekł do Mojżesza: «Wyciosaj  sobie","!@┘",null]
["│ 34 │ dwie   tablice   z   kamienia  podobne   do","!@┌",null]
["└────┘ pierwszych, a na tych tablicach wypisz znów","!@█",null]
["słowa,  jakie były na pierwszych tablicach,  które","!@▄",null]
["potłukłeś. 02 Bądź gotów jutro rano wstąpić  zaraz","!@Ţ",null]
["na  górę  Synaj. I zaczekasz na Mnie  na  wierzchu","!@Ů",null]
["góry.  03 Nikt nie może wstąpić z tobą i nikt  nie","!@▀",null]
["może  się  pokazać  na górze. Również  mniejsze  i","!@Ó",null]
["większe  bydło  nie może wypasać się  na  zboczach","!@ß",null]
["góry».  04 Mojżesz wyciosał dwie tablice  kamienne","!@Ô",null]
["jak pierwsze, a wstawszy rano wstąpił na górę, jak","!@Ń",null]
["mu nakazał Pan, i wziął do rąk tablice kamienne.","!@ń",null]
["05 A Pan zstąpił w obłoku, i [Mojżesz] zatrzymał","!@ň",null]
["się   koło  Niego,  i  wypowiedział  imię   Jahwe.","!@Š",null]
["06 Przeszedł  Pan  przed  jego  oczyma  i  wołał*:","!@š",null]
["«Jahwe,   Jahwe,  Bóg  miłosierny   i   litościwy,","!@Ŕ",null]
["cierpliwy,    bogaty   w   łaskę    i    wierność,","!@Ú",null]
["07 zachowujący  swą  łaskę w tysiączne  pokolenia,","!@ŕ",null]
["przebaczający  niegodziwość, niewierność,  grzech,","!@Ű",null]
["lecz  nie  pozostawiający  go  bez  ukarania,  ale","!@ý",null]
["zsyłający  kary za niegodziwość ojców na  synów  i","!@Ý",null]
["wnuków  aż  do  trzeciego i czwartego  pokolenia».","!@ţ",null]
["08 I natychmiast skłonił się Mojżesz aż do ziemi i","!@´",null]
["oddał  pokłon,  09 mówiąc:  «Jeśli  darzysz   mnie","!@­",null]
["życzliwością,  Panie, [to proszę],  niech  pójdzie","!@˝",null]
["Pan  w pośród nas. Jest to wprawdzie lud o twardym","!@˛",null]
["karku, ale przebaczysz winy nasze i grzechy  nasze","!@ˇ",null]
["i uczynisz nas swoim dziedzictwem».","!@˘",null]
["10 Pan odpowiedział: «Oto Ja zawieram przymierze","!@§",null]
["wobec całego ludu twego i uczynię cuda, jakich nie","!@÷",null]
["było  na całej ziemi i u żadnych narodów, i  ujrzy","!@¸",null]
["cały  lud,  wśród  którego przebywasz,  że  dzieła","!@°",null]
["Pana,  które  Ja  uczynię  z  tobą,  są  straszne.","!@¨",null]
["11 Przestrzegaj   tego,  co   Ja   dzisiaj   tobie","!@˙",null]
["rozkazuję,  a  Ja  wypędzę  przed  tobą   Amorytę,","!@ű",null]
["Kananejczyka,  Chetytę,  Peryzzytę,   Chiwwitę   i","!@Ř",null]
["Jebusytę.  12 Strzeż się zawierania  przymierza  z","!@ř",null]
["mieszkańcami  kraju, do którego idziesz,  aby  się","!@■",null]
["nie stali sidłem pośród was. 13 Natomiast zburzcie","!@ ",null]
["ich ołtarze, skruszcie czczone przez nich stele  i","!A!",null]
["wyrąbcie aszery.","!A\"",null]
["14 Nie będziesz oddawał pokłonu bogu obcemu,  bo","!A#",null]
["Pan  ma na imię Zazdrosny: jest Bogiem zazdrosnym.","!A$",null]
["15 Nie będziesz zawierał przymierzy z mieszkańcami","!A%",null]
["tego  kraju,  aby,  gdy będą uprawiać  nierząd*  z","!A&",null]
["bogami  obcymi i składać ofiary bogom  swoim,  nie","!A'",null]
["zaprosili  cię  do spożywania z ich  ofiary.  16 A","!A(",null]
["także  nie możesz brać ich córek za żony dla swych","!A)",null]
["synów,   aby  one,  uprawiając  nierząd  z  obcymi","!A*",null]
["bogami, nie przywiodły twoich synów do nierządu  z","!A+",null]
["bogami obcymi. 17 Nie uczynisz sobie bogów ulanych","!A,",null]
["z  metalu.  18 Zachowaj Święto  Przaśników;  przez","!A-",null]
["siedem dni będziesz jadł chleby przaśne, jak to ci","!A.",null]
["poleciłem.  A  uczynisz to  w  czasie  oznaczonym,","!A/",null]
["czyli  w  miesiącu  Abib, gdyż wtedy  wyszedłeś  z","!A0",null]
["Egiptu. 19 Wszystko pierworodne do Mnie należy,  a","!A1",null]
["także  pierworodny samiec* z bydła, wołów i owiec.","!A2",null]
["20 Pierworodnego zaś osła wykupisz głową  owcy,  a","!A3",null]
["jeślibyś  nie wykupił, złamiesz mu kark.  Wykupisz","!A4",null]
["też  pierworodnego syna swego,  i  nie  wolno  się","!A5",null]
["ukazać  przede Mną z pustymi rękami. 21 Sześć  dni","!A6",null]
["pracować będziesz, a w dniu siódmym odpoczywaj tak","!A7",null]
["w  czasie  orki,  jak w czasie żniwa.  22 Będziesz","!A8",null]
["obchodził   Święto   Tygodni,   pierwocin,   żniwa","!A9",null]
["pszenicy  i  Święto  Zbiorów*  przy  końcu   roku.","!A:",null]
["23 Trzy  razy  w  roku  ukażą  się  wszyscy   twoi","!A;",null]
["mężczyźni przed obliczem Pana, Boga Izraela. 24 Ja","!A<",null]
["bowiem  wypędzę narody sprzed ciebie  i  rozszerzę","!A=",null]
["twoje  granice, i nikt nie będzie napadał na  twój","!A>",null]
["kraj,  gdy  ty  trzy  razy w roku  pójdziesz,  aby","!A?",null]
["pokazać  się  przed  obliczem  Pana,  Boga  twego.","!A@",null]
["25 Krwi moich ofiar nie powinieneś składać razem z","!AA",null]
["kwaszonym  chlebem, i nic z ofiary paschalnej  nie","!AB",null]
["powinno  pozostać na drugi dzień.  26 Najlepsze  z","!AC",null]
["pierwocin ziemi twojej winieneś przynieść do  domu","!AD",null]
["Pana, twego Boga. Nie będziesz gotował koźlęcia  w","!AE",null]
["mleku jego matki*».","!AF",null]
["27 Pan  rzekł  do  Mojżesza:  «Zapisz  sobie  te","!AG",null]
["słowa,   gdyż  na  podstawie  tych  słów  zawarłem","!AH",null]
["przymierze  z  tobą i z Izraelem».  28 I  był  tam","!AI",null]
["[Mojżesz]  u  Pana czterdzieści dni i czterdzieści","!AJ",null]
["nocy, i nie jadł chleba, i nie pił wody. I napisał","!AK",null]
["na tablicach słowa przymierza - Dziesięć Słów.","!AL",null]
["29 Gdy  Mojżesz zstępował z góry Synaj z  dwiema","!AM",null]
["tablicami  Świadectwa  w ręku,  nie  wiedział,  że","!AN",null]
["skóra   na  jego  twarzy  promieniała*  na  skutek","!AO",null]
["rozmowy   z   Panem.  30 Gdy  Aaron  i   Izraelici","!AP",null]
["zobaczyli Mojżesza z dala i ujrzeli, że  skóra  na","!AQ",null]
["jego  twarzy  promienieje,  bali  się  zbliżyć  do","!AR",null]
["niego.  31 A  gdy Mojżesz ich przywołał,  Aaron  i","!AS",null]
["wszyscy przywódcy zgromadzenia przyszli do  niego,","!AT",null]
["a  Mojżesz  rozmawiał  z nimi.  32 Potem  przyszli","!AU",null]
["także   Izraelici,  a  on  dawał   im   polecenia,","!AV",null]
["powierzone  mu  przez Pana na górze Synaj.  33 Gdy","!AW",null]
["Mojżesz  zakończył z nimi rozmowę, nałożył zasłonę","!AX",null]
["na   twarz.  34 Ilekroć  Mojżesz  wchodził   przed","!AY",null]
["oblicze  Pana na rozmowę z Nim, zdejmował  zasłonę","!AZ",null]
["aż   do   wyjścia.  Gdy  zaś  wyszedł,   opowiadał","!A[",null]
["Izraelitom to, co mu Pan rozkazał. 35 I  wtedy  to","!A\\",null]
["Izraelici   mogli  widzieć  twarz   Mojżesza,   że","!A]",null]
["promienieje  skóra na twarzy Mojżesza.  A  Mojżesz","!A^",null]
["znów nakładał zasłonę na twarz, póki nie wszedł na","!A_",null]
["rozmowę z Nim.","!A`",null]
[null,"!Aa","\\"]
["WYKONANIE PRZEPISÓW O ZORGANIZOWANIU KULTU","!Ab","\\"]
[null,"!Ac","/"]
["Pouczenie Izraelitów o przepisach kultu","!Ad","/"]
["┌────┐ 01 Mojżesz    zebrał   całe    zgromadzenie","!Ae",null]
["│ 35 │ Izraelitów  i powiedział do nich: «Oto,  co","!Af",null]
["└────┘ Pan  nakazał  wam  wypełnić:  02 Sześć  dni","!Ag",null]
["będziesz wykonywał pracę, ale dzień siódmy  będzie","!Ah",null]
["dla  was  świętym  szabatem odpoczynku  dla  Pana;","!Ai",null]
["ktokolwiek  zaś  pracowałby w  tym  dniu,  ma  być","!Aj",null]
["ukarany śmiercią. 03 Nie będziecie rozpalać  ognia","!Ak",null]
["w dniu szabatu w waszych mieszkaniach».","!Al",null]
["04 Tak  przemówił następnie  Mojżesz  do  całego","!Am",null]
["zgromadzenia  Izraelitów:  «Oto  co  nakazał   Pan","!An",null]
["mówiąc:  05 \"Dajcie  z  dóbr  waszych  daninę  dla","!Ao",null]
["Pana\".  Każdy więc, którego skłoni do tego  serce,","!Ap",null]
["winien  złożyć jako daninę dla Pana złoto, srebro,","!Aq",null]
["brąz,  06 purpurę fioletową i czerwoną,  karmazyn,","!Ar",null]
["bisior   oraz   sierść  kozią,  07 baranie   skóry","!As",null]
["barwione na czerwono i skóry delfinów oraz  drzewo","!At",null]
["akacjowe,  08 oliwę  do  świecznika,  wonności  do","!Au",null]
["wyrobu  oleju namaszczania i pachnących  kadzideł,","!Av",null]
["09 kamienie  onyksowe i inne drogie  kamienie  dla","!Aw",null]
["ozdobienia  efodu i pektorału. 10 Każdy uzdolniony","!Ax",null]
["z was winien przyjść i wykonać to, co Pan nakazał,","!Ay",null]
["11 to  jest  przybytek i jego namiot,  przykrycia,","!Az",null]
["kółka,   deski,  poprzeczki,  słupy  i   podstawy;","!A{",null]
["12 arkę z drążkami, przebłagalnię i okrywającą  ją","!A|",null]
["zasłonę; 13 stół z drążkami i z należącym do niego","!A}",null]
["sprzętem  oraz chlebem pokładnym; 14 świecznik  do","!A~",null]
["oświetlenia  z  należącymi do niego  sprzętami,  z","!A\u007f",null]
["lampami  oraz  z  oliwą  do  świecenia;  15 ołtarz","!AÇ",null]
["kadzenia   z  drążkami,  olejek  do  namaszczania,","!Aü",null]
["pachnące   kadzidło  i  zasłonę  na   wejście   do","!Aé",null]
["przybytku;  16 ołtarz całopalenia z  jego  brązową","!Aâ",null]
["kratą, z drążkami i należącymi do niego sprzętami,","!Aä",null]
["kadź  z jej podstawą; 17 zasłony dziedzińca i jego","!Aů",null]
["słupy,  i  podstawy,  i  zasłonę  na  wejście   do","!Ać",null]
["dziedzińca;   18 paliki   przybytku    i    paliki","!Aç",null]
["dziedzińca   z  powrozami  do  nich;  19 szaty   z","!Ał",null]
["drogocennej tkaniny do służby w świętym przybytku,","!Aë",null]
["święte  szaty dla Aarona kapłana i szaty dla  jego","!AŐ",null]
["synów, dla sprawowania czynności kapłańskich».","!Aő",null]
["20 Potem całe zgromadzenie Izraelitów odeszło od","!Aî",null]
["Mojżesza. 21 Wnet jednak wszyscy, których skłoniło","!AŹ",null]
["serce  i duch ochoczy, przynieśli daninę dla  Pana","!AÄ",null]
["na budowę Namiotów Spotkania i na wszelką służbę w","!AĆ",null]
["nim, oraz na święte szaty. 22 Przyszli mężczyźni i","!AÉ",null]
["kobiety,   wszyscy  ochoczego  serca,   przynosząc","!AĹ",null]
["spinki,   kolczyki,  pierścienie,   naszyjniki   i","!Aĺ",null]
["wszelkie przedmioty ze złota; wszyscy złożyli Panu","!Aô",null]
["dary  ze  złota  dokonując gestu kołysania*.  23 A","!Aö",null]
["także  fioletową  i  czerwoną  purpurę,  karmazyn,","!AĽ",null]
["bisior  i sierść kozią, baranie skóry barwione  na","!Aľ",null]
["czerwono  i  skóry  delfinów  przynosili  wszyscy,","!AŚ",null]
["którzy  je znaleźli u siebie. 24 Każdy, kto chciał","!Aś",null]
["złożyć  daninę ze srebra czy brązu,  przynosił  tę","!AÖ",null]
["daninę  dla  Pana,  a  każdy kto  posiadał  drzewo","!AÜ",null]
["akacjowe  przydatne  na  coś  do  świętej  służby,","!AŤ",null]
["przynosił  je  również. 25 Wszystkie  zaś  kobiety","!Ať",null]
["biegłe  w tej pracy przędły własnoręcznie  przędzę","!AŁ",null]
["na  fioletową  i  czerwoną  purpurę,  karmazyn   i","!A×",null]
["bisior. 26 A wszystkie kobiety, które skłoniło  do","!Ač",null]
["tego   serce,  przędły  umiejętnie  sierść  kozią.","!Aá",null]
["27 Książęta  zaś  przynieśli kamienie  onyksowe  i","!Aí",null]
["inne  drogie  kamienie  dla  ozdobienia  efodu   i","!Aó",null]
["pektorału,  28 a  ponadto  wonności  i  oliwę   do","!Aú",null]
["świecznika  i  do  wyrobu  oleju  namaszczania   i","!AĄ",null]
["pachnącego    kadzidła.   29 Wszyscy    Izraelici,","!Aą",null]
["mężczyźni  i  kobiety, których skłoniło  serce  do","!AŽ",null]
["składania  darów niezbędnych do wykonywania  tego,","!Až",null]
["co   Pan   nakazał   wykonać  przez   pośrednictwo","!AĘ",null]
["Mojżesza, przynieśli to dla Pana dobrowolnie.","!Aę",null]
["30 Wówczas Mojżesz przemówił do Izraelitów: «Oto","!A¬",null]
["Pan  powołał imiennie Besaleela, syna Uriego, syna","!Aź",null]
["Chura  z  pokolenia Judy, 31 i napełnił go  duchem","!AČ",null]
["Bożym,  mądrością, rozumem, wiedzą  i  znajomością","!Aş",null]
["wszelkiego rzemiosła, 32 by obmyślił plany robót w","!A«",null]
["złocie,  w  srebrze, w brązie,  33 oraz  prac  nad","!A»",null]
["przystosowaniem kamieni do ozdoby  i  nad  obróbką","!A░",null]
["drzewa    potrzebnego   do   wykonania   wszelkich","!A▒",null]
["zamierzonych   dzieł.  34 Dał  mu   też   zdolność","!A▓",null]
["pouczania   innych,   jak  i  Oholiabowi,   synowi","!A│",null]
["Achisamaka  z  pokolenia  Dana.  35 Napełnił   ich","!A┤",null]
["mądrością  umysłu  do  wykonania  wszelkich  prac,","!AÁ",null]
["zarówno  kamieniarskich,  jak  i  tkackich,   oraz","!AÂ",null]
["barwienia   fioletowej   i   czerwonej    purpury,","!AĚ",null]
["karmazynu,  bisioru, a wreszcie  zwyczajnych  prac","!AŞ",null]
["tkackich,   tak   że   mogą  sporządzać   wszelkie","!A╣",null]
["przedmioty, a zarazem obmyślać ich plany.","!A║",null]
["┌────┐ 01 Basaleel,   Oholiab  i  wszyscy   biegli","!A╗",null]
["│ 36 │ mężczyźni, którym Pan dał mądrość, rozum do","!A╝",null]
["└────┘ poznania,  niech  wykonają  wszelkie  prace","!AŻ",null]
["przy  budowie świętego przybytku według wszystkich","!Aż",null]
["nakazów Pana».","!A┐",null]
["02 Następnie wezwał Mojżesz Besaleela,  Oholiaba","!A└",null]
["i  wszystkich biegłych w rzemiośle, których  serce","!A┴",null]
["obdarzył  Pan mądrością, wszystkich tych,  których","!A┬",null]
["serce skłaniało, aby pójść do pracy nad wykonaniem","!A├",null]
["dzieła.  03 Ci  zaś przyjęli od Mojżesza  wszelkie","!A─",null]
["daniny,  jakie znieśli Izraelici na dzieło  budowy","!A┼",null]
["świętego   przybytku,  aby  je  wykonać;   ponadto","!AĂ",null]
["znosili  im każdego dnia dalsze, dobrowolne  dary.","!Aă",null]
["04 Wtedy  przyszli  jak jeden mąż  wszyscy  biegli","!A╚",null]
["rzemieślnicy,  wykonujący  wszelkie   prace   przy","!A╔",null]
["budowie świętego przybytku, każdy od swojej pracy,","!A╩",null]
["którą wykonywał, 05 i tak powiedzieli do Mojżesza:","!A╦",null]
["«Lud  przynosi  o  wiele więcej  niż  potrzeba  do","!A╠",null]
["wykonania   prac,  które  Pan  nakazał   wykonać».","!A═",null]
["06 Wówczas Mojżesz wydał rozkaz, który ogłoszono w","!A╬",null]
["obozie: «Ani mężczyźni, ani kobiety niech już  nie","!A¤",null]
["znoszą darów na święty przybytek». Zaprzestał więc","!Ađ",null]
["lud   znoszenia  darów.  07 Mieli   bowiem   dosyć","!AĐ",null]
["wszystkiego do wykonania wszelkich prac,  a  nawet","!AĎ",null]
["wiele zbywało.","!AË",null]
[null,"!Aď","/"]
["Budowa przybytku i jego sprzętów","!AŇ","/"]
["08 Wszyscy   najbieglejsi  spośród   pracowników","!AÍ",null]
["wybudowali   przybytek  z  dziesięciu   tkanin   z","!AÎ",null]
["kręconego   bisioru,  z  fioletowej  i   czerwonej","!Aě",null]
["purpury, z karmazynu, z cherubami wyszytymi  przez","!A┘",null]
["biegłego tkacza. 09 Długość poszczególnych  tkanin","!A┌",null]
["wynosiła  dwadzieścia  osiem  łokci,  a  szerokość","!A█",null]
["cztery   łokcie;  wszystkie  zaś   tkaniny   miały","!A▄",null]
["jednakowe wymiary. 10 Pięć tkanin było powiązanych","!AŢ",null]
["ze sobą jedna z drugą, podobnie drugie pięć tkanin","!AŮ",null]
["było  powiązanych  jedna z drugą.  11 I  przyszyto","!A▀",null]
["wstążki  z  fioletowej purpury na brzegach  jednej","!AÓ",null]
["tkaniny,  gdzie  winna  być  spięta,  i  tak   też","!Aß",null]
["uczyniono  na  brzegach ostatniej  tkaniny,  gdzie","!AÔ",null]
["winna    być   spięta.   12 Pięćdziesiąt   wstążek","!AŃ",null]
["przyszyli do jednej tkaniny i pięćdziesiąt wstążek","!Ań",null]
["do  drugiej  tkaniny  w miejscu,  gdzie  mają  być","!Aň",null]
["spięte,  tak  iż wstążki były przyszyte  naprzeciw","!AŠ",null]
["siebie.  13 Ponadto przyszyli pięćdziesiąt złotych","!Aš",null]
["kółek i związali tkaniny za pomocą tych kółek, tak","!AŔ",null]
["że przybytek stanowił jedną całość.","!AÚ",null]
["14 Zrobiono  również nakrycia z  koziej  sierści","!Aŕ",null]
["dla   przybytku,  a  uczynili  jedenaście  nakryć.","!AŰ",null]
["15 Długość  jednego nakrycia wynosiła  trzydzieści","!Aý",null]
["łokci, a szerokość jednego nakrycia cztery łokcie,","!AÝ",null]
["i  te  jedenaście nakryć miały jednakowe  wymiary.","!Aţ",null]
["16 Powiązano  ze  sobą  pięć  nakryć   osobno,   a","!A´",null]
["pozostałe    sześć    osobno.    17 I    przyszyto","!A­",null]
["pięćdziesiąt wstążek na brzegach jednego  nakrycia","!A˝",null]
["w   miejscu,   w   którym  mają  być   spięte,   i","!A˛",null]
["pięćdziesiąt wstążek na brzegach drugiego nakrycia","!Aˇ",null]
["w  miejscu,  w którym mają być spięte.  18 Ponadto","!A˘",null]
["przyszyto  pięćdziesiąt kółek  z  brązu  i  w  ten","!A§",null]
["sposób  związano nakrycia przybytku, że  utworzyły","!A÷",null]
["jedną całość. 19 Oprócz tego uczyniono nakrycie na","!A¸",null]
["namiot  ze skór baranich barwionych na czerwono  i","!A°",null]
["wreszcie nakrycie na wierzch ze skór delfinów.","!A¨",null]
["20 I  z  drzewa  akacjowego  zrobiono  deski  na","!A˙",null]
["przybytek  i  ustawiono  je  pionowo.  21 Wysokość","!Aű",null]
["deski  wynosiła dziesięć łokci, a szerokość jednej","!AŘ",null]
["deski  półtora  łokcia. 22 Każda deska  miała  dwa","!Ař",null]
["czopy  osadzone  jeden  naprzeciw  drugiego;   tak","!A■",null]
["zrobiono   u  wszystkich  desek  przybytku.   23 A","!A ",null]
["zrobiono dla przybytku dwadzieścia desek na ścianę","!B!",null]
["południową  24 i  czterdzieści  podstaw  srebrnych","!B\"",null]
["sporządzonych pod te dwadzieścia desek,  na  każdą","!B#",null]
["deskę  dwie  podstawy na oba jej  czopy.  25 A  po","!B$",null]
["drugiej   stronie  przybytku  na  ścianę  północną","!B%",null]
["zrobiono  także dwadzieścia desek.  26 A  do  nich","!B&",null]
["czterdzieści  podstaw srebrnych, po dwie  podstawy","!B'",null]
["na  każdą  deskę. 27 A dla tylnej części przybytku","!B(",null]
["na   ścianę  zachodnią  sporządzono  sześć  desek.","!B)",null]
["28 Przy  narożnikach tej tylnej  ściany  przybytku","!B*",null]
["postawiono  po  dwie  deski.  29 Przystawały   one","!B+",null]
["szczelnie  do  siebie na dole, a na  górze  równie","!B,",null]
["szczelnie   połączone  były  ze  sobą  za   pomocą","!B-",null]
["powiązania;  tak też uczyniono z  deskami  na  obu","!B.",null]
["innych  narożnikach.  30 I tak  w  tylnej  ścianie","!B/",null]
["przybytku  było  osiem desek, a podstaw  srebrnych","!B0",null]
["szesnaście, czyli po dwie podstawy na każdą deskę.","!B1",null]
["31 I   zrobiono   również  poprzeczki   z   drzewa","!B2",null]
["akacjowego  dla powiązania desek, pięć dla  jednej","!B3",null]
["ściany  przybytku, 32 a pięć poprzeczek dla  desek","!B4",null]
["drugiej  ściany  przybytku i pięć  poprzeczek  dla","!B5",null]
["tylnej,   czyli   zachodniej   ściany   przybytku.","!B6",null]
["33 Poprzeczkę   umieszczoną   w   pośrodku   desek","!B7",null]
["sporządzono w ten sposób, że przechodziła od końca","!B8",null]
["do  końca.  34 Deski pokryto złotem, a pierścienie","!B9",null]
["dla osadzenia drewnianych wiązań zrobiono ze złota","!B:",null]
["i poprzeczki pokryto złotem.","!B;",null]
["35 Zrobiono też zasłonę z fioletowej i czerwonej","!B<",null]
["purpury,   z  karmazynu  i  kręconego  bisioru   z","!B=",null]
["cherubami  wyszytymi przez biegłego  tkacza.  36 I","!B>",null]
["zawieszono  ją  na  czterech  słupach   z   drzewa","!B?",null]
["akacjowego  pokrytych  złotem.  Haczyki  do   nich","!B@",null]
["wykonano  ze złota, a cztery podstawy  zrobiono  z","!BA",null]
["brązu. 37 I uczyniono też zasłonę przy wejściu  do","!BB",null]
["przybytku  z  fioletowej i  czerwonej  purpury,  z","!BC",null]
["karmazynu   i   kręconego  bisioru,   wielobarwnie","!BD",null]
["wyszywaną.  38 Ponadto [uczyniono]  do  niej  pięć","!BE",null]
["słupów  i haczyki, i pokryto złotem ich głowice  i","!BF",null]
["klamry, a podstawy do nich były z brązu.","!BG",null]
["┌────┐ 01 Potem  Besaleel  zbudował arkę z  drzewa","!BH",null]
["│ 37 │ akacjowego,  której długość wynosiła dwa  i","!BI",null]
["└────┘ pół  łokcia, jej zaś szerokość  i  wysokość","!BJ",null]
["półtora  łokcia.  02 I pokrył ją  szczerym  złotem","!BK",null]
["wewnątrz  i  zewnątrz, i uczynił  na  niej  dokoła","!BL",null]
["złoty    wieniec.   03 Odlał   dla   niej   cztery","!BM",null]
["pierścienie  ze  złota  i  [przymocował]   je   do","!BN",null]
["czterech jej rogów: dwa pierścienie do jednego jej","!BO",null]
["boku  i  dwa  pierścienie do  drugiego  jej  boku.","!BP",null]
["04 Również  zrobił  drążki z drzewa  akacjowego  i","!BQ",null]
["pokrył je złotem. 05 I do pierścieni na obu bokach","!BR",null]
["arki   włożył   te   drążki   [służące]   do   jej","!BS",null]
["przenoszenia.  06 Uczynił  też  przebłagalnię   ze","!BT",null]
["szczerego złota, a długość jej wynosiła dwa i  pół","!BU",null]
["łokcia,  jej zaś szerokość półtora łokcia.  07 Dwa","!BV",null]
["też  cheruby wykuł ze złota, uczynił zaś je na obu","!BW",null]
["końcach przebłagalni: 08 jednego cheruba na jednym","!BX",null]
["końcu,   a   drugiego  cheruba  na  drugim   końcu","!BY",null]
["przebłagalni.    Wykonał    cheruby    razem     z","!BZ",null]
["przebłagalnią na obu jej bokach. 09 Cheruby  miały","!B[",null]
["skrzydła  rozpostarte ku górze  i  zakrywały  nimi","!B\\",null]
["przebłagalnię.  Twarze  miały  zwrócone  jeden  ku","!B]",null]
["drugiemu, i ku przebłagalni były [zwrócone] twarze","!B^",null]
["cherubów.","!B_",null]
["10 Zrobił też z drzewa akacjowego stół,  którego","!B`",null]
["długość wynosiła dwa łokcie, jego szerokość  jeden","!Ba",null]
["łokieć  i  jego wysokość półtora łokcia. 11 Pokrył","!Bb",null]
["go  szczerym złotem i uczynił na nim dokoła  złoty","!Bc",null]
["wieniec.  12 I  uczynił wokoło  listwę  na  cztery","!Bd",null]
["palce  szeroką, i zrobił złoty wieniec dokoła  tej","!Be",null]
["listwy.    13 Odlał   następnie    cztery    złote","!Bf",null]
["pierścienie   i   przyprawił  te  pierścienie   do","!Bg",null]
["czterech rogów [stołu], gdzie się znajdują  cztery","!Bh",null]
["jego   nogi.   14 Blisko  listwy  znajdowały   się","!Bi",null]
["pierścienie  do  włożenia w nie drążków  z  drzewa","!Bj",null]
["akacjowego do przenoszenia stołu. 15 A  zrobił  te","!Bk",null]
["drążki  z  drzewa akacjowego i pokrył  je  złotem.","!Bl",null]
["Przenoszono  stół za ich pomocą. 16 Uczynił  także","!Bm",null]
["ze  szczerego  złota naczynia  do  stołu,  misy  i","!Bn",null]
["czasze,  dzbanki  i  patery  do  składania   ofiar","!Bo",null]
["płynnych.","!Bp",null]
["17 Zrobił  też świecznik ze szczerego  złota,  z","!Bq",null]
["tego  samego złota wykuł ten świecznik wraz z jego","!Br",null]
["podstawą  i  trzonem; jego kielichy  oraz  pąki  i","!Bs",null]
["kwiaty  były  z  tej samej bryły. 18 Sześć  ramion","!Bt",null]
["wychodziło z jego boków, trzy ramiona świecznika z","!Bu",null]
["jednego  jego  boku  i trzy ramiona  świecznika  z","!Bv",null]
["drugiego jego boku. 19 I znajdowały się na  jednym","!Bw",null]
["ramieniu    trzy    kielichy   kształtu    kwiatów","!Bx",null]
["migdałowych  z pąkami i kwiatami, i trzy  kielichy","!By",null]
["kształtu kwiatów migdałowych na drugim ramieniu  z","!Bz",null]
["pąkami i kwiatami. Tak [było] na sześciu ramionach","!B{",null]
["wychodzących  ze świecznika. 20 Na świeczniku  zaś","!B|",null]
["były  cztery kielichy kształtu kwiatów migdałowych","!B}",null]
["z  pąkami i kwiatami. 21 A pąk jeden był pod dwoma","!B~",null]
["wychodzącymi  z niego ramionami i  jeden  pąk  pod","!B\u007f",null]
["dwoma  [następnymi] jego ramionami. Tak  było  pod","!BÇ",null]
["sześcioma  ramionami wychodzącymi  ze  świecznika.","!Bü",null]
["22 Pąki   te   i  ramiona  wychodziły   z   samego","!Bé",null]
["świecznika  i  były [wykonane] z tej  samej  bryły","!Bâ",null]
["szczerego  złota.  23 Uczynił ze  szczerego  złota","!Bä",null]
["siedem  lamp oraz szczypce i popielnice do knotów.","!Bů",null]
["24 Z talentu zaś szczerego złota wykonał świecznik","!Bć",null]
["i wszystkie przyrządy należące do niego.","!Bç",null]
["25 Potem do spalania kadzidła zbudował z  drzewa","!Bł",null]
["akacjowego  ołtarz;  jego długość  wynosiła  jeden","!Bë",null]
["łokieć,   i   jeden  -  jego  szerokość,   i   był","!BŐ",null]
["kwadratowy,  a  wysokości  miał  dwa   łokcie.   I","!Bő",null]
["wychodziły  z  niego rogi. 26 Pokrył  go  szczerym","!Bî",null]
["złotem,  jego wierzch i jego boki wokoło,  i  jego","!BŹ",null]
["rogi;   uczynił  na  nim  złoty  wieniec   dokoła.","!BÄ",null]
["27 Poniżej  zaś tego wieńca na dwóch  jego  bokach","!BĆ",null]
["umieścił  dwa  złote  pierścienie  na  drążki,  za","!BÉ",null]
["pomocą   których  się  go  przenosi.  28 A  drążki","!BĹ",null]
["wykonał  z  drzewa  akacjowego  i  pokrył  złotem.","!Bĺ",null]
["29 Sporządził  również  święty  olej  namaszczania","!Bô",null]
["oraz  pachnące  kadzidło, jak  robi  sporządzający","!Bö",null]
["wonności.","!BĽ",null]
["┌────┐ 01 I  zbudował ołtarz z drzewa  akacjowego,","!Bľ",null]
["│ 38 │ mający  pięć  łokci  długości i pięć  łokci","!BŚ",null]
["└────┘ szerokości. Ołtarz był kwadratowy, na  trzy","!Bś",null]
["łokcie  wysoki.  02 I  uczynił  rogi  na  czterech","!BÖ",null]
["narożnikach  ołtarza,  i  wychodziły  z  niego,  i","!BÜ",null]
["pokrył  je  brązem.  03 I  sporządził  sprzęty  do","!BŤ",null]
["ołtarza,  jak  popielnice,  łopatki,  kropielnice,","!Bť",null]
["widełki  i  kadzielnice.  Wszystkie  jego  sprzęty","!BŁ",null]
["sporządził  z brązu. 04 Z brązu też wykonał  kratę","!B×",null]
["do  ołtarza w formie siatki, poniżej jego krawędzi","!Bč",null]
["od dołu aż do połowy wysokości. 05 Nad kratą zaś z","!Bá",null]
["brązu  odlał  cztery  pierścienie  na  drążki   na","!Bí",null]
["czterech rogach. 06 Zrobił zaś te drążki z  drzewa","!Bó",null]
["akacjowego  i  pokrył je brązem.  07 I  włożył  te","!Bú",null]
["drążki  do  pierścieni znajdujących się po  bokach","!BĄ",null]
["ołtarza, aby go na nich przenosić. Uczynił zaś  go","!Bą",null]
["z  desek,  tak  aby wewnątrz był  wydrążony.  08 I","!BŽ",null]
["uczynił  kadź z brązu z podstawą również z  brązu,","!Bž",null]
["wykonaną z lusterek* kobiet pełniących służbę przy","!BĘ",null]
["wejściu do namiotu.","!Bę",null]
["09 Następnie urządził dziedziniec  przybytku  po","!B¬",null]
["stronie  południowej: zasłony  dziedzińca  były  z","!Bź",null]
["kręconego  bisioru,  długie  na  sto  łokci,  10 a","!BČ",null]
["dwadzieścia  słupów i dwadzieścia podstaw  było  z","!Bş",null]
["brązu,  oraz  haczyki i klamry  ze  srebra.  11 Po","!B«",null]
["stronie  północnej  zasłony  były  długie  na  sto","!B»",null]
["łokci,  a ponadto [uczyniono] dwadzieścia  słupów,","!B░",null]
["dwadzieścia  podstaw  z brązu  oraz  haczyki  przy","!B▒",null]
["słupach  i  ich  klamry ze srebra.  12 Po  stronie","!B▓",null]
["zachodniej zasłona miała pięćdziesiąt łokci, a  do","!B│",null]
["tego uczyniono dziesięć słupów i dziesięć podstaw.","!B┤",null]
["Haczyki  przy słupach i ich klamry były ze srebra.","!BÁ",null]
["13 Po  stronie wschodniej [zasłona] miała  również","!BÂ",null]
["pięćdziesiąt  łokci. 14 Zasłony  na  jedną  ścianę","!BĚ",null]
["boczną miały po piętnaście łokci, a do tego  miały","!BŞ",null]
["trzy  słupy  i  trzy podstawy. 15 Zasłony  zaś  na","!B╣",null]
["drugą  ścianę boczną wynosiły piętnaście łokci,  a","!B║",null]
["do  tego  miały  też trzy słupy i  trzy  podstawy.","!B╗",null]
["16 Wszystkie    zasłony    tworzące     ogrodzenie","!B╝",null]
["dziedzińca  były utkane z bisioru kręconego,  17 a","!BŻ",null]
["podstawy do słupów były z brązu, haczyki zaś  przy","!Bż",null]
["słupach  oraz ich klamry ze srebra, także  głowice","!B┐",null]
["ich   były   pokryte  srebrem.   Wszystkie   słupy","!B└",null]
["dziedzińca  miały  srebrne  klamry.  18 Zasłona  u","!B┴",null]
["wejścia   na  dziedziniec  była  z  fioletowej   i","!B┬",null]
["czerwonej   purpury,  karmazynu  i   z   kręconego","!B├",null]
["bisioru,   wielobarwnie   wyszywana,    i    miała","!B─",null]
["dwadzieścia   łokci  szerokości   i   pięć   łokci","!B┼",null]
["wysokości,  zgodnie z rozmiarami  [innych]  zasłon","!BĂ",null]
["dziedzińca. 19 Cztery słupy do niej i ich podstawy","!Bă",null]
["były  wykonane  z brązu, a haczyki  przy  nich  ze","!B╚",null]
["srebra,  pokrycie ich głowic oraz klamry  były  ze","!B╔",null]
["srebra.  20 Wszystkie paliki dziedzińca  przybytku","!B╩",null]
["były z brązu.","!B╦",null]
["21 Oto  obliczenie  wydatków  na  przybytek:  na","!B╠",null]
["Przybytek  Świadectwa, który  na  rozkaz  Mojżesza","!B═",null]
["wybudowali  lewici  pod  nadzorem  Itamara,   syna","!B╬",null]
["Aarona  kapłana. 22 A Besaleel, syn  Uriego,  syna","!B¤",null]
["Chura  z pokolenia Judy, wykonał wszystko,  co  mu","!Bđ",null]
["nakazał  Pan przez Mojżesza, 23 a z nim [pracował]","!BĐ",null]
["Oholiab,  syn  Achisamaka z pokolenia  Dana,  jako","!BĎ",null]
["wybitny  snycerz,  tkacz wielobarwnie  wyszywający","!BË",null]
["przy   pomocy  fioletowej  i  czerwonej   purpury,","!Bď",null]
["karmazynu  oraz bisioru. 24 Zużyli zaś wszystkiego","!BŇ",null]
["złota na roboty przy budowie przybytku dwadzieścia","!BÍ",null]
["dziewięć   talentów  z  ofiar   złożonych   gestem","!BÎ",null]
["kołysania* i siedemset trzydzieści syklów,  według","!Bě",null]
["wagi  sykla przybytku. 25 A srebra od spisanych  w","!B┘",null]
["zgromadzeniu było sto talentów i tysiąc  siedemset","!B┌",null]
["siedemdziesiąt  pięć  syklów  według  wagi   sykla","!B█",null]
["przybytku.  26 Jeden beka*,  czyli  na  głowę  pół","!B▄",null]
["sykla  według  wagi sykla przybytku  pobierano  od","!BŢ",null]
["wszystkich, którzy podlegali spisowi, począwszy od","!BŮ",null]
["lat dwudziestu i wzwyż, czyli od sześciuset trzech","!B▀",null]
["tysięcy pięciuset pięćdziesięciu mężczyzn.  27 Sto","!BÓ",null]
["talentów  srebra  zużyto  na  odlanie  podstaw  do","!Bß",null]
["przybytku i podstaw do zasłon, sto talentów na sto","!BÔ",null]
["podstaw, czyli po talencie na jedną podstawę. 28 Z","!BŃ",null]
["tysiąca    siedmiuset   siedemdziesięciu    pięciu","!Bń",null]
["[syklów] zrobiono haczyki do słupów i pokrycie  na","!Bň",null]
["ich głowice i opatrzono je klamrami. 29 Brązu zaś,","!BŠ",null]
["który  złożono  w  ofierze gestem kołysania,  było","!Bš",null]
["siedemdziesiąt  talentów i dwa  tysiące  czterysta","!BŔ",null]
["syklów.  30 Odlano  z  niego  podstawy  do   bramy","!BÚ",null]
["wejściowej do Namiotu Spotkania, ołtarz z brązu  z","!Bŕ",null]
["kratą  brązową na nim oraz wszelki sprzęt ołtarza,","!BŰ",null]
["31 podstawy  dziedzińca,  podstawy  do  bramy   na","!Bý",null]
["dziedziniec,   wszystkie   paliki   przybytku    i","!BÝ",null]
["wszystkie paliki dziedzińca.","!Bţ",null]
[null,"!B´","/"]
["Wykonanie szat kapłańskich","!B­","/"]
["┌────┐ 01 Zrobili też szaty z drogocennej tkaniny*","!B˝",null]
["│ 39 │ do   [pełnienia]   służby  w  przybytku   z","!B˛",null]
["└────┘ fioletowej  i  czerwonej  purpury  oraz   z","!Bˇ",null]
["karmazynu.   Zrobili  również  szaty  święte   dla","!B˘",null]
["Aarona,  jak  to  Pan nakazał uczynić  Mojżeszowi.","!B§",null]
["02 Wykonali   efod  ze  złota,  z   fioletowej   i","!B÷",null]
["czerwonej  purpury,  karmazynu  oraz  z  kręconego","!B¸",null]
["bisioru. 03 Wykuli przeto cienkie blaszki ze złota","!B°",null]
["i  pocięli  je  na nitki, aby je można  wpleść  we","!B¨",null]
["fioletową  i  czerwoną purpurę,  w  karmazyn  oraz","!B˙",null]
["bisior,   sposobem  biegłego  tkacza.   04 Zrobili","!Bű",null]
["również dwa naramienniki spięte ze sobą, a  spięte","!BŘ",null]
["na  obu  [górnych] końcach. 05 A przepaska  efodu,","!Bř",null]
["która się na nim znajduje, była wykonana tak  samo","!B■",null]
["[z  nici]  ze  złota,  z  fioletowej  i  czerwonej","!B ",null]
["purpury, z karmazynu i z kręconego bisioru, jak to","!C!",null]
["nakazał  Pan Mojżeszowi. 06 Obrobili też  kamienie","!C\"",null]
["onyksowe,  osadzone w złote oprawy, z wykutymi  na","!C#",null]
["nich,  na  wzór pieczęci, imionami synów  Izraela.","!C$",null]
["07 Umieścili je na obu naramiennikach  efodu  jako","!C%",null]
["kamienie pamięci o synach Izraela, jak nakazał Pan","!C&",null]
["Mojżeszowi.","!C'",null]
["08 Uczynili   też   pektorał,   wykonany   przez","!C(",null]
["biegłych tkaczy w ten sam sposób jak efod [z nici]","!C)",null]
["ze  złota,  z  fioletowej i czerwonej  purpury,  z","!C*",null]
["karmazynu  i z kręconego bisioru. 09 Pektorał  był","!C+",null]
["kwadratowy,  a  długość jego i szerokość  wynosiły","!C,",null]
["jedną    piędź.   Był   on   podwójnie    złożony.","!C-",null]
["10 Umieścili na nim cztery rzędy drogich  kamieni;","!C.",null]
["w  pierwszym rzędzie rubin, topaz i szmaragd; 11 w","!C/",null]
["drugim  rzędzie  granat,  szafir  i  beryl;   12 w","!C0",null]
["trzecim rzędzie opal, agat, ametyst; 13 wreszcie w","!C1",null]
["czwartym  rzędzie chryzolit, onyks i jaspis.  Były","!C2",null]
["osadzone   w  oprawach  ze  złota  w  odpowiednich","!C3",null]
["rzędach.  14 Kamienie te otrzymały imiona dwunastu","!C4",null]
["synów  Izraela;  było  ich  dwanaście  według  ich","!C5",null]
["imion; były ryte na wzór pieczęci, każdy z własnym","!C6",null]
["imieniem  według dwunastu pokoleń. 15 Wykonali  do","!C7",null]
["pektorału dwa łańcuszki skręcone na kształt sznura","!C8",null]
["ze  szczerego złota. 16 Wykonali też do  pektorału","!C9",null]
["dwie  złote  oprawy  i  dwa złote  pierścienie,  i","!C:",null]
["przymocowano  oba te pierścienie  na  obu  końcach","!C;",null]
["pektorału.  17 Dwa złote sznury  przewlekli  przez","!C<",null]
["oba  pierścienie na obu końcach pektorału.  18 Oba","!C=",null]
["zaś  drugie końce obydwu sznurów przyszyli do  obu","!C>",null]
["opraw  i przywiązali je do przedniego naramiennika","!C?",null]
["efodu.   19 Wykonali  dwa  złote   pierścienie   i","!C@",null]
["przymocowali je do obu [górnych] końców pektorału.","!CA",null]
["20 Wreszcie  wykonali  jeszcze  dwa   inne   złote","!CB",null]
["pierścienie  i  przyszyli je do obu  naramienników","!CC",null]
["efodu  na  zewnętrznej stronie, w miejscu  spięcia","!CD",null]
["efodu  z  przepaską. 21 Potem związali pierścienie","!CE",null]
["pektorału   z   pierścieniami  efodu   sznurem   z","!CF",null]
["fioletowej  purpury  tak, aby  pektorał  leżał  na","!CG",null]
["przepasce efodu i nie mógł się przesunąć ze  swego","!CH",null]
["miejsca na efodzie, jak nakazał Pan Mojżeszowi.","!CI",null]
["22 Zrobili  też suknię pod efod  całą  utkaną  z","!CJ",null]
["fioletowej purpury. 23 I miała w środku  otwór  na","!CK",null]
["głowę  z  obszywką dokoła otworu, jak przy otworze","!CL",null]
["pancerza, aby się nie rozdarła. 24 Na dolnych  jej","!CM",null]
["krajach  przyszyli jabłka granatu z  fioletowej  i","!CN",null]
["czerwonej    purpury,   karmazynu   i    kręconego","!CO",null]
["<bisioru>.  25 Zrobili także dzwonki ze  szczerego","!CP",null]
["złota  i  przyszyli  je  między  jabłkami  granatu","!CQ",null]
["wokoło.   26 Dzwonek  złoty   i   jabłko   granatu","!CR",null]
["następowały  na  przemian dokoła  [dolnego]  kraju","!CS",null]
["sukni,  przywdziewanej w czasie pełnienia  służby,","!CT",null]
["jak to nakazał Pan Mojżeszowi.","!CU",null]
["27 Zrobili  także  tuniki tkane  z  bisioru  dla","!CV",null]
["Aarona  i  jego  synów, 28 oraz tiarę  z  bisioru,","!CW",null]
["mitry   z  bisioru  i  lniane  spodnie  z  bisioru","!CX",null]
["kręconego  29 oraz  pas  z  bisioru  kręconego,  z","!CY",null]
["fioletowej   i  czerwonej  purpury,  z  karmazynu,","!CZ",null]
["wielobarwnie    wyszywany,   jak    Pan    nakazał","!C[",null]
["Mojżeszowi.  30 I zrobili też diadem ze  szczerego","!C\\",null]
["złota,  i  wyrzeźbili na nim, jak  się  rzeźbi  na","!C]",null]
["pieczęci:  \"Poświęcony dla Pana\". 31 I przywiązali","!C^",null]
["go  sznurem z fioletowej purpury tak, aby  był  na","!C_",null]
["tiarze  i  żeby  na  przedniej stronie  tiary  był","!C`",null]
["umieszczony, jak Pan nakazał Mojżeszowi.","!Ca",null]
["32 Tak  wykonano  wszelką  robotę  około  budowy","!Cb",null]
["Namiotu Spotkania. Izraelici wykonali zaś wszystko","!Cc",null]
["tak,  jak to nakazał Pan Mojżeszowi: tak wykonali.","!Cd",null]
["33 I oddali przybytek Mojżeszowi wraz z namiotem i","!Ce",null]
["sprzętami,  jak  kółka, deski, poprzeczki,  słupy,","!Cf",null]
["podstawy,  34 nakrycia,  jedne  ze  skór  baranich","!Cg",null]
["barwionych   na   czerwono,  a  drugie   ze   skór","!Ch",null]
["delfinów*,  oraz  przykrywającą  zasłonę,  35 Arkę","!Ci",null]
["Świadectwa  z drążkami, przebłagalnię, 36 stół  ze","!Cj",null]
["wszystkimi   należącymi  do  niego   sprzętami   i","!Ck",null]
["chlebami  pokładnymi, 37 i świecznik ze  szczerego","!Cl",null]
["[złota]  z lampami ustawionymi w szeregu  oraz  ze","!Cm",null]
["wszystkimi przyborami należącymi do niego, i  olej","!Cn",null]
["do  oświetlenia, 38 także ołtarz złoty i  olej  do","!Co",null]
["namaszczania, pachnące kadzidło oraz zasłonę  przy","!Cp",null]
["wejściu do namiotu, 39 ołtarz z brązu wraz z kratą","!Cq",null]
["z  brązu  i drążkami oraz wszystkie jego przybory,","!Cr",null]
["kadź  i jej podstawę. 40 Zasłony dziedzińca, słupy","!Cs",null]
["i  podstawy  do  nich,  zasłony  przy  wejściu  do","!Ct",null]
["dziedzińca,   powrozy  i  paliki  oraz   wszystkie","!Cu",null]
["sprzęty  potrzebne  do  służby  w  przybytku  i  w","!Cv",null]
["Namiocie Spotkania. 41 Szaty z drogocennej tkaniny","!Cw",null]
["do  posługi  w przybytku, szaty święte dla  Aarona","!Cx",null]
["kapłana  i  szaty  dla jego synów  do  sprawowania","!Cy",null]
["czynności   kapłańskich.   42 Jak   Pan    nakazał","!Cz",null]
["Mojżeszowi,  tak też wykonali wszystko  Izraelici.","!C{",null]
["43 Gdy  zaś ujrzał Mojżesz, że wszystko  wykonali,","!C|",null]
["jak nakazał Pan, udzielił im błogosławieństwa.","!C}",null]
["┌────┐ 01 Tak  powiedział  Pan do Mojżesza:  02 «W","!C~",null]
["│ 40 │ pierwszym    dniu    miesiąca    pierwszego","!C\u007f",null]
["└────┘ postawisz   przybytek   wraz   z   Namiotem","!CÇ",null]
["Spotkania. 03 I umieścisz w nim Arkę Świadectwa, i","!Cü",null]
["nakryjesz  ją zasłoną. 04 Wniesiesz także  stół  i","!Cé",null]
["położysz  na  nim  to, co ma  być  położone,  oraz","!Câ",null]
["wniesiesz  świecznik  i postawisz  na  nim  lampy.","!Cä",null]
["05 Ustawisz  również  złoty  ołtarz  do   spalania","!Ců",null]
["kadzidła przed Arką Świadectwa i zawiesisz zasłonę","!Cć",null]
["przy   wejściu   do   przybytku.   06 Ołtarz   zaś","!Cç",null]
["całopalenia  postawisz przed wejściem  do  wnętrza","!Cł",null]
["Namiotu  Spotkania. 07 Kadź zaś  umieścisz  między","!Cë",null]
["Namiotem Spotkania a ołtarzem i napełnisz ją wodą.","!CŐ",null]
["08 Urządzisz też dziedziniec dokoła, a przy bramie","!Cő",null]
["zawiesisz   zasłonę.   09 Wtedy   weźmiesz    olej","!Cî",null]
["namaszczenia i namaścisz przybytek i wszystko,  co","!CŹ",null]
["w   nim  jest;  poświęcisz  go  i  wszystkie  jego","!CÄ",null]
["sprzęty,  i  będzie święty. 10 I namaścisz  ołtarz","!CĆ",null]
["całopalenia  ze  wszystkimi  jego  przyborami,   i","!CÉ",null]
["poświęcisz    go,   i   będzie   bardzo    święty.","!CĹ",null]
["11 Namaścisz  również  kadź  i  podstawę   jej   i","!Cĺ",null]
["poświęcisz ją.","!Cô",null]
["12 Wtedy  przyprowadzisz  Aarona  i  jego  synów","!Cö",null]
["przed wejście do Namiotu Spotkania i obmyjesz  ich","!CĽ",null]
["wodą. 13 Następnie ubierzesz Aarona w święte szaty","!Cľ",null]
["i  namaścisz  go, i poświęcisz go, aby  Mi  służył","!CŚ",null]
["jako  kapłan.  14 Każesz także  zbliżyć  się  jego","!Cś",null]
["synom  i ubierzesz ich w szaty. 15 Potem namaścisz","!CÖ",null]
["ich,  jak namaściłeś ich ojca, aby Mi służyli jako","!CÜ",null]
["kapłani.   Przez  to  zaś  namaszczenie   przetrwa","!CŤ",null]
["kapłaństwo w ich pokoleniach na wieki».","!Cť",null]
["16 Mojżesz wykonał wszystko tak, jak mu  to  Pan","!CŁ",null]
["nakazał uczynić. Tak wykonał.","!C×",null]
["17 Wzniesiono przybytek dnia pierwszego miesiąca","!Cč",null]
["pierwszego  roku  drugiego.  18 Postawił   Mojżesz","!Cá",null]
["przybytek,   założył   podstawy,   ustawił   dach,","!Cí",null]
["umieścił  poprzeczki  oraz  ustawił  słupy.   19 I","!Có",null]
["rozciągnął  namiot  nad przybytkiem  i  nakrył  go","!Cú",null]
["przykryciem  namiotu z góry, jak  to  Pan  nakazał","!CĄ",null]
["Mojżeszowi.   20 Następnie  wziął   Świadectwo   i","!Cą",null]
["położył je w arce, włożył też drążki do pierścieni","!CŽ",null]
["arki  i  przykrył  ją  z  wierzchu  przebłagalnią.","!Cž",null]
["21 Wniósł  następnie arkę do przybytku i  zawiesił","!CĘ",null]
["zasłonę  zakrywającą i okrył nią Arkę  Świadectwa,","!Cę",null]
["jak  Pan  nakazał Mojżeszowi. 22 Postawił  również","!C¬",null]
["stół  w  Namiocie  Spotkania po stronie  północnej","!Cź",null]
["przybytku  przed  zasłoną, 23 a  na  nim  rozłożył","!CČ",null]
["przed  obliczem Pana rząd chlebów, jak Pan nakazał","!Cş",null]
["Mojżeszowi. 24 Postawił też świecznik  w  Namiocie","!C«",null]
["Spotkania  naprzeciw stołu po stronie  południowej","!C»",null]
["przybytku  25 i  [na  nim]  umieścił  lampy  przed","!C░",null]
["Panem,  jak  Pan  nakazał Mojżeszowi.  26 Postawił","!C▒",null]
["również   ołtarz   złoty  w   Namiocie   Spotkania","!C▓",null]
["naprzeciw  zasłony 27 i kazał palić na  nim  wonne","!C│",null]
["kadzidło,  jak Pan nakazał Mojżeszowi. 28 Zawiesił","!C┤",null]
["zasłonę  przy wejściu do przybytku. 29 Ołtarz  zaś","!CÁ",null]
["całopalenia  postawił przed  wejściem  do  wnętrza","!CÂ",null]
["Namiotu Spotkania i ofiarował na nim całopalenie i","!CĚ",null]
["ofiarę  pokarmową,  jak  Pan  nakazał  Mojżeszowi.","!CŞ",null]
["30 Ustawił także kadź między Namiotem Spotkania  a","!C╣",null]
["ołtarzem i nalał w nią wody do mycia. 31 I myli  w","!C║",null]
["niej  ręce  i  nogi  Mojżesz  i  Aaron  oraz  jego","!C╗",null]
["synowie, 32 przed wchodzeniem do Namiotu Spotkania","!C╝",null]
["i  przystąpieniem do ołtarza, jak to  nakazał  Pan","!CŻ",null]
["Mojżeszowi.   33 Wreszcie   urządził   dziedziniec","!Cż",null]
["dokoła przybytku i ołtarz, a przy wejściu zawiesił","!C┐",null]
["zasłonę. W ten sposób Mojżesz dokonał dzieła.","!C└",null]
["34 Wtedy  to  obłok  okrył Namiot  Spotkania,  a","!C┴",null]
["chwała  Pana  napełniła przybytek. 35 I  nie  mógł","!C┬",null]
["Mojżesz  wejść do Namiotu Spotkania, bo  spoczywał","!C├",null]
["na  nim obłok i chwała Pana wypełniała przybytek*.","!C─",null]
["36 Ile  razy  obłok wznosił się  nad  przybytkiem,","!C┼",null]
["Izraelici wyruszali w drogę, 37 a jeśli obłok  nie","!CĂ",null]
["wznosił  się,  nie  ruszali w  drogę  aż  do  dnia","!Că",null]
["uniesienia  się  obłoku. 38 Obłok bowiem  Pana  za","!C╚",null]
["dnia  zakrywał  przybytek, a w nocy błyszczał  jak","!C╔",null]
["ogień  na oczach całego domu izraelskiego w czasie","!C╩",null]
["całej ich wędrówki.","!C╦",null]
[null,"!C╠","@"]
["KSIĘGA KAPŁAŃSKA","!C═","@"]
[null,"!C╬","#"]
["OFIARY","!C¤","#"]
[null,"!Cđ","\\"]
["OFIARY ZE ZWIERZĄT","!CĐ","\\"]
[null,"!CĎ","\\"]
["┌───┐ 01 Pan  wezwał Mojżesza i tak powiedział  do","!CË",null]
["│ 1 │ niego   z  Namiotu Spotkania*:   02 «Mów  do","!Cď",null]
["└───┘ Izraelitów i powiedz im:  Jeśli  kto  z  was","!CŇ",null]
["zechce  złożyć dar z bydląt dla Pana, niech  złoży","!CÍ",null]
["go albo z cielców, albo z mniejszego bydła.","!CÎ",null]
[null,"!Cě","/"]
["Ofiara z cielców","!C┘","/"]
["03 Jeżeli chce złożyć na ofiarę całopalną dar  z","!C┌",null]
["bydła, niech weźmie samca bez skazy i przyprowadzi","!C█",null]
["go  przed  wejście do Namiotu Spotkania,  aby  Pan","!C▄",null]
["przyjął  go  łaskawie. 04 Położy  rękę  na  głowie","!CŢ",null]
["żertwy,  aby  była przyjęta jako  przebłaganie  za","!CŮ",null]
["niego. 05 Potem zabije młodego cielca przed Panem,","!C▀",null]
["a  kapłani, synowie Aarona, ofiarują krew, to jest","!CÓ",null]
["pokropią  nią dokoła ołtarz stojący przed wejściem","!Cß",null]
["do  Namiotu Spotkania. 06 Następnie obedrze żertwę","!CÔ",null]
["ze  skóry  i  podzieli  ją na części.  07 Kapłani,","!CŃ",null]
["synowie Aarona*, przyniosą ogień na ołtarz i ułożą","!Cń",null]
["drwa  na  ogniu. 08 Potem kapłani, synowie Aarona,","!Cň",null]
["ułożą  części wraz z głową i tłuszczem  na  drwach","!CŠ",null]
["leżących  na  ogniu na ołtarzu.  09 Wnętrzności  i","!Cš",null]
["nogi  zwierzęcia będą obmyte wodą. Kapłan  zamieni","!CŔ",null]
["to wszystko w dym na ołtarzu. To jest całopalenie,","!CÚ",null]
["ofiara spalana, miła woń dla Pana.","!Cŕ",null]
[null,"!CŰ","/"]
["Ofiara z baranków i koziołków","!Cý","/"]
["10 Jeżeli   zaś  kto  chce  złożyć   na   ofiarę","!CÝ",null]
["całopalną  dar z trzody, z baranków lub koziołków,","!Cţ",null]
["niech  weźmie samca bez skazy. 11 Będzie on zabity","!C´",null]
["po  północnej  stronie  ołtarza,  przed  Panem,  a","!C­",null]
["kapłani,  synowie  Aarona,  pokropią  krwią   Jego","!C˝",null]
["ołtarz  dokoła. 12 Potem podzielą  go  na  części.","!C˛",null]
["Kapłan ułoży je wraz z głową i tłuszczem na drwach","!Cˇ",null]
["leżących  na  ogniu, na ołtarzu. 13 Wnętrzności  i","!C˘",null]
["nogi  zwierzęcia będą obmyte wodą. Kapłan złoży  w","!C§",null]
["ofierze to wszystko i zamieni w dym na ołtarzu. To","!C÷",null]
["jest  całopalenie, ofiara spalana,  miła  woń  dla","!C¸",null]
["Pana.","!C°",null]
[null,"!C¨","/"]
["Ofiara z gołębi","!C˙","/"]
["14 A  jeżeli kto chce złożyć w darze ptaka  jako","!Cű",null]
["całopalenie   dla  Pana,  niech  złoży   w   darze","!CŘ",null]
["synogarlicę   lub   młodego   gołębia.   15 Kapłan","!Cř",null]
["przyniesie  go  do  ołtarza, złamie  mu  główkę  i","!C■",null]
["zamieni go w dym na ołtarzu. Krew jego wyciśnie na","!C ",null]
["ścianę ołtarza. 16 Potem oddzieli wole jego wraz z","!D!",null]
["piórami  i wyrzuci je na popielisko, na wschód  od","!D\"",null]
["ołtarza.   17 Następnie   kapłan   naderwie   jego","!D#",null]
["skrzydła, jednak nie oddzielając ich całkowicie, i","!D$",null]
["zamieni  w  dym na ołtarzu, na drwach leżących  na","!D%",null]
["ogniu.  To jest całopalenie, ofiara spalana,  miła","!D&",null]
["woń dla Pana.","!D'",null]
[null,"!D(","\\"]
["OFIARY POKARMOWE","!D)","\\"]
[null,"!D*","\\"]
["┌───┐ 01 Jeżeli  kto chce złożyć w darze dla  Pana","!D+",null]
["│ 2 │ ofiarę  pokarmową*,  niech  złoży  w   darze","!D,",null]
["└───┘ najczystszą mąkę. Poleje ją oliwą i doda  do","!D-",null]
["niej kadzidła. 02 Potem przyniesie ją do kapłanów,","!D.",null]
["synów    Aarona.   Kapłan   weźmie   pełną   garść","!D/",null]
["najczystszej  mąki razem z oliwą  i  ze  wszystkim","!D0",null]
["kadzidłem   i  zamieni  w  dym  na  ołtarzu   jako","!D1",null]
["pamiątkę*, jako ofiarę spalaną, miłą woń dla Pana.","!D2",null]
["03 Wszystko,  co  pozostanie z ofiary  pokarmowej,","!D3",null]
["będzie  należało do Aarona i jego synów.  To  jest","!D4",null]
["najświętsza część z ofiar spalanych dla Pana.","!D5",null]
[null,"!D6","/"]
["Ofiara z ciasta","!D7","/"]
["04 Jeżeli  chcesz  złożyć w  darze  jako  ofiarę","!D8",null]
["pokarmową ciasto pieczone w piecu, będą to  placki","!D9",null]
["przaśne z najczystszej mąki zaprawionej oliwą albo","!D:",null]
["przaśne   podpłomyki,  pomazane  oliwą.  05 Jeżeli","!D;",null]
["chcesz  złożyć  w  darze jako  ofiarę  z  pokarmów","!D<",null]
["potrawę smażoną na patelni, to przyrządzisz  ją  z","!D=",null]
["najczystszej mąki niekwaszonej, zaprawionej oliwą.","!D>",null]
["06 Pokruszysz ją na kawałki i polejesz  oliwą.  To","!D?",null]
["jest ofiara z pokarmów. 07 Jeżeli chcesz złożyć  w","!D@",null]
["darze  jako  ofiarę z pokarmów ciasto  gotowane  w","!DA",null]
["rondelku,  to  będzie  ono  z  najczystszej   mąki","!DB",null]
["zaprawionej oliwą. 08 Potem przyniesiesz  do  Pana","!DC",null]
["pokarm  tak przyrządzony i oddasz go kapłanowi,  a","!DD",null]
["on  złoży  go  w  ofierze  na  ołtarzu.  09 Kapłan","!DE",null]
["podniesie  z  tej  ofiary  pokarmowej  pamiątkę  i","!DF",null]
["zamieni w dym na ołtarzu jako ofiarę spalaną, miłą","!DG",null]
["woń  dla Pana. 10 Wszystko, co pozostanie z ofiary","!DH",null]
["pokarmowej,  będzie  należało  do  Aarona  i  jego","!DI",null]
["synów. To jest najświętsza część z ofiar spalanych","!DJ",null]
["dla Pana.","!DK",null]
[null,"!DL","/"]
["Przepisy ogólne","!DM","/"]
["11 Nie będziecie składać na ofiarę pokarmową dla","!DN",null]
["Pana  nic  kwaszonego. Albowiem ciasta  kwaszonego","!DO",null]
["ani  miodu nie będziecie zamieniać w dym dla  Pana","!DP",null]
["jako  ofiary spalanej. 12 Przyniesiecie te  rzeczy","!DQ",null]
["jako dar pierwocin, ale nie będziecie ich kłaść na","!DR",null]
["ołtarzu, aby się zmieniły w miłą woń. 13 Każdy dar","!DS",null]
["należący  do  ofiary pokarmowej ma być  posolony*.","!DT",null]
["Niech nie brakuje soli przymierza Boga twego  przy","!DU",null]
["żadnej  ofierze  pokarmowej. Każdy  dar  posypiesz","!DV",null]
["solą. 14 Jeżeli chcesz złożyć jako dar spalany dla","!DW",null]
["Pana  ofiarę  pokarmową z pierwocin, to  będą  nią","!DX",null]
["kłosy  prażone na ogniu albo kasza z nowego  zboża","!DY",null]
["jako ofiara pokarmowa z pierwocin. 15 Polejesz  ją","!DZ",null]
["oliwą  i położysz na niej kadzidło. To jest ofiara","!D[",null]
["z  pokarmów.  16 Kapłan zamieni w dym  pamiątkę  z","!D\\",null]
["kaszy  i oliwy wraz z całym kadzidłem jako  ofiarę","!D]",null]
["spalaną dla Pana.","!D^",null]
[null,"!D_","\\"]
["OFIARY BIESIADNE*","!D`","\\"]
[null,"!Da","/"]
["Cielce","!Db","/"]
["┌───┐ 01 Jeżeli  kto chce  złożyć dar z  większego","!Dc",null]
["│ 3 │ bydła  jako  ofiarę  biesiadną,  niech złoży","!Dd",null]
["└───┘ zwierzę  bez skazy, samca lub  samicę  przed","!De",null]
["Panem.  02 Położy  rękę na  głowie  swego  daru  i","!Df",null]
["zabije  go  przed  wejściem do Namiotu  Spotkania.","!Dg",null]
["Potem kapłani, synowie Aarona, pokropią krwią jego","!Dh",null]
["ołtarz  dokoła. 03 Potem złoży z ofiary biesiadnej","!Di",null]
["ofiarę  spalaną  dla Pana, to jest tłuszcz,  który","!Dj",null]
["okrywa wnętrzności, i cały tłuszcz, który jest nad","!Dk",null]
["nimi,  04 a także obie nerki i tłuszcz,  który  je","!Dl",null]
["okrywa, który sięga do lędźwi, oraz płat tłuszczu,","!Dm",null]
["który jest na wątrobie - przy nerkach go oddzieli.","!Dn",null]
["05 Synowie Aarona zamienią to w dym na ołtarzu, na","!Do",null]
["ofierze  całopalnej,  która  jest  na  drwach,  na","!Dp",null]
["ogniu. To jest ofiara spalana, miła woń dla Pana.","!Dq",null]
[null,"!Dr","/"]
["Owce","!Ds","/"]
["06 Jeżeli  zaś kto chce złożyć w darze  mniejsze","!Dt",null]
["bydlę  jako ofiarę biesiadną dla Pana, niech złoży","!Du",null]
["zwierzę  bez  skazy, samca lub  samicę.  07 Jeżeli","!Dv",null]
["chce  złożyć  w darze owcę, niech złoży  ją  przed","!Dw",null]
["Panem.  08 Położy rękę na głowę swego daru,  potem","!Dx",null]
["zabije go przed Namiotem Spotkania. Synowie Aarona","!Dy",null]
["pokropią  krwią zwierzęcia ołtarz dokoła. 09 Potem","!Dz",null]
["złoży z ofiary biesiadnej ofiarę spalaną dla Pana,","!D{",null]
["to jest cały tłuszcz ogonowy - należy go oddzielić","!D|",null]
["tuż  przy samej kości ogonowej - i tłuszcz,  który","!D}",null]
["okrywa wnętrzności, oraz cały tłuszcz, który  jest","!D~",null]
["nad  nimi, 10 i obie nerki wraz z tłuszczem, który","!D\u007f",null]
["je  okrywa,  który sięga do lędźwi, a  także  płat","!DÇ",null]
["tłuszczu, który jest na wątrobie - przy nerkach go","!Dü",null]
["oddzieli.  11 Kapłan zamieni to w dym  na  ołtarzu","!Dé",null]
["jako pokarm*, jako ofiarę spalaną dla Pana.","!Dâ",null]
[null,"!Dä","/"]
["Kozy","!Dů","/"]
["12 Jeżeli  kto chce złożyć w darze  kozę,  niech","!Dć",null]
["złoży ją przed Panem. 13 Położy rękę na jej głowie","!Dç",null]
["i  zabije  ją  przed  Namiotem Spotkania.  Synowie","!Dł",null]
["Aarona  pokropią jej krwią ołtarz dokoła. 14 Potem","!Dë",null]
["jako  dar  spalany dla Pana złoży  tłuszcz,  który","!DŐ",null]
["okrywa wnętrzności, oraz cały tłuszcz, który  jest","!Dő",null]
["nad nimi, 15 obie nerki wraz z tłuszczem, który je","!Dî",null]
["okrywa,  który  sięga  do  lędźwi,  a  także  płat","!DŹ",null]
["tłuszczu, który jest na wątrobie - przy nerkach go","!DÄ",null]
["oddzieli.  16 Potem kapłan zamieni to  wszystko  w","!DĆ",null]
["dym na ołtarzu, jako pokarm spalany, miłą woń <dla","!DÉ",null]
["Pana>.","!DĹ",null]
[null,"!Dĺ","/"]
["Nie wolno jeść krwi ani tłuszczu zwierząt","!Dô","/"]
["ofiarnych","!Dö","/"]
["Cały  tłuszcz będzie dla Pana! 17 To jest ustawa","!DĽ",null]
["wieczysta   na  wszystkie  czasy  i  na  wszystkie","!Dľ",null]
["pokolenia,  we wszystkich waszych siedzibach.  Ani","!DŚ",null]
["tłuszczu, ani krwi jeść nie będziecie»!","!Dś",null]
[null,"!DÖ","\\"]
["OFIARA PRZEBŁAGALNA*","!DÜ","\\"]
[null,"!DŤ","/"]
["Za grzech arcykapłana","!Dť","/"]
["┌───┐ 01 Pan  tak powiedział  do Mojżesza:  02 «To","!DŁ",null]
["│ 4 │ powiedz   Izraelitom:   Jeżeli   kto   przez","!D×",null]
["└───┘ nieuwagę   zgrzeszy  przeciwko   jednemu   z","!Dč",null]
["przykazań  Pana, zabraniających jakiejś czynności,","!Dá",null]
["to   jest   postąpi  wbrew  jednemu  z  przykazań:","!Dí",null]
["03 jeżeli  ten grzech popełni namaszczony  kapłan,","!Dó",null]
["tak  że jego wina spada na lud, to złoży Panu jako","!Dú",null]
["ofiarę  przebłagalną za grzech*,  który  popełnił,","!DĄ",null]
["młodego  cielca bez skazy. 04 Przyprowadzi  cielca","!Dą",null]
["przed  wejście do Namiotu Spotkania,  przed  Pana,","!DŽ",null]
["położy  rękę  na  głowie cielca, i  zabiją  cielca","!Dž",null]
["przed  Panem.  05 Potem namaszczony kapłan  weźmie","!DĘ",null]
["trochę   z  krwi  cielca  i  wniesie  do   Namiotu","!Dę",null]
["Spotkania.  06 I  umoczy kapłan palec  we  krwi  i","!D¬",null]
["pokropi  krwią  siedem razy przed Panem,  to  jest","!Dź",null]
["przed   zasłoną  Miejsca  Świętego.   07 Następnie","!DČ",null]
["pomaże kapłan krwią rogi ołtarza wonnego kadzenia,","!Dş",null]
["który stoi przed Panem w Namiocie Spotkania.  Całą","!D«",null]
["resztę  krwi  cielca  wyleje na  podstawę  ołtarza","!D»",null]
["ofiar  całopalnych, który stoi przed  wejściem  do","!D░",null]
["Namiotu  Spotkania. 08 Potem oddzieli cały tłuszcz","!D▒",null]
["od   cielca  ofiary  przebłagalnej,  a  mianowicie","!D▓",null]
["tłuszcz, który okrywa wnętrzności, i cały tłuszcz,","!D│",null]
["który jest nad nimi, 09 także i obie nerki wraz  z","!D┤",null]
["tłuszczem, który jest nad nimi, który sięga aż  do","!DÁ",null]
["lędźwi,  a  także  płat tłuszczu,  który  jest  na","!DÂ",null]
["wątrobie  -  przy nerkach go oddzieli, 10 tak  jak","!DĚ",null]
["oddziela  się  tłuszcz cielca  ofiary  biesiadnej.","!DŞ",null]
["Wtedy  kapłan zamieni to wszystko w dym na ołtarzu","!D╣",null]
["ofiar  całopalnych.  11 Skórę  zaś  cielca  ofiary","!D║",null]
["biesiadnej,  całe  jego mięso,  jego  głowę,  jego","!D╗",null]
["nogi,   jego   wnętrzności  i   zawartość   jelit,","!D╝",null]
["12 słowem całego cielca każe wynieść poza obóz, na","!DŻ",null]
["miejsce  czyste*, gdzie wysypują  popiół.  Tam  go","!Dż",null]
["spalą  na  drwach,  na ogniu.  Będzie  spalony  na","!D┐",null]
["miejscu, gdzie wysypują popiół.","!D└",null]
[null,"!D┴","/"]
["Za społeczność","!D┬","/"]
["13 Jeżeli  zaś cała społeczność  Izraela  zawini","!D├",null]
["przez  nieuwagę  i sprawa ta będzie  ukryta  przed","!D─",null]
["oczami  zgromadzenia, mianowicie to,  że  uczynili","!D┼",null]
["coś  sprzecznego z przykazaniami  Pana,  i  w  ten","!DĂ",null]
["sposób   zawinili,   14 a  potem   grzech,   który","!Dă",null]
["popełnili,   wyjdzie  na  jaw,   w   takim   razie","!D╚",null]
["zgromadzenie  przyprowadzi przed Namiot  Spotkania","!D╔",null]
["młodego cielca jako ofiarę przebłagalną. 15 Starsi","!D╩",null]
["społeczności  włożą  ręce na  głowę  cielca  przed","!D╦",null]
["Panem,  i  ten  cielec będzie zabity przed  Panem.","!D╠",null]
["16 Namaszczony kapłan wniesie do Namiotu Spotkania","!D═",null]
["część krwi cielca. 17 Potem kapłan umoczy palec we","!D╬",null]
["krwi  i  pokropi siedem razy przed Panem, to  jest","!D¤",null]
["przed zasłoną. 18 Pomaże także krwią rogi ołtarza,","!Dđ",null]
["który jest przed Panem w Namiocie Spotkania.  Całą","!DĐ",null]
["resztę  krwi  wyleje  na  podstawę  ołtarza  ofiar","!DĎ",null]
["całopalnych, który stoi przed wejściem do  Namiotu","!DË",null]
["Spotkania. 19 A cały tłuszcz oddzieli od  niego  i","!Dď",null]
["zamieni w dym na ołtarzu. 20 Potem postąpi  z  tym","!DŇ",null]
["cielcem   tak  samo,  jak  postąpił  z  poprzednio","!DÍ",null]
["wspomnianym  cielcem  ofiary  przebłagalnej.   Tak","!DÎ",null]
["postąpi z nim. W ten sposób kapłan dokona za  nich","!Dě",null]
["przebłagania   i  będzie  im  [wina]  odpuszczona.","!D┘",null]
["21 Potem  wyniosą tego cielca poza obóz  i  spalą,","!D┌",null]
["tak  jak spalono pierwszego cielca. To jest ofiara","!D█",null]
["przebłagalna za społeczność.","!D▄",null]
[null,"!DŢ","/"]
["Za naczelnika rodu","!DŮ","/"]
["22 Jeżeli  zgrzeszy  naczelnik  rodu   i   przez","!D▀",null]
["nieuwagę  przestąpi jedno z przykazań  Pana,  Boga","!DÓ",null]
["swego,  i w ten sposób zawini, 23 i jeżeli  zwrócę","!Dß",null]
["mu  uwagę  na  jego  grzech,  który  popełnił,  to","!DÔ",null]
["przyprowadzi w darze koziołka bez skazy.  24 Potem","!DŃ",null]
["włoży  rękę  na  głowę koziołka, i  zabiją  go  na","!Dń",null]
["miejscu,  gdzie zabija się ofiary całopalne  przed","!Dň",null]
["Panem.  To  jest ofiara przebłagalna. 25 A  kapłan","!DŠ",null]
["umoczy palec we krwi ofiary przebłagalnej i pomaże","!Dš",null]
["nią  rogi  ołtarza ofiar całopalnych. Całą  resztę","!DŔ",null]
["krwi wyleje na podstawę ołtarza ofiar całopalnych,","!DÚ",null]
["26 cały zaś tłuszcz zamieni w dym na ołtarzu,  tak","!Dŕ",null]
["jak tłuszcz ofiary biesiadnej. W ten sposób kapłan","!DŰ",null]
["dokona  przebłagania za grzech naczelnika rodu,  i","!Dý",null]
["będzie mu odpuszczony.","!DÝ",null]
[null,"!Dţ","/"]
["Za zwykłych ludzi","!D´","/"]
["27 Jeżeli  jakiś  człowiek  spośród  ludu  ziemi","!D­",null]
["zgrzeszy   przez  nieuwagę,  przestąpi   jedno   z","!D˝",null]
["przykazań Pana i w ten sposób zawini, 28 i  jeżeli","!D˛",null]
["zwrócę mu uwagę na jego grzech, który popełnił, to","!Dˇ",null]
["przyprowadzi  w  darze  za swój  grzech  kozę  bez","!D˘",null]
["skazy.  29 Następnie włoży rękę  na  głowę  ofiary","!D§",null]
["przebłagalnej    i   zabije    ją    na    miejscu","!D÷",null]
["[przeznaczonym  dla] ofiary całopalnej.  30 Kapłan","!D¸",null]
["umoczy  palec  we krwi i pomaże nią  rogi  ołtarza","!D°",null]
["ofiar  całopalnych.  Całą resztę  krwi  wyleje  na","!D¨",null]
["podstawę ołtarza.","!D˙",null]
["31 Potem  oddzieli  cały tłuszcz,  tak  jak  był","!Dű",null]
["oddzielony   tłuszcz  ofiary  biesiadnej.   Kapłan","!DŘ",null]
["zamieni  to  w  dym na ołtarzu jako miłą  woń  dla","!Dř",null]
["Pana.  W ten sposób kapłan dokona przebłagania  za","!D■",null]
["niego  i  grzech będzie mu odpuszczony.  32 Jeżeli","!D ",null]
["zaś  kto  chce  złożyć w darze  owcę  jako  ofiarę","!E!",null]
["przebłagalną,  to  przyprowadzi  owcę  bez  skazy,","!E\"",null]
["33 włoży  rękę  na  głowę ofiary  przebłagalnej  i","!E#",null]
["zabije  ją  jako ofiarę przebłagalną  na  miejscu,","!E$",null]
["gdzie się zabija ofiary całopalne. 34 Potem kapłan","!E%",null]
["umoczy palec we krwi ofiary przebłagalnej i pomaże","!E&",null]
["nią  rogi  ołtarza ofiar całopalnych. Całą  resztę","!E'",null]
["krwi  wyleje na podstawę ołtarza. 35 Cały  tłuszcz","!E(",null]
["oddzieli,  tak  jak był oddzielony  tłuszcz  owcy,","!E)",null]
["złożonej jako ofiara biesiadna. Kapłan zamieni  to","!E*",null]
["w  dym  na  ołtarzu, ponad ofiarami spalanymi  dla","!E+",null]
["Pana.  W ten sposób kapłan dokona przebłagania  za","!E,",null]
["jego  grzech, który tamten popełnił, i  będzie  mu","!E-",null]
["odpuszczony.","!E.",null]
[null,"!E/","/"]
["Szczególne rodzaje ofiar przebłagalnych","!E0","/"]
["┌───┐ 01 Jeżeli   kto  zgrzeszy   przez   to,   że","!E1",null]
["│ 5 │ usłyszawszy  zaklęcie i mogąc zaświadczyć  o","!E2",null]
["└───┘ przestępstwie, które widział lub  znał,  nie","!E3",null]
["uczyni  tego i w ten sposób zawini, 02 albo jeżeli","!E4",null]
["kto  dotknie  się czegoś nieczystego, na  przykład","!E5",null]
["padliny   nieczystego  dzikiego  zwierzęcia   albo","!E6",null]
["padliny  nieczystego  domowego  zwierzęcia,   albo","!E7",null]
["padliny nieczystego płazu*, i nie uświadomi  sobie","!E8",null]
["tego,  że  stał  się nieczystym i winnym,  03 albo","!E9",null]
["jeżeli   kto   dotknie  się  jakiejś  nieczystości","!E:",null]
["ludzkiej, jakiejkolwiek rzeczy, która może uczynić","!E;",null]
["nieczystym, i z początku nie uświadomi sobie tego,","!E<",null]
["a potem spostrzeże, że zawinił, 04 albo jeżeli kto","!E=",null]
["przysięga,  mówiąc lekkomyślnie  wargami,  na  zło","!E>",null]
["albo  na  dobro,  tak  jak to  bywa,  że  człowiek","!E?",null]
["lekkomyślnie   przysięga,   i   z   początku   nie","!E@",null]
["uświadamia  sobie  tego, a  potem  spostrzeże,  że","!EA",null]
["zawinił przez jedną z tych rzeczy - 05 jeżeli więc","!EB",null]
["kto  popełni  jedno z tych przestępstw,  to  niech","!EC",null]
["wyzna,  że przez to zgrzeszył. 06 Wtedy przyniesie","!ED",null]
["jako  ofiarę  zadośćuczynienia dla  Pana  za  swój","!EE",null]
["grzech  -  samicę spośród małego bydła,  owcę  lub","!EF",null]
["kozę  na  ofiarę  przebłagalną.  A  kapłan  dokona","!EG",null]
["przebłagania za jego grzech.","!EH",null]
[null,"!EI","/"]
["Gołębie jako ofiara ubogich","!EJ","/"]
["07 Jeżeli zaś ktoś jest tak ubogi, że  nie  może","!EK",null]
["przynieść  owcy,  to jako ofiarę zadośćuczynienia*","!EL",null]
["za   grzech,   który  popełnił,  przyniesie   dwie","!EM",null]
["synogarlice  albo  dwa  młode  gołębie  dla  Pana,","!EN",null]
["jednego  jako  ofiarę przebłagalną, drugiego  jako","!EO",null]
["ofiarę  całopalną. 08 Przyniesie ją  kapłanowi,  a","!EP",null]
["ten  ofiaruje  najprzód tego gołębia,  który  jest","!EQ",null]
["przeznaczony na ofiarę przebłagalną. Ściśnie  jego","!ER",null]
["główkę  przy karku, ale jej nie oddzieli. 09 Potem","!ES",null]
["pokropi ścianę ołtarza krwią ofiary przebłagalnej.","!ET",null]
["Reszta krwi będzie wyciśnięta na podstawę ołtarza.","!EU",null]
["To  jest  ofiara przebłagalna. 10 Drugiego gołębia","!EV",null]
["złoży jako ofiarę całopalną według zwyczaju. W ten","!EW",null]
["sposób kapłan dokona przebłagania za grzech, który","!EX",null]
["tamten popełnił, i będzie mu odpuszczony.","!EY",null]
[null,"!EZ","/"]
["Mąka jako ofiara ubogich","!E[","/"]
["11 Jeżeli  zaś kto jest tak ubogi, że  nie  może","!E\\",null]
["ofiarować nawet dwu synogarlic albo dwóch  młodych","!E]",null]
["gołębi,  to  przyniesie na dar ofiarny  za  grzech","!E^",null]
["dziesiątą część efy najczystszej mąki jako  ofiarę","!E_",null]
["przebłagalną,  ale nie poleje jej  oliwą  ani  nie","!E`",null]
["położy   na  niej  kadzidła,  bo  to  jest  ofiara","!Ea",null]
["przebłagalna.  12 Przyniesie to kapłanowi.  Kapłan","!Eb",null]
["weźmie z tego pełną garść [mąki] jako pamiątkę*  i","!Ec",null]
["zamieni  w  dym na ołtarzu nad ofiarami  spalanymi","!Ed",null]
["dla  Pana. To jest ofiara przebłagalna.  13 W  ten","!Ee",null]
["sposób  kapłan dokona przebłagania za jego grzech,","!Ef",null]
["który  tamten  popełnił przeciwko jednemu  z  tych","!Eg",null]
["przykazań, i będzie mu odpuszczony. Kapłan otrzyma","!Eh",null]
["swoją część, tak jak przy ofierze pokarmowej».","!Ei",null]
[null,"!Ej","\\"]
["OFIARY ZADOŚĆUCZYNIENIA","!Ek","\\"]
[null,"!El","/"]
["Za przywłaszczenie sobie rzeczy należnych Bogu","!Em","/"]
["14 Potem  Pan powiedział do Mojżesza: 15 «Jeżeli","!En",null]
["kto   popełnił   nieuczciwość  i  zgrzeszy   przez","!Eo",null]
["nieuwagę  przywłaszczając sobie rzeczy  poświęcone","!Ep",null]
["Panu,  to  przyniesie jako swoje zadośćuczynienie*","!Eq",null]
["dla  Pana  baranka  bez  skazy,  wziętego  spośród","!Er",null]
["drobnego bydła, którego wartość wynosiłaby  według","!Es",null]
["oszacowania   dwa   sykle   srebra   według   wagi","!Et",null]
["przybytku* na ofiarę zadośćuczynienia.  16 To,  co","!Eu",null]
["sobie    grzesznie    przywłaszczył    z    rzeczy","!Ev",null]
["poświęconych, zwróci, oddając ponadto jedną  piątą","!Ew",null]
["wartości, i odda to kapłanowi. W ten sposób kapłan","!Ex",null]
["dokona  przebłagania za niego, ofiarując za  niego","!Ey",null]
["baranka  zadośćuczynienia,  i  będzie  mu   grzech","!Ez",null]
["odpuszczony.","!E{",null]
[null,"!E|","/"]
["Za nieświadome przestępstwa","!E}","/"]
["17 Jeżeli  kto zgrzeszy, czyniąc coś przeciwnego","!E~",null]
["przykazaniom  Pana,  nie będąc  tego  świadomy,  i","!E\u007f",null]
["stanie  się  winny, i popełni przestępstwo,  18 to","!EÇ",null]
["przyniesie  kapłanowi baranka bez skazy,  wziętego","!Eü",null]
["spośród    drobnego    bydła,    według    twojego","!Eé",null]
["oszacowania,  jako ofiarę zadośćuczynienia.  Wtedy","!Eâ",null]
["kapłan  dokona  przebłagania za jego  winę,  którą","!Eä",null]
["tamten  zaciągnął przez nieuwagę, nieświadomie,  i","!Eů",null]
["będzie  mu  grzech odpuszczony. 19 To jest  ofiara","!Eć",null]
["zadośćuczynienia, bo naprawdę zawinił wobec Pana».","!Eç",null]
[null,"!Eł","/"]
["Zadośćuczynienie bliźniemu","!Eë","/"]
["20 Następnie   Pan   powiedział   do   Mojżesza:","!EŐ",null]
["21 «Jeżeli  kto  zgrzeszy i  popełni  nieuczciwość","!Eő",null]
["względem  Pana  przez  to,  że  zaprze  się  wobec","!Eî",null]
["bliźniego  tego,  co przyjął na przechowanie  albo","!EŹ",null]
["wziął  w  rękę  jako  zastaw,  albo  ukradł,  albo","!EÄ",null]
["wymusił  na  bliźnim; 22 albo jeżeli  kto  znalazł","!EĆ",null]
["rzecz  zgubioną  i  zaparł się tego,  albo  jeżeli","!EÉ",null]
["złożył fałszywą przysięgę, dotyczącą jakiejkolwiek","!EĹ",null]
["rzeczy,  przez  którą człowiek  może  zgrzeszyć  -","!Eĺ",null]
["23 otóż  kto  tak zgrzeszył i stał  się  przez  to","!Eô",null]
["winnym  zadośćuczynienia, powinien  oddać  to,  co","!Eö",null]
["ukradł,   albo  co  wymusił,  albo  co  wziął   na","!EĽ",null]
["przechowanie, albo rzecz zgubioną, którą  znalazł,","!Eľ",null]
["24 albo  tę  rzecz, co do której  złożył  fałszywą","!EŚ",null]
["przysięgę  -  zwróci mianowicie całkowitą  wartość","!Eś",null]
["tej  rzeczy,  dodając do niej jeszcze piątą  część","!EÖ",null]
["wartości.  Powinien  to oddać  właścicielowi  tego","!EÜ",null]
["samego   dnia,   kiedy   będzie   składał   ofiarę","!EŤ",null]
["zadośćuczynienia.  25 Potem przyprowadzi  do  Pana","!Eť",null]
["jako  swoje  zadośćuczynienie baranka  bez  skazy,","!EŁ",null]
["wziętego  spośród  drobnego  bydła  według   twego","!E×",null]
["oszacowania  na  ofiarę  zadośćuczynienia,   którą","!Eč",null]
["należy  przyprowadzić do kapłana. 26 W ten  sposób","!Eá",null]
["kapłan za niego dokona przebłagania wobec Pana,  i","!Eí",null]
["będzie  tamtemu  odpuszczony jakikolwiek  grzeszny","!Eó",null]
["czyn, który popełnił zaciągając winę».","!Eú",null]
[null,"!EĄ","\\"]
["PRZEPISY UZUPEŁNIAJĄCE","!Eą","\\"]
[null,"!EŽ","/"]
["Codzienna ofiara całopalna","!Ež","/"]
["┌───┐ 01 Dalej   Pan   powiedział   do   Mojżesza:","!EĘ",null]
["│ 6 │ 02 «Rozkaż   Aaronowi  i  jego   synom,   co","!Eę",null]
["└───┘ następuje: Oto prawo odnoszące się do ofiary","!E¬",null]
["całopalnej: ofiara całopalna będzie na  palenisku,","!Eź",null]
["na  ołtarzu  całą noc aż do rana, a ogień  ołtarza","!EČ",null]
["będzie na nim płonął. 03 Potem kapłan włoży  szatę","!Eş",null]
["lnianą i spodnie lniane na ciało, usunie popiół  z","!E«",null]
["ofiary całopalnej, którą ogień strawił na ołtarzu,","!E»",null]
["i  wysypie  go obok ołtarza. 04 Następnie  zdejmie","!E░",null]
["ubranie,  włoży inne szaty i wyniesie popiół  poza","!E▒",null]
["obóz na miejsce czyste. 05 Ogień na ołtarzu będzie","!E▓",null]
["stale  płonąć - nigdy nie będzie wygasać.  Na  nim","!E│",null]
["kapłan  każdego poranka zapali drwa, na nim  ułoży","!E┤",null]
["ofiarę  całopalną, na nim zamieni  w  dym  tłuszcz","!EÁ",null]
["ofiar   biesiadnych.  06 Ogień  nieustanny  będzie","!EÂ",null]
["płonąć na ołtarzu - nigdy nie będzie wygasać!","!EĚ",null]
[null,"!EŞ","/"]
["Kapłani otrzymują część z ofiar pokarmowych","!E╣","/"]
["07 Oto prawo odnoszące się do ofiary z pokarmów:","!E║",null]
["Synowie  Aarona przyniosą ją przed  Pana  -  przed","!E╗",null]
["ołtarz.  08 Potem wezmą z niej garść  najczystszej","!E╝",null]
["mąki, należącej do ofiary pokarmowej, wraz z oliwą","!EŻ",null]
["jej  i z całym kadzidłem, które są na tej ofierze,","!Eż",null]
["i zamienią to w dym na ołtarzu jako miłą woń, jako","!E┐",null]
["pamiątkę*  dla  Pana. 09 To, co pozostanie  z  tej","!E└",null]
["ofiary,  będzie pokarmem dla Aarona i jego  synów.","!E┴",null]
["Jako   chleby   przaśne  zjedzą   to   w   miejscu","!E┬",null]
["poświęconym,  na  dziedzińcu  Namiotu   Spotkania.","!E├",null]
["10 Nie  będziecie piec z tego chlebów  kwaszonych!","!E─",null]
["To  jest  część,  którą  daję  im  z  moich  ofiar","!E┼",null]
["spalanych.  To  są  ofiary  najświętsze,  tak  jak","!EĂ",null]
["ofiary  przebłagalne  i  ofiary  zadośćuczynienia.","!Eă",null]
["11 Każdy mężczyzna spośród synów Aarona będzie  je","!E╚",null]
["spożywał.  To  jest  prawo wieczyste  dla  waszych","!E╔",null]
["pokoleń,  dotyczące  ofiar  spalanych  dla   Pana.","!E╩",null]
["Każdy, kto się ich dotknie, będzie uświęcony»*.","!E╦",null]
[null,"!E╠","/"]
["Ofiara pokarmowa przy wprowadzeniu w czynności","!E═","/"]
["kapłańskie","!E╬","/"]
["12 Dalej Pan powiedział do Mojżesza: 13 «Oto dar","!E¤",null]
["Aarona  i  jego  synów, który złożą  Panu  w  dniu","!Eđ",null]
["namaszczenia jednego z nich: będzie  to  ofiara  z","!EĐ",null]
["pokarmów   wieczysta   -   jedna   dziesiąta   efy","!EĎ",null]
["najczystszej  mąki, z tego połowa rano,  a  połowa","!EË",null]
["wieczorem. 14 Będzie ona przyrządzona na patelni z","!Eď",null]
["oliwą. Kiedy będzie rozczyniona, przyniesiesz  ją.","!EŇ",null]
["Jako   ofiarę  pokarmową  podzieloną  na   kawałki","!EÍ",null]
["ofiarujesz  ją.  Będzie  to  miła  woń  dla  Pana.","!EÎ",null]
["15 Kapłan,  który  będzie namaszczony  na  miejsce","!Eě",null]
["Aarona spośród jego synów, to samo uczyni. To jest","!E┘",null]
["należność wieczysta dla Pana: ta ofiara  będzie  w","!E┌",null]
["całości   zamieniona   w  dym!   16 Każda   ofiara","!E█",null]
["pokarmowa kapłana będzie w całości spalona - nic z","!E▄",null]
["niej nie wolno jeść!»","!EŢ",null]
[null,"!EŮ","/"]
["Ofiara przebłagalna","!E▀","/"]
["17 Dalej  Pan  powiedział do  Mojżesza.  18 «Tak","!EÓ",null]
["powiedz  do  Aarona i jego synów:  To  jest  prawo","!Eß",null]
["odnoszące  się  do  ofiary przebłagalnej:  na  tym","!EÔ",null]
["samym  miejscu,  na którym będzie zabijana  ofiara","!EŃ",null]
["całopalna,    będzie   także    zabijana    ofiara","!Eń",null]
["przebłagalna  przed Panem. To  jest  rzecz  bardzo","!Eň",null]
["święta!  19 Kapłan,  który będzie  składał  ofiarę","!EŠ",null]
["przebłagalną, będzie z niej spożywał.  Na  miejscu","!Eš",null]
["poświęconym   będzie  spożywana,   na   dziedzińcu","!EŔ",null]
["Namiotu  Spotkania.  20 Każdy,  kto  dotknie   jej","!EÚ",null]
["mięsa, będzie uświęcony. Jeżeli trochę z jej  krwi","!Eŕ",null]
["skropi ubranie, to miejsce owo, które krew skropi,","!EŰ",null]
["ma być wyprane w miejscu poświęconym. 21 Jeżeli to","!Eý",null]
["mięso było gotowane w naczyniu glinianym, naczynie","!EÝ",null]
["owo  będzie  rozbite, jeżeli zaś było  gotowane  w","!Eţ",null]
["naczyniu  miedzianym,  będzie  ono  wyszorowane  i","!E´",null]
["wypłukane   wodą.   22 Każdy   mężczyzna   spośród","!E­",null]
["kapłanów  będzie spożywać z niej.  To  jest  rzecz","!E˝",null]
["bardzo  święta! 23 Ale jeżeli część krwi z  ofiary","!E˛",null]
["przebłagalnej była wniesiona do Namiotu Spotkania,","!Eˇ",null]
["aby   w   Miejscu  Świętym  był  dokonany   obrzęd","!E˘",null]
["przebłagania,  to  nie wolno jeść  z  tej  ofiary.","!E§",null]
["Będzie ona cała spalona w ogniu.","!E÷",null]
[null,"!E¸","/"]
["Ofiara zadośćuczynienia","!E°","/"]
["┌───┐ 01 Oto   prawo  odnoszące   się  do   ofiary","!E¨",null]
["│ 7 │ zadośćuczynienia:  jest  ona  rzeczą  bardzo","!E˙",null]
["└───┘ świętą. 02 Na tym samym miejscu,  na  którym","!Eű",null]
["będą  zabijać ofiarę całopalną, będą także zabijać","!EŘ",null]
["ofiarę  zadośćuczynienia. Krew jej  wyleją  dokoła","!Eř",null]
["ołtarza, 03 ale cały jej tłuszcz będzie złożony  w","!E■",null]
["ofierze:  ogon, tłuszcz, który okrywa wnętrzności,","!E ",null]
["04 obie nerki i tłuszcz, który jest na nich, który","!F!",null]
["sięga  aż  do  lędźwi, a także  płat  tłuszczu  na","!F\"",null]
["wątrobie   -   przy  nerkach  będzie   oddzielony.","!F#",null]
["05 Kapłan  zamieni to wszystko w  dym  na  ołtarzu","!F$",null]
["jako  ofiarę  spalaną  dla Pana.  To  jest  ofiara","!F%",null]
["zadośćuczynienia.  06 Każdy  mężczyzna  z   [rodu]","!F&",null]
["kapłanów  będzie z niej spożywał. Będzie spożywana","!F'",null]
["w   miejscu  poświęconym,  to  jest  rzecz  bardzo","!F(",null]
["święta.","!F)",null]
[null,"!F*","/"]
["Część należna kapłanom z ofiar prywatnych","!F+","/"]
["07 Ofiary przebłagalne i ofiary zadośćuczynienia","!F,",null]
["podlegają temu samemu prawu: będą one należały  do","!F-",null]
["tego kapłana, który dokonuje obrzędu przebłagania.","!F.",null]
["08 Jeżeli  zaś  kapłan  składa  za  kogoś   ofiarę","!F/",null]
["całopalną,  to  otrzyma  skórę  zwierzęcia,  które","!F0",null]
["złożył   w   ofierze.  09 Także  i  każda   ofiara","!F1",null]
["pokarmowa  upieczona w piecu albo  przyrządzona  w","!F2",null]
["kociołku  lub  na patelni będzie należeć  do  tego","!F3",null]
["kapłana,  który  ją  złożył. 10 Ale  każda  ofiara","!F4",null]
["pokarmowa  zaprawiona  oliwą  albo  sucha   będzie","!F5",null]
["należeć  do  wszystkich  synów  Aarona  po  równej","!F6",null]
["części.","!F7",null]
[null,"!F8","/"]
["Ofiara biesiadna","!F9","/"]
["11 Oto prawo odnoszące się do ofiary biesiadnej,","!F:",null]
["która  będzie składana Panu: 12 Jeżeli kto  składa","!F;",null]
["ją  jako  ofiarę  dziękczynną, to dołączy  do  tej","!F<",null]
["ofiary   dziękczynnej  także  i   placki   przaśne","!F=",null]
["rozczynione   oliwą   i  przaśne   podpłomyki;   z","!F>",null]
["najczystszej   mąki,   zaprawionej   oliwą,   będą","!F?",null]
["przyrządzone placki*.","!F@",null]
["13 Obok  placków  z  ciasta  kwaszonego   będzie","!FA",null]
["złożony   jego   dar   poza   ofiarą   dziękczynną","!FB",null]
["biesiadną.  14 Z  każdego rodzaju darów  ofiarnych","!FC",null]
["będzie  odłączony  jeden jako dar  szczególny  dla","!FD",null]
["Pana.  Otrzyma  go  kapłan,  który  pokropi  krwią","!FE",null]
["ofiary  biesiadnej.  15 Mięso dziękczynnych  ofiar","!FF",null]
["biesiadnych musi być zjedzone tego samego  dnia  -","!FG",null]
["nie  wolno  zostawiać  z niego  nic  aż  do  rana.","!FH",null]
["16 Jeżeli  jednak ma to być ofiara  wynikająca  ze","!FI",null]
["ślubu  albo  jako  ofiara  dobrowolna,  to  [mięso","!FJ",null]
["żertwy]  powinno  się jeść tego samego  dnia,  ale","!FK",null]
["resztę  z  niego  można  zjeść  następnego   dnia.","!FL",null]
["17 Jeżeli  jednak  część z tego  mięsa  pozostanie","!FM",null]
["jeszcze  na  trzeci  dzień, to  będzie  spalona  w","!FN",null]
["ogniu.  18 Jeżeli  kto  zje  coś  z  mięsa  ofiary","!FO",null]
["biesiadnej  na  trzeci dzień,  to  ta  ofiara  nie","!FP",null]
["będzie  przyjęta, nie będzie ona  policzona  temu,","!FQ",null]
["który  ją  złożył, bo jest to rzecz  nieczysta,  a","!FR",null]
["ten, który ją spożyje, zaciągnie winę. 19 Także  i","!FS",null]
["mięso, które się zetknęło z czymś nieczystym,  nie","!FT",null]
["może  być  jedzone. Powinno być spalone  w  ogniu.","!FU",null]
["Poza  tym każdy, kto jest czysty, może jeść mięso.","!FV",null]
["20 Jeżeli jednak kto, będąc w stanie nieczystości,","!FW",null]
["będzie jadł mięso z ofiary biesiadnej, która  jest","!FX",null]
["dla  Pana,  będzie wykluczony spośród swego  ludu.","!FY",null]
["21 Jeżeli   kto   dotknie   jakiejś   nieczystości","!FZ",null]
["ludzkiej   albo   nieczystego   zwierzęcia,   albo","!F[",null]
["jakiegoś  nieczystego robactwa, i  spożyje  coś  z","!F\\",null]
["mięsa  ofiary biesiadnej należącej do Pana, będzie","!F]",null]
["wykluczony spośród swego ludu».","!F^",null]
[null,"!F_","/"]
["Zakaz spożywania tłuszczu i krwi","!F`","/"]
["22 Dalej Pan powiedział do Mojżesza: 23 «Powiedz","!Fa",null]
["Izraelitom:  Nie wolno wam jeść tłuszczu  cielców,","!Fb",null]
["owiec  i  kóz! 24 Wolno się posługiwać dla różnych","!Fc",null]
["celów     tłuszczem    zwierząt    padłych     lub","!Fd",null]
["rozszarpanych,  ale nie wolno go  jeść.  25 Każdy,","!Fe",null]
["kto  je  tłuszcz  zwierząt  składanych  na  ofiarę","!Ff",null]
["spalaną dla Pana, będzie wykluczony spośród  swego","!Fg",null]
["ludu.  26 Gdziekolwiek  będziecie  mieszkać,   nie","!Fh",null]
["wolno  wam spożywać żadnej krwi: ani krwi  ptaków,","!Fi",null]
["ani krwi bydląt. 27 Ktokolwiek spożywa jakąkolwiek","!Fj",null]
["krew, będzie wykluczony spośród swego ludu».","!Fk",null]
[null,"!Fl","/"]
["Część z ofiar pojednania należna kapłanom","!Fm","/"]
["28 Dalej  Pan  powiedział do Mojżesza:  «Powiedz","!Fn",null]
["Izraelitom:   29 Kto  chce  złożyć   Panu   ofiarę","!Fo",null]
["biesiadną,  przyniesie dar swój Panu, [wzięty]  ze","!Fp",null]
["swej     ofiary    biesiadnej.    30 Własnoręcznie","!Fq",null]
["przyniesie  ofiary  spalane dla  Pana:  przyniesie","!Fr",null]
["tłuszcz  z mostka i mostek, aby wykonać  nim  gest","!Fs",null]
["kołysania* przed Panem. 31 Potem na ołtarzu kapłan","!Ft",null]
["tłuszcz zamieni w dym, a mostek będzie dla  Aarona","!Fu",null]
["i  jego  synów.  32 Także i prawą łopatkę  oddacie","!Fv",null]
["kapłanowi,   jako   część   kapłańską   z    ofiar","!Fw",null]
["biesiadnych.  33 Ten spośród synów  Aarona,  który","!Fx",null]
["składa w ofierze krew i tłuszcz ofiar biesiadnych,","!Fy",null]
["otrzyma  jako  swoją  część prawą  łopatkę.  34 Bo","!Fz",null]
["mostek kołysania i łopatkę podniesienia* biorę  od","!F{",null]
["Izraelitów  z  ich  ofiar biesiadnych  i  daję  je","!F|",null]
["Aaronowi  kapłanowi i jego synom,  jako  należność","!F}",null]
["wieczystą od Izraelitów».","!F~",null]
[null,"!F\u007f","/"]
["Zakończenie","!FÇ","/"]
["35 To  jest  część z ofiar spalanych  dla  Pana,","!Fü",null]
["która  należy  się Aaronowi i jego synom  od  dnia","!Fé",null]
["wprowadzenia ich w czynności kapłanów  Pana.  36 W","!Fâ",null]
["dniu,  kiedy ich Pan namaścił, rozkazał Izraelitom","!Fä",null]
["im  to  dawać.  To jest ustawa wieczysta  dla  ich","!Fů",null]
["pokoleń.   37 To   jest  prawo  dotyczące   ofiary","!Fć",null]
["całopalnej,     ofiary     pokarmowej,      ofiary","!Fç",null]
["przebłagalnej,  ofiary  zadośćuczynienia,   ofiary","!Fł",null]
["wprowadzenia  w  czynności  kapłańskie  i   ofiary","!Fë",null]
["biesiadnej. 38 To rozkazał Pan Mojżeszowi na górze","!FŐ",null]
["Synaj  w  dniu,  kiedy polecił Izraelitom  składać","!Fő",null]
["dary dla Pana na pustyni synajskiej.","!Fî",null]
[null,"!FŹ","#"]
["USTANOWIENIE KAPŁAŃSTWA","!FÄ","#"]
[null,"!FĆ","\\"]
["WPROWADZENIE AARONA I JEGO SYNÓW","!FÉ","\\"]
["W CZYNNOŚCI KAPŁAŃSKIE","!FĹ","\\"]
[null,"!Fĺ","/"]
["Przygotowania*","!Fô","/"]
["┌───┐ 01 Potem Pan powiedział do Mojżesza: 02 «Weź","!Fö",null]
["│ 8 │ Aarona   i  jego  synów,  szaty,  oliwę   do","!FĽ",null]
["└───┘ namaszczania cielca na ofiarę  przebłagalną,","!Fľ",null]
["dwa  barany i kosz chlebów przaśnych. 03 Następnie","!FŚ",null]
["zgromadź   całą  społeczność  przed  wejściem   do","!Fś",null]
["Namiotu Spotkania». 04 Mojżesz uczynił tak, jak mu","!FÖ",null]
["Pan  rozkazał, i społeczność zgromadziła się przed","!FÜ",null]
["wejściem  do  Namiotu Spotkania. 05 Potem  Mojżesz","!FŤ",null]
["powiedział do społeczności: «Oto, co mi Pan  kazał","!Fť",null]
["uczynić!»","!FŁ",null]
[null,"!F×","/"]
["Kąpiel, włożenie szat i namaszczenie","!Fč","/"]
["06 Wtedy Mojżesz kazał się przybliżyć Aaronowi i","!Fá",null]
["jego synom i obmył ich wodą. 07 Ubrał go w tunikę,","!Fí",null]
["opasał   go  ozdobnym  pasem,  włożył   na   niego","!Fó",null]
["wierzchnią  szatę, na niej umieścił jeszcze  efod,","!Fú",null]
["opasał  go przepaską efodu i przymocował  go  nią.","!FĄ",null]
["08 Potem  umieścił  na nim pektorał  i  włożył  do","!Fą",null]
["pektorału  urim i tummim. 09 Włożył  mu  na  głowę","!FŽ",null]
["tiarę  i  przymocował na przedniej  stronie  tiary","!Fž",null]
["blachę  złotą, święty diadem, tak jak nakazał  Pan","!FĘ",null]
["Mojżeszowi.    10 Potem   Mojżesz   wziął    oliwę","!Fę",null]
["namaszczenia,   namaścił   przybytek    wraz    ze","!F¬",null]
["wszystkim,  co w nim było, i poświęcił te  rzeczy.","!Fź",null]
["11 Także   pokropił  nią  siedem  razy  ołtarz   i","!FČ",null]
["namaścił  ołtarz  razem  z  całym  jego  sprzętem,","!Fş",null]
["również  kadź  na  wodę  i jej  podstawę,  aby  je","!F«",null]
["poświęcić.    12 Potem   wylał   [trochę]    oliwy","!F»",null]
["namaszczenia na głowę Aarona i namaścił go, aby go","!F░",null]
["poświęcić. 13 Następnie Mojżesz kazał synom Aarona","!F▒",null]
["przybliżyć  się, włożył na nich tuniki,  przepasał","!F▓",null]
["ich  ozdobnymi  pasami i okrył ich głowy  mitrami,","!F│",null]
["tak jak Pan nakazał Mojżeszowi.","!F┤",null]
[null,"!FÁ","/"]
["Ofiara przebłagalna za kapłanów","!FÂ","/"]
["14 Potem   przyprowadzono   cielca   na   ofiarę","!FĚ",null]
["przebłagalną. Aaron i jego synowie włożyli ręce na","!FŞ",null]
["głowę   cielca  ofiary  przebłagalnej.  15 Mojżesz","!F╣",null]
["zabił  go,  wziął krew jego i palcem  pomazał  nią","!F║",null]
["rogi  ołtarza  dokoła  -  w  ten  sposób  oczyścił","!F╗",null]
["ołtarz*.  Resztę krwi wylał na podstawę ołtarza  i","!F╝",null]
["tak poświęcił go, i dokonał przebłagania. 16 Potem","!FŻ",null]
["wziął  cały tłuszcz, który jest na wnętrznościach,","!Fż",null]
["i płat tłuszczu, który okrywa wątrobę, jak również","!F┐",null]
["i   obie  nerki  wraz  z  ich  tłuszczem.  Mojżesz","!F└",null]
["zamienił je w dym na ołtarzu. 17 A cielca razem ze","!F┴",null]
["skórą,  mięsem i zawartością jelit spalił w  ogniu","!F┬",null]
["poza obozem, tak jak nakazał Pan Mojżeszowi.","!F├",null]
[null,"!F─","/"]
["Ofiara całopalna przy wprowadzeniu","!F┼","/"]
["18 Potem   przyprowadzono   barana   na   ofiarę","!FĂ",null]
["całopalną.  Aaron i jego synowie włożyli  ręce  na","!Fă",null]
["głowę barana. 19 Mojżesz zabił go i pokropił krwią","!F╚",null]
["ołtarz dokoła. 20 Potem Mojżesz pokrajał barana na","!F╔",null]
["części  i  zamienił w dym głowę, części i tłuszcz.","!F╩",null]
["21 Następnie Mojżesz obmył wodą wnętrzności i nogi","!F╦",null]
["barana  i zamienił w dym całego barana na ołtarzu.","!F╠",null]
["To  było całopalenie, miła woń, ofiara spalana dla","!F═",null]
["Pana, tak jak nakazał Pan Mojżeszowi.","!F╬",null]
[null,"!F¤","/"]
["Obrzędy wprowadzenia w czynności kapłańskie","!Fđ","/"]
["22 Potem przyprowadzono drugiego barana,  barana","!FĐ",null]
["[ofiary]   wprowadzenia  w  czynności  kapłańskie.","!FĎ",null]
["Aaron i jego synowie włożyli ręce na głowę barana.","!FË",null]
["23 Mojżesz  zabił  go, wziął trochę  jego  krwi  i","!Fď",null]
["pomazał  nią  wierzch prawego  ucha  Aarona,  duży","!FŇ",null]
["palec  jego  prawej ręki i duży palec jego  prawej","!FÍ",null]
["nogi.  24 Potem Mojżesz kazał się przybliżyć synom","!FÎ",null]
["Aarona i pomazał krwią wierzchy ich prawych  uszu,","!Fě",null]
["duże  palce  ich  prawych rąk  i  duże  palce  ich","!F┘",null]
["prawych  nóg.  Resztę  krwi wylał  Mojżesz  dokoła","!F┌",null]
["ołtarza.","!F█",null]
["25 Potem  wziął tłuszcz, ogon  i  cały  tłuszcz,","!F▄",null]
["który   jest  na  wnętrznościach  wraz  z   płatem","!FŢ",null]
["tłuszczu, który okrywa wątrobę, a także obie nerki","!FŮ",null]
["z  ich  tłuszczem  i  prawą  łopatkę.  26 Z  kosza","!F▀",null]
["chlebów  przaśnych, który stoi przed Panem,  wziął","!FÓ",null]
["jeden  chleb przaśny, jeden placek przyrządzony  z","!Fß",null]
["oliwą  i jeden podpłomyk. Umieścił je na kawałkach","!FÔ",null]
["tłuszczu i na prawej łopatce. 27 Potem położył  to","!FŃ",null]
["wszystko  na  dłoniach Aarona i na  dłoniach  jego","!Fń",null]
["synów  i wykonał nimi gest kołysania* przed Panem.","!Fň",null]
["28 Następnie Mojżesz wziął to wszystko z ich dłoni","!FŠ",null]
["i  zamienił w dym na ołtarzu nad całopaleniem.  To","!Fš",null]
["była  ofiara  wprowadzenia w czynności kapłańskie,","!FŔ",null]
["miła  woń,  ofiara  spalana dla  Pana.  29 Mojżesz","!FÚ",null]
["wziął  mostek  i wykonał nim gest kołysania  przed","!Fŕ",null]
["Panem.  To była część należna Mojżeszowi z  barana","!FŰ",null]
["[ofiary] wprowadzenia w czynności kapłańskie,  jak","!Fý",null]
["nakazał  Pan  Mojżeszowi. 30 Potem  Mojżesz  wziął","!FÝ",null]
["trochę  oliwy namaszczenia i trochę krwi z ołtarza","!Fţ",null]
["i  pokropił nią Aarona i jego szaty, a z nim  jego","!F´",null]
["synów  i  ich szaty. Tak poświęcił Aarona  z  jego","!F­",null]
["szatami i z nim jego synów z ich szatami.","!F˝",null]
[null,"!F˛","/"]
["Uczta ofiarna i tydzień wprowadzenia w czynności","!Fˇ","/"]
["kapłańskie","!F˘","/"]
["31 Potem powiedział Mojżesz do Aarona i do  jego","!F§",null]
["synów:  «Ugotujcie mięso przy wejściu  do  Namiotu","!F÷",null]
["Spotkania. Tam jedzcie je z chlebem, który jest  w","!F¸",null]
["koszu  ofiary wprowadzenia w czynności kapłańskie.","!F°",null]
["Tak  mi  nakazano w słowach: Aaron i jego  synowie","!F¨",null]
["będą  je jedli*. 32 Resztę mięsa i chleba spalicie","!F˙",null]
["w  ogniu.  33 Od wejścia do Namiotu Spotkania  nie","!Fű",null]
["będziecie odchodzić przez siedem dni, aż do  dnia,","!FŘ",null]
["kiedy  skończą  się  dni  waszego  wprowadzania  w","!Fř",null]
["czynności   kapłańskie,  bo   przez   siedem   dni","!F■",null]
["będziecie  w  nie wprowadzani. 34 Tak jak  dzisiaj","!F ",null]
["uczyniono, tak Pan nakazał czynić, aby dokonać  za","!G!",null]
["was  przebłagania. 35 Przez siedem  dni  będziecie","!G\"",null]
["siedzieć przy wejściu do Namiotu Spotkania dzień i","!G#",null]
["noc  na  straży  Pana, abyście nie  pomarli.  Taki","!G$",null]
["nakaz   otrzymałem».  36 Aaron  i   jego   synowie","!G%",null]
["uczynili  to  wszystko, co Pan  nakazał  im  przez","!G&",null]
["Mojżesza.","!G'",null]
[null,"!G(","\\"]
["POCZĄTEK POSŁUGI AARONA","!G)","\\"]
[null,"!G*","/"]
["Przygotowanie","!G+","/"]
["┌───┐ 01 Ósmego dnia zawołał  Mojżesz Aarona, jego","!G,",null]
["│ 9 │ synów   i   starszych    Izraela.   02 Potem","!G-",null]
["└───┘ powiedział  do Aarona:  «Weź  sobie  młodego","!G.",null]
["cielca  na ofiarę przebłagalną i barana na  ofiarę","!G/",null]
["całopalną,  oba  bez  skazy, i  przyprowadź  przed","!G0",null]
["Pana.  03 A  do  Izraelitów  tak  powiedz:  Weźcie","!G1",null]
["koziołka na ofiarę przebłagalną, cielca rocznego i","!G2",null]
["baranka  rocznego,  obydwa  bez  skazy  na  ofiarę","!G3",null]
["całopalną, 04 cielca i barana na ofiarę biesiadną,","!G4",null]
["aby  je  ofiarować  przed Panem,  a  także  ofiarę","!G5",null]
["pokarmową zaprawioną oliwą, bo dzisiaj Pan wam się","!G6",null]
["ukaże».","!G7",null]
["05 Przyprowadzili  więc  to,   co   im   nakazał","!G8",null]
["Mojżesz,   przed  Namiot  Spotkania.  Potem   cała","!G9",null]
["społeczność  zbliżyła się i stanęła  przed  Panem.","!G:",null]
["06 Wtedy  Mojżesz powiedział: «Oto co Pan  nakazał","!G;",null]
["uczynić,  aby chwała Pana wam się ukazała!»  07 Do","!G<",null]
["Aarona  zaś  Mojżesz  powiedział:  «Zbliż  się  do","!G=",null]
["ołtarza,   złóż  ofiarę  przebłagalną   i   ofiarę","!G>",null]
["całopalną,  dokonaj przebłagania za  siebie  i  za","!G?",null]
["lud,  złóż  dar  za lud i dokonaj przebłagania  za","!G@",null]
["nich, tak jak Pan rozkazał».","!GA",null]
[null,"!GB","/"]
["Ofiara za kapłanów","!GC","/"]
["08 Wtedy  Aaron zbliżył się do ołtarza  i  zabił","!GD",null]
["cielca  na  ofiarę przebłagalną za siebie  samego.","!GE",null]
["09 Synowie  Aarona podali mu krew,  a  on  umoczył","!GF",null]
["palec  we krwi, pomazał nią rogi ołtarza  i  wylał","!GG",null]
["krew na podstawę ołtarza. 10 Tłuszcz, nerki i płat","!GH",null]
["tłuszczu,    który    okrywa    wątrobę     ofiary","!GI",null]
["przebłagalnej, zamienił w dym na ołtarzu, tak  jak","!GJ",null]
["Pan  nakazał  Mojżeszowi.  11 Mięso  zaś  i  skórę","!GK",null]
["spalił   w  ogniu  poza  obozem.  12 Potem   zabił","!GL",null]
["[żertwę] ofiary całopalnej. Synowie Aarona  podali","!GM",null]
["mu  krew, i wylał ją dokoła ołtarza. 13 Podali  mu","!GN",null]
["też podzieloną na części ofiarą całopalną, razem z","!GO",null]
["głową,   a  on  zamienił  to  w  dym  na  ołtarzu.","!GP",null]
["14 Następnie obmył wnętrzności i nogi  i  zamienił","!GQ",null]
["je w dym nad całopaleniem na ołtarzu.","!GR",null]
[null,"!GS","/"]
["Ofiara za lud","!GT","/"]
["15 Potem  złożył dar za lud. Wziął kozła,  który","!GU",null]
["był  przeznaczony na ofiarę przebłagalną  za  lud,","!GV",null]
["zabił go i złożył go jako ofiarę przebłagalną, tak","!GW",null]
["jak   poprzednio.   16 Następnie   złożył   ofiarę","!GX",null]
["całopalną   i  postąpił  z  nią  według  zwyczaju.","!GY",null]
["17 Dalej  złożył ofiarę pokarmową,  wziął  z  niej","!GZ",null]
["jedną  pełną garść i zamienił ją w dym na  ołtarzu","!G[",null]
["poza  ofiarą  poranną.  18 Potem  zabił  cielca  i","!G\\",null]
["barana  jako  ofiarę biesiadną dla  ludu.  Synowie","!G]",null]
["Aarona  podali  mu  krew, a  on  wylał  ją  dokoła","!G^",null]
["ołtarza. 19 Tłuste części cielca i barana -  ogon,","!G_",null]
["tłuszcz,  który okrywa wnętrzności, nerki  i  płat","!G`",null]
["tłuszczu,  który  jest na wątrobie,  20 te  części","!Ga",null]
["tłuste  położyli  na mostkach, a  on  zamienił  te","!Gb",null]
["części  tłuste  w  dym na ołtarzu.  21 Mostkami  i","!Gc",null]
["prawymi  łopatkami Aaron wykonał  gest  kołysania*","!Gd",null]
["przed Panem, tak jak nakazał Pan.","!Ge",null]
[null,"!Gf","/"]
["Aaron błogosławi, Pan się ukazuje","!Gg","/"]
["22 Następnie Aaron podniósł ręce w stronę ludu i","!Gh",null]
["pobłogosławił  go.  I zszedł po ukończeniu  ofiary","!Gi",null]
["przebłagalnej,   ofiary   całopalnej    i    ofiar","!Gj",null]
["biesiadnych. 23 Mojżesz i Aaron weszli do  Namiotu","!Gk",null]
["Spotkania,  potem wyszli stamtąd i  pobłogosławili","!Gl",null]
["lud.  Wtedy chwała Pana ukazała się całemu ludowi.","!Gm",null]
["24 Ogień*   wyszedł  od  Pana  i  strawił   ofiarę","!Gn",null]
["całopalną  razem z częściami tłustymi na  ołtarzu.","!Go",null]
["Widząc  to cały lud krzyknął z radości i upadł  na","!Gp",null]
["twarz.","!Gq",null]
[null,"!Gr","\\"]
["PRZESTĘPSTWO SYNÓW AARONA. DODATKOWE PRZEPISY","!Gs","\\"]
[null,"!Gt","/"]
["Śmierć Nadaba i Abihu","!Gu","/"]
["┌────┐ 01 Nadab  i Abihu,  synowie Aarona,  wzięli","!Gv",null]
["│ 10 │ każdy  swoją kadzielnicę,  nabrali do  niej","!Gw",null]
["└────┘ ognia,   włożyli  na   niego   kadzidło   i","!Gx",null]
["ofiarowali  przed  Panem ogień inny,  niż  był  im","!Gy",null]
["nakazany.  02 Wtedy  ogień  wyszedł  od   Pana   i","!Gz",null]
["pochłonął  ich.  Umarli  przed  Panem.  03 Mojżesz","!G{",null]
["powiedział do Aarona: «To jest, co Pan powiedział:","!G|",null]
["Okażę  moją świętość tym, co zbliżają się do Mnie,","!G}",null]
["okażę  chwałę  moją  przed  całym  ludem»*.  Aaron","!G~",null]
["zamilkł.","!G\u007f",null]
["04 Potem  Mojżesz zawołał Miszaela  i  Elsafana,","!GÇ",null]
["synów   Uzzjela,  który  był  stryjem  Aarona,   i","!Gü",null]
["powiedział  do  nich:  «Zbliżcie  się!   Wynieście","!Gé",null]
["swoich  braci sprzed Miejsca Świętego poza  obóz!»","!Gâ",null]
["05 Wtedy  oni zbliżyli się i wynieśli  ich  w  ich","!Gä",null]
["tunikach poza obóz, tak jak powiedział Mojżesz.","!Gů",null]
[null,"!Gć","/"]
["Mojżesz zabrania Aaronowi żałoby","!Gç","/"]
["06 Potem  Mojżesz powiedział do  Aarona  i  jego","!Gł",null]
["synów,   Eleazara   i  Itamara:   «Nie   będziecie","!Gë",null]
["zaniedbywać   uczesania  głowy  i  nie   będziecie","!GŐ",null]
["rozdzierać szat, abyście nie pomarli i aby On  nie","!Gő",null]
["rozgniewał się na całą społeczność. Wasi bracia,","!Gî",null]
["cały  dom Izraela, będą opłakiwać ten pożar, który","!GŹ",null]
["Pan zapalił. 07 Nie będziecie odchodzić od wejścia","!GÄ",null]
["do   Namiotu   Spotkania,  abyście  nie   pomarli,","!GĆ",null]
["ponieważ  olej namaszczenia Pana jest na  was».  A","!GÉ",null]
["oni postąpili tak, jak Mojżesz im powiedział.","!GĹ",null]
[null,"!Gĺ","/"]
["Kapłanom nie wolno pić wina podczas służby","!Gô","/"]
["liturgicznej","!Gö","/"]
["08 Następnie Pan powiedział do Aarona: 09 «Kiedy","!GĽ",null]
["będziecie  wchodzić  do Namiotu  Spotkania,  ty  i","!Gľ",null]
["synowie  twoi, nie będziecie pić wina ani  sycery,","!GŚ",null]
["abyście nie pomarli! To jest ustawa wieczysta  dla","!Gś",null]
["wszystkich waszych pokoleń, 10 abyście rozróżniali","!GÖ",null]
["między  tym, co święte, a tym, co świeckie, między","!GÜ",null]
["tym,  co  nieczyste, a tym, co czyste,  11 abyście","!GŤ",null]
["nauczali  Izraelitów wszystkich ustaw,  które  Pan","!Gť",null]
["ogłosił wam przez Mojżesza».","!GŁ",null]
[null,"!G×","/"]
["Część z ofiar pokarmowych i ofiar biesiadnych","!Gč","/"]
["należna przez Mojżesza","!Gá","/"]
["12 Potem Mojżesz powiedział do Aarona i do  jego","!Gí",null]
["pozostałych  synów,  Eleazara i  Itamara:  «Weźcie","!Gó",null]
["ofiarę   pokarmową,   która  pozostała   z   ofiar","!Gú",null]
["spalanych  dla Pana, i zjedzcie ją bez kwasu  koło","!GĄ",null]
["ołtarza,   bo   to   jest  rzecz  bardzo   święta.","!Gą",null]
["13 Będziecie to jeść w miejscu poświęconym, bo  to","!GŽ",null]
["jest  część  należna tobie i synom twoim  z  ofiar","!Gž",null]
["spalanych   dla   Pana.  Taki  nakaz   otrzymałem.","!GĘ",null]
["14 Mostek   kołysania   i  łopatkę   podniesienia*","!Gę",null]
["będziecie  jedli w miejscu czystym, ty  i  synowie","!G¬",null]
["twoi, i córki twoje z tobą. To się należy tobie  i","!Gź",null]
["twoim   synom   z  biesiadnych  ofiar  Izraelitów.","!GČ",null]
["15 Będą  przynosić łopatkę podniesienia  i  mostek","!Gş",null]
["kołysania*    razem    z    częściami    tłustymi,","!G«",null]
["przeznaczonymi na ofiarę spalaną, aby nimi wykonać","!G»",null]
["gest  kołysania przed Panem. To się będzie należeć","!G░",null]
["tobie i twoim synom jako należność wieczysta,  tak","!G▒",null]
["jak Pan nakazał».","!G▓",null]
[null,"!G│","/"]
["Kozioł ofiary przebłagalnej jako pokarm kapłanów","!G┤","/"]
["16 Mojżesz    wypytywał    o    kozła     ofiary","!GÁ",null]
["przebłagalnej  i  okazało się, że został  spalony.","!GÂ",null]
["Wtedy  rozgniewał się na pozostałych synów Aarona,","!GĚ",null]
["to  jest  na  Eleazara i Itamara, i powiedział  do","!GŞ",null]
["nich:    17 «Dlaczego   nie   spożyliście   ofiary","!G╣",null]
["przebłagalnej w miejscu poświęconym? Przecież  ona","!G║",null]
["jest  rzeczą bardzo świętą. On dał ją wam, abyście","!G╗",null]
["zgładzili  winę społeczności, abyście  przebłagali","!G╝",null]
["za  nich  Pana. 18 Krew jej nie była wniesiona  do","!GŻ",null]
["Miejsca Świętego. A więc winniście byli spożyć  ją","!Gż",null]
["w  Miejscu Świętym, tak jak mi nakazano». 19 Wtedy","!G┐",null]
["Aaron  powiedział  do Mojżesza: «Oto  dzisiaj  oni","!G└",null]
["złożyli  ofiarę  przebłagalną i  ofiarę  całopalną","!G┴",null]
["przed  Panem  i  taka rzecz mnie spotkała!  Gdybym","!G┬",null]
["dzisiaj  jadł ofiarę przebłagalną, czy Pan uznałby","!G├",null]
["to za dobre?»* 20 Mojżesz wysłuchał tej odpowiedzi","!G─",null]
["i uznał ją za dobrą.","!G┼",null]
[null,"!GĂ","#"]
["PRAWO CZYSTOŚCI","!Gă","#"]
[null,"!G╚","\\"]
["ZWIERZĘTA CZYSTE I NIECZYSTE","!G╔","\\"]
[null,"!G╩","/"]
["Zwierzęta lądowe","!G╦","/"]
["┌────┐ 01 Następnie  Pan powiedział do Mojżesza  i","!G╠",null]
["│ 11 │ Aarona:  02 «Tak mówcie do Izraelitów:  Oto","!G═",null]
["└────┘ zwierzęta,  które  będziecie  jeść  spośród","!G╬",null]
["wszystkich   zwierząt,   które   są   na    ziemi:","!G¤",null]
["03 Będziecie   jedli  każde  zwierzę  czworonożne,","!Gđ",null]
["które  ma  rozdzielone kopyta, to jest  racice,  i","!GĐ",null]
["które  przeżuwa. 04 Ale [następujących  zwierząt],","!GĎ",null]
["mających  rozdzielone kopyto i przeżuwających  nie","!GË",null]
["będziecie jedli: wielbłąd, ponieważ przeżuwa,  ale","!Gď",null]
["nie  ma  rozdzielonego kopyta  -  będzie  dla  was","!GŇ",null]
["nieczysty;  05 * świstak, ponieważ  przeżuwa,  ale","!GÍ",null]
["nie  ma  rozdzielonego kopyta  -  będzie  dla  was","!GÎ",null]
["nieczysty; 06 zając, ponieważ przeżuwa, ale nie ma","!Gě",null]
["rozdzielonego  kopyta - będzie dla was  nieczysty;","!G┘",null]
["07 wieprz, ponieważ ma rozdzielone kopyto, ale nie","!G┌",null]
["przeżuwa  -  będzie  dla  was  nieczysty.   08 Nie","!G█",null]
["będziecie jedli ich mięsa ani dotykali ich padliny","!G▄",null]
["- są one dla was nieczyste.","!GŢ",null]
[null,"!GŮ","/"]
["Istoty wodne","!G▀","/"]
["09 Będziecie  jedli  następujące  istoty  wodne:","!GÓ",null]
["wszystkie istoty wodne, w morzach i rzekach, które","!Gß",null]
["mają płetwy i łuski, będziecie jedli. 10 Ale każda","!GÔ",null]
["istota  wodna,  która nie ma płetw  albo  łusek  w","!GŃ",null]
["morzach i rzekach spośród wszystkiego, co się  roi","!Gń",null]
["w  wodzie, i spośród wszystkich zwierząt  wodnych,","!Gň",null]
["będzie dla was obrzydliwością. 11 Będą one dla was","!GŠ",null]
["obrzydliwością, nie jedzcie ich mięsa i  brzydźcie","!Gš",null]
["się  ich padliną. 12 Wszystkie istoty wodne, które","!GŔ",null]
["nie   mają   płetw  albo  łusek,  będą   dla   was","!GÚ",null]
["obrzydliwością.","!Gŕ",null]
[null,"!GŰ","/"]
["Istoty skrzydlate*","!Gý","/"]
["13 Spośród ptaków będziecie mieli w  obrzydzeniu","!GÝ",null]
["i  nie  będziecie ich jedli, bo są obrzydliwością,","!Gţ",null]
["następujące:  orzeł,  sęp  czarny,  orzeł  morski,","!G´",null]
["14 wszelkie  gatunki  kani i sokołów,  15 wszelkie","!G­",null]
["gatunki  kruków,  16 struś, sowa,  mewa,  wszelkie","!G˝",null]
["gatunki  jastrzębi, 17 puszczyk,  kormoran,  ibis,","!G˛",null]
["18 łabędź, pelikan, ścierwik, 19 bocian,  wszelkie","!Gˇ",null]
["gatunki czapli, dudek i nietoperz.","!G˘",null]
["20 Wszelkie latające czworonożne* owady będą dla","!G§",null]
["was obrzydliwością.","!G÷",null]
["21 Ale   będziecie  jeść  spośród  czworonożnych","!G¸",null]
["latających   owadów  tylko  te,  których   [tylne]","!G°",null]
["kończyny  wystają  ponad nogami  [przednimi],  aby","!G¨",null]
["[mogły]  skakać  na nich po ziemi.  22 Następujące","!G˙",null]
["spośród   nich  możecie  jeść:  wszelkie   gatunki","!Gű",null]
["szarańczy,   wszelkie  gatunki  soleam,   wszelkie","!GŘ",null]
["gatunki   chargol  i  wszelkie  gatunki   chagab*.","!Gř",null]
["23 Wszystkie   inne   gatunki  latających   owadów","!G■",null]
["czworonożnych będą dla was obrzydliwością.","!G ",null]
[null,"!H!","/"]
["Nieczysty jest każdy, kto dotyka padliny zwierząt","!H\"","/"]
["nieczystych","!H#","/"]
["24 Następujące   zwierzęta   czynią    człowieka","!H$",null]
["nieczystym.  Każdy, kto dotknie się  ich  padliny,","!H%",null]
["będzie  nieczysty  aż do wieczora.  25 Każdy,  kto","!H&",null]
["będzie  nosić  ich  padlinę,  wypierze  ubranie  i","!H'",null]
["pozostanie  nieczysty  aż  do  wieczora.  26 Każde","!H(",null]
["zwierzę,  które ma kopyta, ale nie rozdzielone,  i","!H)",null]
["nie przeżuwa, będzie nieczyste dla was. Każdy, kto","!H*",null]
["się go dotknie, będzie nieczysty. 27 Każde zwierzę","!H+",null]
["czworonożne,   które  chodzi  opierając   się   na","!H,",null]
["stopach*,  będzie nieczyste dla  was.  Każdy,  kto","!H-",null]
["dotknie się jego padliny, będzie nieczysty  aż  do","!H.",null]
["wieczora. 28 Każdy, kto będzie nosić ich  padlinę,","!H/",null]
["wypierze  ubranie  i pozostanie  nieczysty  aż  do","!H0",null]
["wieczora. To są rzeczy nieczyste dla was!","!H1",null]
[null,"!H2","/"]
["Nieczystość spowodowana przez dotknięcie padliny","!H3","/"]
["małych zwierząt","!H4","/"]
["29 Spośród małych zwierząt, które poruszają  się","!H5",null]
["na  ziemi, następujące są nieczyste: kret, mysz  i","!H6",null]
["wszelkie   gatunki  jaszczurek,  30 gekko,   żółw,","!H7",null]
["salamandra,  skolopendra  i  kameleon.  31 Te   są","!H8",null]
["nieczyste  dla was spośród małych zwierząt,  które","!H9",null]
["poruszają się na ziemi. Każdy, kto dotknie się ich","!H:",null]
["padliny,   będzie   nieczysty  aż   do   wieczora.","!H;",null]
["32 Jeżeli które z tych zwierząt nieżywe upadnie na","!H<",null]
["coś, to ta rzecz będzie nieczysta, niezależnie  od","!H=",null]
["tego,  czy  to  będzie  naczynie  drewniane,   czy","!H>",null]
["ubranie,  czy  skóra, czy worek, czy  jakiekolwiek","!H?",null]
["narzędzie  pracy.  Obmyją  je  wodą  i  pozostanie","!H@",null]
["nieczyste  aż  do wieczora, potem  będzie  czyste.","!HA",null]
["33 Jeżeli  któreś  z  tych  zwierząt  wpadnie   do","!HB",null]
["naczynia glinianego, to wszystko, co jest wewnątrz","!HC",null]
["naczynia, będzie nieczyste, a naczynie rozbijecie.","!HD",null]
["34 Każdy  pokarm, który się spożywa, do  którego","!HE",null]
["się   dostanie   woda  z  tego   naczynia   będzie","!HF",null]
["nieczysty.  Każdy  napój, który  bywa  używany  do","!HG",null]
["picia  w  jakimkolwiek naczyniu, będzie nieczysty.","!HH",null]
["35 Na  cokolwiek  upadnie takie  zwierzę  nieżywe,","!HI",null]
["będzie  nieczyste: piecyk albo  piekarnik  ma  być","!HJ",null]
["zniszczony. One są nieczyste i będą nieczyste  dla","!HK",null]
["was. 36 Tylko źródła i cysterny, to jest zbiorniki","!HL",null]
["wody, pozostają czyste, ale ten, kto dotknie się w","!HM",null]
["nich  padliny,  będzie nieczysty.  37 Jeżeli  taka","!HN",null]
["padlina  upadnie na ziarno przeznaczone do  siewu,","!HO",null]
["to  ziarno pozostanie czyste, 38 ale jeżeli ziarno","!HP",null]
["jest  mokre i taka padlina upadnie na nie, to jest","!HQ",null]
["ono dla was nieczyste.","!HR",null]
[null,"!HS","/"]
["Padlina czystych zwierząt","!HT","/"]
["39 Jeżeli zdechnie jedno ze zwierząt, które  wam","!HU",null]
["służą  za  pokarm, i ktoś dotknie się tej padliny,","!HV",null]
["będzie nieczysty aż do wieczora. 40 Jeżeli kto zje","!HW",null]
["coś z takiej padliny, to wypierze ubranie i będzie","!HX",null]
["nieczysty  aż do wieczora. Także i ten,  kto  nosi","!HY",null]
["taką  padlinę, wypierze ubranie i będzie nieczysty","!HZ",null]
["aż do wieczora.","!H[",null]
[null,"!H\\","/"]
["Nie wolno jeść nieczystych małych zwierząt","!H]","/"]
["41 Wszelkie  małe zwierzęta,  które  pełzają  po","!H^",null]
["ziemi,  są  obrzydliwością - nie wolno  ich  jeść!","!H_",null]
["42 Cokolwiek pełza na brzuchu, cokolwiek chodzi na","!H`",null]
["czterech  nogach i cokolwiek ma wiele nóg  spośród","!Ha",null]
["małych  zwierząt pełzających po ziemi, nie  będzie","!Hb",null]
["przez was jedzone, bo to jest obrzydliwość. 43 Nie","!Hc",null]
["plugawcie  siebie samych przez jedzenie  wszelkich","!Hd",null]
["małych zwierząt pełzających, nie zanieczyszczajcie","!He",null]
["się   przez   nie,   przez  to   stalibyście   się","!Hf",null]
["nieczystymi. 44 Ponieważ Ja jestem Pan, Bóg wasz -","!Hg",null]
["uświęćcie  się!  Bądźcie  świętymi,  ponieważ   Ja","!Hh",null]
["jestem  święty!* Nie będziecie się plugawić małymi","!Hi",null]
["zwierzętami,  które  pełzają po  ziemi.  45 Bo  Ja","!Hj",null]
["jestem   Pan,  który  wyprowadził  was   z   ziemi","!Hk",null]
["egipskiej,  abym był waszym Bogiem.  Bądźcie  więc","!Hl",null]
["świętymi, bo Ja jestem święty!","!Hm",null]
[null,"!Hn","/"]
["Zakończenie przepisów o pokarmach","!Ho","/"]
["46 To  jest prawo dotyczące zwierząt,  ptaków  i","!Hp",null]
["wszelkich  istot żyjących, które poruszają  się  w","!Hq",null]
["wodzie, i wszelkich stworzeń pełzających po ziemi,","!Hr",null]
["47 abyście rozróżniali między tym, co nieczyste, a","!Hs",null]
["tym,  co  czyste, między zwierzętami  jadalnymi  a","!Ht",null]
["tymi, których jeść nie wolno».","!Hu",null]
[null,"!Hv","\\"]
["PRZEPISY DOTYCZĄCE CZYSTOŚCI POŁOŻNIC","!Hw","\\"]
[null,"!Hx","/"]
["Czas oczyszczenia","!Hy","/"]
["┌────┐ 01 Dalej   powiedział   Pan  do   Mojżesza:","!Hz",null]
["│ 12 │ 02 «Powiedz  do Izraelitów: Jeżeli  kobieta","!H{",null]
["└────┘ zaszła   w   ciążę  i   urodziła   chłopca,","!H|",null]
["pozostanie  przez siedem dni nieczysta,  tak  samo","!H}",null]
["jak podczas stanu nieczystości spowodowanego przez","!H~",null]
["miesięczne  krwawienie. 03 Ósmego dnia  [chłopiec]","!H\u007f",null]
["zostanie obrzezany. 04 Potem ona pozostanie  przez","!HÇ",null]
["trzydzieści trzy dni dla oczyszczenia  krwi*:  nie","!Hü",null]
["będzie  dotykać  niczego  świętego  i  nie  będzie","!Hé",null]
["wchodzić do świątyni, dopóki nie skończą  się  dni","!Hâ",null]
["jej    oczyszczenia.    05 Jeżeli    zaś    urodzi","!Hä",null]
["dziewczynkę, będzie nieczysta przez dwa  tygodnie,","!Hů",null]
["tak  jak  podczas  miesięcznego krwawienia.  Potem","!Hć",null]
["pozostanie  przez  sześćdziesiąt  sześć  dni   dla","!Hç",null]
["oczyszczenia krwi.","!Hł",null]
[null,"!Hë","/"]
["Ofiara oczyszczenia matki","!HŐ","/"]
["06 Kiedy zaś skończą się dni jej oczyszczenia po","!Hő",null]
["urodzeniu  syna  lub córki, przyniesie  kapłanowi,","!Hî",null]
["przed  wejście do Namiotu Spotkania, jednorocznego","!HŹ",null]
["baranka na ofiarę całopalną i młodego gołębia  lub","!HÄ",null]
["synogarlicę  na  ofiarę  przebłagalną.   07 Kapłan","!HĆ",null]
["złoży to w ofierze przed Panem, aby za nią dokonać","!HÉ",null]
["przebłagania. W ten sposób będzie ona  oczyszczona","!HĹ",null]
["od upływu krwi. To jest prawo dotyczące tej, która","!Hĺ",null]
["urodziła  syna lub córkę. 08 Jeżeli zaś  ona  jest","!Hô",null]
["zbyt  uboga, aby przynieść baranka, to  przyniesie","!Hö",null]
["dwie  synogarlice albo dwa młode gołębie,  jednego","!HĽ",null]
["na   ofiarę   całopalną  i   jednego   na   ofiarę","!Hľ",null]
["przebłagalną.   W   ten   sposób   kapłan   dokona","!HŚ",null]
["przebłagania za nią, i będzie oczyszczona».","!Hś",null]
[null,"!HÖ","\\"]
["PRZEPISY DOTYCZĄCE TRĄDU*","!HÜ","\\"]
[null,"!HŤ","/"]
["Trąd u ludzi. Pierwszy rodzaj: nabrzmienie,","!Hť","/"]
["wysypka lub plama","!HŁ","/"]
["┌────┐ 01 Dalej  powiedział   Pan  do  Mojżesza  i","!H×",null]
["│ 13 │ Aarona: 02 «Jeżeli u  kogoś na skórze ciała","!Hč",null]
["└────┘ pojawi  się nabrzmienie albo wysypka,  albo","!Há",null]
["biała  plama,  która  na skórze  jego  ciała  jest","!Hí",null]
["oznaką trądu, to przyprowadzą go do kapłana Aarona","!Hó",null]
["albo  do  jednego z jego synów kapłanów. 03 Kapłan","!Hú",null]
["obejrzy  chore  miejsce na  skórze  ciała:  jeżeli","!HĄ",null]
["włosy  na chorym miejscu stały się białe i  jeżeli","!Hą",null]
["znak  zdaje się być wklęśnięty w stosunku do skóry","!HŽ",null]
["ciała, jest to plaga trądu. Kapłan stwierdzi to  i","!Hž",null]
["uzna  człowieka  za nieczystego. 04 Jeżeli  jednak","!HĘ",null]
["plama  na  skórze jego ciała jest biała,  ale  nie","!Hę",null]
["zdaje  się  być wklęśnięta w stosunku do  skóry  i","!H¬",null]
["włosy nie pobielały, to kapłan odosobni chorego na","!Hź",null]
["siedem  dni.  05 Siódmego dnia kapłan go  obejrzy.","!HČ",null]
["Jeżeli  kapłan  stwierdzi, że plama nie  powiększa","!Hş",null]
["się,  nie rozszerza się na skórze, to odosobni  go","!H«",null]
["znowu  na  siedem  dni. 06 Potem,  siódmego  dnia,","!H»",null]
["kapłan  znowu go obejrzy. Jeżeli plama  stała  się","!H░",null]
["matowa  i nie rozszerzyła się na skórze, to kapłan","!H▒",null]
["uzna  go  za  czystego.  To była  zwykła  wysypka.","!H▓",null]
["Wypierze ubranie i będzie czysty. 07 Jeżeli jednak","!H│",null]
["wysypka rozszerzyła się na skórze po stawieniu się","!H┤",null]
["chorego  przed  kapłanem w  celu  oczyszczenia,  w","!HÁ",null]
["takim  razie  stawi się on przed kapłanem  po  raz","!HÂ",null]
["drugi. 08 Kapłan obejrzy go. Jeżeli stwierdzi,  że","!HĚ",null]
["wysypka  rozszerzyła się na  skórze,  uzna  go  za","!HŞ",null]
["nieczystego: jest to trąd.","!H╣",null]
[null,"!H║","/"]
["Drugi rodzaj: ostry trąd","!H╗","/"]
["09 Jeżeli  ukaże się na kimś trąd,  przyprowadzą","!H╝",null]
["go  do  kapłana.  10 Kiedy  kapłan  obejrzy  go  i","!HŻ",null]
["stwierdzi,   że   na  skórze   jego   jest   białe","!Hż",null]
["nabrzmienie,  porośnięte  białym  włosem,  i  żywe","!H┐",null]
["mięso  na  tym  nabrzmieniu, 11 to znaczy,  że  na","!H└",null]
["skórze  ciała  jego  jest trąd zastarzały.  Kapłan","!H┴",null]
["uzna  go  za nieczystego. Nie odosobni go,  bo  on","!H┬",null]
["jest nieczysty*.","!H├",null]
["12 Jeżeli  zaś trąd mocno kwitnie  na  skórze  i","!H─",null]
["okrywa  całą  skórę od stóp do głowy, gdziekolwiek","!H┼",null]
["spojrzą  oczy  kapłana, 13 i kapłan stwierdzi,  że","!HĂ",null]
["trąd okrywa całe ciało tamtego, w takim razie uzna","!Hă",null]
["go  za czystego - cały stał się biały, a więc jest","!H╚",null]
["czysty*.  14 Jednak w dniu, w którym się ukaże  na","!H╔",null]
["nim   żywe   mięso,  będzie  nieczysty.  15 Kapłan","!H╩",null]
["zobaczy żywe mięso i uzna go za nieczystego - żywe","!H╦",null]
["mięso  jest  nieczyste, to  jest  trąd.  16 Jeżeli","!H╠",null]
["jednak żywe mięso stanie się znowu białe, to chory","!H═",null]
["przyjdzie  do  kapłana.  17 Kapłan  go  obejrzy  i","!H╬",null]
["stwierdzi, że znaki stały się białe, i uzna go  za","!H¤",null]
["czystego. Jest on czysty.","!Hđ",null]
[null,"!HĐ","/"]
["Trzeci rodzaj: podejrzane wrzody","!HĎ","/"]
["18 Jeżeli na czyimś ciele na skórze  pojawi  się","!HË",null]
["wrzód  i  zostanie  uleczony,  19 ale  na  miejscu","!Hď",null]
["wrzodu   będzie  białe  nabrzmienie   albo   plama","!HŇ",null]
["białoczerwonawa, to ukaże się kapłanowi. 20 Kapłan","!HÍ",null]
["obejrzy go. Jeżeli stwierdzi, że ta plama jest jak","!HÎ",null]
["gdyby wklęśnięta w stosunku do otaczającej skóry i","!Hě",null]
["że  włosy  na niej stały się białe -  uzna  go  za","!H┘",null]
["nieczystego.  To jest plaga trądu, która  zakwitła","!H┌",null]
["na wrzodzie. 21 Jeżeli jednak kapłan stwierdzi, że","!H█",null]
["tam  nie ma białych włosów i że ta plama nie  jest","!H▄",null]
["wklęśnięta w stosunku do otaczającej skóry,  i  że","!HŢ",null]
["ona  jest matowa, to kapłan odosobni go na  siedem","!HŮ",null]
["dni.  22 Jeżeli ona rzeczywiście rozszerzy się  na","!H▀",null]
["skórze, to kapłan uzna go za nieczystego. Jest  to","!HÓ",null]
["plaga  trądu. 23 Jeżeli jednak ta plama pozostanie","!Hß",null]
["bez zmiany i nie rozszerzy się, jest to blizna  po","!HÔ",null]
["wrzodzie - kapłan uzna go za czystego.","!HŃ",null]
[null,"!Hń","/"]
["Czwarty rodzaj: trąd na oparzeliźnie","!Hň","/"]
["24 Jeżeli  kto ma na swej skórze  oparzeliznę  i","!HŠ",null]
["jeżeli  na  tej  oparzeliźnie uformuje  się  plama","!Hš",null]
["czerwonawa  lub  biała, 25 to kapłan  go  obejrzy.","!HŔ",null]
["Jeżeli  stwierdzi, że włosy na plamie pobielały  i","!HÚ",null]
["że   wydaje  się  ona  wklęśnięta  w  stosunku  do","!Hŕ",null]
["otaczającej skóry, jest to trąd, który zakwitł  na","!HŰ",null]
["oparzeliźnie. Kapłan uzna go za nieczystego.  Jest","!Hý",null]
["to plaga trądu.","!HÝ",null]
["26 Jeżeli jednak kapłan stwierdzi, że nie ma  na","!Hţ",null]
["plamie białych włosów i że nie jest ona wklęśnięta","!H´",null]
["w stosunku do otaczającej skóry, i że jest matowa,","!H­",null]
["to  kapłan  odosobni go na siedem dni. 27 Siódmego","!H˝",null]
["dnia  kapłan go obejrzy. Jeżeli plama rzeczywiście","!H˛",null]
["rozszerzyła się na skórze, to kapłan  uzna  go  za","!Hˇ",null]
["nieczystego. To jest plaga trądu. 28 Jeżeli jednak","!H˘",null]
["plama pozostanie bez zmiany, nie rozszerzy się  na","!H§",null]
["skórze,  ale  stanie  się matowa,  jest  to  tylko","!H÷",null]
["blizna  po  oparzeniu. Kapłan uzna go za czystego,","!H¸",null]
["bo to jest blizna po oparzeniu.","!H°",null]
[null,"!H¨","/"]
["Piąty rodzaj: trąd na głowie lub brodzie","!H˙","/"]
["29 Jeżeli  na głowie lub brodzie mężczyzny  albo","!Hű",null]
["kobiety będzie chore miejsce, 30 kapłan obejrzy to","!HŘ",null]
["miejsce.  Jeżeli stwierdzi, że ono jest wklęśnięte","!Hř",null]
["w  stosunku do otaczającej skóry i że włosy na nim","!H■",null]
["stały  się żółte i cienkie, to kapłan uzna  go  za","!H ",null]
["nieczystego. Jest to grzybica, to jest trąd  głowy","!I!",null]
["lub brody. 31 Jeżeli zaś kapłan, oglądając miejsce","!I\"",null]
["zdradzające  objawy grzybicy,  stwierdzi,  że  nie","!I#",null]
["jest  ono  wklęśnięte  w stosunku  do  otaczającej","!I$",null]
["skóry,  lecz  nie  ma na nim czarnych  włosów,  to","!I%",null]
["kapłan  odosobni podejrzanego o grzybicę na siedem","!I&",null]
["dni.   32 Potem,  siódmego  dnia,  kapłan  obejrzy","!I'",null]
["chorego.   Jeżeli  stwierdzi,  że   grzybica   nie","!I(",null]
["rozszerzyła się, że nie ma na niej żółtych  włosów","!I)",null]
["i  że chore miejsce nie jest wklęśnięte w stosunku","!I*",null]
["do  otaczającej skóry, 33 to chory ogoli się,  ale","!I+",null]
["nie  ogoli  miejsca zdradzającego objawy grzybicy.","!I,",null]
["Potem kapłan znowu odosobni człowieka podejrzanego","!I-",null]
["o  grzybicę na siedem dni. 34 Siódmego dnia kapłan","!I.",null]
["obejrzy   chore  miejsce.  Jeżeli  stwierdzi,   że","!I/",null]
["grzybica nie rozszerzyła się na skórze i że  chore","!I0",null]
["miejsce   nie   jest  wklęśnięte  w  stosunku   do","!I1",null]
["otaczającej  skóry, kapłan uzna  go  za  czystego.","!I2",null]
["Wypierze  on  ubranie i będzie  czysty.  35 Jeżeli","!I3",null]
["jednak grzybica będzie się rozszerzać rzeczywiście","!I4",null]
["na  jego skórze po jego oczyszczeniu, 36 to kapłan","!I5",null]
["go   obejrzy.   Jeżeli  stwierdzi,   że   grzybica","!I6",null]
["rozszerzyła  się  na  skórze,  to  nie  potrzebuje","!I7",null]
["szukać  żółtych włosów - jest on nieczysty. 37 Ale","!I8",null]
["jeżeli  w  jego  oczach  grzybica  pozostanie  bez","!I9",null]
["zmiany  i czarne włosy będą rosnąć na tym miejscu,","!I:",null]
["to  znaczy, że grzybica została uleczona - jest on","!I;",null]
["czysty, i kapłan uzna go za czystego.","!I<",null]
[null,"!I=","/"]
["Szósty rodzaj: pokrzywka","!I>","/"]
["38 Jeżeli u mężczyzny lub kobiety ukaże  się  na","!I?",null]
["skórze  wiele  białych plam,  39 i  jeżeli  kapłan","!I@",null]
["stwierdzi, że na ich skórze są białe plamy matowe,","!IA",null]
["jest to tylko pokrzywka, która zakwitła na skórze.","!IB",null]
["Taki jest czysty.","!IC",null]
[null,"!ID","/"]
["Siódmy rodzaj: trąd u łysych","!IE","/"]
["40 Jeżeli  u kogo głowa wyłysieje,  to  jest  on","!IF",null]
["łysy  i  jest  on czysty. 41 Jeżeli u  kogo  czoło","!IG",null]
["wyłysieje,  jest  on  na pół  łysy  i  także  jest","!IH",null]
["czysty.   42 Ale   jeżeli  na  łysinie   albo   na","!II",null]
["łysiejącym  czole ukaże się plama białoczerwonawa,","!IJ",null]
["jest  to  trąd,  który zakwitł na łysinie  lub  na","!IK",null]
["łysiejącym czole. 43 Jeżeli więc kapłan  stwierdzi","!IL",null]
["u  niego chorobliwe nabrzmienie białoczerwonawe na","!IM",null]
["łysinie lub łysiejącym czole, podobne do trądu  na","!IN",null]
["skórze ciała - 44 jest to człowiek trędowaty. Jest","!IO",null]
["on nieczysty. Kapłan uzna go za nieczystego - jego","!IP",null]
["choroba jest na głowie.","!IQ",null]
[null,"!IR","/"]
["Przepisy dla trędowatych","!IS","/"]
["45 Trędowaty, który podlega tej chorobie, będzie","!IT",null]
["miał  rozerwane  szaty, włosy w  nieładzie,  brodę","!IU",null]
["zasłoniętą i będzie wołać: \"Nieczysty, nieczysty!\"","!IV",null]
["46 Przez  cały  czas  trwania tej  choroby  będzie","!IW",null]
["nieczysty.  Będzie  mieszkał w odosobnieniu.  Jego","!IX",null]
["mieszkanie będzie poza obozem.","!IY",null]
[null,"!IZ","/"]
["Trąd na tkaninach i skórach","!I[","/"]
["47 Jeżeli  na  jakimś ubraniu pojawi  się  plaga","!I\\",null]
["trądu*,  czy  to  na  ubraniu  wełnianym,  czy  na","!I]",null]
["ubraniu  lnianym,  48 czy  to  na  wątku,  czy  na","!I^",null]
["osnowie lnu albo wełny, czy też na skórze  lub  na","!I_",null]
["jakimś przedmiocie skórzanym, 49 otóż jeżeli ukaże","!I`",null]
["się  plama  zielonkawa albo czerwonawa na  ubraniu","!Ia",null]
["albo na skórze, na wątku albo na osnowie, albo  na","!Ib",null]
["jakimś przedmiocie skórzanym, jest to plaga trądu.","!Ic",null]
["Należy   ją  pokazać  kapłanowi.  50 Kiedy  kapłan","!Id",null]
["obejrzy   plagę,  odosobni  ją*  na  siedem   dni.","!Ie",null]
["51 Siódmego  dnia  obejrzy  plagę.  Jeżeli   plaga","!If",null]
["rozszerzyła się na ubraniu albo na wątku, albo  na","!Ig",null]
["osnowie,   albo   na  skórze,   albo   na   jakimś","!Ih",null]
["przedmiocie  skórzanym,  jest  to  trąd  złośliwy.","!Ii",null]
["Przedmiot  jest nieczysty. 52 Należy  więc  spalić","!Ij",null]
["ubranie  albo wątek, albo osnowę, albo jakikolwiek","!Ik",null]
["przedmiot  wełniany lub lniany, lub  skórzany,  na","!Il",null]
["którym ukaże się plaga, bo jest to złośliwy trąd -","!Im",null]
["będzie  spalony w ogniu! 53 Jeżeli  jednak  kapłan","!In",null]
["stwierdzi, że plaga nie rozszerzyła się na ubraniu","!Io",null]
["albo  na  wątku, albo na osnowie, albo  na  jakimś","!Ip",null]
["przedmiocie  skórzanym, 54 w  takim  razie  kapłan","!Iq",null]
["każe  wyprać przedmiot zarażony plagą  i  każe  go","!Ir",null]
["odosobnić  jeszcze  na siedem  dni.  55 Jeżeli  po","!Is",null]
["wypraniu  kapłan stwierdzi, że chore  miejsce  nie","!It",null]
["zmieniło  swego  wyglądu, to w  takim  razie  jest","!Iu",null]
["nieczyste,  chociażby plaga nie  rozszerzyła  się.","!Iv",null]
["Spalisz to, niezależnie od tego, czy tkanina  jest","!Iw",null]
["przeżarta z tej czy z tamtej strony. 56 Ale jeżeli","!Ix",null]
["kapłan  po wypraniu stwierdzi, że plama stała  się","!Iy",null]
["matowa,  oderwie  to miejsce od  ubrania  albo  od","!Iz",null]
["skóry,  albo  od wątku, albo od osnowy.  57 Jeżeli","!I{",null]
["plama  znowu ukaże się na ubraniu albo  na  wątku,","!I|",null]
["albo   na  osnowie,  albo  na  jakimś  przedmiocie","!I}",null]
["skórzanym,  jest  to kwitnienie trądu.  Spalisz  w","!I~",null]
["ogniu  to miejsce, na którym jest plaga. 58 Jednak","!I\u007f",null]
["ubranie  albo  wątek,  albo  osnowa,  albo   jakiś","!IÇ",null]
["przedmiot  skórzany, który wyprałeś  i  z  którego","!Iü",null]
["znikła plaga, będzie wyprany po raz drugi i będzie","!Ié",null]
["czysty. 59 To jest prawo dotyczące plagi trądu  na","!Iâ",null]
["ubraniu  wełnianym albo lnianym, na wątku albo  na","!Iä",null]
["osnowie, lub na jakimś przedmiocie skórzanym,  aby","!Iů",null]
["je uznać za czyste lub za nieczyste».","!Ić",null]
[null,"!Iç","/"]
["Oczyszczenie po uzdrowieniu z trądu","!Ił","/"]
["┌────┐ 01 Następnie  powiedział  Pan do  Mojżesza:","!Ië",null]
["│ 14 │ 02 «To  jest prawo dotyczące trędowatego  w","!IŐ",null]
["└────┘ dniu     jego     oczyszczenia:      będzie","!Iő",null]
["przyprowadzony  do  kapłana, 03 a  kapłan  wyjdzie","!Iî",null]
["poza  obóz. Jeżeli kapłan stwierdzi, że  trędowaty","!IŹ",null]
["został  uzdrowiony z choroby trądu,  04 to  kapłan","!IÄ",null]
["każe,   żeby   ten,  który  ma  być   oczyszczony,","!IĆ",null]
["przyniósł  dwa ptaki żywe, czyste, kawałek  drzewa","!IÉ",null]
["cedrowego,  nitki  karmazynowe i  hizop.  05 Potem","!IĹ",null]
["kapłan  każe  zabić  jednego ptaka  nad  naczyniem","!Iĺ",null]
["glinianym  napełnionym  żywą*  wodą.  06 Następnie","!Iô",null]
["weźmie  drugiego ptaka, żywego, wraz  z  kawałkiem","!Iö",null]
["drzewa  cedrowego,  z nitkami  karmazynowymi  i  z","!IĽ",null]
["hizopem  i  zanurzy  to  wszystko  razem  z  żywym","!Iľ",null]
["ptakiem  we  krwi ptaka zabitego  nad  wodą  żywą.","!IŚ",null]
["07 Potem  pokropi siedem razy tego, który  ma  być","!Iś",null]
["oczyszczony z trądu i w ten sposób oczyści  go.  A","!IÖ",null]
["ptaka  żywego wypuści na pole. 08 Ten,  który  się","!IÜ",null]
["poddaje  oczyszczeniu,  wypierze  ubranie,   zgoli","!IŤ",null]
["wszystkie  włosy, wykąpie się w  wodzie  i  będzie","!Iť",null]
["czysty. Potem wróci do obozu, ale pozostanie przez","!IŁ",null]
["siedem  dni poza swoim namiotem. 09 Siódmego  dnia","!I×",null]
["zgoli  wszystkie włosy, głowę, brodę i brwi, zgoli","!Ič",null]
["wszystkie włosy, wypierze swe szaty, obmyje się  w","!Iá",null]
["wodzie i stanie się czysty.","!Ií",null]
[null,"!Ió","/"]
["Ofiara składana podczas oczyszczenia trędowatego","!Iú","/"]
["10 Ósmego  dnia  weźmie dwa baranki  bez  skazy,","!IĄ",null]
["jedną  owcę  roczną bez skazy, trzy dziesiąte  efy","!Ią",null]
["najczystszej  mąki  zaprawionej  oliwą  na  ofiarę","!IŽ",null]
["pokarmową  i  jeden  log oliwy.  11 Kapłan,  który","!Iž",null]
["oczyszcza,   postawi  człowieka,  który   ma   być","!IĘ",null]
["oczyszczony, wraz z tymi darami przed Panem, przed","!Ię",null]
["wejściem  do  Namiotu Spotkania.  12 Potem  kapłan","!I¬",null]
["weźmie  jednego  baranka  i  złoży  go  na  ofiarę","!Iź",null]
["zadośćuczynienia razem z logiem oliwy, wykona nimi","!IČ",null]
["gest  kołysania* przed Panem. 13 Następnie  zabije","!Iş",null]
["tego  baranka  na  miejscu, na którym  się  zabija","!I«",null]
["ofiary przebłagalne i ofiary całopalne, na miejscu","!I»",null]
["poświęconym, bo ofiara zadośćuczynienia, tak jak i","!I░",null]
["ofiara  przebłagalna, należą do kapłana.  To  jest","!I▒",null]
["rzecz najświętsza!","!I▓",null]
["14 Potem  kapłan  weźmie trochę  krwi  z  ofiary","!I│",null]
["zadośćuczynienia   i  pomaże  nią   wierzch   ucha","!I┤",null]
["człowieka  oczyszczającego  się,  a  także  wielki","!IÁ",null]
["palec  jego prawej ręki i wielki palec jego prawej","!IÂ",null]
["nogi.  15 Następnie kapłan weźmie  trochę  z  logu","!IĚ",null]
["oliwy  i  wyleje ją na swoją lewą dłoń.  16 Kapłan","!IŞ",null]
["umoczy  palec prawej ręki w oliwie, która jest  na","!I╣",null]
["jego  lewej  dłoni, i pokropi palcem  umoczonym  w","!I║",null]
["oliwie  siedem razy przed Panem. 17 Resztą  oliwy,","!I╗",null]
["która  jest  na jego dłoni, kapłan pomaże  wierzch","!I╝",null]
["prawego  ucha  człowieka  oczyszczającego  się,  a","!IŻ",null]
["także wielki palec jego prawej ręki i wielki palec","!Iż",null]
["jego    prawej    nogi,   ponad    krwią    ofiary","!I┐",null]
["zadośćuczynienia. 18 To, co jeszcze  pozostanie  z","!I└",null]
["oliwy  na  jego  dłoni,  kapłan  wyleje  na  głowę","!I┴",null]
["człowieka oczyszczającego się. W ten sposób kapłan","!I┬",null]
["przebłaga  za  niego Pana. 19 Potem  kapłan  złoży","!I├",null]
["ofiarę przebłagalną i dokona przebłagania za tego,","!I─",null]
["który    poddaje   się   oczyszczeniu   ze    swej","!I┼",null]
["nieczystości.  Po  czym  złoży  ofiarę  całopalną.","!IĂ",null]
["20 Kapłan  podniesie na ołtarz ofiarę całopalną  i","!Iă",null]
["ofiarę   pokarmową.   Kapłan   dokona   za   niego","!I╚",null]
["przebłagania, i będzie oczyszczony.","!I╔",null]
[null,"!I╩","/"]
["Ofiara ubogich","!I╦","/"]
["21 Jednak  jeżeli to jest człowiek ubogi  i  nie","!I╠",null]
["stać  go na to, w takim razie weźmie tylko jednego","!I═",null]
["baranka  na ofiarę zadośćuczynienia dla  dokonania","!I╬",null]
["gestu  kołysania*,  aby był oczyszczony,  a  także","!I¤",null]
["dziesiątą  część efy najczystszej mąki zaprawionej","!Iđ",null]
["oliwą  na  ofiarę pokarmową, jeden log oliwy  22 i","!IĐ",null]
["dwie  synogarlice albo dwa młode  gołębie,  na  co","!IĎ",null]
["będzie  go  stać.  Jeden z nich będzie  na  ofiarę","!IË",null]
["przebłagalną,   a   drugi  na  ofiarę   całopalną.","!Iď",null]
["23 Ósmego   dnia   przyprowadzi   je   dla   swego","!IŇ",null]
["oczyszczenia do kapłana przed wejście  do  Namiotu","!IÍ",null]
["Spotkania,  przed Pana. 24 Kapłan  weźmie  baranka","!IÎ",null]
["zadośćuczynienia wraz z logiem oliwy i dokona nimi","!Iě",null]
["gestu   kołysania  przed  Panem.  25 Potem  zabije","!I┘",null]
["baranka  [ofiary] zadośćuczynienia. Kapłan  weźmie","!I┌",null]
["trochę z krwi ofiary zadośćuczynienia i pomaże nią","!I█",null]
["wierzch  prawego  ucha  człowieka  oczyszczającego","!I▄",null]
["się,  wielki palec jego prawej ręki i wielki palec","!IŢ",null]
["jego prawej nogi. 26 Kapłan wyleje trochę oliwy na","!IŮ",null]
["swą  lewą  dłoń, 27 po czym kapłan pokropi  siedem","!I▀",null]
["razy  przed  Panem palcem prawej ręki umoczonym  w","!IÓ",null]
["oliwie,   która   jest  na   jego   lewej   dłoni.","!Iß",null]
["28 Następnie  kapłan pomaże oliwą, która  jest  na","!IÔ",null]
["jego  lewej dłoni, wierzch prawego ucha  człowieka","!IŃ",null]
["oczyszczającego  się, a także  wielki  palec  jego","!Iń",null]
["prawej  ręki i wielki palec jego prawej  nogi,  na","!Iň",null]
["tym  samym  miejscu,  które  było  pomazane  krwią","!IŠ",null]
["ofiary  zadośćuczynienia. 29 Resztę  oliwy,  która","!Iš",null]
["była   na  jego  dłoni,  kapłan  wyleje  na  głowę","!IŔ",null]
["człowieka  oczyszczającego się, aby przebłagać  za","!IÚ",null]
["niego  Pana.  30 Potem ofiaruje jedną  synogarlicę","!Iŕ",null]
["albo  jednego młodego gołębia, na co go było stać,","!IŰ",null]
["31 * jako ofiarę przebłagalną, drugiego zaś  ptaka","!Iý",null]
["jako ofiarę całopalną razem z ofiarą pokarmową.  W","!IÝ",null]
["ten   sposób   kapłan  przebłaga  Pana   za   tego","!Iţ",null]
["człowieka,  który poddaje się oczyszczeniu.  32 To","!I´",null]
["jest  prawo dotyczące człowieka chorego  na  trąd,","!I­",null]
["którego nie stać na ofiarę za oczyszczenie».","!I˝",null]
[null,"!I˛","/"]
["Trąd na domach","!Iˇ","/"]
["33 Potem  powiedział Pan do Mojżesza  i  Aarona:","!I˘",null]
["34 «Kiedy  wejdziecie do ziemi Kanaan, którą  daję","!I§",null]
["wam w posiadanie, i jeżeli pozwolę wystąpić pladze","!I÷",null]
["trądu*  na jakimś domu należącym do was,  35 wtedy","!I¸",null]
["właściciel domu przyjdzie i oznajmi kapłanowi: Coś","!I°",null]
["jak  gdyby  plaga [trądu] na domu mi się  ukazała.","!I¨",null]
["36 Wówczas  kapłan  wyda rozkaz  opróżnienia  domu","!I˙",null]
["przedtem,  zanim kapłan przyjdzie  dla  obejrzenia","!Iű",null]
["plagi, aby wszystko, co jest w domu, nie stało się","!IŘ",null]
["nieczyste.  Dopiero  potem kapłan  przyjdzie,  aby","!Iř",null]
["obejrzeć  dom.  37 Kapłan  obejrzy  plagę.  Jeżeli","!I■",null]
["stwierdzi, że plaga występuje na ścianach  domu  w","!I ",null]
["postaci dołków zielonawych lub czerwonawych, które","!J!",null]
["zdają  się  być wklęśnięte w stosunku  do  ściany,","!J\"",null]
["38 kapłan  wyjdzie  z domu przed  wejście  i  każe","!J#",null]
["zamknąć dom na siedem dni. 39 Siódmego dnia kapłan","!J$",null]
["wróci. Jeżeli stwierdzi, że plaga rozszerzyła  się","!J%",null]
["na  ścianach domu, 40 to każe wyrwać kamienie,  na","!J&",null]
["których  jest plaga, i wyrzucić je, za  miasto  na","!J'",null]
["miejsce nieczyste. 41 Potem każe oskrobać ten  dom","!J(",null]
["wewnątrz  dokoła i wysypać zaprawę  pochodzącą  ze","!J)",null]
["skrobania   za   miasto,  na  miejsce   nieczyste.","!J*",null]
["42 Następnie  wezmą inne kamienie i  umieszczą  je","!J+",null]
["zamiast poprzednich kamieni, wezmą inną zaprawę  i","!J,",null]
["otynkują  dom.  43 Jeżeli jednak plaga  powróci  i","!J-",null]
["zakwitnie   na  domu  po  usunięciu  kamieni,   po","!J.",null]
["oskrobaniu  domu  i po otynkowaniu,  44 to  kapłan","!J/",null]
["przyjdzie  i obejrzy. Jeżeli stwierdzi,  że  plaga","!J0",null]
["rozszerzyła się na domu, jest to złośliwy  trąd  w","!J1",null]
["domu  -  ten dom jest nieczysty. 45 W takim  razie","!J2",null]
["dom  będzie rozebrany, jego kamienie, drewno, cała","!J3",null]
["zaprawa  wyniesione  będą za  miasto,  na  miejsce","!J4",null]
["nieczyste.  46 Jeżeli kto wejdzie  do  tego  domu,","!J5",null]
["podczas  jego zamknięcia, będzie nieczysty  aż  do","!J6",null]
["wieczora.  47 Jeżeli kto będzie spał w  tym  domu,","!J7",null]
["wypierze  ubranie; jeżeli kto będzie  jadł  w  tym","!J8",null]
["domu,  wypierze ubranie. 48 Jeżeli  jednak  kapłan","!J9",null]
["przyjdzie,  obejrzy  i  stwierdzi,  że  plaga  nie","!J:",null]
["rozszerzyła się w tym domu po otynkowaniu  go,  to","!J;",null]
["uzna  ten  dom  za czysty, bo plaga trądu  została","!J<",null]
["uleczona.","!J=",null]
[null,"!J>","/"]
["Oczyszczenie domu","!J?","/"]
["49 Aby  oczyścić* dom, kapłan weźmie dwa  ptaki,","!J@",null]
["kawałek  drzewa  cedrowego,  nitki  karmazynowe  i","!JA",null]
["hizop.   50 Zabije  jednego  ptaka  nad  naczyniem","!JB",null]
["glinianym,  ponad  wodą  żywą*.  51 Potem   weźmie","!JC",null]
["kawałek drzewa cedrowego, hizop, nitki karmazynowe","!JD",null]
["i ptaka żywego, umoczy je we krwi ptaka zabitego i","!JE",null]
["w  wodzie  żywej, i pokropi dom siedem razy.  52 W","!JF",null]
["ten sposób oczyści ten dom krwią ptaka, wodą żywą,","!JG",null]
["drzewem cedrowym, hizopem i nitkami karmazynowymi.","!JH",null]
["53 Ptaka zaś żywego wypuści poza miasto, na  pole.","!JI",null]
["W  ten  sposób dokona przebłagania za dom i będzie","!JJ",null]
["on czysty.","!JK",null]
[null,"!JL","/"]
["Zakończenie","!JM","/"]
["54 To  jest  prawo odnoszące  się  do  wszelkiej","!JN",null]
["plagi  trądu i grzybicy, 55 trądu ubrania i  domu,","!JO",null]
["56 nabrzmienia,  wysypki i  białej  plamy,  57 aby","!JP",null]
["pouczyć, kiedy coś jest czyste, a kiedy nieczyste.","!JQ",null]
["To jest prawo odnoszące się do trądu».","!JR",null]
[null,"!JS","\\"]
["NIECZYSTOŚCI SEKSUALNE*","!JT","\\"]
[null,"!JU","/"]
["Wycieki u mężczyzn","!JV","/"]
["┌────┐ 01 Następnie  powiedział Pan do Mojżesza  i","!JW",null]
["│ 15 │ Aarona:    02 «Mówcie   do   Izraelitów   i","!JX",null]
["└────┘ powiedzcie im: Jeżeli jaki człowiek  cierpi","!JY",null]
["na  wycieki  ze swego ciała, to jego  wyciek  jest","!JZ",null]
["nieczysty. 03 Nieczystość pochodząca z wycieku  na","!J[",null]
["tym  polega: czy jego ciało wypuszcza wyciek,  czy","!J\\",null]
["też  zatrzymuje go, to jest nieczystość.  04 Każde","!J]",null]
["łóżko, na którym spoczywał chory na wycieki,  jest","!J^",null]
["nieczyste.  Każdy  przedmiot, na którym  siedział,","!J_",null]
["jest  nieczysty.  05 Każdy, kto się  dotknie  jego","!J`",null]
["łóżka,  wypierze ubranie, wykąpie się w  wodzie  i","!Ja",null]
["będzie  nieczysty  aż  do  wieczora.  06 Ten,  kto","!Jb",null]
["usiadł na przedmiocie, na którym siedział chory na","!Jc",null]
["wycieki, wypierze ubranie, wykąpie się w wodzie  i","!Jd",null]
["będzie  nieczysty  aż  do  wieczora.  07 Ten,  kto","!Je",null]
["dotknie  się  ciała człowieka chorego na  wycieki,","!Jf",null]
["wypierze  ubranie, wykąpie się w wodzie  i  będzie","!Jg",null]
["nieczysty  aż  do  wieczora.  08 Jeżeli  chory  na","!Jh",null]
["wycieki plunie na człowieka czystego, ten wypierze","!Ji",null]
["ubranie,  wykąpie się w wodzie i będzie  nieczysty","!Jj",null]
["aż   do   wieczora.  09 Każde  siodło,  na  którym","!Jk",null]
["siedział   człowieka  chory  na  wycieki,   będzie","!Jl",null]
["nieczyste. 10 Każdy, kto dotknie się czegokolwiek,","!Jm",null]
["co  chory  miał pod sobą, będzie nieczysty  aż  do","!Jn",null]
["wieczora.  Każdy,  kto przenosi takie  przedmioty,","!Jo",null]
["wypierze  ubranie, wykąpie się w wodzie  i  będzie","!Jp",null]
["nieczysty aż do wieczora. 11 Także każdy,  którego","!Jq",null]
["dotknął  chory  na wycieki, nie umywszy  uprzednio","!Jr",null]
["rąk wodą, wypierze ubranie, wykąpie się w wodzie i","!Js",null]
["będzie   nieczysty  aż  do  wieczora.  12 Naczynie","!Jt",null]
["gliniane,  którego dotknie się chory  na  wycieki,","!Ju",null]
["będzie  rozbite.  Każde naczynie drewniane  będzie","!Jv",null]
["obmyte wodą.","!Jw",null]
[null,"!Jx","/"]
["Oczyszczenie z wycieków","!Jy","/"]
["13 Jeżeli chory na wycieki będzie oczyszczony od","!Jz",null]
["wycieków,  to  odliczy sobie siedem dni  na  swoje","!J{",null]
["oczyszczenie,  wypierze ubranie, wykąpie  ciało  w","!J|",null]
["wodzie  żywej*  i  będzie czysty.  14 Ósmego  dnia","!J}",null]
["weźmie  dwie  synogarlice albo dwa młode  gołębie,","!J~",null]
["pójdzie   przed  Pana  przed  wejście  do  Namiotu","!J\u007f",null]
["Spotkania  i  odda  je  kapłanowi.  15 Kapłan   je","!JÇ",null]
["ofiaruje:   jednego   jako  ofiarę   przebłagalną,","!Jü",null]
["drugiego  jako  ofiarę  całopalną.  W  ten  sposób","!Jé",null]
["kapłan dokona za niego przebłagania przed Panem za","!Jâ",null]
["jego wycieki.","!Jä",null]
[null,"!Jů","/"]
["Nieczystość z powodu wylewu nasienia","!Jć","/"]
["16 Jeżeli  z  mężczyzny  wypłynie  nasienie,  to","!Jç",null]
["wykąpie całe ciało w wodzie i będzie nieczysty  aż","!Jł",null]
["do  wieczora.  17 Każde ubranie, każda  skóra,  na","!Jë",null]
["którą  wyleje się nasienie, będzie wymyta  wodą  i","!JŐ",null]
["nieczysta  aż  do  wieczora.  18 Jeżeli  mężczyzna","!Jő",null]
["obcuje  z  kobietą  wylewając nasienie,  to  oboje","!Jî",null]
["wykąpią  się  w  wodzie  i będą  nieczyści  aż  do","!JŹ",null]
["wieczora.","!JÄ",null]
[null,"!JĆ","/"]
["Nieczystość z powodu krwawienia miesięcznego","!JÉ","/"]
["19 Jeżeli kobieta ma upławy, to jest  krwawienie","!JĹ",null]
["miesięczne ze swojego ciała, to pozostanie  siedem","!Jĺ",null]
["dni w swojej nieczystości. Każdy, kto jej dotknie,","!Jô",null]
["będzie  nieczysty aż do wieczora. 20 Wszystko,  na","!Jö",null]
["czym  ona  się położy podczas swojej nieczystości,","!JĽ",null]
["będzie  nieczyste. Wszystko, na czym ona usiądzie,","!Jľ",null]
["będzie nieczyste. 21 Każdy, kto dotknie jej łóżka,","!JŚ",null]
["wypierze  ubranie, wykąpie się w wodzie  i  będzie","!Jś",null]
["nieczysty  aż do wieczora. 22 Każdy,  kto  dotknie","!JÖ",null]
["jakiegokolwiek   przedmiotu,   na    którym    ona","!JÜ",null]
["siedziała, wypierze ubranie, wykąpie się w  wodzie","!JŤ",null]
["i  będzie nieczysty aż do wieczora. 23 Jeżeli  kto","!Jť",null]
["dotknie się czegoś, co leżało na jej łóżku albo na","!JŁ",null]
["przedmiocie,  na  którym  ona  siedziała,   będzie","!J×",null]
["nieczysty aż do wieczora. 24 Jeżeli jaki mężczyzna","!Jč",null]
["obcuje*  z  nią wtedy, to jej nieczystość  udzieli","!Já",null]
["się  jemu  i  będzie nieczysty siedem  dni.  Każde","!Jí",null]
["łóżko, na którym się położy, będzie nieczyste.","!Jó",null]
[null,"!Jú","/"]
["Chorobliwy upływ krwi","!JĄ","/"]
["25 Jeżeli  kobieta  doznaje  upływu  krwi  przez","!Ją",null]
["wiele   dni   poza   czasem  swojej   nieczystości","!JŽ",null]
["miesięcznej   albo  jeżeli  doznaje  upływu   krwi","!Jž",null]
["trwającego  dłużej niż jej nieczystość miesięczna,","!JĘ",null]
["to    będzie   nieczysta   przez   wszystkie   dni","!Ję",null]
["nieczystego   upływu   krwi,   tak   jak   podczas","!J¬",null]
["nieczystości  miesięcznej.  26 Każde   łóżko,   na","!Jź",null]
["którym  się położy podczas swojego upływu  [krwi],","!JČ",null]
["będzie  dla  niej  takie, jak  łóżko  podczas  jej","!Jş",null]
["miesięcznej  nieczystości.  Każdy  przedmiot,   na","!J«",null]
["którym  usiądzie, będzie nieczysty, jak  gdyby  to","!J»",null]
["była nieczystość miesięczna. 27 Każdy, kto dotknie","!J░",null]
["się   tych   rzeczy,  będzie  nieczysty,  wypierze","!J▒",null]
["ubranie,  wykąpie się w wodzie i będzie  nieczysty","!J▓",null]
["aż do wieczora.","!J│",null]
[null,"!J┤","/"]
["Oczyszczenie kobiety","!JÁ","/"]
["28 Jeżeli  zostanie ona oczyszczona  ze  swojego","!JÂ",null]
["upływu [krwi], to odliczy sobie siedem dni i potem","!JĚ",null]
["będzie   czysta.   29 Ósmego  dnia   weźmie   dwie","!JŞ",null]
["synogarlice albo dwa młode gołębie i przyniesie je","!J╣",null]
["do  kapłana,  przed wejście do Namiotu  Spotkania.","!J║",null]
["30 Kapłan  złoży  w  ofierze jednego  jako  ofiarę","!J╗",null]
["przebłagalną,  drugiego jako ofiarę  całopalną.  W","!J╝",null]
["ten sposób kapłan dokona za nią przebłagania wobec","!JŻ",null]
["Pana z powodu jej nieczystego upływu [krwi].","!Jż",null]
[null,"!J┐","/"]
["Zakończenie","!J└","/"]
["31 Przestrzegajcie*   więc   Izraelitów    przed","!J┴",null]
["nieczystością,  aby  nie  pomarli  wskutek  swojej","!J┬",null]
["nieczystości, bezczeszcząc moje mieszkanie,  które","!J├",null]
["jest  wśród nich. 32 To jest prawo dotyczące tego,","!J─",null]
["który  cierpi  na wycieki, i tego,  który  doznaje","!J┼",null]
["wylewu  nasienia, a przez to staje się  nieczysty,","!JĂ",null]
["33 a  także  kobiety,  która  podlega  miesięcznej","!Jă",null]
["nieczystości,  i  w  ogóle mężczyzny  lub  kobiety","!J╚",null]
["mających  wycieki, jak również i mężczyzny,  który","!J╔",null]
["obcuje z kobietą nieczystą».","!J╩",null]
[null,"!J╦","\\"]
["DZIEŃ PRZEBŁAGANIA","!J╠","\\"]
[null,"!J═","/"]
["Przygotowania","!J╬","/"]
["┌────┐ 01 Następnie powiedział  Pan do Mojżesza po","!J¤",null]
["│ 16 │ śmierci dwóch synów Aarona, którzy pomarli,","!Jđ",null]
["└────┘ kiedy   zbliżyli  się  do   Pana*.   02 Pan","!JĐ",null]
["powiedział do Mojżesza: «Powiedz Aaronowi, swojemu","!JĎ",null]
["bratu,  żeby  nie  w  każdym  czasie  wchodził  do","!JË",null]
["Miejsca   Najświętszego   poza   zasłonę,    przed","!Jď",null]
["przebłagalnię, która jest na arce, aby nie  umarł,","!JŇ",null]
["kiedy    będę   się   ukazywać   w   obłoku    nad","!JÍ",null]
["przebłagalnią. 03 Oto jak Aaron będzie wchodzić do","!JÎ",null]
["Miejsca  Najświętszego: weźmie młodego  cielca  na","!Jě",null]
["ofiarę  przebłagalną i barana na ofiarę całopalną.","!J┘",null]
["04 Ubierze  się  w  tunikę  świętą,  lnianą,  i  w","!J┌",null]
["spodnie lniane, przepasze się pasem lnianym, włoży","!J█",null]
["na  głowę  tiarę  lnianą -  to  są  święte  szaty.","!J▄",null]
["Wykąpie  ciało w wodzie i ubierze się w te  szaty.","!JŢ",null]
["05 Od społeczności Izraelitów weźmie dwa kozły  na","!JŮ",null]
["ofiarę  przebłagalną i jednego  barana  na  ofiarę","!J▀",null]
["całopalną.","!JÓ",null]
[null,"!Jß","/"]
["Przyprowadzenie zwierząt ofiarnych","!JÔ","/"]
["06 Potem  Aaron  przyprowadzi cielca  na  ofiarę","!JŃ",null]
["przebłagalną   za   siebie   samego    i    dokona","!Jń",null]
["przebłagania  za siebie i za swój  dom.  07 Weźmie","!Jň",null]
["dwa kozły i postawi je przed Panem, przed wejściem","!JŠ",null]
["do  Namiotu  Spotkania. 08 Następnie  Aaron  rzuci","!Jš",null]
["losy  o  dwa kozły, jeden los dla Pana, drugi  dla","!JŔ",null]
["Azazela*.   09 Potem  Aaron  przyprowadzi   kozła,","!JÚ",null]
["wylosowanego  dla  Pana,  i  złoży  go  na  ofiarę","!Jŕ",null]
["przebłagalną.  10 Kozła wylosowanego  dla  Azazela","!JŰ",null]
["postawi  żywego  przed Panem, aby dokonać  na  nim","!Jý",null]
["przebłagania, a potem wypędzić go dla  Azazela  na","!JÝ",null]
["pustynię.","!Jţ",null]
[null,"!J´","/"]
["Przebłaganie za grzechy Aarona","!J­","/"]
["11 Potem  Aaron  przyprowadzi cielca  na  ofiarę","!J˝",null]
["przebłagalną  za  siebie i dokona przebłagania  za","!J˛",null]
["siebie  i  za  swój dom, zabije cielca  na  ofiarę","!Jˇ",null]
["przebłagalną za siebie samego. 12 Następnie weźmie","!J˘",null]
["pełną  kadzielnicę węgli rozżarzonych  z  ołtarza,","!J§",null]
["który  jest  przed  Panem,  i  dwie  pełne  garści","!J÷",null]
["wonnego  kadzidła  w proszku  i  wniesie  je  poza","!J¸",null]
["zasłonę.  13 Rzuci kadzidło na ogień przed  Panem,","!J°",null]
["tak  iż obłok kadzidła okryje przebłagalnię, która","!J¨",null]
["jest  na [Arce] Świadectwa. Dzięki temu nie umrze.","!J˙",null]
["14 Następnie  weźmie  trochę  krwi  cielca  i   od","!Jű",null]
["wschodu pokropi palcem przed przebłagalnią. Siedem","!JŘ",null]
["razy  pokropi przed przebłagalnią palcem umoczonym","!Jř",null]
["we krwi.","!J■",null]
[null,"!J ","/"]
["Przebłaganie za lud","!K!","/"]
["15 Potem  zabije kozła jako ofiarę  przebłagalną","!K\"",null]
["za lud, wniesie krew jego poza zasłonę i uczyni  z","!K#",null]
["tą  krwią  to  samo, co uczynił  z  krwią  cielca.","!K$",null]
["Pokropi  nią przebłagalnię z góry i z przodu  16 i","!K%",null]
["dokona   przebłagania  nad  Miejscem  Świętym   za","!K&",null]
["nieczystości  Izraelitów  i  za  ich  przestępstwa","!K'",null]
["według  wszystkich ich grzechów. To samo uczyni  z","!K(",null]
["Namiotem Spotkania, który znajduje się u nich -  w","!K)",null]
["środku  ich  nieczystości. 17 Żaden  człowiek  nie","!K*",null]
["będzie  obecny  w  Namiocie Spotkania  od  chwili,","!K+",null]
["kiedy   Aaron   wejdzie,   aby   dokonać   obrzędu","!K,",null]
["przebłagania  w Miejscu Najświętszym,  dopóki  nie","!K-",null]
["wyjdzie. Tak dokona przebłagania za siebie samego,","!K.",null]
["za  swój  dom  i  za  całe  zgromadzenie  Izraela.","!K/",null]
["18 Potem  wyjdzie  do ołtarza,  który  jest  przed","!K0",null]
["Panem,  aby  dokonać nad nim przebłagania.  Weźmie","!K1",null]
["trochę  z krwi cielca i z krwi kozła i pomaże  nią","!K2",null]
["rogi  dokoła  ołtarza.  19 Następnie  siedem  razy","!K3",null]
["pokropi go palcem umoczonym we krwi. W ten  sposób","!K4",null]
["oczyści  go od nieczystości Izraelitów i  poświęci","!K5",null]
["go.","!K6",null]
[null,"!K7","/"]
["Kozioł wypędzony na pustynię","!K8","/"]
["20 Kiedy  już  ukończy obrzęd  przebłagania  nad","!K9",null]
["Miejscem  Świętym, Namiotem Spotkania i  ołtarzem,","!K:",null]
["każe  przyprowadzić żywego kozła. 21 Aaron  położy","!K;",null]
["obie  ręce  na głowę żywego kozła, wyzna  nad  nim","!K<",null]
["wszystkie    winy   Izraelitów,   wszystkie    ich","!K=",null]
["przestępstwa  dotyczące  wszelkich  ich  grzechów,","!K>",null]
["włoży je na głowę kozła i każe człowiekowi do tego","!K?",null]
["przeznaczonemu wypędzić go na pustynię.  22 W  ten","!K@",null]
["sposób  kozioł zabierze z sobą wszystkie ich  winy","!KA",null]
["do  ziemi bezpłodnej. Ów człowiek wypędzi kozła na","!KB",null]
["pustynię.","!KC",null]
[null,"!KD","/"]
["Ofiara całopalna w Dniu Przebłagania","!KE","/"]
["23 Wtedy  Aaron  wejdzie do  Namiotu  Spotkania,","!KF",null]
["zdejmie  szaty  lniane, które włożył  wchodząc  do","!KG",null]
["Miejsca  Świętego,  i  tam je  położy.  24 Wykąpie","!KH",null]
["ciało w wodzie w miejscu poświęconym, włoży szaty,","!KI",null]
["wyjdzie,  złoży  swoją ofiarę całopalną,  a  także","!KJ",null]
["ofiarę  całopalną  w  imieniu  ludu,  aby  dokonać","!KK",null]
["przebłagania za siebie i za lud. 25 Także  tłuszcz","!KL",null]
["ofiary  przebłagalnej zamieni w  dym  na  ołtarzu.","!KM",null]
["26 Człowiek,  który  wypędził kozła  dla  Azazela,","!KN",null]
["wypierze  ubranie, wykąpie ciało w  wodzie,  potem","!KO",null]
["wróci do obozu. 27 Cielec zaś ofiary przebłagalnej","!KP",null]
["i  kozioł ofiary przebłagalnej, których krew  była","!KQ",null]
["użyta do obrzędu przebłagania w Miejscu Świętym  -","!KR",null]
["będą  wyniesione poza obóz* i spalone ogniem razem","!KS",null]
["ze  skórą,  mięsem  i zawartością  jelit.  28 Ten,","!KT",null]
["który je spali, wypierze ubranie, wykąpie ciało  w","!KU",null]
["wodzie i wróci do obozu.","!KV",null]
[null,"!KW","/"]
["Dodatkowe upomnienia","!KX","/"]
["29 Oto  dla  was  ustawa wieczysta:  Dziesiątego","!KY",null]
["dnia  siódmego  miesiąca  będziecie  pościć.   Nie","!KZ",null]
["będziecie wykonywać żadnej pracy, ani tubylec, ani","!K[",null]
["przybysz, który osiedlił się wśród was. 30 Bo tego","!K\\",null]
["dnia  będzie  za was dokonywane przebłaganie,  aby","!K]",null]
["oczyścić  was od wszystkich grzechów. Przed  Panem","!K^",null]
["będziecie oczyszczeni. 31 Będzie to dla was święty","!K_",null]
["szabat  odpoczynku. Będziecie w tym  dniu  pościć.","!K`",null]
["Jest  to  ustawa  wieczysta. 32 Dokonywać  obrzędu","!Ka",null]
["przebłagania    będzie   kapłan,   który    będzie","!Kb",null]
["namaszczony  i wprowadzony w czynności  kapłańskie","!Kc",null]
["na  miejsce  swego  ojca. Włoży na  siebie  lniane","!Kd",null]
["szaty,   szaty   święte,   33 i   dokona   obrzędu","!Ke",null]
["przebłagania nad Miejscem Najświętszym, dokona też","!Kf",null]
["przebłagania nad Namiotem Spotkania,  ołtarzem,  a","!Kg",null]
["także  za  kapłanów  i za cały  lud  zgromadzenia.","!Kh",null]
["34 Będzie to dla was ustawa wieczysta, ażeby raz w","!Ki",null]
["roku  dokonywano przebłagania za wszystkie grzechy","!Kj",null]
["Izraelitów».  Uczyniono  więc,  jak  Pan  rozkazał","!Kk",null]
["Mojżeszowi.","!Kl",null]
[null,"!Km","#"]
["PRAWO ŚWIĘTOŚCI","!Kn","#"]
[null,"!Ko","/"]
["Tylko na jednym miejscu wolno zabijać i składać","!Kp","/"]
["ofiary","!Kq","/"]
["┌────┐ 01 Dalej   Pan   powiedział  do   Mojżesza:","!Kr",null]
["│ 17 │ 02 «Mów  do  Aarona,  do  jego  synów  i do","!Ks",null]
["└────┘ wszystkich  Izraelitów i  powiedz  im:  Oto","!Kt",null]
["nakaz, który dał Pan: 03 Jeżeli kto z domu Izraela","!Ku",null]
["zabija cielca albo owcę, albo kozę w obrębie obozu","!Kv",null]
["lub  poza obozem, 04 i nie przyprowadzi ich  przed","!Kw",null]
["wejście  do  Namiotu Spotkania, aby  je  złożyć  w","!Kx",null]
["darze  dla  Pana  przed mieszkaniem  Pana,  będzie","!Ky",null]
["winien  krwi.  Rozlał  krew. Ten  człowiek  będzie","!Kz",null]
["wyłączony    spośród   swego   ludu*.   05 Dlatego","!K{",null]
["Izraelici  będą przyprowadzać ofiary swoje,  które","!K|",null]
["składali dotychczas na polu; będą je przyprowadzać","!K}",null]
["do  Pana,  przed wejście do Namiotu Spotkania,  do","!K~",null]
["kapłana,  i będą je składać jako ofiary  biesiadne","!K\u007f",null]
["dla Pana. 06 Kapłan pokropi krwią ołtarz Pana przy","!KÇ",null]
["wejściu do Namiotu Spotkania, a tłuszcz zamieni  w","!Kü",null]
["dym  jako  miłą  woń dla Pana. 07 Odtąd  nie  będą","!Ké",null]
["składać   ofiar  demonom*,  z  którymi   uprawiali","!Kâ",null]
["nierząd.  Będzie to dla nich ustawa wieczysta  dla","!Kä",null]
["ich  pokoleń.  08 Dalej powiesz im: Jeżeli  kto  z","!Ků",null]
["domu   Izraela  albo  spośród  przybyszów,  którzy","!Kć",null]
["osiedlili  się między nimi, będzie składał  ofiarę","!Kç",null]
["całopalną  albo inną ofiarę 09 i nie  przyprowadzi","!Kł",null]
["jej   przed  wejście  do  Namiotu  Spotkania,  aby","!Kë",null]
["ofiarować  ją  dla Pana, będzie wyłączony  spośród","!KŐ",null]
["swego ludu!","!Kő",null]
[null,"!Kî","/"]
["Nie wolno spożywać krwi","!KŹ","/"]
["10 Jeżeli  kto  z  domu  Izraela  albo   spośród","!KÄ",null]
["przybyszów,  którzy  osiedlili  się  między  nimi,","!KĆ",null]
["będzie  spożywał jakąkolwiek krew, zwrócę  oblicze","!KÉ",null]
["moje przeciwko temu człowiekowi spożywającemu krew","!KĹ",null]
["i  wyłączę go spośród jego ludu. 11 Bo życie ciała","!Kĺ",null]
["jest  we krwi*, a Ja dopuściłem ją dla was [tylko]","!Kô",null]
["na  ołtarzu, aby dokonywała przebłagania za  wasze","!Kö",null]
["życie,  ponieważ krew jest przebłaganiem za życie.","!KĽ",null]
["12 Dlatego dałem nakaz Izraelitom: Nikt z was  nie","!Kľ",null]
["będzie spożywał krwi. Także i przybysz, który  się","!KŚ",null]
["osiedlił  wśród  was  nie  będzie  spożywał  krwi.","!Kś",null]
["13 Jeżeli  kto  z  Izraelitów albo  z  przybyszów,","!KÖ",null]
["którzy   się   osiedlili  między   wami,   upoluje","!KÜ",null]
["zwierzynę jadalną, zwierzę lub ptaka, wypuści jego","!KŤ",null]
["krew i przykryje ją ziemią. 14 Bo życie wszelkiego","!Kť",null]
["ciała  jest  we  krwi jego - dlatego  dałem  nakaz","!KŁ",null]
["synom Izraela: nie będziecie spożywać krwi żadnego","!K×",null]
["ciała, bo życie wszelkiego ciała jest w jego krwi.","!Kč",null]
["Ktokolwiek by ją spożywał, zostanie wyłączony.","!Ká",null]
[null,"!Kí","/"]
["Nie wolno jeść mięsa zwierząt padłych lub","!Kó","/"]
["rozszarpanych","!Kú","/"]
["15 Każdy  tubylec lub przybysz,  który  by  jadł","!KĄ",null]
["mięso   zwierzęcia   padłego  lub   rozszarpanego,","!Ką",null]
["wypierze  ubranie, wykąpie się w wodzie  i  będzie","!KŽ",null]
["nieczysty  aż do wieczora. Potem odzyska czystość.","!Kž",null]
["16 Jeżeli  nie  wypierze  ubrania  i  nie  wykąpie","!KĘ",null]
["ciała, zaciągnie winę».","!Kę",null]
[null,"!K¬","/"]
["Świętość małżeństwa i rodziny","!Kź","/"]
["┌────┐ 01 Dalej   Pan   powiedział  do   Mojżesza:","!KČ",null]
["│ 18 │ 02 «Mów  do  Izraelitów  i  powiedz  im: Ja","!Kş",null]
["└────┘ jestem Pan, Bóg wasz! 03 Tego, co czynią  w","!K«",null]
["ziemi  egipskiej,  w  której  mieszkaliście,   nie","!K»",null]
["czyńcie. Tego, co czynią w ziemi Kanaan, do której","!K░",null]
["was   wprowadzę,   nie  czyńcie.   Nie   będziecie","!K▒",null]
["postępować   według  ich  obyczajów.  04 Będziecie","!K▓",null]
["wypełniać   moje  wyroki,  będziecie  przestrzegać","!K│",null]
["moich ustaw, aby według nich postępować. Ja jestem","!K┤",null]
["Pan,  Bóg  wasz!  05 Będziecie przestrzegać  moich","!KÁ",null]
["ustaw   i   moich  wyroków.  Człowiek,  który   je","!KÂ",null]
["wypełnia, żyje dzięki nim*. Ja jestem Pan!","!KĚ",null]
[null,"!KŞ","/"]
["Małżeństwa między krewnymi są zakazane","!K╣","/"]
["06 Nikt  z was nie będzie się zbliżał  do  ciała","!K║",null]
["swojego  krewnego, aby odsłonić jego  nagość*.  Ja","!K╗",null]
["jestem  Pan!  07 Nie  będziesz  odsłaniać  nagości","!K╝",null]
["swojego  ojca lub nagości swojej matki.  Jest  ona","!KŻ",null]
["twoją  matką - nie będziesz odsłaniać jej nagości.","!Kż",null]
["08 Nie  będziesz odsłaniać nagości swojej macochy,","!K┐",null]
["bo  to  jest nagość twojego ojca. 09 Nie  będziesz","!K└",null]
["odsłaniać  nagości swojej siostry,  córki  twojego","!K┴",null]
["ojca  lub córki twojej matki, bez względu  na  to,","!K┬",null]
["czy  urodziła się w domu, czy na zewnątrz*. 10 Nie","!K├",null]
["będziesz odsłaniać nagości córki twojego syna  lub","!K─",null]
["córki  twojej  córki,  bo są one  twoją  nagością.","!K┼",null]
["11 Nie  będziesz  odsłaniać  nagości  córki   żony","!KĂ",null]
["twojego ojca, bo jest ona dzieckiem twojego  ojca,","!Kă",null]
["jest  twoją  siostrą.  12 Nie  będziesz  odsłaniać","!K╚",null]
["nagości  siostry swojego ojca, bo ona jest  krewną","!K╔",null]
["twojego  ojca.  13 Nie będziesz odsłaniać  nagości","!K╩",null]
["siostry  swojej matki, bo jest ona  krewną  twojej","!K╦",null]
["matki.  14 Nie  będziesz odsłaniać  nagości  brata","!K╠",null]
["swojego  ojca:  nie będziesz się zbliżał  do  jego","!K═",null]
["żony,  bo  jest ona twoją ciotką. 15 Nie  będziesz","!K╬",null]
["odsłaniać nagości swojej synowej, bo jest ona żoną","!K¤",null]
["twojego  syna, nie będziesz odsłaniać jej nagości.","!Kđ",null]
["16 Nie    będziesz   odsłaniać   nagości    swojej","!KĐ",null]
["bratowej*,  jest to nagość twojego  brata.  17 Nie","!KĎ",null]
["będziesz  odsłaniać nagości kobiety i  jej  córki.","!KË",null]
["Nie  będziesz  brał córki jej syna ani  córki  jej","!Kď",null]
["córki,  aby  odsłonić jej nagość, bo  są  one  jej","!KŇ",null]
["ciałem.  Byłaby to rozpusta! 18 Nie będziesz  brał","!KÍ",null]
["kobiety  razem  z  jej siostrą, aby  odsłonić  jej","!KÎ",null]
["nagość za życia tamtej, byłoby to sposobnością  do","!Kě",null]
["niezgody.","!K┘",null]
[null,"!K┌","/"]
["Czystość małżeńska. Zakaz nadużyć","!K█","/"]
["19 Nie  będziesz  się zbliżał  do  kobiety,  aby","!K▄",null]
["odsłonić  jej  nagość,  podczas  jej  nieczystości","!KŢ",null]
["miesięcznej. 20 Nie będziesz obcował  cieleśnie  z","!KŮ",null]
["żoną  twojego bliźniego, wylewając nasienie; przez","!K▀",null]
["to  stałbyś się nieczystym. 21 Nie będziesz  dawał","!KÓ",null]
["dziecka  swojego,  aby  było przeprowadzone  przez","!Kß",null]
["ogień*  dla  Molocha, nie będziesz  w  ten  sposób","!KÔ",null]
["bezcześcił  imienia Boga swojego. Ja  jestem  Pan!","!KŃ",null]
["22 Nie  będziesz obcował z mężczyzną, tak jak  się","!Kń",null]
["obcuje  z  kobietą.  To jest obrzydliwość!  23 Nie","!Kň",null]
["będziesz  obcował cieleśnie z żadnym  zwierzęciem;","!KŠ",null]
["przez  to stałbyś się nieczystym. Także i  kobieta","!Kš",null]
["nie będzie stawać przed zwierzęciem, aby się z nim","!KŔ",null]
["złączyć. To jest sromota!","!KÚ",null]
[null,"!Kŕ","/"]
["Końcowe upomnienie","!KŰ","/"]
["24 Tymi  wszystkimi rzeczami nie plugawcie  się,","!Ký",null]
["bo  tymi wszystkimi rzeczami plugawiły się narody,","!KÝ",null]
["które wypędzam przed wami. 25 Także i ziemia stała","!Kţ",null]
["się  nieczysta. Ukarałem ją więc za  jej  winę,  a","!K´",null]
["ziemia  wypluła  swoich mieszkańców.  26 Strzeżcie","!K­",null]
["więc ustaw i wyroków moich, nie czyńcie nic z tych","!K˝",null]
["obrzydliwości. Nie będzie ich czynić ani  tubylec,","!K˛",null]
["ani  przybysz, który osiedlił się wśród was. 27 Bo","!Kˇ",null]
["wszystkie   te  obrzydliwości  czynili  mieszkańcy","!K˘",null]
["ziemi,  którzy  byli przed wami, i  ziemi  została","!K§",null]
["splugawiona.  28 Ale  was ziemia  nie  wyplunie  z","!K÷",null]
["powodu  splugawienia jej, tak jak  wypluła  naród,","!K¸",null]
["który był przed wami. 29 Bo każdy, kto czyni jedną","!K°",null]
["z  tych  obrzydliwości, wszyscy, którzy je czynią,","!K¨",null]
["będą  wyłączeni spośród swojego ludu. 30 Będziecie","!K˙",null]
["więc  przestrzegać mego zarządzenia,  abyście  nie","!Kű",null]
["czynili nic z obrzydliwych obyczajów, którymi  się","!KŘ",null]
["rządzono  przed  wami, abyście nie splugawili  się","!Kř",null]
["przez nie. Ja jestem Pan, Bóg wasz!»","!K■",null]
[null,"!K ","\\"]
["ŚWIĘTOŚĆ ŻYCIA CODZIENNEGO","!L!","\\"]
[null,"!L\"","/"]
["Przepisy dotyczące kultu","!L#","/"]
["┌────┐ 01 Dalej   Pan  powiedział   do   Mojżesza:","!L$",null]
["│ 19 │ 02 «Mów do całej  społeczności Izraelitów i","!L%",null]
["└────┘ powiedz im: Bądźcie świętymi, bo Ja  jestem","!L&",null]
["święty,  Pan,  Bóg  wasz! 03 Każdy  z  was  będzie","!L'",null]
["szanował  matkę  i ojca i będzie  zachowywał  moje","!L(",null]
["szabaty.   Ja   jestem  Pan,  Bóg   wasz!   04 Nie","!L)",null]
["zwracajcie się do bożków. Nie czyńcie sobie  bogów","!L*",null]
["z lanego metalu. Ja jestem Pan, Bóg wasz! 05 Kiedy","!L+",null]
["będziecie    składać   Panu   ofiarę    biesiadną,","!L,",null]
["składajcie   ją   tak,  aby  Mu  była   przyjemna.","!L-",null]
["06 Będziecie z niej jedli w sam dzień ofiary  i  w","!L.",null]
["następnym dniu. To, co pozostanie na trzeci dzień,","!L/",null]
["będzie  spalone w ogniu. 07 Gdyby kto jadł z  niej","!L0",null]
["na  trzeci  dzień, byłaby to rzecz nieświeża,  nie","!L1",null]
["byłaby  przyjemna  [Bogu]. 08 Kto  będzie  z  niej","!L2",null]
["jeść,  zaciągnie  winę,  bo  zbezcześcił  świętość","!L3",null]
["Pana.  Taki  człowiek  będzie  wykluczony  spośród","!L4",null]
["swojego ludu.","!L5",null]
[null,"!L6","/"]
["Żniwa ubogich","!L7","/"]
["09 Kiedy  żąć będziecie zboże ziemi waszej,  nie","!L8",null]
["będziesz  żął  aż  do samego  skraju  pola  i  nie","!L9",null]
["będziesz  zbierał  kłosów  pozostałych  na   polu.","!L:",null]
["10 Nie  będziesz ogołacał winnicy i  nie  będziesz","!L;",null]
["zbierał  tego,  co  spadło na  ziemię  w  winnicy.","!L<",null]
["Zostawisz  to  dla  ubogiego i dla  przybysza.  Ja","!L=",null]
["jestem Pan, Bóg wasz!","!L>",null]
[null,"!L?","/"]
["Obowiązki względem bliźniego","!L@","/"]
["11 Nie  będziecie kraść, nie  będziecie  kłamać,","!LA",null]
["nie  będziecie  oszukiwać jeden  drugiego.  12 Nie","!LB",null]
["będziecie  przysięgać  fałszywie  na  moje   imię.","!LC",null]
["Byłoby  to zbezczeszczenie imienia Boga twego.  Ja","!LD",null]
["jestem Pan! 13 Nie będziesz uciskał bliźniego, nie","!LE",null]
["będziesz  go  wyzyskiwał.  Zapłata  najemnika  nie","!LF",null]
["będzie  pozostawać w twoim domu przez  noc  aż  do","!LG",null]
["poranka. 14 Nie będziesz złorzeczył głuchemu.  Nie","!LH",null]
["będziesz  kładł  przeszkody przed niewidomym,  ale","!LI",null]
["będziesz się bał Boga twego. Ja jestem Pan!","!LJ",null]
["15 Nie   będziecie   wydawać   niesprawiedliwych","!LK",null]
["wyroków.  Nie  będziesz  stronniczym  na   korzyść","!LL",null]
["ubogiego,  ani  nie  będziesz  miał  względów  dla","!LM",null]
["bogatego. Sprawiedliwie będziesz sądził bliźniego.","!LN",null]
["16 Nie    będziesz   szerzył   oszczerstw   między","!LO",null]
["krewnymi,  nie będziesz czyhał na życie bliźniego.","!LP",null]
["Ja  jestem  Pan!  17 Nie będziesz  żywił  w  sercu","!LQ",null]
["nienawiści  do brata. Będziesz upominał bliźniego,","!LR",null]
["aby  nie  zaciągnąć  winy z  jego  powodu.  18 Nie","!LS",null]
["będziesz  szukał pomsty, nie będziesz żywił  urazy","!LT",null]
["do   synów   twego  ludu,  ale  będziesz   miłował","!LU",null]
["bliźniego jak siebie samego. Ja jestem Pan!*","!LV",null]
[null,"!LW","/"]
["Zakaz łączenia dwóch różnych gatunków","!LX","/"]
["19 Będziecie  przestrzegać  moich   ustaw.   Nie","!LY",null]
["będziesz   łączył  dwóch  gatunków   bydląt.   Nie","!LZ",null]
["będziesz obsiewał pola dwoma rodzajami ziarna. Nie","!L[",null]
["będziesz  nosił ubrania utkanego z dwóch  rodzajów","!L\\",null]
["nici*.","!L]",null]
[null,"!L^","/"]
["Obcowanie z niewolnicą","!L_","/"]
["20 Jeżeli   kto  obcuje  cieleśnie   z   kobietą","!L`",null]
["wylewając   nasienie,   a  ona   jest   niewolnicą","!La",null]
["przeznaczoną  dla  innego męża,  ale  jeszcze  nie","!Lb",null]
["wykupioną  ani obdarzoną wolnością, to  będzie  im","!Lc",null]
["wymierzona kara, jednak nie kara śmierci,  bo  ona","!Ld",null]
["nie   była  obdarzona  wolnością.  21 Przyprowadzi","!Le",null]
["mężczyzna przed wejście do Namiotu Spotkania swoją","!Lf",null]
["ofiarę  zadośćuczynienia dla Pana, to jest  barana","!Lg",null]
["na  zadośćuczynienie. 22 Kapłan  dokona  za  niego","!Lh",null]
["przebłagania  przed  Panem,  ofiarując  barana  na","!Li",null]
["zadośćuczynienie za grzech, który on  popełnił,  i","!Lj",null]
["będzie mu odpuszczony grzech, który popełnił.","!Lk",null]
[null,"!Ll","/"]
["Pierwociny drzew owocowych","!Lm","/"]
["23 Kiedy wejdziecie do kraju i zasadzicie drzewa","!Ln",null]
["owocowe  wszelkiego gatunku, będziecie uważać  ich","!Lo",null]
["owoce  za  nieobrzezane*. Trzy lata pozostaną  one","!Lp",null]
["\"nieobrzezane\",  nie  będziecie  ich  jeść.   24 W","!Lq",null]
["czwartym  roku wszystkie ich owoce będą poświęcone","!Lr",null]
["jako  dar  radosny  dla  Pana.  25 W  piątym  roku","!Ls",null]
["będziecie jedli ich owoce, aby pomnożył  się  wasz","!Lt",null]
["dochód z nich. Ja jestem Pan, Bóg wasz!","!Lu",null]
[null,"!Lv","/"]
["Różne zakazy*","!Lw","/"]
["26 Nie  będziecie  jeść  niczego  z  krwią.  Nie","!Lx",null]
["będziecie  uprawiać  wróżbiarstwa.  Nie  będziecie","!Ly",null]
["uprawiać czarów. 27 Nie będziecie obcinać w  kółko","!Lz",null]
["włosów  na  głowie. Nie będziesz golił  włosów  po","!L{",null]
["bokach  brody. 28 Nie będziecie nacinać  ciała  na","!L|",null]
["znak   żałoby   po  zmarłym.  Nie  będziecie   się","!L}",null]
["tatuować. Ja jestem Pan! 29 Nie wydawaj swej córki","!L~",null]
["na  hańbę,  czyniąc ją nierządnicą, aby  kraj  nie","!L\u007f",null]
["uległ   nierządowi  i  nie  był  pełen   rozpusty.","!LÇ",null]
["30 Będziecie  zachowywać moje szabaty  i  szanować","!Lü",null]
["mój   święty  przybytek.  Ja  jestem  Pan!  31 Nie","!Lé",null]
["będziecie się zwracać do wywołujących duchy ani do","!Lâ",null]
["wróżbitów.  Nie będziecie zasięgać ich  rady,  aby","!Lä",null]
["nie  splugawić się przez nich. Ja jestem Pan,  Bóg","!Lů",null]
["wasz!","!Lć",null]
[null,"!Lç","/"]
["Sprawiedliwość społeczna","!Lł","/"]
["32 Przed  siwizną wstaniesz,  będziesz  szanował","!Lë",null]
["oblicze starca, w ten sposób okażesz bojaźń  Bożą.","!LŐ",null]
["Ja  jestem  Pan! 33 Jeżeli w waszym kraju  osiedli","!Lő",null]
["się    przybysz,   nie   będziecie   go   uciskać.","!Lî",null]
["34 Przybysza,  który  się  osiedlił   wśród   was,","!LŹ",null]
["będziecie uważać za obywatela. Będziesz go miłował","!LÄ",null]
["jak siebie samego, bo i wy byliście przybyszami  w","!LĆ",null]
["ziemi  egipskiej. Ja jestem Pan, Bóg wasz!  35 Nie","!LÉ",null]
["będziecie popełniać niesprawiedliwości w wyrokach,","!LĹ",null]
["w  miarach,  w  wagach, w objętości.  36 Będziecie","!Lĺ",null]
["mieć  wagi  sprawiedliwe, odważniki  sprawiedliwe,","!Lô",null]
["sprawiedliwą efę, sprawiedliwy hin. Ja jestem Pan,","!Lö",null]
["Bóg wasz, który wyprowadził was z ziemi egipskiej!","!LĽ",null]
["37 Będziecie  strzec  wszystkich  ustaw  moich   i","!Lľ",null]
["wszystkich  wyroków moich. Będziecie je wykonywać.","!LŚ",null]
["Ja jestem Pan!»","!Lś",null]
[null,"!LÖ","\\"]
["KARY ZA NIEZACHOWANIE ŚWIĘTOŚCI","!LÜ","\\"]
[null,"!LŤ","/"]
["Kary za bałwochwalstwo","!Lť","/"]
["┌────┐ 01 Dalej   Pan  powiedział   do   Mojżesza:","!LŁ",null]
["│ 20 │ 02 «Mów  do Izraelitów: Ktokolwiek  spośród","!L×",null]
["└────┘ synów  Izraela  albo  spośród   przybyszów,","!Lč",null]
["którzy osiedlili się w Izraelu, da jedno ze swoich","!Lá",null]
["dzieci   Molochowi,   będzie   ukarany   śmiercią.","!Lí",null]
["Miejscowa ludność ukamienuje go. 03 Ja sam  zwrócę","!Ló",null]
["oblicze  moje  przeciwko  takiemu  człowiekowi   i","!Lú",null]
["wyłączę  go spośród jego ludu, ponieważ dał  jedno","!LĄ",null]
["ze  swoich dzieci Molochowi, splugawił mój  święty","!Lą",null]
["przybytek, zbezcześcił moje święte imię. 04 Jeżeli","!LŽ",null]
["miejscowa   ludność  zasłoni  oczy   przed   takim","!Lž",null]
["człowiekiem,  który  dał jedno  ze  swoich  dzieci","!LĘ",null]
["Molochowi,  i nie zabije go, 05 to Ja  sam  zwrócę","!Lę",null]
["oblicze  moje  przeciwko  takiemu  człowiekowi   i","!L¬",null]
["przeciwko jego rodzinie i wyłączę go spośród  jego","!Lź",null]
["ludu,  jak  również i tych wszystkich,  którzy  go","!LČ",null]
["naśladują,  którzy uprawiają nierząd  z  Molochem.","!Lş",null]
["06 Także  przeciwko każdemu,  kto  się  zwróci  do","!L«",null]
["wywołujących duchy albo do wróżbitów, aby uprawiać","!L»",null]
["z  nimi  nierząd,  zwrócę  oblicze  i  wyłączę  go","!L░",null]
["spośród jego ludu. 07 Uświęćcie się więc i bądźcie","!L▒",null]
["świętymi,  bo  Ja jestem <święty>.  Ja,  Pan,  Bóg","!L▓",null]
["wasz!  08 Będziecie strzec ustaw moich i wykonywać","!L│",null]
["je. Ja jestem Pan, który was uświęca!","!L┤",null]
[null,"!LÁ","/"]
["Ochrona rodziny i małżeństwa","!LÂ","/"]
["09 Ktokolwiek złorzeczy ojcu albo matce,  będzie","!LĚ",null]
["ukarany  śmiercią:  złorzeczył  ojcu  lub   matce,","!LŞ",null]
["ściągnął   śmierć   na  siebie*.   10 * Ktokolwiek","!L╣",null]
["cudzołoży   z   żoną  bliźniego,  będzie   ukarany","!L║",null]
["śmiercią    i    cudzołożnik,   i    cudzołożnica.","!L╗",null]
["11 Ktokolwiek  obcuje  cieleśnie  z  żoną  swojego","!L╝",null]
["ojca,  odsłania nagość ojca: będą ukarani śmiercią","!LŻ",null]
["oboje,   sami  tę  śmierć  na  siebie   ściągnęli.","!Lż",null]
["12 Ktokolwiek  obcuje cieleśnie z  synową,  będzie","!L┐",null]
["razem  z  nią ukarany śmiercią: popełnili sromotę,","!L└",null]
["sami  tę śmierć na siebie ściągnęli. 13 Ktokolwiek","!L┴",null]
["obcuje cieleśnie z mężczyzną, tak jak się obcuje z","!L┬",null]
["kobietą, popełnia obrzydliwość. Obaj będą  ukarani","!L├",null]
["śmiercią,  sami  tę  śmierć na  siebie  ściągnęli.","!L─",null]
["14 Jeżeli kto bierze za żonę kobietę i jej  matkę,","!L┼",null]
["dopuszcza  się rozpusty: on i ona będą  spaleni  w","!LĂ",null]
["ogniu,   aby   nie   było  rozpusty   wśród   was.","!Lă",null]
["15 Ktokolwiek  obcuje  cieleśnie  ze   zwierzęciem","!L╚",null]
["wylewając   nasienie,  będzie  ukarany   śmiercią.","!L╔",null]
["Zwierzę  także zabijecie. 16 Jeśli kobieta  zbliży","!L╩",null]
["się do jakiegoś zwierzęcia, aby z nim się złączyć,","!L╦",null]
["zabijesz i kobietę, i zwierzę. Oboje będą  ukarani","!L╠",null]
["śmiercią,   sami   śmierć  na  siebie   ściągnęli.","!L═",null]
["17 Jeżeli kto weźmie swoją siostrę, córkę  swojego","!L╬",null]
["ojca  albo  swojej  matki  i  będzie  oglądał  jej","!L¤",null]
["nagość, a ona będzie oglądać jego nagość, jest  to","!Lđ",null]
["czyn  haniebny, oboje będą zgładzeni  w  obecności","!LĐ",null]
["synów  ich  ludu. Ten, kto odsłonił nagość  swojej","!LĎ",null]
["siostry,  zaciągnie  winę.  18 Jeżeli  kto  obcuje","!LË",null]
["cieleśnie z kobietą mającą miesięczne krwawienie i","!Lď",null]
["odsłoni  jej nagość, obnaża źródło jej  [krwi],  a","!LŇ",null]
["ona  też odsłoni źródło swojej krwi, to oboje będą","!LÍ",null]
["wyłączeni  spośród swojego ludu.  19 Nie  będziesz","!LÎ",null]
["odsłaniał   nagości  siostry  swojej  matki   albo","!Lě",null]
["siostry  swojego  ojca,  to  byłoby  to  samo,  co","!L┘",null]
["obnażyć  własne  ciało. Oni poniosą  za  to  winę.","!L┌",null]
["20 Ktokolwiek  obcuje  ze swoją  ciotką,  odsłania","!L█",null]
["nagość  swojego wuja. Poniosą oni  swój  grzech  -","!L▄",null]
["umrą   bezdzietnie.  21 Ktokolwiek   bierze   żonę","!LŢ",null]
["swojego  brata,  popełnia  kazirodztwo*.  Odsłonił","!LŮ",null]
["nagość swojego brata - będą bezdzietni.","!L▀",null]
[null,"!LÓ","/"]
["Upomnienie końcowe","!Lß","/"]
["22 Będziecie  strzec wszystkich  moich  ustaw  i","!LÔ",null]
["wszystkich moich wyroków i będziecie je wykonywać,","!LŃ",null]
["aby   was  nie  wypluła  ziemia,  do  której   was","!Lń",null]
["wprowadzam,  abyście  mieszkali  w  niej.   23 Nie","!Lň",null]
["będziecie  postępować  według  obyczajów   narodu,","!LŠ",null]
["który  wypędzam przed wami. Ponieważ wszystkie  te","!Lš",null]
["rzeczy   czynili,  napełnili  Mnie   obrzydzeniem.","!LŔ",null]
["24 Dlatego  powiedziałem wam: wy posiądziecie  ich","!LÚ",null]
["ziemię,  Ja sam daję wam ją w dziedzictwo,  ziemię","!Lŕ",null]
["opływającą  w  mleko i miód. Ja  jestem  Pan,  Bóg","!LŰ",null]
["wasz, który oddzieliłem was od innych narodów.","!Lý",null]
[null,"!LÝ","/"]
["Zwierzęta nieczyste. Zakończenie","!Lţ","/"]
["25 Będziecie  odróżniać  zwierzęta   czyste   od","!L´",null]
["nieczystych,  ptaki  nieczyste  od  czystych.  Nie","!L­",null]
["będziecie plugawić siebie samych przez zwierzęta i","!L˝",null]
["ptaki  ani  przez wszystko, co się roi  po  ziemi,","!L˛",null]
["przez   wszystko,  co  oddzieliłem  od  was   jako","!Lˇ",null]
["nieczyste.  26 Będziecie dla Mnie  święci,  bo  Ja","!L˘",null]
["jestem święty, Ja Pan, i oddzieliłem was od innych","!L§",null]
["narodów,   abyście  byli  moimi.  27 Jeżeli   jaki","!L÷",null]
["mężczyzna  albo jaka kobieta będą wywoływać  duchy","!L¸",null]
["albo  wróżyć,  będą  ukarani śmiercią.  Kamieniami","!L°",null]
["zabijecie ich. Sami ściągnęli śmierć na siebie».","!L¨",null]
[null,"!L˙","\\"]
["ŚWIĘTOŚĆ KAPŁANÓW","!Lű","\\"]
[null,"!LŘ","/"]
["Świętość zwykłego kapłana","!Lř","/"]
["┌────┐ 01 Potem  Pan powiedział do Mojżesza:  «Mów","!L■",null]
["│ 21 │ do  kapłanów, synów  Aarona, i powiedz  im:","!L ",null]
["└────┘ [Kapłan]   nie  będzie   się   narażał   na","!M!",null]
["nieczystość  z  powodu  zwłok  zmarłego  krewnego,","!M\"",null]
["02 chyba  tylko z powodu najbliższych krewnych,  z","!M#",null]
["powodu matki, ojca, syna, córki, brata, 03 siostry","!M$",null]
["dziewicy,  która  jest  mu  [szczególnie]  bliska,","!M%",null]
["ponieważ nie należy do żadnego męża. Z jej  powodu","!M&",null]
["może  się narazić na nieczystość rytualną.  04 Ale","!M'",null]
["kapłan  nie  będzie  się  narażał  na  nieczystość","!M(",null]
["rytualną  z powodu krewnych swej żony*. Byłoby  to","!M)",null]
["zbezczeszczenie. 05 Nie będą sobie strzygli  głowy","!M*",null]
["do  skóry, nie będą golili krajów brody, nie  będą","!M+",null]
["nacinali swojego ciała. 06 Będą święci dla swojego","!M,",null]
["Boga,  nie będą bezcześcić imienia Bożego, bo  oni","!M-",null]
["składają  Panu  ofiary  spalane,  pokarm   swojego","!M.",null]
["Boga*,  a  więc będą świętością. 07 Nie  wezmą  za","!M/",null]
["żonę  nierządnicy  lub  kobiety  pohańbionej.  Nie","!M0",null]
["wezmą  kobiety wypędzonej przez męża, bo  [kapłan]","!M1",null]
["jest  poświęcony Bogu. 08 Będziesz  go  uważał  za","!M2",null]
["świętego,    bo    on   ofiaruje   pokarm    Boży.","!M3",null]
["Będzie święty dla ciebie, bo Ja jestem święty,  Ja","!M4",null]
["Pan,  który was uświęcam! 09 Jeżeli córka  kapłana","!M5",null]
["bezcześci  siebie  nierządem, bezcześci  przez  to","!M6",null]
["swojego ojca. Będzie spalona w ogniu.","!M7",null]
[null,"!M8","/"]
["Świętość arcykapłana","!M9","/"]
["10 Kapłan,  który  jest wyższy  godnością  ponad","!M:",null]
["braci,   na   którego  głowę  była  wylana   oliwa","!M;",null]
["namaszczenia,  który był wprowadzony  w  czynności","!M<",null]
["kapłańskie, wkładając szaty nie będzie rozpuszczał","!M=",null]
["włosów  i  nie będzie rozdzierał swych szat.  11 W","!M>",null]
["ogóle  nie  zbliży  się do żadnego  zmarłego,  nie","!M?",null]
["narazi  się na nieczystość rytualną ani  z  powodu","!M@",null]
["ojca,  ani z powodu matki. 12 Nie będzie wychodził","!MA",null]
["z   przybytku  świętego,  nie  będzie   bezcześcił","!MB",null]
["świętego  przybytku swego Boga,  bo  ma  na  sobie","!MC",null]
["[jak]  diadem  oliwę namaszczenia swego  Boga.  Ja","!MD",null]
["jestem  Pan!  13 Za  żonę weźmie  tylko  dziewicę.","!ME",null]
["14 Nie weźmie za żonę ani wdowy, ani rozwódki, ani","!MF",null]
["pohańbionej, ani* nierządnicy: żadnej z takich nie","!MG",null]
["weźmie,   ale   weźmie  dziewicę   spośród   swych","!MH",null]
["krewnych.   15 Nie  zbezcześci  potomstwa   między","!MI",null]
["krewnymi, bo Ja jestem Pan, który go uświęca!»","!MJ",null]
[null,"!MK","/"]
["Kto jest niezdolny do kapłaństwa","!ML","/"]
["16 Dalej Pan powiedział do Mojżesza: 17 «Tak mów","!MM",null]
["do Aarona: Ktokolwiek z potomków twoich według ich","!MN",null]
["przyszłych  pokoleń będzie miał jakąś  skazę,  nie","!MO",null]
["będzie  mógł  się  zbliżyć, aby  ofiarować  pokarm","!MP",null]
["swego Boga. 18 Żaden człowiek, który ma skazę, nie","!MQ",null]
["może się zbliżać - ani niewidomy, ani chromy,  ani","!MR",null]
["mający  zniekształconą twarz, ani  kaleka,  19 ani","!MS",null]
["ten,  który  ma  złamaną nogę  albo  rękę,  20 ani","!MT",null]
["garbaty,  ani  niedorozwinięty, ani  ten,  kto  ma","!MU",null]
["bielmo  na  oku, ani chory na świerzb, ani  okryty","!MV",null]
["liszajami,  ani  ten,  kto  ma  zgniecione  jądra.","!MW",null]
["21 Żaden  z potomków kapłana Aarona, mający  jakąś","!MX",null]
["skazę,  nie będzie się zbliżał, aby złożyć spalaną","!MY",null]
["ofiarę Panu. On ma skazę - nie będzie się zbliżał,","!MZ",null]
["aby ofiarować pokarm swego Boga. 22 Jednakże wolno","!M[",null]
["mu  jeść pokarm swego Boga, zarówno święty, jak  i","!M\\",null]
["najświętszy.  23 Tylko nie  będzie  podchodził  do","!M]",null]
["zasłony i nie będzie się zbliżał do ołtarza, bo ma","!M^",null]
["skazę.  Nie będzie bezcześcił moich świętości,  bo","!M_",null]
["Ja, Pan, jestem tym, który je uświęca!»","!M`",null]
["24 Mojżesz powiedział to Aaronowi, jego synom  i","!Ma",null]
["wszystkim Izraelitom.","!Mb",null]
[null,"!Mc","\\"]
["ŚWIĘTOŚĆ DARÓW I OFIAR","!Md","\\"]
[null,"!Me","/"]
["Święte rzeczy są dla świętych!","!Mf","/"]
["┌────┐ 01 Po  czym  Pan  powiedział  do  Mojżesza:","!Mg",null]
["│ 22 │ 02 «Mów  do Aarona  i  jego synów, aby  się","!Mh",null]
["└────┘ powstrzymywali od niektórych świętych darów","!Mi",null]
["Izraelitów,   które   oni   mi   poświęcają,   nie","!Mj",null]
["bezcześcili  mojego  świętego imienia.  Ja  jestem","!Mk",null]
["Pan!  03 Powiedz im, aby wiedziały o tym  przyszłe","!Ml",null]
["pokolenia: jeżeli kto z potomków waszych, będąc  w","!Mm",null]
["stanie  nieczystości  rytualnej,  zbliży  się   do","!Mn",null]
["rzeczy świętych, które Izraelici poświęcają  Panu,","!Mo",null]
["to  człowiek  ten będzie odrzucony  ode  Mnie.  Ja","!Mp",null]
["jestem Pan! 04 Żaden potomek Aarona, który by  był","!Mq",null]
["trędowaty lub cierpiący na wyciek, nie będzie mógł","!Mr",null]
["jeść   rzeczy  świętych,  dopóki  się  nie   podda","!Ms",null]
["oczyszczeniu.  Tak samo będzie z  tym,  który  się","!Mt",null]
["dotknął  kogoś nieczystego z powodu umarłego  albo","!Mu",null]
["tego,  z którego wypłynęło nasienie; 05 również  z","!Mv",null]
["tym,  kto  się dotknął jakiegoś płazu*, czyniącego","!Mw",null]
["go  nieczystym, albo się dotknął człowieka,  który","!Mx",null]
["uczynił go nieczystym wskutek swojej nieczystości.","!My",null]
["06 Ktokolwiek  więc  dotknie  się  takich  rzeczy,","!Mz",null]
["będzie  nieczysty aż do wieczora, nie będzie  jadł","!M{",null]
["rzeczy  świętych,  ale przedtem  wykąpie  ciało  w","!M|",null]
["wodzie. 07 Po zachodzie słońca będzie oczyszczony.","!M}",null]
["Potem  będzie jeść rzeczy święte, bo one  są  jego","!M~",null]
["pokarmem.  08 Nie  będzie jadł padliny  ani  mięsa","!M\u007f",null]
["zwierząt  rozszarpanych, bo przez  to  stałby  się","!MÇ",null]
["nieczysty.  Ja  jestem Pan! 09 Będą strzec  mojego","!Mü",null]
["zarządzenia, nie będą narażać się na grzech z tego","!Mé",null]
["powodu  -  za  to spotkałaby ich śmierć,  ponieważ","!Mâ",null]
["dopuściliby  się zbezczeszczenia. Ja  jestem  Pan,","!Mä",null]
["który ich uświęcam!","!Mů",null]
[null,"!Mć","/"]
["Udział nie-kapłanów w spożywaniu żertw","!Mç","/"]
["10 Żaden  niepowołany  nie  będzie  jadł  rzeczy","!Mł",null]
["świętych, ani mieszkający u kapłana, ani  najemnik","!Më",null]
["nie  będą jedli rzeczy świętych. 11 Jeżeli  jednak","!MŐ",null]
["kapłan  kupił  niewolnika za pieniądze,  ten  może","!Mő",null]
["jeść  rzeczy święte, również i ci, którzy urodzili","!Mî",null]
["się  w jego domu, będą jedli jego pokarm. 12 Córka","!MŹ",null]
["kapłana,  która  wyszła za  mąż  za  obcego*,  nie","!MÄ",null]
["będzie  jadła  ze  świętych  rzeczy  ofiarowanych.","!MĆ",null]
["13 Jednakże  córka kapłana, która  owdowiała  albo","!MÉ",null]
["została  porzucona, a nie ma dzieci, i wróciła  do","!MĹ",null]
["domu  ojca, będzie mogła jeść z pokarmu  należnego","!Mĺ",null]
["jej  ojcu,  tak  jak  za młodych  lat.  Ale  żaden","!Mô",null]
["niepowołany nie będzie go jadł! 14 Jeżeli kto  zje","!Mö",null]
["rzecz  świętą  przez nieuwagę, wynagrodzi  za  nią","!MĽ",null]
["kapłanowi,  dodając jeszcze piątą część  wartości.","!Mľ",null]
["15 Oni* nie będą bezcześcić rzeczy świętych, które","!MŚ",null]
["Izraelici ofiarują dla Pana. 16 Naraziliby ich  na","!Mś",null]
["ciężką winę przez jedzenie ich rzeczy świętych. Ja","!MÖ",null]
["jestem Pan, który ich* uświęcam!»","!MÜ",null]
[null,"!MŤ","/"]
["Zwierzęta ofiarne mają być bez skazy","!Mť","/"]
["17 Następnie Pan powiedział do Mojżesza: 18 «Mów","!MŁ",null]
["do  Aarona i jego synów i do wszystkich Izraelitów","!M×",null]
["i  powiedz im: Jeżeli kto spośród Izraelitów  albo","!Mč",null]
["spośród  przybyszów w Izraelu przynosi  swój  dar,","!Má",null]
["czy  to będzie ofiara ślubowana czy dobrowolna,  z","!Mí",null]
["rodzaju  tych ofiar, które się przynosi Panu  jako","!Mó",null]
["ofiary  całopalne, 19 to aby były przyjęte,  muszą","!Mú",null]
["to być zwierzęta bez skazy, samce - cielce, barany","!MĄ",null]
["lub  kozły.  20 Żadnego zwierzęcia  ze  skazą  nie","!Mą",null]
["będziecie  składać w ofierze, bo to nie byłoby  od","!MŽ",null]
["was  przyjęte.  21 Jeżeli  kto  chce  złożyć  Panu","!Mž",null]
["ofiarę biesiadną, aby wypełnić ślub albo jako  dar","!MĘ",null]
["dobrowolny,  niezależnie od tego,  czy  to  będzie","!Mę",null]
["duże,  czy  małe bydlę, będzie ono bez skazy,  aby","!M¬",null]
["było  przyjęte.  Nie będzie w  nim  żadnej  skazy!","!Mź",null]
["22 Nie  będziecie składać w ofierze Panu  zwierząt","!MČ",null]
["ślepych,   ułomnych,  okaleczonych,  spuchniętych,","!Mş",null]
["parszywych,  owrzodzonych.  Nie  będziecie  takich","!M«",null]
["zwierząt składać na ołtarzu na ofiarę spalaną  dla","!M»",null]
["Pana.  23 Cielca  albo barana  niekształtnego  lub","!M░",null]
["niewyrośniętego   możesz   złożyć   jako    ofiarę","!M▒",null]
["dobrowolną, ale jako ofiara ślubowana  nie  będzie","!M▓",null]
["on   przyjęty.  24 Zwierzęcia,  które   ma   jądra","!M│",null]
["zgniecione,  starte,  wyrwane  albo  wycięte,  nie","!M┤",null]
["będziecie  składać w ofierze Panu i nie  będziecie","!MÁ",null]
["takich rzeczy robić w waszym kraju*. 25 Także  nie","!MÂ",null]
["będziecie    przyjmowali   takich   zwierząt    od","!MĚ",null]
["cudzoziemca  i  nie będziecie ich ofiarowali  jako","!MŞ",null]
["pokarm  dla Boga waszego, bo ten brak jest w  nich","!M╣",null]
["skazą   i  dlatego  nie  będą  przyjęte  na  waszą","!M║",null]
["korzyść».","!M╗",null]
[null,"!M╝","/"]
["Dodatek: upomnienie końcowe","!MŻ","/"]
["26 Potem  Pan powiedział do Mojżesza: 27 «Jeżeli","!Mż",null]
["urodzi  ci się cielę, jagnię lub koźlę, to  będzie","!M┐",null]
["ono  przez  siedem dni przy matce.  Zaczynając  od","!M└",null]
["ósmego dnia i dalej, będzie ono przyjęte jako  dar","!M┴",null]
["spalany  dla  Pana. 28 Nie będziecie  tego  samego","!M┬",null]
["dnia  zabijać krowy albo owcy razem z jej  małym*.","!M├",null]
["29 Kiedy   będziecie  składać  dla   Pana   ofiarę","!M─",null]
["dziękczynną, składajcie ją tak, aby była przyjęta.","!M┼",null]
["30 Tego  samego dnia będzie spożyta. Nie będziecie","!MĂ",null]
["z niej nic zostawiać aż do rana. Ja jestem Pan!","!Mă",null]
["31 Będziecie strzec moich przykazań i  wykonywać","!M╚",null]
["je!  Ja  jestem  Pan! 32 Nie będziecie  bezcześcić","!M╔",null]
["mojego  świętego  imienia. Okazuję  moją  świętość","!M╩",null]
["pośród  Izraelitów.  Ja  jestem  Pan,  który   was","!M╦",null]
["uświęca,   33 który  wyprowadził   was   z   ziemi","!M╠",null]
["egipskiej, abym był waszym Bogiem. Ja jestem Pan!»","!M═",null]
[null,"!M╬","\\"]
["CZASY ŚWIĘTE","!M¤","\\"]
[null,"!Mđ","/"]
["Szabat","!MĐ","/"]
["┌────┐ 01 Dalej   Pan  powiedział   do   Mojżesza:","!MĎ",null]
["│ 23 │ 02 «Mów  do  Izraelitów i powiedz  im:  Oto","!MË",null]
["└────┘ czasy  święte  Pana,  na  które   będziecie","!Mď",null]
["wzywać  ich zwołaniami świętymi, to są moje  czasy","!MŇ",null]
["święte!   03 Przez   sześć   dni   praca    będzie","!MÍ",null]
["wykonywana,  ale  siódmego  dnia  jest   uroczysty","!MÎ",null]
["szabat,   jest  zwołanie  święte,  nie   będziecie","!Mě",null]
["wykonywać  [w  tym dniu] żadnej pracy  -  to  jest","!M┘",null]
["szabat dla Pana we wszystkich waszych siedzibach*.","!M┌",null]
[null,"!M█","/"]
["Pascha i Święto Przaśników","!M▄","/"]
["04 Oto  czasy święte dla Pana, zwołanie  święte,","!MŢ",null]
["na które wzywać ich będziecie w określonym czasie.","!MŮ",null]
["05 W   pierwszym   miesiącu,   czternastego   dnia","!M▀",null]
["miesiąca, o zmierzchu, jest Pascha dla Pana.  06 A","!MÓ",null]
["piętnastego   dnia  tego  miesiąca   jest   Święto","!Mß",null]
["Przaśników  dla Pana - przez siedem dni  będziecie","!MÔ",null]
["jedli  tylko  przaśne chleby.  07 Pierwszego  dnia","!MŃ",null]
["będzie  dla  was  zwołanie święte:  nie  będziecie","!Mń",null]
["wykonywać   żadnej  pracy.  08 Przez  siedem   dni","!Mň",null]
["będziecie  składali  w  ofierze  dla  Pana  ofiarę","!MŠ",null]
["spalaną, siódmego dnia będzie święte zwołanie, nie","!Mš",null]
["będziecie [w tym dniu] wykonywać żadnej pracy».","!MŔ",null]
[null,"!MÚ","/"]
["Pierwociny","!Mŕ","/"]
["09 Potem Pan powiedział do Mojżesza: 10 «Mów  do","!MŰ",null]
["Izraelitów  i  powiedz  im:  Kiedy  wejdziecie  do","!Mý",null]
["ziemi,  którą  Ja  wam  dam,  i  zbierzecie  plon,","!MÝ",null]
["przyniesiecie   kapłanowi  snop  jako   pierwociny","!Mţ",null]
["waszego plonu. 11 On dokona gestu kołysania* snopa","!M´",null]
["przed   Panem,   aby  był  przez  Niego   łaskawie","!M­",null]
["przyjęty.  Dokona nim gestu kołysania w  następnym","!M˝",null]
["dniu  po szabacie. 12 W dniu gestu kołysania snopa","!M˛",null]
["złożycie  ofiarę całopalną dla Pana,  baranka  bez","!Mˇ",null]
["skazy,  urodzonego  w tym samym  roku,  13 wraz  z","!M˘",null]
["ofiarą    pokarmową    dwóch    dziesiątych    efy","!M§",null]
["najczystszej mąki zaprawionej oliwą,  jako  ofiarę","!M÷",null]
["spalaną, miłą woń dla Pana, a także ofiarę  płynną","!M¸",null]
["-  ćwierć  hinu  wina.  14 Aż  do  tego  dnia  nie","!M°",null]
["będziecie jedli ani chleba, ani prażonych  ziaren,","!M¨",null]
["ani   kaszy,  zanim  nie  przyniesiecie  daru  dla","!M˙",null]
["waszego Boga. Jest to ustawa wieczysta dla waszych","!Mű",null]
["pokoleń, we wszystkich waszych siedzibach.","!MŘ",null]
[null,"!Mř","/"]
["Święto Tygodni","!M■","/"]
["15 I  odliczycie sobie od dnia po  szabacie,  od","!M ",null]
["dnia,  w  którym przyniesiecie snopy do  wykonania","!N!",null]
["nimi  gestu  kołysania*, siedem  tygodni  pełnych,","!N\"",null]
["16 aż  do  dnia  po  siódmym  szabacie  odliczycie","!N#",null]
["pięćdziesiąt  dni  i  wtedy złożycie  nową  ofiarę","!N$",null]
["pokarmową dla Pana.","!N%",null]
["17 Przyniesiecie z waszych siedzib po dwa chleby","!N&",null]
["do  wykonania nimi gestu kołysania, każdy z  dwóch","!N'",null]
["dziesiątych  efy najczystszej mąki,  kwaszone.  To","!N(",null]
["będą   pierwociny   dla  Pana.  18 Oprócz   chleba","!N)",null]
["złożycie  w  ofierze  siedem baranków  bez  skazy,","!N*",null]
["jednorocznych,  jednego  młodego  cielca   i   dwa","!N+",null]
["barany. One będą ofiarą całopalną dla Pana razem z","!N,",null]
["ofiarą  pokarmową  i z ofiarą  płynną.  Będzie  to","!N-",null]
["ofiara  spalana, miła woń dla Pana. 19 Ofiarujecie","!N.",null]
["też  jednego kozła jako ofiarę przebłagalną i  dwa","!N/",null]
["baranki   jednoroczne   jako   ofiarę   biesiadną.","!N0",null]
["20 Kapłan  wykona nimi przed Panem gest  kołysania","!N1",null]
["razem   z   chlebami  pierwocin,  razem  z   dwoma","!N2",null]
["barankami.   Będzie  to  rzecz  poświęcona   Panu,","!N3",null]
["przeznaczona  dla  kapłana.  21 Tego  samego  dnia","!N4",null]
["zwołacie  lud. Będzie to dla was zwołanie  święte.","!N5",null]
["Nie  będziecie  wykonywać tego dnia żadnej  pracy.","!N6",null]
["Jest  to  ustawa  wieczysta we wszystkich  waszych","!N7",null]
["siedzibach,   dla   waszych   pokoleń.    22 Kiedy","!N8",null]
["będziecie   zbierali  plon   waszej   ziemi,   nie","!N9",null]
["będziecie wycinali doszczętnie skraju pola  i  nie","!N:",null]
["będziecie  zbierali do końca kłosów. Zostawisz  je","!N;",null]
["dla  ubogiego i dla przybysza. Ja jestem Pan,  Bóg","!N<",null]
["wasz!»","!N=",null]
[null,"!N>","/"]
["Święto nowiu w siódmym miesiącu","!N?","/"]
["23 Następnie   Pan   powiedział   do   Mojżesza:","!N@",null]
["24 «Powiedz  Izraelitom: Pierwszego dnia  siódmego","!NA",null]
["miesiąca  będziecie  obchodzić  uroczysty  szabat,","!NB",null]
["trąbienie   w   róg  i  święte  zwołanie.   25 Nie","!NC",null]
["będziecie [wtedy] wykonywać żadnej pracy. Złożycie","!ND",null]
["ofiary spalane dla Pana».","!NE",null]
[null,"!NF","/"]
["Dzień Przebłagania*","!NG","/"]
["26 Dalej    Pan    powiedział    do    Mojżesza:","!NH",null]
["27 «Dziesiątego dnia siódmego miesiąca jest  Dzień","!NI",null]
["Przebłagania.  Będzie to dla was zwołanie  święte.","!NJ",null]
["Będziecie  pościć i będziecie składać Panu  ofiary","!NK",null]
["spalane.  28 W  tym  dniu nie będziecie  wykonywać","!NL",null]
["żadnej pracy, bo jest to Dzień Przebłagania, ażeby","!NM",null]
["dokonano  przebłagania za wasze winy przed  Panem,","!NN",null]
["Bogiem waszym. 29 Każdy człowiek, który nie będzie","!NO",null]
["pościł  tego dnia, będzie wyłączony spośród  swego","!NP",null]
["ludu*. 30 Każdego człowieka, który będzie pracował","!NQ",null]
["tego  dnia,  wytracę spośród jego ludu.  31 Żadnej","!NR",null]
["pracy  nie  będziecie wykonywać.  Jest  to  ustawa","!NS",null]
["wieczysta  dla  wszystkich pokoleń, we  wszystkich","!NT",null]
["waszych siedzibach. 32 Będzie to dla was uroczysty","!NU",null]
["szabat.   Będziecie  pościli.   Dziewiątego   dnia","!NV",null]
["miesiąca,  wieczorem,  to  jest  od  wieczora   do","!NW",null]
["wieczora, będziecie obchodzić wasz szabat».","!NX",null]
[null,"!NY","/"]
["Święto Namiotów czyli \"Kuczek\"","!NZ","/"]
["33 Po   czym   Pan   powiedział   do   Mojżesza:","!N[",null]
["34 «Powiedz  Izraelitom:  Piętnastego  dnia   tego","!N\\",null]
["siódmego  miesiąca  jest  Święto  Namiotów   przez","!N]",null]
["siedem  dni  dla  Pana.  35 Pierwszego  dnia  jest","!N^",null]
["zwołanie  święte:  nie będziecie wykonywać  żadnej","!N_",null]
["pracy.   36 Przez  siedem  dni  będziecie  składać","!N`",null]
["ofiary  spalane dla Pana. Ósmego dnia  będzie  dla","!Na",null]
["was  zwołanie święte i złożycie ofiarę spalaną dla","!Nb",null]
["Pana.   To   jest   uroczyste  zgromadzenie.   Nie","!Nc",null]
["będziecie wykonywać [w tym dniu] żadnej pracy.","!Nd",null]
["37 To  są  czasy  święte  dla  Pana,  na   które","!Ne",null]
["będziecie dokonywać świętego zwołania, aby składać","!Nf",null]
["ofiarę  spalaną dla Pana: ofiarę całopalną, ofiarę","!Ng",null]
["pokarmową, ofiarę krwawą i ofiarę płynną,  każdego","!Nh",null]
["dnia  to,  co  jest  na  ten  dzień  przeznaczone,","!Ni",null]
["38 niezależnie  od szabatów Pana,  niezależnie  od","!Nj",null]
["waszych  darów,  niezależnie od wszystkich  ślubów","!Nk",null]
["waszych  i  niezależnie od wszystkich dobrowolnych","!Nl",null]
["ofiar,  które  będziecie składać dla Pana.  39 Tak","!Nm",null]
["więc  piętnastego  dnia siódmego  miesiąca,  kiedy","!Nn",null]
["zbierzecie plony ziemi, będziecie obchodzić święto","!No",null]
["Pana   przez  siedem  dni.  Pierwszego  dnia  jest","!Np",null]
["uroczysty  szabat.  Ósmego  dnia  także  uroczysty","!Nq",null]
["szabat.  40 Weźcie  sobie  pierwszego  dnia  owoce","!Nr",null]
["pięknych  drzew,  liście palmowe, gałązki  gęstych","!Ns",null]
["drzew i wierzb nadrzecznych. Będziecie się weselić","!Nt",null]
["przed  Panem,  Bogiem waszym,  przez  siedem  dni.","!Nu",null]
["41 Będziecie obchodzić to święto dla Pana co  roku","!Nv",null]
["przez  siedem  dni. To jest ustawa  wieczysta  dla","!Nw",null]
["waszych  pokoleń. W siódmym miesiącu będziecie  je","!Nx",null]
["obchodzić. 42 Przez siedem dni będziecie  mieszkać","!Ny",null]
["w   szałasach.   Wszyscy  tubylcy   Izraela   będą","!Nz",null]
["mieszkali  w  szałasach,  43 aby  pokolenia  wasze","!N{",null]
["wiedziały,   że  kazałem  Izraelitom  mieszkać   w","!N|",null]
["szałasach,   kiedy  wyprowadziłem  ich   z   ziemi","!N}",null]
["egipskiej.  Ja  jestem Pan, Bóg wasz!»  44 Mojżesz","!N~",null]
["ogłosił Izraelitom o czasach świętych dla Pana.","!N\u007f",null]
[null,"!NÇ","\\"]
["ŚWIECZNIK I CHLEBY POKŁADNE","!Nü","\\"]
[null,"!Né","/"]
["Oliwa do świecznika","!Nâ","/"]
["┌────┐ 01 Potem   Pan  powiedział   do   Mojżesza:","!Nä",null]
["│ 24 │ 02 «Rozkaż  Izraelitom, aby dostarczyli  ci","!Nů",null]
["└────┘ do  świecznika czystej oliwy wyciśniętej  z","!Nć",null]
["oliwek,  aby  zapewnić nieustanne  światło.  03 Na","!Nç",null]
["zewnątrz  zasłony świadectwa w Namiocie  Spotkania","!Nł",null]
["Aaron  go ustawi, [by świecił] od wieczora  aż  do","!Në",null]
["poranka  przed Panem, nieustannie. To jest  ustawa","!NŐ",null]
["wieczysta  dla  waszych  pokoleń.  04 Na   czystym","!Nő",null]
["świeczniku przygotuje lampy, aby paliły się  przed","!Nî",null]
["Panem nieustannie.","!NŹ",null]
[null,"!NÄ","/"]
["Chleby pokładne","!NĆ","/"]
["05 Następnie   weźmiesz  najczystszej   mąki   i","!NÉ",null]
["upieczesz z niej dwanaście placków. Każdy placek z","!NĹ",null]
["dwóch  dziesiątych efy. 06 Potem ułożysz je w  dwa","!Nĺ",null]
["stosy, po sześć w każdym stosie, na czystym  stole","!Nô",null]
["przed  Panem*. 07 Położysz na każdym stosie trochę","!Nö",null]
["czystego  kadzidła  - to będzie pamiątka*  chleba,","!NĽ",null]
["ofiara   spalana  dla  Pana.  08 Każdego   szabatu","!Nľ",null]
["przygotują  to przed Panem jako dar nieustanny  od","!NŚ",null]
["Izraelitów,   jako  wieczne  przymierze.   09 * To","!Nś",null]
["będzie dla Aarona i dla jego synów. Będą to  jedli","!NÖ",null]
["w  miejscu  poświęconym. Jest to rzecz najświętsza","!NÜ",null]
["dla niego spośród ofiar spalanych dla Pana. Ustawa","!NŤ",null]
["wieczysta».","!Nť",null]
[null,"!NŁ","\\"]
["RÓŻNE KARY","!N×","\\"]
[null,"!Nč","/"]
["Kara za bluźnierstwo","!Ná","/"]
["10 Między Izraelitami znajdował się  syn  pewnej","!Ní",null]
["Izraelitki i Egipcjanina. Syn Izraelitki  pokłócił","!Nó",null]
["się z pewnym Izraelitą w obozie. 11 Syn Izraelitki","!Nú",null]
["zbluźnił   przeciwko  Imieniu   i   przeklął   je.","!NĄ",null]
["Przyprowadzono go do Mojżesza. Matka jego nazywała","!Ną",null]
["się  Szelomit,  córka Dibriego z  pokolenia  Dana.","!NŽ",null]
["12 Umieszczono  go pod strażą, dopóki  sprawa  nie","!Nž",null]
["będzie  rozstrzygnięta przez usta  Pana.  13 Wtedy","!NĘ",null]
["Pan  powiedział  do Mojżesza: 14 «Każ  wyprowadzić","!Nę",null]
["bluźniercę poza obóz. Wszyscy, którzy go słyszeli,","!N¬",null]
["położą  ręce  na  jego  głowie.  Cała  społeczność","!Nź",null]
["ukamienuje   go.   15 Potem  powiesz   Izraelitom:","!NČ",null]
["Ktokolwiek  przeklina Boga  swego,  będzie  za  to","!Nş",null]
["odpowiadał.  16 Ktokolwiek  bluźni  imieniu  Pana,","!N«",null]
["będzie    ukarany   śmiercią.   Cała   społeczność","!N»",null]
["ukamienuje  go.  Zarówno tubylec, jak  i  przybysz","!N░",null]
["będzie  ukarany śmiercią za bluźnierstwo przeciwko","!N▒",null]
["Imieniu.","!N▓",null]
[null,"!N│","/"]
["Kary za uderzenia i za morderstwo","!N┤","/"]
["17 Ktokolwiek zabije człowieka,  będzie  ukarany","!NÁ",null]
["śmiercią.  18 Ktokolwiek  zabije  zwierzę,  będzie","!NÂ",null]
["obowiązany   do   zwrotu:  zwierzę   za   zwierzę.","!NĚ",null]
["19 Ktokolwiek skaleczy bliźniego, będzie ukarany w","!NŞ",null]
["taki  sposób,  w  jaki  zawinił.  20 Złamanie   za","!N╣",null]
["złamanie,  oko za oko, ząb za ząb. W  jaki  sposób","!N║",null]
["ktoś  okaleczył  bliźniego, w taki  sposób  będzie","!N╗",null]
["okaleczony.   21 Kto   zabije   zwierzę,    będzie","!N╝",null]
["obowiązany do zwrotu. Kto zabije człowieka, będzie","!NŻ",null]
["ukarany śmiercią. 22 Jednakowo będziecie sądzić  i","!Nż",null]
["przybyszów,  i  tubylców, bo Ja  jestem  Pan,  Bóg","!N┐",null]
["wasz!»    23 Potem   Mojżesz   kazał    Izraelitom","!N└",null]
["wyprowadzić  bluźniercę poza obóz  i  ukamienować.","!N┴",null]
["Synowie  Izraela  uczynili  to,  co  Pan  rozkazał","!N┬",null]
["Mojżeszowi.","!N├",null]
[null,"!N─","\\"]
["ROK SZABATOWY I ROK JUBILEUSZOWY","!N┼","\\"]
[null,"!NĂ","/"]
["Rok szabatowy*","!Nă","/"]
["┌────┐ 01 Potem  Pan  powiedział  do  Mojżesza  na","!N╚",null]
["│ 25 │ górze   Synaj:  02 «Mów  do  Izraelitów   i","!N╔",null]
["└────┘ powiedz  im:  Kiedy  wejdziecie  do  ziemi,","!N╩",null]
["którą   daję   wam,  wtedy  ziemia  będzie   także","!N╦",null]
["obchodzić  szabat dla Pana. 03 Sześć lat  będziesz","!N╠",null]
["obsiewał  swoje  pole, sześć lat będziesz  obcinał","!N═",null]
["swoją winnicę i będziesz zbierał jej plony, 04 ale","!N╬",null]
["w  siódmym roku będzie uroczysty szabat dla ziemi,","!N¤",null]
["szabat dla Pana. Nie będziesz wtedy obsiewał  pola","!Nđ",null]
["ani obcinał winnicy*, 05 nie będziesz żął tego, co","!NĐ",null]
["samo  wyrośnie* na polu, ani nie będziesz  zbierał","!NĎ",null]
["winogron  nieobciętych*. To będzie  rok  szabatowy","!NË",null]
["dla  ziemi. 06 Szabat ziemi będzie służył  wam  za","!Nď",null]
["pokarm:   tobie,  słudze  twemu,  służącej   twej,","!NŇ",null]
["najemnikowi  twemu  i  osiadłemu  u  ciebie,  tym,","!NÍ",null]
["którzy  mieszkają  u  ciebie.  07 Cały  jego  plon","!NÎ",null]
["będzie  służyć  za pokarm także  twojemu  bydłu  i","!Ně",null]
["zwierzętom, które są w twoim kraju.","!N┘",null]
[null,"!N┌","/"]
["Przepisy ogólne dotyczące roku jubileuszowego","!N█","/"]
["08 Policzysz  sobie siedem lat  szabatowych,  to","!N▄",null]
["jest  siedem  razy  po siedem  lat,  tak  że  czas","!NŢ",null]
["siedmiu    lat   szabatowych   będzie    obejmował","!NŮ",null]
["czterdzieści  dziewięć lat.  09 Dziesiątego  dnia,","!N▀",null]
["siódmego   miesiąca  zatrąbisz  w  róg.   W   Dniu","!NÓ",null]
["Przebłagania  zatrąbicie  w  róg  w  całej  waszej","!Nß",null]
["ziemi.  10 Będziecie  święcić  pięćdziesiąty  rok,","!NÔ",null]
["oznajmijcie wyzwolenie w kraju dla wszystkich jego","!NŃ",null]
["mieszkańców. Będzie to dla was jubileusz - każdy z","!Nń",null]
["was  powróci do swej własności i każdy powróci  do","!Nň",null]
["swego  rodu. 11 Cały ten rok pięćdziesiąty  będzie","!NŠ",null]
["dla was rokiem jubileuszowym - nie będziecie siać,","!Nš",null]
["nie będziecie żąć tego, co urośnie*, nie będziecie","!NŔ",null]
["zbierać  nieobciętych winogron*, 12 bo  to  będzie","!NÚ",null]
["dla was jubileusz, to będzie dla was rzecz święta.","!Nŕ",null]
["Wolno  wam  jednak będzie jeść to, co  urośnie  na","!NŰ",null]
["polu.","!Ný",null]
[null,"!NÝ","/"]
["Własność gruntowa w roku jubileuszowym","!Nţ","/"]
["13 W  tym  roku jubileuszowym każdy  powróci  do","!N´",null]
["swej własności. 14 Kiedy więc będziecie sprzedawać","!N­",null]
["coś  bliźniemu albo kupować coś od bliźniego,  nie","!N˝",null]
["wyrządzajcie   krzywdy  jeden   drugiemu.   15 Ale","!N˛",null]
["odpowiednio  do  liczby  lat,  które  upłynęły  od","!Nˇ",null]
["jubileuszu,  będziesz kupował od bliźniego,  a  on","!N˘",null]
["sprzeda  tobie odpowiednio do liczby  lat  plonów.","!N§",null]
["16 Im  więcej  lat  pozostaje do  jubileuszu,  tym","!N÷",null]
["większą  cenę  zapłacisz, im mniej lat  pozostaje,","!N¸",null]
["tym mniejszą cenę zapłacisz, bo ilość plonów on ci","!N°",null]
["sprzedaje.  17 Nie  będziecie  wyrządzać   krzywdy","!N¨",null]
["jeden drugiemu. Będziesz się bał Boga twego, bo Ja","!N˙",null]
["jestem Pan, Bóg wasz!","!Nű",null]
[null,"!NŘ","/"]
["Błogosławieństwo na rok szabatowy","!Nř","/"]
["18 Będziecie    wykonywać    ustawy    moje    i","!N■",null]
["przestrzegać  wyroków  moich  wprowadzając  je   w","!N ",null]
["życie,  abyście  mieszkali  w  kraju  bezpiecznie:","!O!",null]
["19 ziemia da wam plon, będziecie jedli do sytości,","!O\"",null]
["będziecie mieszkali na niej bezpiecznie. 20 Jeżeli","!O#",null]
["zaś  powiecie:  co będziemy jedli w siódmym  roku,","!O$",null]
["jeżeli  nie  będziemy siali ani  zbierali  plonów?","!O%",null]
["21 Ześlę wam błogosławieństwo w szóstym roku,  tak","!O&",null]
["że  plony wystarczą na trzy lata. 22 W ósmym  roku","!O'",null]
["będziecie siać i będziecie jeść z dawnych  plonów.","!O(",null]
["Aż  do  dziewiątego  roku,  aż  do  nowych  plonów","!O)",null]
["będziecie jedli dawne [plony].","!O*",null]
[null,"!O+","/"]
["Wykup własności gruntowej","!O,","/"]
["23 Nie  wolno  sprzedawać ziemi  na  zawsze,  bo","!O-",null]
["ziemia  należy  do  Mnie, a wy  jesteście  u  Mnie","!O.",null]
["przybyszami  i  osadnikami.  24 Dlatego  będziecie","!O/",null]
["pozwalać na wykup wszelkich gruntów należących  do","!O0",null]
["was.  25 Jeżeli twój brat zubożeje i sprzeda swoją","!O1",null]
["posiadłość,  wtedy wystąpi jego najbliższy  krewny","!O2",null]
["jako \"wykupujący\"* i odkupi ziemię sprzedaną przez","!O3",null]
["brata.  26 Jeżeli  zaś kto nie ma  \"wykupującego\",","!O4",null]
["ale  sam  zdobędzie dostateczne środki  na  wykup,","!O5",null]
["27 to  obliczy  lata  od czasu  sprzedaży,  zwróci","!O6",null]
["nabywcy   gruntu   nadwyżkę  i   wróci   do   swej","!O7",null]
["posiadłości.  28 Jeżeli  jednak  nie  będzie  miał","!O8",null]
["dostatecznych  środków na  wykup,  w  takim  razie","!O9",null]
["grunt  pozostanie we władaniu nabywcy aż  do  roku","!O:",null]
["jubileuszowego.   W   roku   jubileuszowym   grunt","!O;",null]
["przejdzie znowu w posiadanie dawnego właściciela.","!O<",null]
[null,"!O=","/"]
["Przepisy dotyczące domów","!O>","/"]
["29 Jeżeli kto sprzeda dom mieszkalny położony  w","!O?",null]
["mieście otoczonym murami, to będzie miał prawo  do","!O@",null]
["wykupu  aż  do końca roku sprzedaży: prawo  wykupu","!OA",null]
["będzie  trwało cały rok. 30 Jeżeli dom nie  będzie","!OB",null]
["wykupiony  przed upływem roku, w takim  razie  dom","!OC",null]
["zbudowany w mieście warownym przejdzie na zawsze w","!OD",null]
["posiadanie nabywcy i jego potomków. Nie wyjdzie [z","!OE",null]
["ich  rąk] w roku jubileuszowym. 31 Domy we wsiach,","!OF",null]
["które  nie są otoczone murami, będą traktowane  na","!OG",null]
["równi z własnością gruntową, a więc będą podlegały","!OH",null]
["wykupowi,  a  w roku jubileuszowym  wyjdą  [z  rąk","!OI",null]
["nabywcy].  32 Co  się  tyczy miast  lewickich,  to","!OJ",null]
["lewitom  zawsze  przysługuje prawo  wykupu  domów,","!OK",null]
["które posiadają. 33 Jeżeli kto kupi od lewitów dom","!OL",null]
["miejski, to posiadłość ta wyjdzie [z jego  rąk]  w","!OM",null]
["roku jubileuszowym, bo domy miast lewickich są ich","!ON",null]
["posiadłością pośród Izraelitów*. 34 Także  i  pole","!OO",null]
["położone  koło  ich  miast  nie  będzie  podlegało","!OP",null]
["sprzedaży, bo ono jest ich posiadłością wieczystą.","!OQ",null]
[null,"!OR","/"]
["Pomoc dla ubogich rodaków","!OS","/"]
["35 Jeżeli  brat  twój  zubożeje  i   ręka   jego","!OT",null]
["osłabnie, to podtrzymasz go, aby mógł żyć  z  tobą","!OU",null]
["przynajmniej  jak  przybysz lub  osadnik*.  36 Nie","!OV",null]
["będziesz   brał  od  niego  odsetek  ani   lichwy.","!OW",null]
["Będziesz się bał Boga swego i pozwolisz żyć  bratu","!OX",null]
["z  sobą.  37 Nie  będziesz mu dawał  pieniędzy  na","!OY",null]
["procent. Nie będziesz mu dawał pokarmu na  lichwę.","!OZ",null]
["38 Ja jestem Pan, Bóg wasz, który wyprowadził  was","!O[",null]
["z ziemi egipskiej, aby dać wam ziemię Kanaan i aby","!O\\",null]
["być waszym Bogiem!","!O]",null]
[null,"!O^","/"]
["Niewolnicy Izraelici","!O_","/"]
["39 Jeżeli  brat  z  powodu ubóstwa  sprzeda  się","!O`",null]
["tobie,  nie  będziesz  nakładał  na  niego   pracy","!Oa",null]
["niewolniczej. 40 Będziesz się z nim obchodził  jak","!Ob",null]
["z najemnikiem albo jak z osadnikiem. Będzie służyć","!Oc",null]
["tobie  tylko  do  roku  jubileuszowego*.  41 Wtedy","!Od",null]
["wyjdzie  od ciebie razem ze swymi dziećmi i  wróci","!Oe",null]
["do swojej rodziny, do posiadłości swoich przodków.","!Of",null]
["42 Bo   oni   są   moimi   niewolnikami,   których","!Og",null]
["wyprowadziłem z ziemi egipskiej, nie powinni  więc","!Oh",null]
["być  sprzedawani  jak niewolnicy. 43 Nie  będziesz","!Oi",null]
["się  z nim obchodził srogo. Będziesz się bał swego","!Oj",null]
["Boga.","!Ok",null]
[null,"!Ol","/"]
["Obcy niewolnicy","!Om","/"]
["44 Kiedy  będziecie potrzebowali  niewolników  i","!On",null]
["niewolnic,  to będziecie ich kupowali od  narodów,","!Oo",null]
["które  są naokoło was. 45 Także będziecie kupowali","!Op",null]
["dzieci    przychodniów   osiadłych   wśród    was,","!Oq",null]
["przychodniów i potomków ich, urodzonych  w  waszym","!Or",null]
["kraju. Ci będą waszą własnością. 46 Zostawicie ich","!Os",null]
["w  dziedzictwie waszym synom, aby ich posiadali na","!Ot",null]
["własność,  na  zawsze.  Będziecie  ich  uważać  za","!Ou",null]
["niewolników.   Ale   z  braćmi   Izraelitami   nie","!Ov",null]
["będziecie się obchodzili srogo.","!Ow",null]
[null,"!Ox","/"]
["Izraelici jako niewolnicy u obcych","!Oy","/"]
["47 Jeżeli cudzoziemiec osiadły u ciebie wzbogaci","!Oz",null]
["się,   a  brat  twój  zubożeje  i  sprzeda  siebie","!O{",null]
["cudzoziemcowi  osiadłemu u ciebie  albo  potomkowi","!O|",null]
["cudzoziemca,  48 to ten, który się sprzedał,  może","!O}",null]
["być  wykupiony.  Jeden  z braci  jego  wykupi  go.","!O~",null]
["49 Także jego stryj albo syn jego stryja  może  go","!O\u007f",null]
["wykupić, albo którykolwiek z jego krewnych z  jego","!OÇ",null]
["rodziny  wykupi go, albo też on sam siebie wykupi,","!Oü",null]
["jeżeli będzie na to go stać. 50 Wtedy wspólnie  ze","!Oé",null]
["swym  nabywcą  obliczy [czas] od  roku,  w  którym","!Oâ",null]
["sprzedał siebie, aż do roku jubileuszowego:  cena,","!Oä",null]
["za  którą  się  sprzedał,  będzie  odpowiednia  do","!Oů",null]
["liczby   lat.  [Czas  jego  niewoli]   będzie   mu","!Oć",null]
["policzony za dni najemnika. 51 Jeżeli jeszcze dużo","!Oç",null]
["lat  jest  do  jubileuszu, to odpowiednio  do  ich","!Oł",null]
["liczby   zwiększy  cenę  wykupu.   52 Ale   jeżeli","!Oë",null]
["pozostaje  niewiele  lat do  roku  jubileuszowego,","!OŐ",null]
["obliczy  je  i  odpowiednio  do  liczby  tych  lat","!Oő",null]
["zapłaci  swój  wykup.  53 Będzie  u  ciebie   jako","!Oî",null]
["najemnik,  rok po roku. Nie będą się z  nim  srogo","!OŹ",null]
["obchodzić  w twej obecności. 54 Jeżeli zaś  w  ten","!OÄ",null]
["sposób nie będzie wykupiony, to wyjdzie na wolność","!OĆ",null]
["w  roku  jubileuszowym razem  ze  swoimi  dziećmi.","!OÉ",null]
["55 Moimi bowiem niewolnikami są Izraelici. Oni  są","!OĹ",null]
["moimi  niewolnikami, ci, których  wyprowadziłem  z","!Oĺ",null]
["ziemi egipskiej. Ja jestem Pan, wasz Bóg!","!Oô",null]
[null,"!Oö","\\"]
["UPOMNIENIA KOŃCOWE","!OĽ","\\"]
["BŁOGOSŁAWIEŃSTWA I PRZEKLEŃSTWA","!Oľ","\\"]
[null,"!OŚ","/"]
["Błogosławieństwo ziemi","!Oś","/"]
["┌────┐ 01 Nie będziecie  sobie czynili bożków, nie","!OÖ",null]
["│ 26 │ będziecie sobie  stawiali posągów ani stel.","!OÜ",null]
["└────┘ Nie  będziecie umieszczać  w  waszym  kraju","!OŤ",null]
["kamieni rzeźbionych, aby im oddawać pokłon, bo  Ja","!Oť",null]
["jestem  Pan,  Bóg wasz. 02 Strzec będziecie  moich","!OŁ",null]
["szabatów, czcić będziecie mój święty przybytek. Ja","!O×",null]
["jestem  Pan! 03 Jeżeli będziecie postępować według","!Oč",null]
["moich  ustaw i będziecie strzec przykazań moich  i","!Oá",null]
["wprowadzać je w życie, 04 dam wam deszcz  w  swoim","!Oí",null]
["czasie,  ziemia  będzie  przynosić  plony,  drzewo","!Oó",null]
["polne  wyda owoc, 05 młocka przeciągnie się u  was","!Oú",null]
["aż   do   winobrania,  winobranie  aż  do   siewu,","!OĄ",null]
["będziecie   jedli  chleb  do  sytości,   będziecie","!Oą",null]
["mieszkać bezpiecznie w swoim kraju.","!OŽ",null]
[null,"!Ož","/"]
["Obietnica pokoju i bezpieczeństwa","!OĘ","/"]
["06 Krajowi udzielę pokoju, tak że będziecie  się","!Oę",null]
["udawali  na spoczynek bez obawy. Dzikie  zwierzęta","!O¬",null]
["znikną z kraju. Miecz nie będzie przechodził przez","!Oź",null]
["wasz  kraj.  07 Będziecie ścigać nieprzyjaciół,  a","!OČ",null]
["oni  upadną od miecza przed wami, 08 tak że pięciu","!Oş",null]
["waszych  będzie ścigać całą setkę, a setka waszych","!O«",null]
["-  dziesięć tysięcy [nieprzyjaciół]. Wasi wrogowie","!O»",null]
["upadną od miecza przed wami. 09 Zwrócę się ku wam,","!O░",null]
["dam  wam  płodność,  rozmnożę  was,  umocnię  moje","!O▒",null]
["przymierze  z wami. 10 Będziecie jedli  [zboże]  z","!O▓",null]
["dawnych  zapasów,  a  kiedy przyjdą  nowe  zbiory,","!O│",null]
["usuniecie  dawne [zapasy]. 11 Umieszczę wśród  was","!O┤",null]
["mój  przybytek  i  nie  będę  się  wami  brzydził.","!OÁ",null]
["12 Będę  chodził wśród was, będę waszym Bogiem,  a","!OÂ",null]
["wy  będziecie moim ludem*. 13 Ja jestem  Pan,  Bóg","!OĚ",null]
["wasz,  który  wyprowadził was z  ziemi  egipskiej,","!OŞ",null]
["abyście   przestali  być  ich   niewolnikami.   Ja","!O╣",null]
["rozbiłem drągi waszego jarzma i dałem wam  możność","!O║",null]
["chodzenia z podniesioną głową.","!O╗",null]
[null,"!O╝","/"]
["Skutki przekleństwa: choroby i wojny","!OŻ","/"]
["14 Jeżeli zaś nie będziecie Mnie słuchać  i  nie","!Oż",null]
["będziecie   wykonywać  tych  wszystkich   nakazów,","!O┐",null]
["15 jeżeli będziecie gardzić moim ustawami,  jeżeli","!O└",null]
["będziecie się brzydzić moimi wyrokami, tak że  nie","!O┴",null]
["będziecie wykonywać moich nakazów i złamiecie moje","!O┬",null]
["przymierze,  16 to  i  Ja  obejdę   się   z   wami","!O├",null]
["odpowiednio:    ześlę    na    was    przerażenie,","!O─",null]
["wycieńczenie i gorączkę, które prowadzą do ślepoty","!O┼",null]
["i rujnują zdrowie. Wtedy na próżno będziecie siali","!OĂ",null]
["wasze   ziarno.  Zjedzą  je  wasi  nieprzyjaciele.","!Oă",null]
["17 Zwrócę oblicze przeciwko wam, będziecie  pobici","!O╚",null]
["przez  nieprzyjaciół. Ci, którzy  was  nienawidzą,","!O╔",null]
["będą  rządzili wami, a wy będziecie uciekać  nawet","!O╩",null]
["wtedy, kiedy was nikt nie będzie ścigał.","!O╦",null]
[null,"!O╠","/"]
["Posucha i nieurodzaj","!O═","/"]
["18 Jeżeli  i  wtedy nie będziecie Mnie  słuchać,","!O╬",null]
["będę  w dalszym ciągu karał was siedem razy więcej","!O¤",null]
["za  wasze grzechy. 19 Rozbiję waszą dumną  potęgę,","!Ođ",null]
["sprawię,  że niebo będzie dla was jak z żelaza,  a","!OĐ",null]
["ziemia  jak  z  brązu. 20 Na próżno będziecie  się","!OĎ",null]
["wysilać  - wasza ziemia nie wyda żadnego plonu,  a","!OË",null]
["drzewo na ziemi nie da owoców.","!Oď",null]
[null,"!OŇ","/"]
["Dzikie zwierzęta","!OÍ","/"]
["21 Jeżeli [nadal] będziecie postępować  Mnie  na","!OÎ",null]
["przekór i nie zechcecie Mnie słuchać, ześlę na was","!Oě",null]
["siedmiokrotne kary za wasze grzechy:  22 ześlę  na","!O┘",null]
["was  dzikie  zwierzęta, które pożrą wasze  dzieci,","!O┌",null]
["zniszczą  bydło,  zmniejszą  zaludnienie,  tak  że","!O█",null]
["wasze drogi opustoszeją.","!O▄",null]
[null,"!OŢ","/"]
["Wojna, zaraza i głód","!OŮ","/"]
["23 Jeżeli i wtedy nie poprawicie się i będziecie","!O▀",null]
["postępować  Mnie na przekór, 24 to i  Ja  postąpię","!OÓ",null]
["wam na przekór i będę was karał siedmiokrotnie  za","!Oß",null]
["wasze  grzechy. 25 Ześlę na was miecz,  który  się","!OÔ",null]
["pomści   za  złamanie  przymierza.  Jeżeli   wtedy","!OŃ",null]
["schronicie  się  do miast, ześlę  zarazę  pomiędzy","!Oń",null]
["was,  tak  że  wpadniecie  w  ręce  nieprzyjaciół.","!Oň",null]
["26 Rozbiję  wam podporę chleba*, tak  że  dziesięć","!OŠ",null]
["kobiet będzie piec chleb w jednym piecu. Będą  wam","!Oš",null]
["wydzielać  chleb  na  wagę,  tak  że  jedząc   nie","!OŔ",null]
["będziecie syci.","!OÚ",null]
[null,"!Oŕ","/"]
["Zagłada i wygnanie","!OŰ","/"]
["27 Jeżeli  i wtedy nie będziecie Mi posłuszni  i","!Oý",null]
["będziecie Mi postępować na przekór, 28 to i  Ja  z","!OÝ",null]
["gniewem  wystąpię przeciwko wam  i  ześlę  na  was","!Oţ",null]
["siedmiokrotne kary za wasze grzechy.  29 Będziecie","!O´",null]
["jedli  ciało  synów i córek waszych*.  30 Zniszczę","!O­",null]
["wasze wyżyny słoneczne, rozbiję wasze stele, rzucę","!O˝",null]
["wasze  trupy  na  trupy waszych bożków,  będę  się","!O˛",null]
["brzydzić  wami. 31 Zamienię w ruiny wasze  miasta,","!Oˇ",null]
["spustoszę wasze miejsca święte, nie będę wchłaniał","!O˘",null]
["przyjemnej woni waszych ofiar. 32 Ja sam spustoszę","!O§",null]
["ziemię,  tak że będą się zdumiewać wasi  wrogowie,","!O÷",null]
["którzy   ją  wezmą  w  posiadanie.  33 Was  samych","!O¸",null]
["rozproszę między narodami, dobędę za wami  miecza,","!O°",null]
["ziemia  wasza  będzie  spustoszona,  miasta  wasze","!O¨",null]
["zburzone.","!O˙",null]
[null,"!Oű","/"]
["Kraj będzie zamieniony w pustynię","!OŘ","/"]
["34 Wtedy  ziemia będzie obchodzić swoje  szabaty","!Oř",null]
["przez  wszystkie  dni  swego  spustoszenia,  a  wy","!O■",null]
["będziecie  w  kraju  nieprzyjaciół.  Wtedy  ziemia","!O ",null]
["będzie   odpoczywać  i  obchodzić  swoje  szabaty.","!P!",null]
["35 Przez  wszystkie dni swego spustoszenia  będzie","!P\"",null]
["obchodzić szabat, którego nie obchodziła w  latach","!P#",null]
["szabatowych, kiedy w niej mieszkaliście. 36 Co się","!P$",null]
["zaś  tyczy tych, co pozostaną, ześlę do  ich  serc","!P%",null]
["lękliwość w ziemi nieprzyjaciół, będzie ich ścigać","!P&",null]
["szmer unoszonego wiatrem liścia, będą uciekać  jak","!P'",null]
["od  miecza, będą padać nawet wtedy, kiedy nikt nie","!P(",null]
["będzie ich ścigał. 37 Będą się przewracać jeden na","!P)",null]
["drugiego,  jak gdyby przed mieczem,  chociaż  nikt","!P*",null]
["nie  będzie ich ścigał. Nie będziecie mogli  ostać","!P+",null]
["się  przed  nieprzyjaciółmi.  38 Zginiecie  między","!P,",null]
["narodami,  pochłonie was ziemia  nieprzyjacielska.","!P-",null]
["39 A  ci, którzy pozostaną z was, zgniją z  powodu","!P.",null]
["swego  przestępstwa w ziemiach nieprzyjacielskich,","!P/",null]
["z  powodu przestępstw swoich przodków zgniją,  tak","!P0",null]
["jak i oni.","!P1",null]
[null,"!P2","/"]
["Miłosierdzie dla pokutujących","!P3","/"]
["40 Wtedy    uznają    przestępstwo    swoje    i","!P4",null]
["przestępstwo  swoich  przodków,  to  jest  zdradę,","!P5",null]
["którą  popełnili  względem Mnie,  i  to,  że  Mnie","!P6",null]
["postępowali  na  przekór,  41 wskutek   czego   Ja","!P7",null]
["postępowałem na przekór im i zaprowadziłem ich  do","!P8",null]
["kraju  nieprzyjacielskiego, ażeby  upokorzyło  się","!P9",null]
["ich  nieobrzezane serce i ażeby zapłacili za swoje","!P:",null]
["przestępstwo.   42 Wtedy  przypomnę   sobie   moje","!P;",null]
["przymierze  z  Jakubem, przymierze  z  Izaakiem  i","!P<",null]
["przymierze z Abrahamem. Przypomnę sobie  o  tym  i","!P=",null]
["przypomnę  o kraju. 43 Ale przedtem ziemia  będzie","!P>",null]
["opuszczona  przez  nich  i  będzie  spłacać  swoje","!P?",null]
["szabaty  przez  to,  że będzie spustoszona  z  ich","!P@",null]
["winy,  a  oni  będą  spłacać  swoje  przestępstwo,","!PA",null]
["ponieważ  odrzucili moje wyroki  i  brzydzili  się","!PB",null]
["moimi  ustawami.  44 Jednakże nawet  wtedy,  kiedy","!PC",null]
["będę w kraju nieprzyjacielskim, nie odrzucę ich  i","!PD",null]
["nie  będę się brzydził nimi do tego stopnia,  żeby","!PE",null]
["ich  całkowicie zniszczyć i zerwać moje przymierze","!PF",null]
["z  nimi,  bo  Ja jestem Pan, ich Bóg. 45 Przypomnę","!PG",null]
["sobie na ich korzyść o przymierzu z ich przodkami,","!PH",null]
["kiedy  wyprowadziłem  ich  z  ziemi  egipskiej  na","!PI",null]
["oczach  narodów,  abym był ich Bogiem.  Ja  jestem","!PJ",null]
["Pan!»  46 To są ustawy, wyroki i prawa, które  Pan","!PK",null]
["ustanowił między sobą a Izraelitami na górze Synaj","!PL",null]
["za pośrednictwem Mojżesza.","!PM",null]
[null,"!PN","#"]
["DODATEK","!PO","#"]
[null,"!PP","\\"]
["SPŁATA ŚLUBÓW I DZIESIĘCIN PIENIĘDZMI","!PQ","\\"]
[null,"!PR","/"]
["Oszacowanie ludzi","!PS","/"]
["┌────┐ 01 Dalej   Pan  powiedział   do   Mojżesza:","!PT",null]
["│ 27 │ 02 «Mów do Izraelitów  i powiedz im: Jeżeli","!PU",null]
["└────┘ kto chce się uiścić ze ślubu, według twojej","!PV",null]
["oceny dotyczącego jakiejś osoby wobec Pana, 03 tak","!PW",null]
["będziesz  oceniał:  jeżeli chodzi  o  mężczyznę  w","!PX",null]
["wieku  od  dwudziestu do sześćdziesięciu  lat,  to","!PY",null]
["będzie  on oceniony na pięćdziesiąt syklów  srebra","!PZ",null]
["według wagi przybytku. 04 Jeżeli chodzi o kobietę,","!P[",null]
["to  będzie  ona  oceniona na  trzydzieści  syklów.","!P\\",null]
["05 Jeżeli  chodzi o młodzież w wieku od pięciu  do","!P]",null]
["dwudziestu  lat,  to chłopiec będzie  oceniony  na","!P^",null]
["dwadzieścia  syklów,  a  dziewczyna  na   dziesięć","!P_",null]
["syklów.  06 Jeżeli  chodzi o  dzieci  w  wieku  od","!P`",null]
["jednego miesiąca do pięciu lat, to chłopiec będzie","!Pa",null]
["oceniony  na pięć syklów srebra, a dziewczynka  na","!Pb",null]
["trzy   sykle  srebra.  07 Jeżeli  chodzi  o  ludzi","!Pc",null]
["starszych w wieku od sześćdziesięciu lat wzwyż, to","!Pd",null]
["mężczyzna będzie oceniony na piętnaście syklów,  a","!Pe",null]
["kobieta na dziesięć syklów. 08 Jeżeli jednak  ktoś","!Pf",null]
["jest  tak ubogi, że nie może spłacić według  twego","!Pg",null]
["oszacowania,  to  postawi  osobę  ślubowaną  przed","!Ph",null]
["kapłanem, a ten ją oszacuje. Według możności tego,","!Pi",null]
["który ślubował, kapłan ją oszacuje.","!Pj",null]
[null,"!Pk","/"]
["Oszacowanie bydła","!Pl","/"]
["09 Jeżeli chodzi o bydlęta, które są składane  w","!Pm",null]
["darze  dla  Pana,  to wszystko  z  nich,  co  jest","!Pn",null]
["złożone  w  darze dla Pana, będzie rzeczą  świętą.","!Po",null]
["10 Nie   wolno  ich  zamieniać,  nie   wolno   ich","!Pp",null]
["zastępować innym bydlęciem, ani lepszego  gorszym,","!Pq",null]
["ani  gorszego lepszym. Jeżeli zaś kto zechce  taką","!Pr",null]
["zamianę  uczynić, to jedno i drugie  bydlę  będzie","!Ps",null]
["rzeczą świętą. 11 Jeżeli chodzi o bydlę nieczyste,","!Pt",null]
["takie,  które nie bywa składane w darze dla  Pana,","!Pu",null]
["to  postawią to bydlę przed kapłanem, 12 a  kapłan","!Pv",null]
["je  oszacuje  według tego, czy będzie  dobre,  czy","!Pw",null]
["marne.  Taka będzie jego wartość, jak oszacuje  je","!Px",null]
["kapłan.  13 Jeżeli [ofiarodawca] chce je  wykupić,","!Py",null]
["to doda piątą część do jego oszacowania.","!Pz",null]
[null,"!P{","/"]
["Oszacowanie domu","!P|","/"]
["14 Jeżeli  kto poświęci swój dom dla  Pana  jako","!P}",null]
["rzecz  świętą, to kapłan oszacuje ten  dom  według","!P~",null]
["tego,  czy  jest dobry, czy marny. Jak  kapłan  go","!P\u007f",null]
["oszacuje, taka będzie jego wartość. 15 Jeżeli  zaś","!PÇ",null]
["ofiarodawca zechce wykupić ten dom, doda  do  jego","!Pü",null]
["oszacowania jedną piątą i dom będzie jego.","!Pé",null]
[null,"!Pâ","/"]
["Oszacowanie własności gruntowej dziedzicznej","!Pä","/"]
["16 Jeżeli  kto  poświęci  dla  Pana  część  swej","!Pů",null]
["dziedzicznej posiadłości, to twoje oszacowanie jej","!Pć",null]
["będzie zależne od ilości ziarna używanego na  siew","!Pç",null]
["-   jeden  chomer  jęczmienia  będzie  się  równał","!Pł",null]
["pięćdziesięciu  syklom srebra. 17 Jeżeli  poświęci","!Pë",null]
["swój grunt w roku jubileuszowym, oszacowanie twoje","!PŐ",null]
["będzie  w mocy. 18 Jeżeli zaś poświęci swój  grunt","!Pő",null]
["po  roku  jubileuszowym, to  kapłan  obliczy  sumę","!Pî",null]
["pieniędzy   według   lat,   które   pozostają   do","!PŹ",null]
["następnego   roku  jubileuszowego  i   odpowiednio","!PÄ",null]
["obniży  oszacowanie. 19 Jeżeli ofiarodawca  zechce","!PĆ",null]
["wykupić  swój grunt, to doda do twego  oszacowania","!PÉ",null]
["jedną piątą, i grunt wróci do niego. 20 Ale jeżeli","!PĹ",null]
["nie  wykupi  gruntu  i  jeżeli  ten  grunt  będzie","!Pĺ",null]
["sprzedany  innemu człowiekowi, to nie będzie  mógł","!Pô",null]
["być  wykupiony.  21 W  takim  razie,  kiedy  grunt","!Pö",null]
["stanie  się  wolny  w  roku jubileuszowym,  będzie","!PĽ",null]
["należał  do Pana jako rzecz święta, jako pole  pod","!Pľ",null]
["klątwą. Stanie się on posiadłością kapłana.","!PŚ",null]
[null,"!Pś","/"]
["Oszacowanie gruntów kupionych","!PÖ","/"]
["22 Jeżeli  zaś  kto  poświęci  dla  Pana   grunt","!PÜ",null]
["kupiony,  który  nie należy do  jego  dziedzicznej","!PŤ",null]
["posiadłości,   23 to   kapłan   obliczy   wysokość","!Pť",null]
["oszacowania   aż   do   roku   jubileuszowego,   a","!PŁ",null]
["ofiarodawca  odda  jeszcze tego samego  dnia  Panu","!P×",null]
["sumę  oszacowania  jako rzecz  świętą.  24 W  roku","!Pč",null]
["jubileuszowym  grunt wróci do tego,  od  kogo  był","!Pá",null]
["kupiony,   czyją  był  dziedziczną   posiadłością.","!Pí",null]
["25 Każde  twoje oszacowanie będzie  dokonywane  na","!Pó",null]
["podstawie  sykla przybytku. Jeden sykl  równa  się","!Pú",null]
["dwudziestu gerom.","!PĄ",null]
[null,"!Pą","/"]
["Wykup pierworodnych bydła","!PŽ","/"]
["26 Jednak   nikt  nie  będzie   poświęcał   Panu","!Pž",null]
["pierworodnego bydlęcia, które i tak już należy  do","!PĘ",null]
["Pana.  Czy  to  jest cielec, czy  to  jest  baran,","!Pę",null]
["należy  on  do  Pana.  27 Jeżeli  chodzi  o  bydlę","!P¬",null]
["nieczyste,  to  można  je wykupić  za  sumę  twego","!Pź",null]
["oszacowania,  dodając do niej jedną piątą.  Jeżeli","!PČ",null]
["nie  będzie wykupione, to będzie sprzedane  według","!Pş",null]
["sumy twego oszacowania.","!P«",null]
[null,"!P»","/"]
["Poświęcenie przez \"cherem\"","!P░","/"]
["28 Jeżeli kto poświęci co ze swej własności  dla","!P▒",null]
["Pana  jako  \"cherem\": człowieka, bydlę albo  część","!P▓",null]
["gruntu  dziedzicznego - to  ta  rzecz  nie  będzie","!P│",null]
["sprzedana  ani  wykupiona.  Każde  \"cherem\"   jest","!P┤",null]
["rzeczą  najświętszą  dla Pana. 29 Żaden  człowiek,","!PÁ",null]
["który jest poświęcony dla Pana jako \"cherem\",  nie","!PÂ",null]
["może być wykupiony. Musi on być zabity*.","!PĚ",null]
[null,"!PŞ","/"]
["Wykup dziesięciny","!P╣","/"]
["30 Każda  dziesięcina z ziemi, z  zasiewu  ziemi","!P║",null]
["albo  z  owoców drzewa należy do Pana, jest rzeczą","!P╗",null]
["poświęconą  dla Pana. 31 Jeżeli kto  chce  wykupić","!P╝",null]
["część  swej  dziesięciny, to doda  do  niej  jedną","!PŻ",null]
["piątą. 32 Każda dziesięcina z bydła większego  lub","!Pż",null]
["mniejszego, które przechodzi pod laską  pasterską,","!P┐",null]
["jest rzeczą poświęconą dla Pana. 33 Nie będzie się","!P└",null]
["rozróżniać, co jest dobre, a co marne, nie  będzie","!P┴",null]
["się robić żadnej zamiany. Jeżeli jednak kto uczyni","!P┬",null]
["zamianę, to oba bydlęta - i jedno, i drugie - będą","!P├",null]
["rzeczą   poświęconą  dla  Pana.   Nie   mogą   być","!P─",null]
["wykupione».","!P┼",null]
["34 To  są  przykazania, które Pan dał Mojżeszowi","!PĂ",null]
["na górze Synaj dla Izraelitów.","!Pă",null]
[null,"!P╚","@"]
["KSIĘGA LICZB","!P╔","@"]
[null,"!P╩","\\"]
["PIERWSZY SPIS MĘŻCZYZN ZDOLNYCH DO WALKI","!P╦","\\"]
[null,"!P╠","\\"]
["┌───┐ 01 Dnia  pierwszego  drugiego  miesiąca,   w","!P═",null]
["│ 1 │ drugim  roku  po  wyjściu  z  Egiptu,   tymi","!P╬",null]
["└───┘ słowami przemówił Pan do Mojżesza na pustyni","!P¤",null]
["Synaj   w   Namiocie   Spotkania:   02 «Dokonajcie","!Pđ",null]
["obliczenia  całego zgromadzenia Izraelitów  według","!PĐ",null]
["szczepów  i  rodów,  licząc  według  głów   imiona","!PĎ",null]
["wszystkich  mężczyzn.  03 Ty  i  Aaron  dokonajcie","!PË",null]
["spisu* wszystkich Izraelitów zdolnych do walki  od","!Pď",null]
["lat  dwudziestu  wzwyż, według ich zastępów.  04 Z","!PŇ",null]
["każdego  pokolenia  winien  wam  towarzyszyć  mąż,","!PÍ",null]
["głowa rodu.","!PÎ",null]
[null,"!Pě","/"]
["Imiona wodzów pokoleń","!P┘","/"]
["05 A   oto  imiona  mężów,  którzy   winni   wam","!P┌",null]
["towarzyszyć: z Rubena - Elisur, syn Szedeura; 06 z","!P█",null]
["Symeona - Szelumiel, syn Suriszaddaja; 07 z Judy -","!P▄",null]
["Nachszon,   syn  Amminadaba;  08 z   Issachara   -","!PŢ",null]
["Netaneel,  syn Suara; 09 z Zabulona -  Eliab,  syn","!PŮ",null]
["Chelona.  10 Z synów Józefa: z Efraima - Eliszama,","!P▀",null]
["syn   Ammihuda;   z  Manassesa  -   Gamliel,   syn","!PÓ",null]
["Pedahsura;   11 z   Beniamina   -   Abidan,    syn","!Pß",null]
["Gideoniego;    12 z   Dana   -   Achijezer,    syn","!PÔ",null]
["Ammiszaddaja;  13 z  Asera - Pagiel,  syn  Okrana;","!PŃ",null]
["14 z Gada - Eliasaf, syn Deuela*; 15 z Neftalego -","!Pń",null]
["Achira, syn Enana». 16 Ci zostali wezwani z  całej","!Pň",null]
["społeczności,  a byli oni wodzami  pokoleń  swoich","!PŠ",null]
["przodków, naczelnikami tysięcy Izraela. 17 Mojżesz","!Pš",null]
["i  Aaron  rozkazali  przyjść  owym  mężom,  którzy","!PŔ",null]
["imiennie zostali wyznaczeni. 18 Zebrali więc  całe","!PÚ",null]
["zgromadzenie pierwszego dnia drugiego miesiąca,  a","!Pŕ",null]
["każdy podawał swoje pochodzenie według szczepów  i","!PŰ",null]
["rodów.  Poczynając od lat dwudziestu wzwyż liczono","!Pý",null]
["ich   imiona  jednego  za  drugim.  19 Zgodnie   z","!PÝ",null]
["rozkazem  Pana  dokonał Mojżesz spisu  na  pustyni","!Pţ",null]
["Synaj.","!P´",null]
[null,"!P­","/"]
["Dane spisu ludności","!P˝","/"]
["20 Synów  Rubena,  pierworodnego  Izraela,   ich","!P˛",null]
["potomków* według szczepów i rodów, licząc imiona i","!Pˇ",null]
["głowy  -  wszystkich mężczyzn  od  dwudziestu  lat","!P˘",null]
["wzwyż,   zdolnych  do  walki  -   21 spisanych   z","!P§",null]
["pokolenia  Rubena było czterdzieści sześć  tysięcy","!P÷",null]
["pięciuset.  22 Synów Symeona, ich potomków  według","!P¸",null]
["szczepów  i  rodów,  licząc  imiona  i   głowy   -","!P°",null]
["wszystkich  mężczyzn  od  lat  dwudziestu   wzwyż,","!P¨",null]
["zdolnych  do  walki  -  23 spisanych  z  pokolenia","!P˙",null]
["Symeona   było   pięćdziesiąt   dziewięć   tysięcy","!Pű",null]
["trzystu.   24 Synów  Gada,  ich  potomków   według","!PŘ",null]
["szczepów  i rodów, licząc imiona mężczyzn  od  lat","!Př",null]
["dwudziestu wzwyż, zdolnych do walki - 25 spisanych","!P■",null]
["z  pokolenia  Gada było czterdzieści pięć  tysięcy","!P ",null]
["sześciuset  pięćdziesięciu.  26 Synów  Judy,   ich","!Q!",null]
["potomków według szczepów i rodów, licząc imiona od","!Q\"",null]
["lat   dwudziestu  wzwyż,  zdolnych  do   walki   -","!Q#",null]
["27 spisanych  z pokolenia Judy było siedemdziesiąt","!Q$",null]
["cztery tysiące sześciuset. 28 Synów Issachara, ich","!Q%",null]
["potomków według szczepów i rodów, licząc imiona od","!Q&",null]
["lat dwudziestu wzwyż, wszystkich zdolnych do walki","!Q'",null]
["-   29 spisanych   z  pokolenia   Issachara   było","!Q(",null]
["pięćdziesiąt  cztery  tysiące czterystu.  30 Synów","!Q)",null]
["Zabulona,  ich potomków według szczepów  i  rodów,","!Q*",null]
["licząc  imiona od lat dwudziestu wzwyż, wszystkich","!Q+",null]
["zdolnych  do  walki  -  31 spisanych  z  pokolenia","!Q,",null]
["Zabulona   było   pięćdziesiąt   siedem    tysięcy","!Q-",null]
["czterystu.  32 Synów Józefa -  synów  Efraima  ich","!Q.",null]
["potomków według szczepów i rodów, licząc imiona od","!Q/",null]
["lat dwudziestu wzwyż, wszystkich zdolnych do walki","!Q0",null]
["-    33 spisanych   z   pokolenia   Efraima   było","!Q1",null]
["czterdzieści    tysięcy    pięciuset.     34 Synów","!Q2",null]
["Manassesa, ich potomków według szczepów  i  rodów,","!Q3",null]
["licząc  imiona od lat dwudziestu wzwyż, wszystkich","!Q4",null]
["zdolnych  do  walki  -  35 spisanych  z  pokolenia","!Q5",null]
["Manassesa  było  trzydzieści dwa  tysiące  dwustu.","!Q6",null]
["36 Synów Beniamina, ich potomków według szczepów i","!Q7",null]
["rodów,  licząc  imiona  od lat  dwudziestu  wzwyż,","!Q8",null]
["wszystkich  zdolnych  do walki  -  37 spisanych  z","!Q9",null]
["pokolenia Beniamina było trzydzieści pięć  tysięcy","!Q:",null]
["czterystu.  38 Synów  Dana,  ich  potomków  według","!Q;",null]
["szczepów  i rodów, licząc imiona od lat dwudziestu","!Q<",null]
["wzwyż, wszystkich zdolnych do walki - 39 spisanych","!Q=",null]
["z  pokolenia  Dana było sześćdziesiąt dwa  tysiące","!Q>",null]
["siedmiuset.  40 Synów Asera, ich  potomków  według","!Q?",null]
["szczepów  i rodów, licząc imiona od lat dwudziestu","!Q@",null]
["wzwyż, wszystkich zdolnych do walki - 41 spisanych","!QA",null]
["z  pokolenia Asera było czterdzieści jeden tysięcy","!QB",null]
["pięciuset. 42 Synów Neftalego, ich potomków według","!QC",null]
["szczepów  i rodów, licząc imiona od lat dwudziestu","!QD",null]
["wzwyż, wszystkich zdolnych do walki - 43 spisanych","!QE",null]
["z   pokolenia  Neftalego  było  pięćdziesiąt  trzy","!QF",null]
["tysiące   czterystu.  44 Oto  ci,  których   spisu","!QG",null]
["dokonał   Mojżesz   i   Aaron   wraz   z   wodzami","!QH",null]
["izraelskimi,  których było  dwunastu  mężów  -  po","!QI",null]
["jednym   z   każdego  rodu.  45 Całkowita   liczba","!QJ",null]
["Izraelitów  zdolnych  do walki,  spisanych  według","!QK",null]
["swych rodów, od lat dwudziestu wzwyż - 46 wynosi w","!QL",null]
["całości     sześćset    trzy    tysiące    pięćset","!QM",null]
["pięćdziesiąt.  47 Lewici  nie  podlegali   spisowi","!QN",null]
["według   swych  rodów.  48 Pan  bowiem  rzekł   do","!QO",null]
["Mojżesza  tymi słowami: 49 «Nie będziesz  spisywał","!QP",null]
["pokolenia  Lewiego  według  liczby  głów   i   nie","!QQ",null]
["policzysz   ich   razem   z   resztą   Izraelitów.","!QR",null]
["50 Powierzysz natomiast lewitom troskę o Przybytek","!QS",null]
["Świadectwa,  o wszystkie jego sprzęty i  cokolwiek","!QT",null]
["do niego należy; oni będą nosić zarówno Przybytek,","!QU",null]
["jak  i  wszystkie jego sprzęty, będą mu  służyć  i","!QV",null]
["dokoła   niego   rozbiją  swoje  namioty.   51 Gdy","!QW",null]
["Przybytek będzie zmieniał swe miejsce, rozbiorą go","!QX",null]
["lewici,  a  gdy  się zatrzyma, znowu  go  zbudują;","!QY",null]
["jeśli  się  zbliży do Przybytku ktoś  niepowołany,","!QZ",null]
["będzie  ukarany śmiercią. 52 Izraelici zaś rozbiją","!Q[",null]
["namioty  według  swoich zastępów: każdy  na  swoim","!Q\\",null]
["[miejscu  w]  obozie i każdy pod swoją  chorągwią.","!Q]",null]
["53 Lewici  natomiast  rozłożą  się  obozem   wokół","!Q^",null]
["Przybytku  Świadectwa; wtedy kara nie  spadnie  na","!Q_",null]
["zgromadzenie  Izraelitów.  Lewici  będą   strzegli","!Q`",null]
["Przybytku  Świadectwa».  54 Izraelici  spełnili  i","!Qa",null]
["wykonali wszystko, co Pan nakazał Mojżeszowi.","!Qb",null]
[null,"!Qc","/"]
["Rozmieszczenie pokoleń w obozie","!Qd","/"]
["┌───┐ 01 Potem Pan przemówił  do Mojżesza i Aarona","!Qe",null]
["│ 2 │ tymi  słowami:  02 «Niech Izraelici  rozbiją","!Qf",null]
["└───┘ namioty,  każdy  pod  swoją  chorągwią,  pod","!Qg",null]
["znakami  swoich  rodów, dokoła Namiotu  Spotkania,","!Qh",null]
["ale w pewnym oddaleniu. 03 Od wschodu rozbije obóz","!Qi",null]
["Juda,  stosownie do oddziałów swoich  zastępów,  a","!Qj",null]
["wodzem synów Judy będzie Nachszon, syn Amminadaba.","!Qk",null]
["04 Wojsko  jego  według spisu liczy siedemdziesiąt","!Ql",null]
["cztery  tysiące  sześciuset. 05 Obok  nich  zajmie","!Qm",null]
["miejsce pokolenie Issachara, którego wodzem ma być","!Qn",null]
["Netaneel,  syn Suara. 06 Wojsko jego według  spisu","!Qo",null]
["liczy   pięćdziesiąt  cztery  tysiące   czterystu.","!Qp",null]
["07 Następnie  pokolenie Zabulona, a  wodzem  synów","!Qq",null]
["Zabulona będzie Eliab, syn Chelona. 08 Wojsko jego","!Qr",null]
["według  spisu  liczy pięćdziesiąt  siedem  tysięcy","!Qs",null]
["czterystu.  09 Wszystkich spisanych w obozie  Judy","!Qt",null]
["według  ich  zastępów  - sto  osiemdziesiąt  sześć","!Qu",null]
["tysięcy   czterystu.  Oni  pierwsi   będą   zwijać","!Qv",null]
["namioty.   10 Od   południowej   strony   [będzie]","!Qw",null]
["chorągiew obozu Rubena [rozłożonego] według swoich","!Qx",null]
["zastępów, a wodzem synów Rubena będzie Elisur, syn","!Qy",null]
["Szedeura.   11 Wojsko  jego  według  spisu   liczy","!Qz",null]
["czterdzieści sześć tysięcy pięciuset. 12 Obok nich","!Q{",null]
["rozbije  obóz  pokolenie  Symeona.  Wodzem   synów","!Q|",null]
["Symeona   będzie   Szelumiel,  syn   Suriszaddaja.","!Q}",null]
["13 Wojsko  jego  według spisu  liczy  pięćdziesiąt","!Q~",null]
["dziewięć  tysięcy trzystu. 14 Następnie  pokolenie","!Q\u007f",null]
["Gada.  Wodzem  synów  Gada  będzie  Eliasaf,   syn","!QÇ",null]
["Deuela*.   15 Wojsko  jego  według   spisu   liczy","!Qü",null]
["czterdzieści pięć tysięcy sześćset pięćdziesięciu.","!Qé",null]
["16 Wszystkich  spisanych  w  obozie  Rubena   było","!Qâ",null]
["według ich zastępów sto pięćdziesiąt jeden tysięcy","!Qä",null]
["czterystu pięćdziesięciu. Jako drudzy będą  zwijać","!Qů",null]
["namioty. 17 Potem wyruszy Namiot Spotkania -  obóz","!Qć",null]
["lewitów w środku innych obozów - według tego,  jak","!Qç",null]
["rozbijali namioty, tak też ruszać będą,  każdy  na","!Qł",null]
["swoim  miejscu, pod swoją chorągwią. 18 Od zachodu","!Që",null]
["[będzie]  chorągiew  obozu  Efraima  [rozłożonego]","!QŐ",null]
["według   swoich  zastępów.  Wodzem  synów  Efraima","!Qő",null]
["będzie  Eliszama,  syn  Ammihuda.  19 Wojsko  jego","!Qî",null]
["według spisu liczy czterdzieści tysięcy pięciuset.","!QŹ",null]
["20 Obok  nich  pokolenie Manassesa:  wodzem  synów","!QÄ",null]
["Manassesa będzie Gamliel, syn Pedahsura. 21 Wojsko","!QĆ",null]
["jego  według  spisu liczy trzydzieści dwa  tysiące","!QÉ",null]
["dwustu.  22 Wreszcie pokolenie  Beniamina:  wodzem","!QĹ",null]
["synów  Beniamina  będzie Abidan,  syn  Gideoniego.","!Qĺ",null]
["23 Wojsko jego według spisu liczy trzydzieści pięć","!Qô",null]
["tysięcy   czterystu.  24 Wszystkich  spisanych   w","!Qö",null]
["obozie Efraima według ich zastępów było sto  osiem","!QĽ",null]
["tysięcy  stu. Oni jako trzeci będą zwijać namioty.","!Qľ",null]
["25 Od  północy,  stosownie  do  swoich  oddziałów,","!QŚ",null]
["[będzie] chorągiew obozu Dana [rozłożonego] według","!Qś",null]
["swoich   zastępów.   Wodzem  synów   Dana   będzie","!QÖ",null]
["Achijezer, syn Ammiszaddaja. 26 Liczba jego wojska","!QÜ",null]
["według obliczenia wynosi sześćdziesiąt dwa tysiące","!QŤ",null]
["siedmiuset.  27 Obok nich rozbije  obóz  pokolenie","!Qť",null]
["Asera.  Wodzem  synów  Asera  będzie  Pagiel,  syn","!QŁ",null]
["Okrana.   28 Wojsko   jego  według   spisu   liczy","!Q×",null]
["czterdzieści jeden tysięcy pięciuset.  29 W  końcu","!Qč",null]
["pokolenie Neftalego. Wodzem synów Neftalego będzie","!Qá",null]
["Achira,  syn  Enana. 30 Wojsko jego  według  spisu","!Qí",null]
["liczy   pięćdziesiąt   trzy   tysiące   czterystu.","!Qó",null]
["31 Wszystkich  spisanych w obozie  Dana  było  sto","!Qú",null]
["pięćdziesiąt siedem tysięcy sześciuset.  Oni  jako","!QĄ",null]
["ostatni będą zwijać namioty według swych chorągwi.","!Qą",null]
["32 Oto  Izraelici  spisani  według  swoich  rodów.","!QŽ",null]
["Wszystkich spisanych w obozach według ich zastępów","!Qž",null]
["było sześćset trzy tysiące pięćset pięćdziesięciu.","!QĘ",null]
["33 Stosownie  do rozkazu Pana, danego  Mojżeszowi,","!Qę",null]
["lewici   nie  zostali  spisani  razem   z   resztą","!Q¬",null]
["Izraelitów.  34 Izraelici wykonywali wszystko,  co","!Qź",null]
["im  przez  Mojżesza nakazał Pan: obozowali  według","!QČ",null]
["swych  chorągwi  i  zwijali  obóz,  każdy  w  swym","!Qş",null]
["pokoleniu i swym rodzie.","!Q«",null]
[null,"!Q»","\\"]
["POKOLENIE LEWIEGO","!Q░","\\"]
[null,"!Q▒","/"]
["Kapłani","!Q▓","/"]
["┌───┐ 01 Tak oto przedstawiała  się rodzina Aarona","!Q│",null]
["│ 3 │ i  Mojżesza  w  czasie,  gdy  Pan  mówił  do","!Q┤",null]
["└───┘ Mojżesza  na górze Synaj. 02 Synowie  Aarona","!QÁ",null]
["mieli   następujące  imiona:  pierworodny   Nadab,","!QÂ",null]
["następnie  Abihu,  Eleazar  oraz  Itamar.   03 Oto","!QĚ",null]
["imiona   synów  Aarona,  namaszczonych   kapłanów,","!QŞ",null]
["których  poświęcił, by pełnili  kapłańską  służbę.","!Q╣",null]
["04 Nadab  i  Abihu umarli jednak  przed  Panem  na","!Q║",null]
["pustyni  Synaj, gdy chcieli złożyć w ofierze  inny","!Q╗",null]
["ogień*.  Nie  mieli  oni synów  i  dlatego  służbę","!Q╝",null]
["kapłańską spełniali w obecności ojca swego Aarona:","!QŻ",null]
["Eleazar i Itamar.","!Qż",null]
[null,"!Q┐","/"]
["Obowiązki lewitów","!Q└","/"]
["05 Przemówił znowu Pan do Mojżesza tymi słowami:","!Q┴",null]
["06 «Każ  się  zbliżyć pokoleniu Lewiego  i  postaw","!Q┬",null]
["[je]  przed  kapłanem Aaronem: niechaj  mu  służą!","!Q├",null]
["07 Pełniąc służbę w przybytku, troszczyć się  będą","!Q─",null]
["wszyscy o to, o co on sam i cała społeczność winna","!Q┼",null]
["dbać  w  związku  z  Namiotem Spotkania.  08 Winni","!QĂ",null]
["strzec  wszystkich  sprzętów Namiotu  Spotkania  i","!Qă",null]
["wezmą na siebie staranie o to wszystko, o co winni","!Q╚",null]
["się  troszczyć Izraelici, gdy chodzi  o  pełnienie","!Q╔",null]
["służby w przybytku. 09 Oddaj więc lewitów Aaronowi","!Q╩",null]
["i  jego  synom; winni mu być całkowicie oddani  ze","!Q╦",null]
["strony   Izraelitów.  10 Aaronowi  i  jego   synom","!Q╠",null]
["zlecisz,   by   pełnili   powierzoną   im   służbę","!Q═",null]
["kapłańską. Gdyby się zbliżył ktoś niepowołany,  ma","!Q╬",null]
["być ukarany śmiercią».","!Q¤",null]
[null,"!Qđ","/"]
["Wybór lewitów","!QĐ","/"]
["11 I  rzekł jeszcze Pan do Mojżesza: 12 «Oto  Ja","!QĎ",null]
["wziąłem  lewitów spośród synów Izraela na  miejsce","!QË",null]
["wszystkich  pierworodnych, którzy się narodzili  z","!Qď",null]
["3ona  matek,  dlatego lewici są  moją  własnością.","!QŇ",null]
["13 Do   Mnie  bowiem  należy  wszystko,  co   jest","!QÍ",null]
["pierworodne. W dniu, kiedy zabijałem wszystko,  co","!QÎ",null]
["było  pierworodne w ziemi egipskiej*,  poświęciłem","!Qě",null]
["dla   siebie   wszystko  pierworodne  w   Izraelu,","!Q┘",null]
["począwszy  od  człowieka aż do bydlęcia.  Do  mnie","!Q┌",null]
["należą; Ja jestem Pan».","!Q█",null]
[null,"!Q▄","/"]
["Rody lewitów","!QŢ","/"]
["14 Mówił dalej Pan do Mojżesza na pustyni  Synaj","!QŮ",null]
["tymi  słowami: 15 «Dokonaj spisu wszystkich  synów","!Q▀",null]
["Lewiego  według  ich rodów i szczepów;  wszystkich","!QÓ",null]
["mężczyzn  w  wieku  od  jednego  miesiąca  wzwyż».","!Qß",null]
["16 Mojżesz  więc dokonał ich spisu według  rozkazu","!QÔ",null]
["Pana.  17 A  oto  imiona synów  Lewiego:  Gerszon,","!QŃ",null]
["Kehat  i  Merari.  18 Imiona  zaś  synów  Gerszona","!Qń",null]
["według ich rodzin: Libni i Szimei. 19 Synowie  zaś","!Qň",null]
["Kehata według swych rodzin: Amram, Jishar, Chebron","!QŠ",null]
["i  Uzzjel,  20 a  synowie Merariego  według  swych","!Qš",null]
["rodzin:  Machli  i  Muszi. To są  rodziny  Lewiego","!QŔ",null]
["według  ich rodów. 21 Od Gerszona pochodzą rodziny","!QÚ",null]
["Libnitów  i  Szimeitów;  to  są  właśnie   rodziny","!Qŕ",null]
["Gerszonitów. 22 Liczba spisanych mężczyzn w  wieku","!QŰ",null]
["od  jednego miesiąca wzwyż wynosiła u nich  siedem","!Qý",null]
["tysięcy    pięciuset.    23 Rodziny    Gerszonitów","!QÝ",null]
["rozbijały   obóz   za   przybytkiem   od    strony","!Qţ",null]
["zachodniej.  24 Głową rodu Gerszona  był  Eliasaf,","!Q´",null]
["syn   Laela.   25 W   Namiocie   Spotkania   mieli","!Q­",null]
["Gerszonici  powierzoną pieczę o sam  przybytek,  o","!Q˝",null]
["namiot  i  jego  pokrycie, jak również  o  zasłonę","!Q˛",null]
["wiszącą u wejścia do Namiotu Spotkania, 26 dalej o","!Qˇ",null]
["zasłony dziedzińca oraz o zasłonę przy wejściu  na","!Q˘",null]
["dziedziniec,  który  otacza  przybytek  i  ołtarz,","!Q§",null]
["wreszcie o powrozy potrzebne do tej służby.  27 Od","!Q÷",null]
["Kehata  pochodzą  rodziny: Amramitów,  Jisharytów,","!Q¸",null]
["Chebronitów i Uzzjelitów; są to rodziny Kehatytów.","!Q°",null]
["28 Całkowita liczba spisanych mężczyzn, w wieku od","!Q¨",null]
["jednego  miesiąca  wzwyż, wynosiła  u  nich  osiem","!Q˙",null]
["tysięcy  trzystu ludzi przeznaczonych do pełnienia","!Qű",null]
["służby w przybytku. 29 Rodziny Kehatytów rozbijały","!QŘ",null]
["namioty  od strony południowej przybytku. 30 Głową","!Qř",null]
["rodu Kehatytów był Elisafan, syn Uzzjela. 31 Mieli","!Q■",null]
["się  oni  troszczyć  o arkę i stół,  o  świecznik,","!Q ",null]
["ołtarze  oraz  inne sprzęty przybytku przeznaczone","!R!",null]
["do   służby  Bożej,  wreszcie  o  zasłonę  i   jej","!R\"",null]
["obsługiwanie. 32 Księciem książąt rodów  lewickich","!R#",null]
["był  Eleazar, syn kapłana Aarona. On  miał  nadzór","!R$",null]
["nad  tymi, którzy pełnili służbę w świątyni. 33 Od","!R%",null]
["Merariego   [pochodzą]   rodziny:   Machlitów    i","!R&",null]
["Muszytów;  są  to rodziny Merarytów.  34 Całkowita","!R'",null]
["liczba  spisanych  mężczyzn, w  wieku  od  jednego","!R(",null]
["miesiąca  wzwyż,  wynosiła u  nich  sześć  tysięcy","!R)",null]
["dwustu. 35 Głową rodzin Merarytów był Suriel,  syn","!R*",null]
["Abichaila.  Rozbijali  oni  namioty  od  północnej","!R+",null]
["strony przybytku. 36 Merarytom powierzono troskę o","!R,",null]
["deski  przybytku, ich poprzeczki,  słupy  razem  z","!R-",null]
["podstawami, wszelki sprzęt do tego należący i jego","!R.",null]
["obsługę; 37 dalej o słupy dziedzińca razem  z  ich","!R/",null]
["podstawami, wreszcie o kołki i powrozy. 38 Mojżesz","!R0",null]
["i  Aaron wraz z synami rozbijali namioty od strony","!R1",null]
["wschodniej  przed  Namiotem Spotkania.  Oni  to  w","!R2",null]
["imieniu   Izraelitów  mieli  pełnić  służbę   przy","!R3",null]
["świątyni.  Gdyby zaś zbliżył się ktoś niepowołany,","!R4",null]
["miał  być  ukarany śmiercią*. 39 Całkowita  liczba","!R5",null]
["lewitów spisanych przez Mojżesza na rozkaz Pana  -","!R6",null]
["mężczyzn  w  wieku  od jednego  miesiąca  wzwyż  -","!R7",null]
["wynosiła dwadzieścia dwa tysiące.","!R8",null]
[null,"!R9","/"]
["Lewici w miejsce pierworodnych","!R:","/"]
["40 Rzekł  znowu Pan do Mojżesza: «Dokonaj  spisu","!R;",null]
["mężczyzn  pierworodnych  Izraelitów  w  wieku   od","!R<",null]
["jednego  miesiąca wzwyż i zrób imienny ich  wykaz.","!R=",null]
["41 Weź  dla Mnie lewitów - bo Ja jestem  Pan  -  w","!R>",null]
["miejsce pierworodnych spośród Izraelitów, podobnie","!R?",null]
["też  bydło  lewitów  w  miejsce  wszystkiego,   co","!R@",null]
["pierworodne  z  bydła Izraelitów». 42 Spisał  więc","!RA",null]
["Mojżesz,  stosownie do rozkazu Pana, pierworodnych","!RB",null]
["Izraelitów,   43 i  okazało  się,  że   wszystkich","!RC",null]
["mężczyzn pierworodnych od miesiąca wzwyż -  według","!RD",null]
["tego,   jak  zostali  spisani  -  było  w  wykazie","!RE",null]
["imiennym    dwadzieścia   dwa   tysiące   dwieście","!RF",null]
["siedemdziesięciu  trzech. 44 Rzekł  znowu  Pan  do","!RG",null]
["Mojżesza tymi słowami: 45 «Weź lewitów na  miejsce","!RH",null]
["wszystkich  pierworodnych u Izraelitów oraz  bydło","!RI",null]
["należące  do  lewitów zamiast ich  bydła.  I  będą","!RJ",null]
["lewici  należeć do Mnie, bo Ja jestem Pan. 46 Jako","!RK",null]
["wykup  za  owych  dwustu  siedemdziesięciu  trzech","!RL",null]
["pierworodnych   Izraelitów,  którzy   przewyższają","!RM",null]
["liczbę  lewitów,  47 weźmiesz po  pięć  syklów  od","!RN",null]
["głowy   według  wagi  sykla  przybytku;  sykl   po","!RO",null]
["dwadzieścia ger. 48 Daj to srebro Aaronowi i  jego","!RP",null]
["synom  jako wykup za tych nadliczbowych». 49 Wziął","!RQ",null]
["więc  Mojżesz  wykup od tych, którzy  przekraczali","!RR",null]
["liczbę   wykupionych  przez  lewitów.  50 Otrzymał","!RS",null]
["srebro    od    pierworodnych:   tysiąc    trzysta","!RT",null]
["sześćdziesiąt  pięć  syklów  według   wagi   sykla","!RU",null]
["przybytku.  51 Mojżesz  oddał  srebro   z   wykupu","!RV",null]
["Aaronowi i jego synom według rozkazu Pana, tak jak","!RW",null]
["polecił Pan Mojżeszowi.","!RX",null]
[null,"!RY","/"]
["Kehatyci","!RZ","/"]
["┌───┐ 01 Następnie mówił Pan  do Mojżesza i Aarona","!R[",null]
["│ 4 │ tymi  słowami:   02 «Wyłącz  spośród   synów","!R\\",null]
["└───┘ Lewiego  Kehatytów, pełną ich liczbę  według","!R]",null]
["szczepów   i   rodów  03 od  lat  trzydziestu   do","!R^",null]
["pięćdziesięciu, czyli wszystkich, którzy są zdolni","!R_",null]
["pełnić  służbę,  aby wykonywali prace  w  Namiocie","!R`",null]
["Spotkania. 04 Zadaniem Kehatytów będzie  troska  o","!Ra",null]
["rzeczy  najświętsze. 05 Kiedy  będzie  się  zwijać","!Rb",null]
["obóz,  wejdzie Aaron z synami. Zdejmą oni  zasłonę","!Rc",null]
["okrywającą    i   owiną   nią   Arkę   Świadectwa.","!Rd",null]
["06 Następnie położą pokrowiec ze skóry delfinów, a","!Re",null]
["na   tym   rozciągną  tkaninę  całą  z  fioletowej","!Rf",null]
["purpury,  wreszcie założą drążki.  07 Również  nad","!Rg",null]
["stołem  pokładnym rozciągną tkaninę  z  fioletowej","!Rh",null]
["purpury,  na której położą misy, czasze, patery  i","!Ri",null]
["dzbany   dla  ofiar  płynnych;  chleb  ustawicznej","!Rj",null]
["ofiary   winien  się  również  na  nim  znajdować.","!Rk",null]
["08 Następnie   okryją   go  tkaniną   karmazynową,","!Rl",null]
["wreszcie  pokrowcem  ze skór delfinów,  na  koniec","!Rm",null]
["założą drążki. 09 Potem wezmą tkaninę z fioletowej","!Rn",null]
["purpury i okryją nią podstawę świecznika łącznie z","!Ro",null]
["lampami,  nożycami,  naczyniami  do  knotów   oraz","!Rp",null]
["wszystkimi naczyniami na oliwę, używanymi do  jego","!Rq",null]
["obsługi.  10 Następnie owiną go  -  wraz  z  całym","!Rr",null]
["przynależnym   sprzętem  -  pokrowcem   ze   skóry","!Rs",null]
["delfinów, i umieszczą na noszach.","!Rt",null]
["11 Teraz rozciągną nad złotym ołtarzem tkaninę z","!Ru",null]
["fioletowej  purpury i okryją go okryciem  ze  skór","!Rv",null]
["delfinów  i  założą  drążki.  12 Następnie   wezmą","!Rw",null]
["wszystkie pozostałe sprzęty należące do  służby  w","!Rx",null]
["świątyni,  owiną je tkaniną z fioletowej  purpury,","!Ry",null]
["okryją  pokrowcem ze skór delfinów i umieszczą  na","!Rz",null]
["noszach. 13 Oczyszczą następnie ołtarz z popiołu i","!R{",null]
["okryją   czerwoną   purpurą.  14 Położą   na   nim","!R|",null]
["wszystkie naczynia używane do służby przy ołtarzu:","!R}",null]
["popielnice,    widełki,   łopatki,    kropielnice;","!R~",null]
["wszystkie  te sprzęty ołtarza okryją pokrowcem  ze","!R\u007f",null]
["skór  delfinów  i założą drążki. 15 Przy  zwijaniu","!RÇ",null]
["obozu,  gdy  Aaron i synowie jego skończą  okrywać","!Rü",null]
["przedmioty święte i wszystkie przynależne do  nich","!Ré",null]
["sprzęty,   wtedy  przystąpią  Kehatyci,   aby   je","!Râ",null]
["ponieść.  Nie wolno im jednak przedmiotów świętych","!Rä",null]
["dotykać;  w przeciwnym razie umrą. Taką to  służbę","!Rů",null]
["mają  do spełnienia Kehatyci w Namiocie Spotkania.","!Rć",null]
["16 Eleazar  zaś,  syn kapłana Aarona,  będzie  się","!Rç",null]
["troszczył  o  oliwę  do  oświetlenia,  o  pachnące","!Rł",null]
["kadzidło,  o stałą ofiarę z pokarmów,  wreszcie  o","!Rë",null]
["olej  do  namaszczania. Winien  czuwać  nad  całym","!RŐ",null]
["przybytkiem  oraz  nad wszystkim,  co  się  w  nim","!Rő",null]
["znajduje: nad miejscem świętym i jego sprzętami*».","!Rî",null]
["17 I mówił dalej Pan do Mojżesza i Aarona: 18 «Nie","!RŹ",null]
["dopuśćcie,  by  szczep  rodzin  Kehatytów   został","!RÄ",null]
["spośród  lewitów  wytracony.  19 Postarajcie   się","!RĆ",null]
["raczej  aby  żyli, a nie musieli umrzeć,  gdy  się","!RÉ",null]
["zbliżą  do  rzeczy  najświętszych.  Aaron  i  jego","!RĹ",null]
["synowie  przyjdą i wskażą każdemu, co ma czynić  i","!Rĺ",null]
["co  nosić.  20 Sami  jednak  [Kehatyci]  nie  mogą","!Rô",null]
["przyjść, by choć przez chwilę popatrzeć na  rzeczy","!Rö",null]
["święte; w przeciwnym razie umrą».","!RĽ",null]
[null,"!Rľ","/"]
["Gerszonici","!RŚ","/"]
["21 Mówił  dalej  Pan  do  Mojżesza:  22 «Dokonaj","!Rś",null]
["obliczenia  Gerszonitów  według  rodów  i  rodzin.","!RÖ",null]
["23 Dokonasz spisu ludzi w wieku od lat trzydziestu","!RÜ",null]
["do  pięćdziesięciu, zdolnych do pełnienia  służby,","!RŤ",null]
["aby  wykonywali  prace w Namiocie Spotkania.  24 A","!Rť",null]
["oto na czym ma polegać służba Gerszonitów, co mają","!RŁ",null]
["czynić   i   co  nosić:  25 winni  nosić   tkaniny","!R×",null]
["przybytku   i  sam  Namiot  Spotkania  łącznie   z","!Rč",null]
["pokrowcem; pokrowiec ze skór delfinów, który  leży","!Rá",null]
["na wierzchu, oraz zasłonę [będącą] przy wejściu do","!Rí",null]
["Namiotu Spotkania. 26 Następnie zasłony dziedzińca","!Ró",null]
["i  zasłonę  przy bramie wejściowej na dziedziniec,","!Rú",null]
["który  otacza dokoła przybytek i ołtarz,  wreszcie","!RĄ",null]
["należące  do  tego  powrozy  i  wszystkie  sprzęty","!Rą",null]
["potrzebne  do  tej  służby.  27 Wszystkie  zajęcia","!RŽ",null]
["Gerszonitów odnośnie do tego, co mają nosić  i  co","!Rž",null]
["czynić,  podlegać  będą  rozkazom  Aarona  i  jego","!RĘ",null]
["synów; powierzycie ich pieczy wszystko to, co mają","!Rę",null]
["nosić. 28 Taka będzie służba rodzin Gerszonitów co","!R¬",null]
["do  Namiotu  Spotkania.  Nadzór  nad  nimi  będzie","!Rź",null]
["należał do Itamara, syna kapłana Aarona.","!RČ",null]
[null,"!Rş","/"]
["Meraryci","!R«","/"]
["29 Dokonaj [również] spisu Merarytów według  ich","!R»",null]
["rodzin i rodów. 30 Dokonasz spisu ludzi w wieku od","!R░",null]
["lat  trzydziestu  do pięćdziesięciu,  zdolnych  do","!R▒",null]
["pełnienia służby, aby wykonywali prace w  Namiocie","!R▓",null]
["Spotkania. 31 Pełniąc służbę w Namiocie  Spotkania","!R│",null]
["będą  nosić  deski  przybytku i należące  do  nich","!R┤",null]
["poprzeczki   oraz  słupy  łącznie  z   podstawami;","!RÁ",null]
["32 dalej słupy otaczające dziedziniec dokoła z ich","!RÂ",null]
["podstawami,  paliki namiotu i  powrozy  oraz  cały","!RĚ",null]
["sprzęt  do  tego należący. Zrobicie imienny  wykaz","!RŞ",null]
["wszystkiego, co mają nosić. 33 Taka będzie  służba","!R╣",null]
["rodzin  Merarytów.  Co  do  wszystkich  obowiązków","!R║",null]
["swych   w   Namiocie   Spotkania   będą   podlegać","!R╗",null]
["Itamarowi, synowi kapłana Aarona».","!R╝",null]
[null,"!RŻ","/"]
["Spis lewitów","!Rż","/"]
["34 Następnie   Mojżesz,   Aaron    i    książęta","!R┐",null]
["społeczności dokonali spisu Kehatytów  według  ich","!R└",null]
["rodzin   i   rodów,  35 ludzi  w  wieku   od   lat","!R┴",null]
["trzydziestu do pięćdziesięciu, wszystkich zdolnych","!R┬",null]
["do  pełnienia  służby  i  do  wykonywania  prac  w","!R├",null]
["Namiocie  Spotkania.  36 Spisanych  według  rodzin","!R─",null]
["było  dwa tysiące siedmiuset pięćdziesięciu. 37 Są","!R┼",null]
["to  spisani  z rodzin Kehatytów: całkowita  liczba","!RĂ",null]
["tych,   którzy  mają  pełnić  służbę  w   Namiocie","!Ră",null]
["Spotkania,  a których spisał Mojżesz  i  Aaron  na","!R╚",null]
["rozkaz Pana, przekazany za pośrednictwem Mojżesza.","!R╔",null]
["38 Dokonano  też  spisu  Gerszonitów  według   ich","!R╩",null]
["rodzin  i rodów, 39 w wieku od lat trzydziestu  do","!R╦",null]
["pięćdziesięciu, zdolnych do pełnienia służby i  do","!R╠",null]
["wykonywania    prac    w    Namiocie    Spotkania.","!R═",null]
["40 Spisanych  według ich rodzin i rodów  było  dwa","!R╬",null]
["tysiące  sześciuset trzydziestu. 41 To była  pełna","!R¤",null]
["liczba   spisanych   z   rodzin   Gerszonitów    -","!Rđ",null]
["wszystkich, którzy mieli pełnić służbę w  Namiocie","!RĐ",null]
["Spotkania,  a których spisał Mojżesz  i  Aaron  na","!RĎ",null]
["rozkaz   Pana.  42 Dokonano  też  spisu  Merarytów","!RË",null]
["według  ich rodzin i rodów, 43 wszystkich w  wieku","!Rď",null]
["od  lat trzydziestu do pięćdziesięciu, zdolnych do","!RŇ",null]
["pełnienia służby i do wykonywania prac w  Namiocie","!RÍ",null]
["Spotkania.  44 Spisanych według rodzin  było  trzy","!RÎ",null]
["tysiące  dwustu.  45 To była  liczba  spisanych  z","!Rě",null]
["rodzin Merarytów, a spisu tego dokonali Mojżesz  i","!R┘",null]
["Aaron na rozkaz Pana dany Mojżeszowi. 46 Całkowita","!R┌",null]
["liczba  lewitów, których spisali Mojżesz, Aaron  i","!R█",null]
["książęta   Izraela   według   rodzin   i    rodów,","!R▄",null]
["47 wszystkich   spisanych   ludzi,   zdolnych   do","!RŢ",null]
["pełnienia służby i do wykonywania prac w  Namiocie","!RŮ",null]
["Spotkania oraz do noszenia ciężarów 48 było  osiem","!R▀",null]
["tysięcy pięciuset osiemdziesięciu. 49 Stosownie do","!RÓ",null]
["rozkazu  Pana  Mojżesz wyznaczył  każdemu,  co  ma","!Rß",null]
["czynić  i  co  nosić. Zostali  spisani  zgodnie  z","!RÔ",null]
["rozkazem, który Pan dał Mojżeszowi.","!RŃ",null]
[null,"!Rń","\\"]
["DODATKOWE PRZEPISY PRAWNE","!Rň","\\"]
[null,"!RŠ","/"]
["Usunięcie nieczystych","!Rš","/"]
["┌───┐ 01 Przemówił    znów   Pan   do    Mojżesza:","!RŔ",null]
["│ 5 │ 02 «Rozkaż   Izraelitom   usunąć   z   obozu","!RÚ",null]
["└───┘ każdego  chorego  na  trąd,  cierpiącego  na","!Rŕ",null]
["wycieki oraz tego, kto zaciągnął nieczystość  przy","!RŰ",null]
["zwłokach zmarłego*. 03 Tak mężczyznę jak i kobietę","!Rý",null]
["macie  usunąć poza obóz, aby nie plugawili waszego","!RÝ",null]
["obozu,  gdzie Ja mieszkam pośród was». 04 Uczynili","!Rţ",null]
["tak  Izraelici i usunęli ich poza obóz;  Izraelici","!R´",null]
["postąpili   tu  według  rozkazu,  jaki   Pan   dał","!R­",null]
["Mojżeszowi.","!R˝",null]
[null,"!R˛","/"]
["Zwrot dobra nieprawnie zabranego","!Rˇ","/"]
["05 Przemówił znów Pan do Mojżesza tymi  słowami:","!R˘",null]
["06 «Powiedz   Izraelitom:  jeżeli  mężczyzna   lub","!R§",null]
["kobieta dopuszcza się jakiego grzechu wobec ludzi,","!R÷",null]
["popełniając przestępstwo przeciw Panu, to osoba ta","!R¸",null]
["zaciągnie winę. 07 Mają wyznać grzech popełniony i","!R°",null]
["oddać  dobro nieprawnie zabrane z dodaniem  piątej","!R¨",null]
["części  temu, wobec kogo zawinili. 08 A  jeśli  on","!R˙",null]
["nie  ma krewnego, któremu można by zwrócić*, zwrot","!Rű",null]
["należny  Panu  przejdzie na kapłana,  z  wyjątkiem","!RŘ",null]
["barana ofiarowanego na ofiarę przebłagalną,  przez","!Rř",null]
["którą  dokona  tamten na nim obrzędu przebłagania.","!R■",null]
["09 Wszystkie  zaś  święte  dary,  które  przynoszą","!R ",null]
["kapłanowi   Izraelici,  należeć  będą  do   niego.","!S!",null]
["10 Święte dary każdego Izraelity będą należały  do","!S\"",null]
["kapłana.  Cokolwiek ktoś da kapłanowi, stanie  się","!S#",null]
["jego własnością».","!S$",null]
[null,"!S%","/"]
["Ofiara za posądzenie*","!S&","/"]
["11 Rzekł znowu Pan do Mojżesza: 12 «Tak  mów  do","!S'",null]
["Izraelitów:  Gdy  mąż ma żonę rozpustną  i  ta  go","!S(",null]
["zdradzi  13 przez  to,  że inny  mężczyzna  z  nią","!S)",null]
["obcuje   cieleśnie  wylewając  nasienie,   a   nie","!S*",null]
["spostrzegł   tego   jej  mąż,  i   dopuściła   się","!S+",null]
["nieczystości  w  ukryciu, gdyż nie  było  świadka,","!S,",null]
["który  by ją pochwycił na gorącym uczynku - 14 gdy","!S-",null]
["więc  duch  podejrzenia  ogarnie  męża  i  zacznie","!S.",null]
["podejrzewać żonę swoją, w wypadku gdy rzeczywiście","!S/",null]
["się splamiła, lub będzie ją posądzał, choć się nie","!S0",null]
["splamiła  -  15 wówczas winien  mąż  przyprowadzić","!S1",null]
["żonę swoją do kapłana i przynieść jako dar ofiarny","!S2",null]
["za  nią dziesiątą część efy mąki jęczmiennej.  Nie","!S3",null]
["wyleje  jednak  na  to oliwy ani  też  nie  położy","!S4",null]
["kadzidła,  gdyż jest to ofiara posądzenia,  ofiara","!S5",null]
["wyjawienia,  która  ma  wykazać  winę.  16 Wówczas","!S6",null]
["rozkaże  kapłan zbliżyć się kobiecie  i  stawi  ją","!S7",null]
["przed  Panem.  17 Następnie  naleje  kapłan   wody","!S8",null]
["świętej do naczynia glinianego, weźmie nieco  pyłu","!S9",null]
["znajdującego się na podłodze przybytku i rzuci  go","!S:",null]
["do  wody.  18 Teraz postawi kapłan  kobietę  przed","!S;",null]
["Panem,  odkryje  jej włosy i położy  na  jej  ręce","!S<",null]
["ofiarę  wyjawienia,  czyli  posądzenia;  wodę  zaś","!S=",null]
["gorzką,  niosącą klątwę, kapłan będzie  trzymał  w","!S>",null]
["swym  ręku. 19 Wtedy zaprzysięgnie kobietę i powie","!S?",null]
["do niej: Jeśli rzeczywiście żaden inny mężczyzna z","!S@",null]
["tobą nie obcował i jeśliś się z innym nie splamiła","!SA",null]
["nieczystością  względem swego męża,  wówczas  woda","!SB",null]
["goryczy  i przekleństwa nie przyniesie ci  szkody.","!SC",null]
["20 Jeśli  jednak byłaś niewierna  swemu  mężowi  i","!SD",null]
["stałaś  się  przez  to  nieczystą,  ponieważ  inny","!SE",null]
["mężczyzna,  a  nie  twój  mąż,  obcował  z   tobą,","!SF",null]
["wylewając [nasienie] - 21 wówczas przeklnie kapłan","!SG",null]
["kobietę  przysięgą przekleństwa i powie  do  niej:","!SH",null]
["Niechże     cię    Pan    uczyni    poprzysiężonym","!SI",null]
["przekleństwem pośród ludu twego, niech  zwiotczeją","!SJ",null]
["twoje  biodra,  a  łono  niech  spuchnie.  22 Woda","!SK",null]
["niosąca   przekleństwo  niech  wniknie  do   twego","!SL",null]
["wnętrza i niech sprawi, że spuchnie twoje łono,  a","!SM",null]
["biodra  zwiotczeją. Odpowie na to kobieta:  \"Amen,","!SN",null]
["Amen\".  23 Teraz  wypisze kapłan  na  zwoju  słowa","!SO",null]
["przekleństwa,  a następnie zmyje je wodą  goryczy.","!SP",null]
["24 Wreszcie da wypić kobiecie wodę gorzką, niosącą","!SQ",null]
["klątwę,  aby  wody  przekleństwa  weszły   w   nią","!SR",null]
["sprawiając gorzki ból. 25 Następnie weźmie  kapłan","!SS",null]
["z  rąk  kobiety  ofiarę  posądzenia,  wykona  gest","!ST",null]
["kołysania*   przed  Panem  i  złoży  na   ołtarzu.","!SU",null]
["26 Potem  weźmie  z niej pełną dłonią  część  jako","!SV",null]
["pamiątkę*   i  spali  na  ołtarzu*.  27 Teraz   da","!SW",null]
["kobiecie  do picia wodę przeklętą: jeśli  naprawdę","!SX",null]
["stała  się  nieczystą i swojemu mężowi  niewierną,","!SY",null]
["woda  wniknie w nią, sprawiając gorzki  ból.  Łono","!SZ",null]
["jej  spuchnie, a biodra zwiotczeją, i  będzie  owa","!S[",null]
["kobieta  przedmiotem  przekleństwa  pośród   swego","!S\\",null]
["narodu.  28 Jeśli jednak ta kobieta nie stała  się","!S]",null]
["nieczystą,  lecz  przeciwnie  -  jest   czysta   -","!S^",null]
["pozostanie bez szkody i znów będzie rodzić dzieci.","!S_",null]
["29 Takie  jest prawo odnoszące się do  posądzenia,","!S`",null]
["gdy  żona  nie dochowa wierności swojemu mężowi  i","!Sa",null]
["stanie  się  przez to nieczystą,  30 lub  gdy  mąż","!Sb",null]
["zacznie ją posądzać, wtedy stawi ją przed Panem, a","!Sc",null]
["kapłan  spełni względem niej wszystko według  tego","!Sd",null]
["prawa.  31 Mąż  będzie  wtedy  bez  winy,  a  żona","!Se",null]
["poniesie zasłużoną karę».","!Sf",null]
[null,"!Sg","/"]
["Nazireat","!Sh","/"]
["┌───┐ 01 Przemówił  znowu  Pan  do  Mojżesza  tymi","!Si",null]
["│ 6 │ słowami:  02 «Tak  mów  do  Izraelitów:  gdy","!Sj",null]
["└───┘ jaki   mężczyzna  lub  kobieta  złoży   ślub","!Sk",null]
["nazireatu*,  aby się poświęcić dla  Pana,  03 musi","!Sl",null]
["się  powstrzymać od wina i sycery, nie może używać","!Sm",null]
["octu  winnego i octu z sycery ani soku z winogron;","!Sn",null]
["nie wolno mu jeść winogron zarówno świeżych, jak i","!So",null]
["suszonych.  04 Przez cały czas  trwania  nazireatu","!Sp",null]
["nie  będzie  niczego spożywać z  winnego  szczepu,","!Sq",null]
["począwszy   od   winogron  niedojrzałych   aż   do","!Sr",null]
["wytłoczyn.  05 Przez cały czas  trwania  nazireatu","!Ss",null]
["nożyce  nie dotkną jego głowy. Dopóki nie  upłynie","!St",null]
["okres  czasu, na który poświęcił się Panu,  będzie","!Su",null]
["święty   i  ma  pozwolić,  by  włosy  jego   rosły","!Sv",null]
["swobodnie. 06 W okresie, kiedy jest poświęcony dla","!Sw",null]
["Pana,  nie  może  się zbliżyć  do  żadnego  trupa.","!Sx",null]
["07 Nawet  przy  swoim zmarłym ojcu, matce,  bracie","!Sy",null]
["czy siostrze nie może zaciągnąć nieczystości, gdyż","!Sz",null]
["nosi na swej głowie [znamię] poświęcenia dla Pana.","!S{",null]
["08 Podczas  całego okresu trwania  nazireatu  jest","!S|",null]
["poświęcony  dla Pana. 09 Gdyby jednak  ktoś  nagle","!S}",null]
["przy  nim umarł, i sprowadził przez to nieczystość","!S~",null]
["na jego poświęconą głowę, to on ostrzyże ją w dniu","!S\u007f",null]
["oczyszczenia: ostrzyże ją dnia siódmego. 10 Ósmego","!SÇ",null]
["dnia  przyniesie dwie synogarlice albo  dwa  młode","!Sü",null]
["gołębie   kapłanowi   przy  wejściu   do   Namiotu","!Sé",null]
["Spotkania.  11 Jednego złoży  kapłan  jako  ofiarę","!Sâ",null]
["przebłagalną, drugiego zaś na ofiarę całopalną,  i","!Sä",null]
["dokona  przebłagania  za  niego,  za  winę,   jaką","!Sů",null]
["zaciągnął  przy  zwłokach zmarłego.  W  ten  dzień","!Sć",null]
["zostanie  znów głowa jego poświęcona.  12 Poświęci","!Sç",null]
["się   znowu   dla   Pana  na  czas   nazireatu   i","!Sł",null]
["przyprowadzi   baranka   rocznego   jako    ofiarę","!Së",null]
["zadośćuczynienia.  Poprzedni  jednak   okres   nie","!SŐ",null]
["będzie  policzony, gdyż splamił swoje poświęcenie.","!Ső",null]
["13 Takie  jest  prawo dotyczące  nazirejczyków.  W","!Sî",null]
["dniu,  kiedy  upłynie czas nazireatu, przyprowadzi","!SŹ",null]
["się  go  ku wejściu do Namiotu Spotkania. 14 A  on","!SÄ",null]
["przyniesie  jako  dar  ofiarny  dla  Pana  baranka","!SĆ",null]
["jednorocznego  bez  skazy  na  ofiarę   całopalną,","!SÉ",null]
["dalej,  jednoroczną owieczkę bez skazy  na  ofiarę","!SĹ",null]
["przebłagalną  i  barana  bez  skazy  jako   ofiarę","!Sĺ",null]
["biesiadną,  15 nadto  kosz  chlebów  przaśnych   z","!Sô",null]
["najczystszej  mąki  zaprawionej  oliwą  i  przaśne","!Sö",null]
["podpłomyki  pomazane oliwą, łącznie z  przynależną","!SĽ",null]
["do  nich  ofiarą  pokarmową  i  płynną.  16 Kapłan","!Sľ",null]
["zaniesie  wszystko  przed  Pana  i  złoży   ofiarę","!SŚ",null]
["przebłagalną  oraz  ofiarę całopalenia.  17 Barana","!Sś",null]
["natomiast  złoży jako ofiarę biesiadną  dla  Pana,","!SÖ",null]
["łącznie  z koszem chlebów przaśnych. Kapłan  złoży","!SÜ",null]
["potem  jego ofiarę pokarmową i płynną. 18 Wtedy  u","!SŤ",null]
["wejścia  do Namiotu Spotkania ostrzyże nazirejczyk","!Sť",null]
["swe  poświęcone włosy i rzuci je w ogień, w którym","!SŁ",null]
["płonie   ofiara  biesiadna.  19 Następnie   weźmie","!S×",null]
["kapłan  ugotowaną łopatkę barana, chleb przaśny  z","!Sč",null]
["kosza  oraz przaśny podpłomyk i złoży je  na  ręce","!Sá",null]
["nazirejczyka,  gdy  on  już  ostrzyże  swe  włosy.","!Sí",null]
["20 Kapłan  darami ofiarnymi wykona gest kołysania*","!Só",null]
["przed  Panem; jest to święty dar należny kapłanowi","!Sú",null]
["prócz mostka kołysania i uda odłożonego na ofiarę.","!SĄ",null]
["Odtąd  może  nazirejczyk pić wino.  21 Takie  jest","!Są",null]
["prawo  odnoszące  się  tak do nazirejczyka,  który","!SŽ",null]
["złoży  śluby,  jak do darów ofiarnych  ślubowanych","!Sž",null]
["Panu,   niezależnie  od  tego,  na  co  go   stać.","!SĘ",null]
["Stosownie do ślubu winien wypełnić wszystkie prawa","!Sę",null]
["swego nazireatu».","!S¬",null]
["22 I  mówił znowu Pan do Mojżesza tymi  słowami:","!Sź",null]
["23 «Powiedz Aaronowi i jego synom: tak  oto  macie","!SČ",null]
["błogosławić Izraelitom. Powiecie im: 24 Niech  cię","!Sş",null]
["Pan błogosławi i strzeże. 25 Niech Pan rozpromieni","!S«",null]
["oblicze swe nad tobą, niech cię obdarzy swą łaską.","!S»",null]
["26 Niech zwróci ku tobie oblicze swoje i niech cię","!S░",null]
["obdarzy pokojem. 27 Tak będą wzywać imienia mojego","!S▒",null]
["nad Izraelitami, a Ja im będę błogosławił».","!S▓",null]
[null,"!S│","/"]
["Dary ofiarne wodzów pokoleń","!S┤","/"]
["┌───┐ 01 Gdy  ukończył Mojżesz  budowę  przybytku,","!SÁ",null]
["│ 7 │ namaścił  go i poświęcił wraz ze  wszystkimi","!SÂ",null]
["└───┘ sprzętami;  podobnie  i  ołtarz   razem   ze","!SĚ",null]
["wszystkimi sprzętami do niego należącymi  namaścił","!SŞ",null]
["i  poświęcił.  02 Wtedy  książęta  Izraela,  głowy","!S╣",null]
["poszczególnych   rodów,   książęta    pokoleń    i","!S║",null]
["przewodniczący  w  spisie przynieśli  swoje  dary.","!S╗",null]
["03 Przyprowadzili  oni  dla  Pana:  sześć  krytych","!S╝",null]
["wozów i dwanaście wołów; przypadał więc jeden  wóz","!SŻ",null]
["od  dwóch  książąt  i po jednym wole  od  każdego.","!Sż",null]
["Przyprowadzili  to  przed  przybytek.   04 Wówczas","!S┐",null]
["rzekł  Pan do Mojżesza: 05 «Weź to od nich i niech","!S└",null]
["będzie   przeznaczone   do   użytku   w   Namiocie","!S┴",null]
["Spotkania. Podziel je pomiędzy lewitów odpowiednio","!S┬",null]
["do  ich służby». 06 Wziął więc Mojżesz wozy i woły","!S├",null]
["i  oddał je lewitom. 07 Odpowiednio do ich  służby","!S─",null]
["dał  Gerszonitom dwa wozy i cztery woły.  08 Osiem","!S┼",null]
["wołów i cztery wozy dał Merarytom, odpowiednio  do","!SĂ",null]
["ich  służby,  [jaką mieli pełnić]  pod  kierunkiem","!Să",null]
["Itamara, syna kapłana Aarona. 09 Kehatytom nic nie","!S╚",null]
["dał,  gdyż  oni mieli powierzoną troskę  o  rzeczy","!S╔",null]
["najświętsze, które mieli nosić na ramionach.","!S╩",null]
["10 W   dniu   poświęcenia   ołtarza   przynieśli","!S╦",null]
["książęta  swoje  dary.  Gdy  je  przynieśli  przed","!S╠",null]
["ołtarz,  11 rzekł Pan do Mojżesza: «Niech  każdego","!S═",null]
["dnia  jeden z książąt przyniesie swój dar  ofiarny","!S╬",null]
["na poświęcenie ołtarza».","!S¤",null]
["12 Tym,  który  pierwszego  dnia  przyniósł  dar","!Sđ",null]
["ofiarny,  był Nachszon, syn Amminadaba z pokolenia","!SĐ",null]
["Judy.  13 Jego dar ofiarny stanowiły: misa srebrna","!SĎ",null]
["wagi  stu  trzydziestu syklów oraz  czara  srebrna","!SË",null]
["wagi   siedemdziesięciu  syklów  -   według   wagi","!Sď",null]
["przybytku  -  obydwie napełnione najczystszą  mąką","!SŇ",null]
["zaprawioną  oliwą  na ofiarę pokarmową,  14 czasza","!SÍ",null]
["złota    wagi    dziesięciu   syklów,   napełniona","!SÎ",null]
["kadzidłem, 15 młody cielec, baran i roczne  jagnię","!Sě",null]
["na   ofiarę   całopalną,   16 kozioł   na   ofiarę","!S┘",null]
["przebłagalną, 17 wreszcie dwa woły, pięć  baranów,","!S┌",null]
["pięć  kozłów  i  pięć  jednorocznych  owieczek  na","!S█",null]
["ofiarę  biesiadną.  To był dar ofiarny  Nachszona,","!S▄",null]
["syna Amminadaba.","!SŢ",null]
["18 Drugiego dnia przyniósł dar ofiarny Netaneel,","!SŮ",null]
["syn   Suara,  książę  Issacharytów.  19 Jego   dar","!S▀",null]
["ofiarny   stanowiły:   misa   srebrna   wagi   stu","!SÓ",null]
["trzydziestu    syklów,    czara    srebrna    wagi","!Sß",null]
["siedemdziesięciu syklów - według wagi przybytku  -","!SÔ",null]
["obydwie  napełnione  najczystszą  mąką  zaprawioną","!SŃ",null]
["oliwą  na  ofiarę pokarmową, 20 czasza złota  wagi","!Sń",null]
["dziesięciu syklów, napełniona kadzidłem;  21 młody","!Sň",null]
["cielec,  baran  i  jednoroczne  jagnię  na  ofiarę","!SŠ",null]
["całopalną,   22 kozioł  na  ofiarę   przebłagalną,","!Sš",null]
["23 wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów  i","!SŔ",null]
["pięć  jednorocznych owieczek na ofiarę  biesiadną.","!SÚ",null]
["To był dar ofiarny Netaneela, syna Suara.","!Sŕ",null]
["24 Trzeciego dnia <przyniósł dar ofiarny> książę","!SŰ",null]
["Zabulonitów,  Eliab,  syn  Chelona.  25 Jego   dar","!Sý",null]
["ofiarny   stanowiły:   misa   srebrna   wagi   stu","!SÝ",null]
["trzydziestu    syklów,    czara    srebrna    wagi","!Sţ",null]
["siedemdziesięciu syklów - według wagi przybytku  -","!S´",null]
["obydwie  napełnione  najczystszą  mąką  zaprawioną","!S­",null]
["oliwą  na  ofiarę pokarmową, 26 czasza złota  wagi","!S˝",null]
["dziesięciu syklów, napełniona kadzidłem,  27 młody","!S˛",null]
["cielec,  baran  i  jednoroczne  jagnię  na  ofiarę","!Sˇ",null]
["całopalną,   28 kozioł  na  ofiarę   przebłagalną,","!S˘",null]
["29 wreszcie  dwa woły, pięć baranów, pięć  kozłów,","!S§",null]
["pięć  jednorocznych owieczek na ofiarę  biesiadną.","!S÷",null]
["To był dar ofiarny Eliaba, syna Chelona.","!S¸",null]
["30 Czwartego dnia <przyniósł dar ofiarny> książę","!S°",null]
["Rubenitów,  Elisur,  syn  Szedeura.  31 Jego   dar","!S¨",null]
["ofiarny   stanowiły:   misa   srebrna   wagi   stu","!S˙",null]
["trzydziestu    syklów,    czara    srebrna    wagi","!Sű",null]
["siedemdziesięciu syklów - według wagi przybytku  -","!SŘ",null]
["obydwie  napełnione  najczystszą  mąką  zaprawioną","!Sř",null]
["oliwą  na  ofiarę pokarmową, 32 czasza złota  wagi","!S■",null]
["dziesięciu syklów, napełniona kadzidłem,  33 młody","!S ",null]
["cielec,  baran  i  jednoroczne  jagnię  na  ofiarę","!T!",null]
["całopalną,   34 kozioł  na  ofiarę   przebłagalną,","!T\"",null]
["35 wreszcie  dwa woły, pięć baranów, pięć  kozłów,","!T#",null]
["pięć  jednorocznych owieczek na ofiarę  biesiadną.","!T$",null]
["To był dar ofiarny Elisura, syna Szedeura.","!T%",null]
["36 Piątego  dnia <przyniósł dar ofiarny>  książę","!T&",null]
["Symeonitów,  Szelumiel, syn Suriszaddaja.  37 Jego","!T'",null]
["dar  ofiarny  stanowiły:  misa  srebrna  wagi  stu","!T(",null]
["trzydziestu    syklów,    czara    srebrna    wagi","!T)",null]
["siedemdziesięciu syklów - według wagi przybytku  -","!T*",null]
["obydwie  napełnione  najczystszą  mąką  zaprawioną","!T+",null]
["oliwą  na  ofiarę pokarmową, 38 czasza złota  wagi","!T,",null]
["dziesięciu syklów, napełniona kadzidłem,  39 młody","!T-",null]
["cielec,  baran  i  jednoroczne  jagnię  na  ofiarę","!T.",null]
["całopalną,   40 kozioł  na  ofiarę   przebłagalną,","!T/",null]
["41 wreszcie  dwa woły, pięć baranów, pięć  kozłów,","!T0",null]
["pięć  jednorocznych owieczek na ofiarę  biesiadną.","!T1",null]
["To był dar ofiarny Szelumiela, syna Suriszaddaja.","!T2",null]
["42 Szóstego dnia <przyniósł dar ofiarny>  książę","!T3",null]
["Gadytów, Eliasaf, syn Deuela. 43 Jego dar  ofiarny","!T4",null]
["stanowiły:   misa  srebrna  wagi  stu  trzydziestu","!T5",null]
["syklów, czara srebrna wagi siedemdziesięciu syklów","!T6",null]
["-  według  wagi  przybytku  -  obydwie  napełnione","!T7",null]
["najczystszą  mąką  zaprawioną  oliwą   na   ofiarę","!T8",null]
["pokarmową, 44 czasza złota wagi dziesięciu syklów,","!T9",null]
["napełniona  kadzidłem, 45 młody  cielec,  baran  i","!T:",null]
["jednoroczne jagnię na ofiarę całopalną,  46 kozioł","!T;",null]
["na ofiarę przebłagalną, 47 wreszcie dwa woły, pięć","!T<",null]
["baranów,  pięć kozłów, pięć jednorocznych owieczek","!T=",null]
["na  ofiarę biesiadną. To był dar ofiarny Eliasafa,","!T>",null]
["syna Deuela.","!T?",null]
["48 Siódmego dnia <przyniósł dar ofiarny>  książę","!T@",null]
["Efraimitów,  Eliszama, syn Ammihuda.  49 Jego  dar","!TA",null]
["ofiarny   stanowiły:   misa   srebrna   wagi   stu","!TB",null]
["trzydziestu    syklów,    czara    srebrna    wagi","!TC",null]
["siedemdziesięciu syklów - według wagi przybytku  -","!TD",null]
["obydwie  napełnione  najczystszą  mąką  zaprawioną","!TE",null]
["oliwą  na  ofiarę pokarmową, 50 czasza złota  wagi","!TF",null]
["dziesięciu syklów, napełniona kadzidłem,  51 młody","!TG",null]
["cielec,  baran  i  jednoroczne  jagnię  na  ofiarę","!TH",null]
["całopalną,   52 kozioł  na  ofiarę   przebłagalną,","!TI",null]
["53 wreszcie  dwa woły, pięć baranów, pięć  kozłów,","!TJ",null]
["pięć  jednorocznych owieczek na ofiarę  biesiadną.","!TK",null]
["To był dar ofiarny Eliszamy, syna Ammihuda.","!TL",null]
["54 Ósmego  dnia <przyniósł dar  ofiarny>  książę","!TM",null]
["Manassytów,  Gamliel, syn Pedahsura.  55 Jego  dar","!TN",null]
["ofiarny   stanowiły:   misa   srebrna   wagi   stu","!TO",null]
["trzydziestu    syklów,    czara    srebrna    wagi","!TP",null]
["siedemdziesięciu syklów - według wagi przybytku  -","!TQ",null]
["obydwie  napełnione  najczystszą  mąką  zaprawioną","!TR",null]
["oliwą  na  ofiarę pokarmową, 56 czasza złota  wagi","!TS",null]
["dziesięciu syklów, napełniona kadzidłem,  57 młody","!TT",null]
["cielec,  baran  i  jednoroczne  jagnię  na  ofiarę","!TU",null]
["całopalną,   58 kozioł  na  ofiarę   przebłagalną,","!TV",null]
["59 wreszcie  dwa woły, pięć baranów, pięć  kozłów,","!TW",null]
["pięć  jednorocznych owieczek na ofiarę  biesiadną.","!TX",null]
["To był dar ofiarny Gamliela, syna Pedahsura.","!TY",null]
["60 Dziewiątego  dnia  <przyniósł  dar   ofiarny>","!TZ",null]
["książę   Beniaminitów,  Abidan,  syn   Gideoniego.","!T[",null]
["61 Jego  dar ofiarny stanowiły: misa srebrna  wagi","!T\\",null]
["stu   trzydziestu  syklów,  czara   srebrna   wagi","!T]",null]
["siedemdziesięciu syklów - według wagi przybytku  -","!T^",null]
["obydwie  napełnione  najczystszą  mąką  zaprawioną","!T_",null]
["oliwą  na  ofiarę pokarmową, 62 czasza złota  wagi","!T`",null]
["dziesięciu syklów, napełniona kadzidłem,  63 młody","!Ta",null]
["cielec,  baran  i  jednoroczne  jagnię  na  ofiarę","!Tb",null]
["całopalną,   64 kozioł  na  ofiarę   przebłagalną,","!Tc",null]
["65 wreszcie  dwa woły, pięć baranów, pięć  kozłów,","!Td",null]
["pięć  jednorocznych owieczek na ofiarę  biesiadną.","!Te",null]
["To był dar ofiarny Abidana, syna Gideoniego.","!Tf",null]
["66 Dziesiątego  dnia  <przyniósł  dar   ofiarny>","!Tg",null]
["książę   Danitów,   Achiezer,  syn   Ammiszaddaja.","!Th",null]
["67 Jego  dar ofiarny stanowiły: misa srebrna  wagi","!Ti",null]
["stu   trzydziestu  syklów,  czara   srebrna   wagi","!Tj",null]
["siedemdziesięciu syklów - według wagi przybytku  -","!Tk",null]
["obydwie  napełnione  najczystszą  mąką  zaprawioną","!Tl",null]
["oliwą  na  ofiarę pokarmową, 68 czasza złota  wagi","!Tm",null]
["dziesięciu syklów, napełniona kadzidłem,  69 młody","!Tn",null]
["cielec,  baran  i  jednoroczne  jagnię  na  ofiarę","!To",null]
["całopalną,   70 kozioł  na  ofiarę   przebłagalną,","!Tp",null]
["71 wreszcie  dwa woły, pięć baranów, pięć  kozłów,","!Tq",null]
["pięć  jednorocznych owieczek na ofiarę  biesiadną.","!Tr",null]
["To był dar ofiarny Achiezera, syna Ammiszaddaja.","!Ts",null]
["72 Jedenastego  dnia*  <przyniósł  dar  ofiarny>","!Tt",null]
["książę  Aserytów, Pagiel, syn Okrana. 73 Jego  dar","!Tu",null]
["ofiarny   stanowiły:   misa   srebrna   wagi   stu","!Tv",null]
["trzydziestu    syklów,    czara    srebrna    wagi","!Tw",null]
["siedemdziesięciu syklów - według wagi przybytku  -","!Tx",null]
["obydwie  napełnione  najczystszą  mąką  zaprawioną","!Ty",null]
["oliwą  na  ofiarę pokarmową, 74 czasza złota  wagi","!Tz",null]
["dziesięciu syklów, napełniona kadzidłem,  75 młody","!T{",null]
["cielec,  baran  i  jednoroczne  jagnię  na  ofiarę","!T|",null]
["całopalną,   76 kozioł  na  ofiarę   przebłagalną,","!T}",null]
["77 wreszcie  dwa woły, pięć baranów, pięć  kozłów,","!T~",null]
["pięć  jednorocznych owieczek na ofiarę  biesiadną.","!T\u007f",null]
["To był dar ofiarny Pagiela, syna Okrana.","!TÇ",null]
["78 Dwunastego  dnia*  <przyniósł  dar   ofiarny>","!Tü",null]
["książę Neftalitów, Achira, syn Enana. 79 Jego  dar","!Té",null]
["ofiarny   stanowiły:   misa   srebrna   wagi   stu","!Tâ",null]
["trzydziestu    syklów,    czara    srebrna    wagi","!Tä",null]
["siedemdziesięciu syklów - według wagi przybytku  -","!Tů",null]
["obydwie  napełnione  najczystszą  mąką  zaprawioną","!Tć",null]
["oliwą  na  ofiarę pokarmową, 80 czasza złota  wagi","!Tç",null]
["dziesięciu syklów, napełniona kadzidłem,  81 młody","!Tł",null]
["cielec,  baran  i  jednoroczne  jagnię  na  ofiarę","!Të",null]
["całopalną,   82 kozioł  na  ofiarę   przebłagalną,","!TŐ",null]
["83 wreszcie  dwa woły, pięć baranów, pięć  kozłów,","!Tő",null]
["pięć  jednorocznych owieczek na ofiarę  biesiadną.","!Tî",null]
["To był dar ofiarny Achiry, syna Enana.","!TŹ",null]
["84 [Dary   na]   poświęcenia   ołtarza,   [które","!TÄ",null]
["przynieśli]   książęta  izraelscy  w   dniu   jego","!TĆ",null]
["namaszczenia,  były  następujące:  dwanaście   mis","!TÉ",null]
["srebrnych,  dwanaście czar srebrnych  i  dwanaście","!TĹ",null]
["czasz   złotych.   85 Każda   misa   ważyła    sto","!Tĺ",null]
["trzydzieści   [syklów]  srebra,  a   każda   czara","!Tô",null]
["siedemdziesiąt.  Ogólny  ciężar  naczyń  srebrnych","!Tö",null]
["wynosił  dwa  tysiące czterysta  syklów  srebra  -","!TĽ",null]
["według    wagi   przybytku.   86 Czasz    złotych,","!Tľ",null]
["wypełnionych  kadzidłem,  było  dwanaście;   każda","!TŚ",null]
["czasza   ważyła   dziesięć  syklów   według   wagi","!Tś",null]
["przybytku.  Ogólny ciężar złota czasz wynosił  sto","!TÖ",null]
["dwadzieścia syklów.","!TÜ",null]
["87 Ogólna liczba bydła przeznaczonego na  ofiarę","!TŤ",null]
["całopalną  wynosiła: dwanaście cielców,  dwanaście","!Tť",null]
["baranów,   dwanaście  jednorocznych   jagniąt,   z","!TŁ",null]
["dodaniem   przynależnych  ofiar  z   pokarmów,   i","!T×",null]
["dwanaście kozłów na ofiarę przebłagalną. 88 Ogólna","!Tč",null]
["liczba  bydła  przeznaczonego na ofiarę  biesiadną","!Tá",null]
["wynosiła:  dwadzieścia cztery woły,  sześćdziesiąt","!Tí",null]
["baranów,   sześćdziesiąt  kozłów  i  sześćdziesiąt","!Tó",null]
["jednorocznych owieczek. To były [dary ofiarne  na]","!Tú",null]
["poświęcenia ołtarza, gdy został namaszczony.","!TĄ",null]
["89 Gdy Mojżesz wchodził do Namiotu Spotkania, by","!Tą",null]
["rozmawiać  z  Nim, słyszał mówiący do  niego  głos","!TŽ",null]
["znad  przebłagalni, która była nad Arką Świadectwa","!Tž",null]
["pomiędzy dwoma cherubami. Tak mówił do niego.","!TĘ",null]
[null,"!Tę","/"]
["Lampy świecznika","!T¬","/"]
["┌───┐ 01 Mówił  Pan  do   Mojżesza  tymi  słowami:","!Tź",null]
["│ 8 │ 02 «Tak  mów do Aarona i to mu powiedz:  Gdy","!TČ",null]
["└───┘ ustawisz lampy, wtedy siedem lamp ma  rzucać","!Tş",null]
["światło  na przednią stronę świecznika».  03 Aaron","!T«",null]
["uczynił   tak;  na  przedniej  stronie  świecznika","!T»",null]
["umieścił  jego lampy według nakazu, jaki  dał  Pan","!T░",null]
["Mojżeszowi.  04 Świecznik  zaś  był   wykonany   w","!T▒",null]
["następujący  sposób:  był  kuty  ze  złota  -   od","!T▓",null]
["podstawy   aż   do  kwiatów  był  kuty.   Był   on","!T│",null]
["sporządzony  zgodnie  z  wzorem,  jaki  Pan  podał","!T┤",null]
["Mojżeszowi.","!TÁ",null]
[null,"!TÂ","/"]
["Ofiarowanie lewitów","!TĚ","/"]
["05 Mówił  znów  Pan  do Mojżesza  tymi  słowami:","!TŞ",null]
["06 «Wyłącz  lewitów* spośród Izraelitów  i  oczyść","!T╣",null]
["ich. 07 Postąpisz zaś z nimi w ten sposób, aby ich","!T║",null]
["oczyścić:  pokropisz ich wodą przebłagania,  ogolą","!T╗",null]
["całe  swoje  ciało, wypiorą szaty,  i  wtedy  będą","!T╝",null]
["czyści. 08 Następnie wezmą młodego cielca ze stada","!TŻ",null]
["i należącą do tego ofiarę pokarmową z najczystszej","!Tż",null]
["mąki  zaprawionej oliwą; ty zaś weźmiesz  drugiego","!T┐",null]
["cielca  ze  stada  na ofiarę przebłagalną.  09 Każ","!T└",null]
["wystąpić  lewitom przed Namiot Spotkania i  zbierz","!T┴",null]
["całe  zgromadzenia Izraelitów. 10 Gdy wyprowadzisz","!T┬",null]
["lewitów przed Pana, Izraelici włożą na nich  ręce.","!T├",null]
["11 Następnie  Aaron gestem kołysania*  wobec  Pana","!T─",null]
["przekaże  lewitów jako ofiarę ze strony Izraelitów","!T┼",null]
["i  będą przeznaczeni na służbę dla Pana. 12 Lewici","!TĂ",null]
["włożą  ręce na głowy cielców, a ty jednego z  nich","!Tă",null]
["złożysz  na  ofiarę przebłagalną, a drugiego  jako","!T╚",null]
["całopalenie  dla Pana, by w ten w  sposób  dokonać","!T╔",null]
["nad   lewitami  obrzędu  przebłagania.  13 Stawisz","!T╩",null]
["lewitów  przed Aaronem i jego synami i  ofiarujesz","!T╦",null]
["ich  Panu gestem kołysania. 14 Wyodrębnij  lewitów","!T╠",null]
["spośród  Izraelitów,  gdyż  oni  do  Mnie  należą.","!T═",null]
["15 Gdy   ich   oczyścisz   i   ofiarujesz   gestem","!T╬",null]
["kołysania,   przyjdą  lewici  służyć  w   Namiocie","!T¤",null]
["Spotkania.  16 Są  oni  Mnie  oddani  na  własność","!Tđ",null]
["spośród  Izraelitów. Biorę ich spośród  Izraela  w","!TĐ",null]
["miejsce tego, co otwiera łono matki - to znaczy [w","!TĎ",null]
["miejsce]  wszystkich  pierworodnych.  17 Do   Mnie","!TË",null]
["bowiem  należy wszystko, co pierworodne w Izraelu,","!Tď",null]
["tak  spośród  ludzi, jak też i bydła.  Poświęciłem","!TŇ",null]
["ich   dla   siebie  w  owym  dniu,  kiedy  pobiłem","!TÍ",null]
["wszystkich   pierworodnych  w   ziemi   egipskiej.","!TÎ",null]
["18 Obecnie  biorę  lewitów  w  miejsce  wszystkich","!Tě",null]
["pierworodnych Izraelitów 19 i daję ich Aaronowi  i","!T┘",null]
["jego synom jako własność spośród Izraelitów, by za","!T┌",null]
["Izraelitów  pełnili  służbę w Namiocie  Spotkania.","!T█",null]
["Będą  wyjednywać przebaczenie dla  Izraelitów,  by","!T▄",null]
["nie  spotkała  ich  kara,  w  wypadku  gdyby  sami","!TŢ",null]
["zbliżali się do przybytku». 20 Mojżesz więc, Aaron","!TŮ",null]
["i cała społeczność Izraelitów postąpili z lewitami","!T▀",null]
["tak,  jak  Pan rozkazał Mojżeszowi -  według  tego","!TÓ",null]
["postąpili  Izraelici  z nimi.  21 Lewici  dokonali","!Tß",null]
["swego  oczyszczenia i wyprali swoje  szaty,  Aaron","!TÔ",null]
["zaś  gestem  kołysania ofiarował ich  Panu.  Potem","!TŃ",null]
["dokonał  nad nimi obrzędu przebłagania, by  w  ten","!Tń",null]
["sposób  zostali oczyszczeni. 22 Następnie  zostali","!Tň",null]
["lewici  dopuszczeni do pełnienia służby w Namiocie","!TŠ",null]
["Spotkania pod kierunkiem Aarona i jego synów.  Jak","!Tš",null]
["rozkazał  Pan  Mojżeszowi w sprawie  lewitów,  tak","!TŔ",null]
["postąpiono  z  nimi. 23 I tak mówił dalej  Pan  do","!TÚ",null]
["Mojżesza:  24 «Takie jest prawo odnoszące  się  do","!Tŕ",null]
["lewitów:  po ukończeniu dwudziestego piątego  roku","!TŰ",null]
["życia  mogą  służyć  w Namiocie  Spotkania.  25 Po","!Tý",null]
["ukończeniu pięćdziesięciu lat są wolni od służby i","!TÝ",null]
["nie  będą  jej dalej wykonywać. 26 Mogą  wprawdzie","!Tţ",null]
["pomagać  swoim  braciom w Namiocie Spotkania  przy","!T´",null]
["wykonywaniu  zajęć,  ale do właściwej  służby  nie","!T­",null]
["mogą być dopuszczeni. Tak masz postąpić z lewitami","!T˝",null]
["w sprawie ich służby».","!T˛",null]
[null,"!Tˇ","\\"]
["PASCHA I WYMARSZ","!T˘","\\"]
[null,"!T§","/"]
["Czas Paschy*","!T÷","/"]
["┌───┐ 01 W  pierwszym  miesiącu drugiego  roku  po","!T¸",null]
["│ 9 │ wyjściu  z Egiptu mówił  Pan do Mojżesza  na","!T°",null]
["└───┘ pustyni Synaj: 02 «W oznaczonym czasie winni","!T¨",null]
["Izraelici   obchodzić  Paschę.   03 Będziecie   ją","!T˙",null]
["obchodzić  dnia  czternastego  tego  miesiąca,   o","!Tű",null]
["zmierzchu.  Macie ją obchodzić według  odnoszących","!TŘ",null]
["się  do  niej  praw i zwyczajów». 04 Nakazał  więc","!Tř",null]
["Mojżesz Izraelitom obchodzić Paschę. 05 Obchodzili","!T■",null]
["ją  na  pustyni Synaj dnia czternastego pierwszego","!T ",null]
["miesiąca,   o   zmierzchu.   Izraelici    wykonali","!U!",null]
["dokładnie wszystko, co Pan nakazał Mojżeszowi.","!U\"",null]
[null,"!U#","/"]
["Wypadki szczególne","!U$","/"]
["06 * Znaleźli  się  jednak  mężowie,  którzy   z","!U%",null]
["powodu   [dotknięcia]  zwłok  ludzkich  zaciągnęli","!U&",null]
["nieczystość  i  nie  mogli w  tym  dniu  obchodzić","!U'",null]
["Paschy.  Mężowie  ci  stanęli  w  owym  dni  przed","!U(",null]
["Mojżeszem   i   Aaronem  07 i  rzekli   do   nich:","!U)",null]
["«Zaciągnęliśmy  nieczystość z powodu  [dotknięcia]","!U*",null]
["zwłok ludzkich. Czemuż więc mamy być wykluczeni ze","!U+",null]
["złożenia  daru  ofiarnego dla  Pana  w  oznaczonym","!U,",null]
["czasie  razem  ze  wszystkimi  Izraelitami?»  08 A","!U-",null]
["Mojżesz  im  odpowiedział:  «Zaczekajcie,   a   ja","!U.",null]
["posłucham,   co  Pan  względem  was  rozporządzi».","!U/",null]
["09 Pan w ten sposób przemówił do Mojżesza: 10 «Tak","!U0",null]
["mów  do Izraelitów: Jeśli kto z was albo z waszych","!U1",null]
["potomków zaciągnie nieczystość przy zwłokach  albo","!U2",null]
["będzie  w tym czasie odbywał daleką podróż, winien","!U3",null]
["[mimo   to]  obchodzić  Paschę  dla  Pana.  11 [Ci","!U4",null]
["wszyscy]  winni ją obchodzić czternastego  dnia  o","!U5",null]
["zmierzchu,   w  drugim  miesiącu;  powinni   wtedy","!U6",null]
["spożywać  chleb  przaśny i gorzkie  zioła.  12 Nie","!U7",null]
["mogą  nic zostawić aż do rana ani też żadnej kości","!U8",null]
["łamać;  winni  obchodzić Paschę według  ustalonego","!U9",null]
["obrzędu.  13 Kto  zaś jest czysty  i  nie  jest  w","!U:",null]
["podróży,  a  mimo to zaniedba świętowania  Paschy,","!U;",null]
["taki ma być wyłączony spośród swego ludu, gdyż nie","!U<",null]
["przyniósł Panu w oznaczonym czasie daru ofiarnego.","!U=",null]
["Taki  człowiek poniesie odpowiedzialność  za  swój","!U>",null]
["grzech.  14 Jeśli jakiś obcy zatrzymał się  pośród","!U?",null]
["was  i  ma  obchodzić Paschę dla Pana,  winien  ją","!U@",null]
["obchodzić według praw i zwyczajów odnoszących  się","!UA",null]
["do  Paschy.  Jedne i te same prawa dotyczą  obcych","!UB",null]
["jak też i tubylców».","!UC",null]
[null,"!UD","/"]
["Obłok jako znak obecności Pana","!UE","/"]
["15 W  dniu, kiedy ustawiono przybytek, okrył  go","!UF",null]
["wraz z Namiotem Świadectwa obłok, i od wieczora aż","!UG",null]
["do  rana  pozostawał  nad przybytkiem  na  kształt","!UH",null]
["ognia*.  16 I tak działo się zawsze: obłok okrywał","!UI",null]
["go  <w  dzień>,  a  w  nocy - jakby  blask  ognia.","!UJ",null]
["17 Kiedy   obłok  podnosił  się  nad  przybytkiem,","!UK",null]
["Izraelici  zwijali  obóz, a w miejscu,  gdzie  się","!UL",null]
["zatrzymał,  rozbijali go znowu. 18 Na rozkaz  Pana","!UM",null]
["Izraelici  zwijali  obóz i znowu  na  rozkaz  Pana","!UN",null]
["rozbijali go z powrotem; jak długo obłok spoczywał","!UO",null]
["na  przybytku,  pozostawali w tym  samym  miejscu.","!UP",null]
["19 Nawet   wtedy,  gdy  obłok  przez  długi   czas","!UQ",null]
["rozciągał    się   nad   przybytkiem,   Izraelici,","!UR",null]
["posłuszni  rozkazowi  Pana,  nie  zwijali   obozu.","!US",null]
["20 Lecz zdarzało się również tak, że obłok  krótki","!UT",null]
["czas  pozostawał  nad przybytkiem;  wtedy  również","!UU",null]
["rozbijali obóz na rozkaz Pana i na tenże rozkaz go","!UV",null]
["zwijali.   21 Zdarzało  się  i   tak,   że   obłok","!UW",null]
["pozostawał tylko od wieczora do rana, a nad  ranem","!UX",null]
["się  podnosił;  wtedy oni zwijali  obóz.  Niekiedy","!UY",null]
["pozostawał  przez  dzień i noc;  skoro  tylko  się","!UZ",null]
["podniósł,   natychmiast  zwijali  obóz.   22 Jeśli","!U[",null]
["pozostawał dwa dni, miesiąc czy dłużej - gdy obłok","!U\\",null]
["rozciągał  się  nad  przybytkiem  i  okrywał   go,","!U]",null]
["pozostawali  Izraelici  w miejscu  i  nie  zwijali","!U^",null]
["obozu;  skoro  tylko się podniósł,  zwijali  obóz.","!U_",null]
["23 Na rozkaz Pana rozbijali obóz i na rozkaz  Pana","!U`",null]
["go  zwijali.  Przestrzegali nakazów  Pana,  danych","!Ua",null]
["przez Mojżesza.","!Ub",null]
[null,"!Uc","/"]
["Przepisy o trąbach","!Ud","/"]
["┌────┐ 01 Tak   mówił  Pan   dalej  do   Mojżesza:","!Ue",null]
["│ 10 │ 02 «Sporządź sobie dwie trąby srebrne. Masz","!Uf",null]
["└────┘ je  wykuć. Będą one służyły  do  zwoływania","!Ug",null]
["całej  społeczności i dawania  znaku  do  zwijania","!Uh",null]
["obozu.  03 Gdy się na nich zatrąbi, ma się  zebrać","!Ui",null]
["przy  tobie cała społeczność u wejścia do  Namiotu","!Uj",null]
["Spotkania.  04 Lecz gdy tylko w  jedną  zatrąbisz,","!Uk",null]
["zbiorą się wokół ciebie jedynie książęta, wodzowie","!Ul",null]
["oddziałów  Izraela. 05 Gdy zatrąbicie  przeciągle,","!Um",null]
["zwiną  obóz  ci, którzy go rozbili  od  wschodniej","!Un",null]
["strony.  06 Gdy  drugi raz przeciągle  zatrąbicie,","!Uo",null]
["zwiną  obóz  ci, którzy są od południowej  strony.","!Up",null]
["Znakiem do zwinięcia obozu będzie przeciągły  głos","!Uq",null]
["trąby.  07 Lecz  dla  zwołania  zgromadzenia   nie","!Ur",null]
["będziecie   trąbić  przeciągle.   08 Trąbić   mają","!Us",null]
["kapłani, synowie Aarona; będzie to dla was  i  dla","!Ut",null]
["waszych  potomków  prawem  wiekuistym.  09 Gdy   w","!Uu",null]
["waszym  kraju będziecie wyruszać na wojnę  przeciw","!Uv",null]
["nieprzyjacielowi,  który was  napadnie,  będziecie","!Uw",null]
["przeciągle dąć w trąby. Wspomni wtedy na was  Pan,","!Ux",null]
["wasz  Bóg, i będziecie uwolnieni od nieprzyjaciół.","!Uy",null]
["10 Również  w wasze dni radosne, w dni święte,  na","!Uz",null]
["nowiu  księżyca, przy waszych ofiarach całopalnych","!U{",null]
["i  biesiadnych  będziecie dąć w  trąby;  one  będą","!U|",null]
["przypomnieniem o was przed Panem.  Jam  jest  Pan,","!U}",null]
["Bóg wasz».","!U~",null]
[null,"!U\u007f","/"]
["Porządek marszu","!UÇ","/"]
["11 Drugiego  roku,  dwudziestego  dnia  drugiego","!Uü",null]
["miesiąca,   podniósł  się  obłok  znad   Przybytku","!Ué",null]
["Świadectwa. 12 Izraelici rozpoczęli swoją podróż z","!Uâ",null]
["pustyni  Synaj,  przestrzegając  postojów.   Obłok","!Uä",null]
["zatrzymał  się  dopiero na pustyni  Paran.  13 Tak","!Uů",null]
["wyruszyli  po  raz pierwszy według  rozkazu  Pana,","!Uć",null]
["danego   przez   Mojżesza:   14 Pierwsza   ruszyła","!Uç",null]
["chorągiew obozu synów Judy według swoich zastępów,","!Uł",null]
["a   zastępom   jego   przewodził   Nachszon,   syn","!Uë",null]
["Amminadaba.  15 Zastępy pokolenia synów  Issachara","!UŐ",null]
["prowadził    Netaneel,   syn   Suara.   16 Zastępy","!Uő",null]
["pokolenia  synów  Zabulona  prowadził  Eliab,  syn","!Uî",null]
["Chelona.  17 Skoro  zwinięto  przybytek,   ruszyli","!UŹ",null]
["niosąc  przybytek Gerszonici i Meraryci.  18 Potem","!UÄ",null]
["ruszyła chorągiew obozu synów Rubena według swoich","!UĆ",null]
["zastępów,  a zastępom jego przewodził Elisur,  syn","!UÉ",null]
["Szedeura.   19 Zastępy  pokolenia  synów   Symeona","!UĹ",null]
["prowadził  Szelumiel, syn Suriszaddaja. 20 Zastępy","!Uĺ",null]
["pokolenia   synów  Gada  prowadził  Eliasaf,   syn","!Uô",null]
["Deuela.  21 Wtedy ruszyli Kehatyci,  którzy  mieli","!Uö",null]
["nieść  sprzęty  najświętsze. Zanim  oni  przyszli,","!UĽ",null]
["inni postawili już przybytek. 22 Następnie ruszyła","!Uľ",null]
["chorągiew   obozu  synów  Efraima  według   swoich","!UŚ",null]
["zastępów, a zastępom jego przewodził Eliszama, syn","!Uś",null]
["Ammihuda.  23 Zastępy  pokolenia  synów  Manassesa","!UÖ",null]
["prowadził   Gamliel,  syn  Pedahsura.   24 Zastępy","!UÜ",null]
["pokolenia  synów Beniamina prowadził  Abidan,  syn","!UŤ",null]
["Gideoniego. 25 Potem ruszyła chorągiew synów  Dana","!Uť",null]
["według swoich zastępów, tworząc tylną straż całego","!UŁ",null]
["obozu.  Zastępom  ich  przewodził  Achiezer,   syn","!U×",null]
["Ammiszaddaja.  26 Zastępy  pokolenia  synów  Asera","!Uč",null]
["prowadził Pagiel, syn Okrana. 27 Wreszcie  zastępy","!Uá",null]
["pokolenia  synów Neftalego prowadził  Achira,  syn","!Uí",null]
["Enana.  28 Taki  był  porządek  marszu  Izraelitów","!Uó",null]
["podzielonych na oddziały. W ten sposób ruszali.","!Uú",null]
[null,"!UĄ","/"]
["Mojżesz i Chobab","!Uą","/"]
["29 Rzekł   Mojżesz  do  Chobaba,  syna   Reuela,","!UŽ",null]
["Madianity, swojego teścia*: «Idziemy do  kraju,  o","!Už",null]
["którym Pan powiedział: Daję go wam. Pójdź z  nami,","!UĘ",null]
["a   będziemy   ci  świadczyć  dobro,  bowiem   Pan","!Uę",null]
["przyrzekł dobra Izraelowi».","!U¬",null]
["30 Ten  mu odpowiedział: «Nie mogę iść  z  tobą,","!Uź",null]
["lecz  wrócę  raczej  do  mego  kraju  i  do  mojej","!UČ",null]
["rodziny». 31 «Nie opuszczaj nas - rzekł Mojżesz  -","!Uş",null]
["ty  bowiem znasz miejsca na pustyni, gdzie  możemy","!U«",null]
["rozbić  obóz,  ty  będziesz naszym przewodnikiem*.","!U»",null]
["32 Gdy  zaś  wyruszysz z nami,  dopuścimy  cię  do","!U░",null]
["udziału  we wszystkich dobrach, jakich nam udzieli","!U▒",null]
["Pan».  33 Tak więc ruszyli od góry Pana i ciągnęli","!U▓",null]
["przez  trzy  dni. Arka Przymierza  Pańskiego  szła","!U│",null]
["przed nimi podczas trzech dni podróży, gdy szukali","!U┤",null]
["miejsca  postoju. 34 Podczas dnia obłok  Pana  był","!UÁ",null]
["nad  nimi,  gdy  wychodzili z obozu.  35 Gdy  arka","!UÂ",null]
["wyruszała, mówił Mojżesz: «Podnieś się, o Panie, i","!UĚ",null]
["niech  się  rozproszą nieprzyjaciele Twoi;  a  ci,","!UŞ",null]
["którzy  Cię  nienawidzą,  niechaj  uciekną   przed","!U╣",null]
["Tobą»*.  36 A  gdy się zatrzymywała, mówił:  «Wróć","!U║",null]
["się, o Panie, do mnóstwa izraelskich zastępów».","!U╗",null]
[null,"!U╝","\\"]
["ETAPY MARSZU NA PUSTYNI","!UŻ","\\"]
[null,"!Uż","/"]
["Tabeera","!U┐","/"]
["┌────┐ 01 Lecz  lud  zaczął szemrać  przeciw  Panu","!U└",null]
["│ 11 │ narzekając, że jest mu źle. Gdy to usłyszał","!U┴",null]
["└────┘ Pan, zapłonął gniewem. Zapalił się  przeciw","!U┬",null]
["nim  ogień Pana* i zniszczył ostatnią część obozu.","!U├",null]
["02 Lud wołał do Mojżesza, a on wstawił się do Pana","!U─",null]
["i  wygasł ogień. 03 Dlatego też dano temu  miejscu","!U┼",null]
["nazwę   Tabeera*,  gdyż  ogień  Pana  wśród   nich","!UĂ",null]
["zapłonął.","!Uă",null]
[null,"!U╚","/"]
["Narzekanie ludu","!U╔","/"]
["04 Tłum pospolitego ludu*, który był wśród nich,","!U╩",null]
["ogarnęła żądza. Izraelici również zaczęli  płakać,","!U╦",null]
["mówiąc:   «Któż   nam  da  mięsa,  abyśmy   jedli?","!U╠",null]
["05 Wspominamy   ryby,  któreśmy  darmo   jedli   w","!U═",null]
["Egipcie,  ogórki, melony, pory, cebulę i  czosnek.","!U╬",null]
["06 Tymczasem   tu   giniemy*,   pozbawieni    tego","!U¤",null]
["wszystkiego. Oczy nasze nie widzą nic poza manną».","!Uđ",null]
["07 Manna  zaś  była podobna do nasion  kolendra  i","!UĐ",null]
["miała  wygląd  bdelium*.  08 Ludzie  wychodzili  i","!UĎ",null]
["zbierali ją, potem mełli w ręcznych młynkach  albo","!UË",null]
["tłukli w moździerzach. Gotowali ją w garnkach  lub","!Uď",null]
["robili  z  niej  podpłomyki; smak miała  taki  jak","!UŇ",null]
["ciasto na oleju. 09 Gdy nocą opadała rosa na obóz,","!UÍ",null]
["opadała równocześnie i manna. 10 Mojżesz usłyszał,","!UÎ",null]
["że  lud  narzeka rodzinami - każda  u  wejścia  do","!Uě",null]
["swego  namiotu. Wtedy rozpalił się potężnie  gniew","!U┘",null]
["Pana,  a  także  wydało  się  to  złe  Mojżeszowi.","!U┌",null]
["11 Rzekł więc Mojżesz do Pana: «Czemu tak źle  się","!U█",null]
["obchodzisz ze sługą swoim, czemu nie darzysz  mnie","!U▄",null]
["życzliwością i złożyłeś na mnie cały  ciężar  tego","!UŢ",null]
["ludu?  12 Czy to ja począłem ten lud w łonie  albo","!UŮ",null]
["ja  go  zrodziłem, żeś mi powiedział: \"Noś  go  na","!U▀",null]
["łonie  swoim, jak nosi piastunka dziecię, i zanieś","!UÓ",null]
["go   do   ziemi,  którą  poprzysiągłem   dać   ich","!Uß",null]
["przodkom?\"  13 Skądże wezmę mięsa,  aby  dać  temu","!UÔ",null]
["całemu  ludowi? A przecież przeciw  mnie  podnoszą","!UŃ",null]
["skargę i wołają: Daj nam mięsa do jedzenia! 14 Nie","!Uń",null]
["mogę  już  sam dłużej udźwignąć troski o ten  lud,","!Uň",null]
["już   mi   nazbyt  ciąży.  15 Skoro  tak  ze   mną","!UŠ",null]
["postępujesz,  to raczej mnie zabij, jeśli  darzysz","!Uš",null]
["mnie  życzliwością,  abym  nie  patrzył  na  swoje","!UŔ",null]
["nieszczęście».","!UÚ",null]
[null,"!Uŕ","/"]
["Odpowiedź Pana","!UŰ","/"]
["16 Wtedy  rzekł  Pan  do  Mojżesza:  «Zwołaj  mi","!Uý",null]
["siedemdziesięciu mężów spośród starszych  Izraela,","!UÝ",null]
["o   których   wiesz,  że  są  starszymi   ludu   i","!Uţ",null]
["nadzorcami,   i   przyprowadź   ich   do   Namiotu","!U´",null]
["Spotkania; niech tam staną razem z tobą.  17 Wtedy","!U­",null]
["Ja  zstąpię  i będę z tobą mówił; wezmę  z  ducha,","!U˝",null]
["który jest w tobie, i dam im, i będą razem z  tobą","!U˛",null]
["dźwigać  ciężar ludu, a ty go sam już  więcej  nie","!Uˇ",null]
["będziesz  musiał dźwigać. 18 Ludowi  zaś  powiedz:","!U˘",null]
["Oczyśćcie  się na jutro, a będziecie  jeść  mięso.","!U§",null]
["Narzekaliście przed Panem i wołaliście: Kto nam da","!U÷",null]
["mięso,  abyśmy  jedli? O, jak nam  dobrze  było  w","!U¸",null]
["Egipcie!  Teraz  da  wam Pan  mięso  do  jedzenia.","!U°",null]
["19 Będziecie  je  spożywać nie tylko  przez  jeden","!U¨",null]
["dzień  albo  dwa,  albo  pięć  czy  dziesięć   lub","!U˙",null]
["dwadzieścia,  20 lecz przez cały miesiąc,  aż  wam","!Uű",null]
["przez  nozdrza  wyjdzie i przejmie  was  wstrętem;","!UŘ",null]
["odrzuciliście  bowiem Pana,  który  jest  pośrodku","!Uř",null]
["was,  i  narzekaliście przed Nim mówiąc:  Dlaczego","!U■",null]
["wyszliśmy  z  Egiptu?»  21 Odpowiedział   Mojżesz:","!U ",null]
["«Sześćset  tysięcy mężów pieszych liczy  ten  lud,","!V!",null]
["pośród którego jestem, a ty mówisz: Dam im mięso i","!V\"",null]
["jeść  będą przez cały miesiąc! 22 Gdyby się zabiło","!V#",null]
["dla   nich  wszystkie  owce  i  woły,  czyżby   to","!V$",null]
["wystarczyło? Albo gdyby się wszystkie ryby morskie","!V%",null]
["złowiło,  czyż  będzie  im dosyć?»  23 Pan  jednak","!V&",null]
["odpowiedział Mojżeszowi: «Czyż ręka Pana jest zbyt","!V'",null]
["krótka?  Zobaczysz, czy mowa moja się spełni,  czy","!V(",null]
["też nie».","!V)",null]
[null,"!V*","/"]
["Siedemdziesięciu starszych otrzymuje natchnienie","!V+","/"]
["prorockie","!V,","/"]
["24 I  wyszedł Mojżesz, by oznajmić ludowi  słowa","!V-",null]
["Pana.  Następnie zwołał siedemdziesięciu starszych","!V.",null]
["ludu i ustawił ich wokół namiotu. 25 A Pan zstąpił","!V/",null]
["w obłoku i mówił z nim. Wziął z ducha, który był w","!V0",null]
["nim,   i   przekazał   go  owym   siedemdziesięciu","!V1",null]
["starszym.  A  gdy spoczął na nich duch,  wpadli  w","!V2",null]
["uniesienie  prorockie.  Nie  powtórzyło   się   to","!V3",null]
["jednak.","!V4",null]
["26 Dwóch mężów pozostało w obozie. Jeden nazywał","!V5",null]
["się  Eldad,  a  drugi Medad. Na nich  też  zstąpił","!V6",null]
["duch, bo należeli do wezwanych, tylko nie przyszli","!V7",null]
["do  namiotu.  Wpadli  więc w obozie  w  uniesienie","!V8",null]
["prorockie.  27 Przybiegł  młodzieniec  i   doniósł","!V9",null]
["Mojżeszowi:  «Eldad  i Medad  wpadli  w  obozie  w","!V:",null]
["uniesienie  prorockie». 28 Jozue, syn Nuna,  który","!V;",null]
["od  młodości swojej był w służbie Mojżesza, zabrał","!V<",null]
["głos  i  rzekł: «Mojżeszu, panie mój, zabroń  im!»","!V=",null]
["29 Ale  Mojżesz odparł: «Czyż zazdrosny  jesteś  o","!V>",null]
["mnie? Oby tak cały lud Pana prorokował, oby mu dał","!V?",null]
["Pan  swego  ducha!» 30 Po czym  udał  się  Mojżesz","!V@",null]
["razem   ze   starszymi   z  powrotem   do   obozu.","!VA",null]
["31 Podniósł  się  wiatr  zesłany  przez   Pana   i","!VB",null]
["przyniósł od morza przepiórki, i zrzucił na obóz z","!VC",null]
["obu jego stron na dzień drogi, i pokryły ziemię na","!VD",null]
["dwa łokcie wysoko*. 32 Ludzie byli na nogach przez","!VE",null]
["cały dzień, przez noc i następny dzień, i zbierali","!VF",null]
["przepiórki.  Kto  mało zebrał, przyniósł  najmniej","!VG",null]
["dziesięć  chomerów*. I rozłożyli je  wokół  obozu.","!VH",null]
["33 Mięso  jeszcze było między ich zębami,  jeszcze","!VI",null]
["nie  przeżute,  gdy  już zapalił  się  gniew  Pana","!VJ",null]
["przeciw  ludowi  i uderzył go Pan  wielką  plagą*.","!VK",null]
["34 Dlatego     też     nazwano     to      miejsce","!VL",null]
["Kibrot-Hattaawa*, bo tam pochowano ludzi,  których","!VM",null]
["opanowało  pożądanie. 35 Z Kibrot-Hattaawa  ruszył","!VN",null]
["lud do Chaserot i tam rozbili obóz.","!VO",null]
[null,"!VP","/"]
["Chaserot. Narzekania Miriam i Aarona","!VQ","/"]
["┌────┐ 01 Miriam   i  Aaron  mówili  źle   przeciw","!VR",null]
["│ 12 │ Mojżeszowi  z powodu Kuszytki*, którą wziął","!VS",null]
["└────┘ za żonę. Rzeczywiście bowiem wziął za  żonę","!VT",null]
["Kuszytkę. 02 Mówili: «Czyż Pan mówił z samym tylko","!VU",null]
["Mojżeszem? Czy nie mówił również z nami?» A Pan to","!VV",null]
["usłyszał.  03 Mojżesz zaś był  człowiekiem  bardzo","!VW",null]
["skromnym,  najskromniejszym ze  wszystkich  ludzi,","!VX",null]
["jacy żyli na ziemi. 04 I zwrócił się nagle Pan  do","!VY",null]
["Mojżesza,  Aarona  i  Miriam: «Przyjdźcie  wszyscy","!VZ",null]
["troje  do  Namiotu  Spotkania». I  poszli  wszyscy","!V[",null]
["troje, 05 a Pan zstąpił w słupie obłoku, zatrzymał","!V\\",null]
["się  u  wejścia do namiotu i zawołał na  Aarona  i","!V]",null]
["Miriam. Gdy obydwoje podeszli, 06 rzekł:","!V^",null]
["«Słuchajcie słów moich:","!V_",null]
["Jeśli jest u was prorok,","!V`",null]
["objawię mu się przez widzenia,","!Va",null]
["w snach będę mówił do niego.","!Vb",null]
["07 Lecz nie tak jest ze sługą moim, Mojżeszem.","!Vc",null]
["Uznany jest za wiernego w całym moim domu.","!Vd",null]
["08 Twarzą w twarz mówię do niego -","!Ve",null]
["w sposób jawny, a nie przez wyrazy ukryte.","!Vf",null]
["On też postać* Pana ogląda.","!Vg",null]
["Czemu ośmielacie się przeciwko memu słudze,","!Vh",null]
["przeciwko Mojżeszowi, źle mówić?»","!Vi",null]
["09 I  zapalił się gniew Pana przeciw nim.  Odszedł","!Vj",null]
["[Pan], 10 a obłok oddalił się od namiotu, lecz oto","!Vk",null]
["Miriam  stała się nagle biała jak śnieg od  trądu.","!Vl",null]
["Gdy Aaron do niej się zwrócił, spostrzegł, że była","!Vm",null]
["trędowata.  11 Wtedy  rzekł  Aaron  do   Mojżesza:","!Vn",null]
["«Proszę,  panie  mój,  nie  karz  nas  za  grzech,","!Vo",null]
["któregośmy  się nierozważnie dopuścili i  jesteśmy","!Vp",null]
["winni.  12 Nie dopuść, by ona stała się jak martwy","!Vq",null]
["[płód],  który na pół zgniły wychodzi z łona  swej","!Vr",null]
["matki».  13 Wtedy Mojżesz błagał głośno  Pana:  «O","!Vs",null]
["Boże,  spraw, proszę, by znowu stała się  zdrowa».","!Vt",null]
["14 Pan rzekł do Mojżesza: «Gdyby jej ojciec plunął","!Vu",null]
["w  twarz, czyż nie musiałaby się przez siedem  dni","!Vv",null]
["wstydzić?   Tak  ma  być  ona  przez  siedem   dni","!Vw",null]
["wyłączona  z obozu, a potem może znowu  powrócić».","!Vx",null]
["15 Zgodnie  z  tym została Miriam  na  siedem  dni","!Vy",null]
["wyłączona  z  obozu. Lud jednak nie ruszył  dalej,","!Vz",null]
["zanim  Miriam  nie  została przyjęta  z  powrotem.","!V{",null]
["16 Następnie lud wyruszył z Chaserot i rozbił obóz","!V|",null]
["na pustyni Paran.","!V}",null]
[null,"!V~","/"]
["Wywiad w ziemi Kanaan","!V\u007f","/"]
["┌────┐ 01 Odezwał  się znowu Pan do Mojżesza  tymi","!VÇ",null]
["│ 13 │ słowami: 02 «Poślij ludzi, aby zbadali kraj","!Vü",null]
["└────┘ Kanaan,  który  chcę  dać  synom   Izraela.","!Vé",null]
["Wyślecie   po  jednym  z  każdego  pokolenia   ich","!Vâ",null]
["przodków,  tych  wszystkich,  którzy  są  w   nich","!Vä",null]
["książętami». 03 Wysłał ich więc Mojżesz zgodnie  z","!Vů",null]
["rozkazem  Pana z pustyni Paran, a byli ci  mężowie","!Vć",null]
["wodzami   Izraelitów.  04 A  oto  ich  imiona:   Z","!Vç",null]
["pokolenia   Rubena  Szammua,  syn  Zakkura;   05 z","!Vł",null]
["pokolenia  Symeona  Szafat,  syn  Choriego;   06 z","!Vë",null]
["pokolenia   Judy   Kaleb,  syn   Jefunnego;   07 z","!VŐ",null]
["pokolenia  Issachara  Jigeal,  syn  Józefa;   08 z","!Vő",null]
["pokolenia Efraima Ozeasz, syn Nuna; 09 z pokolenia","!Vî",null]
["Beniamina Palti, syn Rafu; 10 z pokolenia Zabulona","!VŹ",null]
["Gaddiel,  syn  Sodiego; 11 z pokolenia  Józefa:  z","!VÄ",null]
["pokolenia  Manassesa  Gaddi,  syn  Susiego;   12 z","!VĆ",null]
["pokolenia   Dana  Ammiel,  syn  Gemalliego;   13 z","!VÉ",null]
["pokolenia   Asera   Setur,  syn   Miszaela;   14 z","!VĹ",null]
["pokolenia  Neftalego Nachbi,  syn  Wafsiego;  15 z","!Vĺ",null]
["pokolenia  Gada Geuel, syn Makiego. 16 Oto  imiona","!Vô",null]
["mężów,  których  Mojżesz posłał celem  rozpoznania","!Vö",null]
["kraju.   Ozeaszowi,  synowi  Nuna,  dał  [później]","!VĽ",null]
["Mojżesz  imię Jozue*. 17 Mojżesz posłał ich  celem","!Vľ",null]
["zbadania  ziemi  Kanaan,  mówiąc:  «Idźcie   przez","!VŚ",null]
["Negeb, a następnie wstąpcie na góry. 18 Zobaczcie,","!Vś",null]
["jaki  jest  kraj,  a mianowicie  jaki  lud  w  nim","!VÖ",null]
["mieszka,  czy jest silny czy też słaby,  czy  jest","!VÜ",null]
["liczny, czy też jest go mało. 19 Jaki jest kraj, w","!VŤ",null]
["którym  on mieszka: dobry czy zły, i jakie miasta,","!Vť",null]
["w  których  on  mieszka: obronne  czy  bez  murów?","!VŁ",null]
["20 Dalej,  jaka  jest ziemia: urodzajna  czy  nie,","!V×",null]
["zalesiona   czy  bez  drzew?  Bądźcie  odważni   i","!Vč",null]
["przynieście  coś  z owoców tej ziemi».  A  był  to","!Vá",null]
["właśnie  czas  dojrzewania winogron.  21 Wyruszyli","!Ví",null]
["więc i badali kraj od pustyni Sin aż do Rechob,  u","!Vó",null]
["Wejścia  do  Chamat*. 22 Ciągnęli  przez  Negeb  i","!Vú",null]
["przybyli  do  Hebronu, gdzie  przebywali  Achiman,","!VĄ",null]
["Szeszaj   i   Talmaj  -  Anakici.  Hebron   został","!Vą",null]
["zbudowany siedem lat wcześniej niż Soan w Egipcie.","!VŽ",null]
["23 Przybyli aż do doliny Eszkol. Tam odcięli gałąź","!Vž",null]
["krzewu  winnego razem z winogronami i ponieśli  ją","!VĘ",null]
["we dwóch na drągu; do tego [zabrali] jeszcze nieco","!Vę",null]
["jabłek granatu i fig. 24 Miejsce to nazwano doliną","!V¬",null]
["Eszkol*,  ze  względu  na  winogrona,  które   tam","!Vź",null]
["Izraelici   odcięli.  25 Po  czterdziestu   dniach","!VČ",null]
["wrócili   z  rozpoznania  kraju.  26 Przyszli   na","!Vş",null]
["pustynię Paran do Kadesz i stanęli przed Mojżeszem","!V«",null]
["i    Aaronem   oraz   przed   całą   społecznością","!V»",null]
["Izraelitów,  złożyli przed nimi sprawozdanie  oraz","!V░",null]
["pokazali  owoce  kraju. 27 I tak im  opowiedzieli:","!V▒",null]
["«Udaliśmy  się do kraju, do którego nas  posłałeś.","!V▓",null]
["Jest  to  kraj rzeczywiście opływający w  mleko  i","!V│",null]
["miód,  a oto jego owoce. 28 Jednakże lud, który  w","!V┤",null]
["nim mieszka, jest silny, a miasta są obwarowane  i","!VÁ",null]
["bardzo wielkie*. Widzieliśmy tam również Anakitów.","!VÂ",null]
["29 Amalekici  zajmują  okolice  Negebu;  w  górach","!VĚ",null]
["mieszkają    Chetyci,    Jebusyci    i    Amoryci,","!VŞ",null]
["Kananejczycy wreszcie mieszkają nad morzem  i  nad","!V╣",null]
["brzegami   Jordanu».   30 Wtedy   próbował   Kaleb","!V║",null]
["uspokoić  lud,  [który zaczął się burzyć]  przeciw","!V╗",null]
["Mojżeszowi, i rzekł: «Trzeba ruszyć i zdobyć  kraj","!V╝",null]
["-  na  pewno  zdołamy go zająć». 31 Lecz  mężowie,","!VŻ",null]
["którzy  razem  z  nim  byli, rzekli:  «Nie  możemy","!Vż",null]
["wyruszyć  przeciw temu ludowi, bo jest  silniejszy","!V┐",null]
["od  nas». 32 I rozgłaszali złe wiadomości o kraju,","!V└",null]
["który   zbadali,  mówiąc  do  Izraelitów:   «Kraj,","!V┴",null]
["któryśmy  przeszli,  aby go zbadać,  jest  krajem,","!V┬",null]
["który  pożera  swoich  mieszkańców.  Wszyscy   zaś","!V├",null]
["ludzie,  których  tam  widzieliśmy,  są  wysokiego","!V─",null]
["wzrostu.  33 Widzieliśmy  tam  nawet  olbrzymów  -","!V┼",null]
["Anakici  pochodzą od olbrzymów - a w porównaniu  z","!VĂ",null]
["nimi  wydaliśmy się sobie jak szarańcza  i  takimi","!Vă",null]
["byliśmy w ich oczach».","!V╚",null]
[null,"!V╔","/"]
["Bunt Izraelitów","!V╩","/"]
["┌────┐ 01 Wtedy  całe zgromadzenie  zaczęło  wołać","!V╦",null]
["│ 14 │ podnosząc  głos.  I płakał  lud owej  nocy.","!V╠",null]
["└────┘ 02 Izraelici szemrali przeciwko  Mojżeszowi","!V═",null]
["i  Aaronowi.  Całe zgromadzenie  mówiło  do  nich:","!V╬",null]
["«Obyśmy byli pomarli w Egipcie albo tu na pustyni!","!V¤",null]
["03 Czemu  nas  Pan przywiódł do tego kraju,  jeśli","!Vđ",null]
["paść  mamy  od miecza, a nasze żony i dzieci  mają","!VĐ",null]
["się  stać łupem nieprzyjaciół? Czyż nie lepiej nam","!VĎ",null]
["będzie wrócić do Egiptu?» 04 Mówili więc jeden  do","!VË",null]
["drugiego:  «Wybierzmy sobie  wodza  i  wracajmy  z","!Vď",null]
["powrotem  do  Egiptu». 05 Mojżesz  i  Aaron  padli","!VŇ",null]
["przed  całym zgromadzeniem społeczności Izraelitów","!VÍ",null]
["twarzą  na ziemię. 06 A Jozue, syn Nuna, i  Kaleb,","!VÎ",null]
["syn Jefunnego, którzy należeli do badających kraj,","!Vě",null]
["rozdarli  szaty 07 i mówili do całej  społeczności","!V┘",null]
["Izraelitów:   «Kraj,   który   przeszliśmy   celem","!V┌",null]
["zbadania go, jest wspaniałym krajem. 08 Jeśli  nam","!V█",null]
["Pan  sprzyja, to nas wprowadzi do tego kraju i  da","!V▄",null]
["nam  ten  kraj, który prawdziwie opływa w mleko  i","!VŢ",null]
["miód.  09 Tylko nie buntujcie się przeciwko  Panu.","!VŮ",null]
["Nie  bójcie  się  też ludu tego  kraju,  gdyż  ich","!V▀",null]
["pochłoniemy.  Obrona od niego odstąpi,  a  z  nami","!VÓ",null]
["jest przecież Pan. Zatem nie bójcie się ich!»","!Vß",null]
[null,"!VÔ","/"]
["Gniew Pana i wstawiennictwo Mojżesza","!VŃ","/"]
["10 Całe zgromadzenie mówiło, by ich ukamienować,","!Vń",null]
["gdy   [wtem]   ukazała  się  chwała  Pana*   wobec","!Vň",null]
["wszystkich Izraelitów nad Namiotem Spotkania. 11 I","!VŠ",null]
["rzekł  Pan do Mojżesza: «Dokądże jeszcze  ten  lud","!Vš",null]
["będzie  Mi uwłaczał? Dokądże wierzyć Mi nie będzie","!VŔ",null]
["mimo   znaków,   jakie  pośród  nich   zdziałałem?","!VÚ",null]
["12 Zabiję ich zarazą i zupełnie wytracę, a  ciebie","!Vŕ",null]
["uczynię  ojcem innego narodu, który będzie większy","!VŰ",null]
["i  silniejszy niż oni». 13 Mojżesz rzekł jednak do","!Vý",null]
["Pana:   «Egipcjanie  słyszeli,  że  Ty  ten  naród","!VÝ",null]
["wyprowadziłeś swą mocą spośród nich, 14 i donieśli","!Vţ",null]
["o tym mieszkańcom tego kraju. Słyszeli oni, że Ty,","!V´",null]
["Panie,  przebywasz  pośród tego  narodu  i  bywasz","!V­",null]
["widziany  twarzą w twarz; że Twój obłok  stoi  nad","!V˝",null]
["nimi, że Ty wśród dnia idziesz przed nimi w słupie","!V˛",null]
["obłoku, a w nocy - w słupie ognistym. 15 Gdy  więc","!Vˇ",null]
["ten  naród  wybijesz do ostatniego  męża,  narody,","!V˘",null]
["które o tym posłyszą, powiedzą o Tobie: 16 Pan nie","!V§",null]
["mógł  sprawić, by ten naród wszedł do kraju, który","!V÷",null]
["mu poprzysiągł, i dlatego ich wytracił na pustyni.","!V¸",null]
["17 Niech  się  okaże, Panie, cała Twoja  moc,  jak","!V°",null]
["przyobiecałeś mówiąc: 18 Pan cierpliwy,  bogaty  w","!V¨",null]
["życzliwość, przebacza niegodziwość i grzech,  lecz","!V˙",null]
["nie   pozostawia  go  bez  ukarania,  tylko  karze","!Vű",null]
["grzechy  ojców  na  synach do trzeciego,  a  nawet","!VŘ",null]
["czwartego  pokolenia*. 19 Odpuść  więc  winy  tego","!Vř",null]
["ludu według wielkości Twego miłosierdzia, tak  jak","!V■",null]
["znosiłeś ten lud od Egiptu aż dotąd».","!V ",null]
[null,"!W!","/"]
["Przebaczenie i kara","!W\"","/"]
["20 I  odpowiedział  Pan: «Odpuszczam  zgodnie  z","!W#",null]
["twoim  słowem. 21 Lecz - na moje życie  -  napełni","!W$",null]
["się  chwałą  Pana cała ziemia. 22 Wszyscy,  którzy","!W%",null]
["widzieli moją chwałę i moje znaki, które działałem","!W&",null]
["w Egipcie i na pustyni, a wystawiali Mnie na próbę","!W'",null]
["już  dziesięciokrotnie i nie słuchali mego  głosu,","!W(",null]
["23 ci  nie  zobaczą  kraju,  który  obiecałem  pod","!W)",null]
["przysięgą  ich  ojcom. Żaden z  tych,  którzy  Mną","!W*",null]
["wzgardzili,  nie zobaczy go. 24 Tylko słudze  memu","!W+",null]
["Kalebowi,  który ożywiony innym duchem  okazał  Mi","!W,",null]
["pełne posłuszeństwo, dozwolę wejść do kraju, który","!W-",null]
["już  przewędrował,  i  potomstwu  jego  dam  go  w","!W.",null]
["posiadanie. 25 Amalekici i Kananejczycy  mieszkają","!W/",null]
["w  dolinie.  Jutro  zawrócicie i  pociągniecie  na","!W0",null]
["pustynię  w  kierunku  Morza  Czerwonego».  26 Pan","!W1",null]
["przemówił  znów  do  Mojżesza i  Aarona  i  rzekł:","!W2",null]
["27 «Jak    długo   mam   znosić   to    przewrotne","!W3",null]
["zgromadzenie  szemrzące  przeciw  Mnie?  Słyszałem","!W4",null]
["szemranie Izraelitów przeciw Mnie. 28 Powiedz  im:","!W5",null]
["Na  moje życie - wyrocznia Pana - postąpię z  wami","!W6",null]
["według  słów, któreście wypowiedzieli przede  Mną.","!W7",null]
["29 Trupy  wasze zalegną tę pustynię.  Wy  wszyscy,","!W8",null]
["którzy  zostaliście spisani w wieku od  dwudziestu","!W9",null]
["lat wzwyż, wy, którzyście przeciwko Mnie szemrali,","!W:",null]
["30 nie  wejdziecie z pewnością do kraju, w  którym","!W;",null]
["uroczyście   poprzysiągłem  wam  zamieszkanie,   z","!W<",null]
["pewnością  nie  wejdziecie - z  wyjątkiem  Kaleba,","!W=",null]
["syna  Jefunnego,  i Jozuego, syna  Nuna.  31 Wasze","!W>",null]
["małe  dzieci, o których mówiliście, że będą wydane","!W?",null]
["na  łup,  one wejdą i poznają kraj, którym  wyście","!W@",null]
["wzgardzili.  32 Jeśli zaś chodzi o was,  to  trupy","!WA",null]
["wasze legną na pustyni, 33 a synowie wasi będą się","!WB",null]
["błąkali*   na  pustyni  przez  czterdzieści   lat,","!WC",null]
["dźwigając  ciężar waszej niewierności, póki  trupy","!WD",null]
["wasze  nie  zniszczeją na pustyni.  34 Poznaliście","!WE",null]
["kraj  w  przeciągu czterdziestu dni;  każdy  dzień","!WF",null]
["teraz  zamieni się w rok i przez czterdzieści  lat","!WG",null]
["pokutować  będziecie za winy  i  poznacie,  co  to","!WH",null]
["znaczy,   gdy   Ja   się   oddalę.   35 Ja,   Pan,","!WI",null]
["powiedziałem! Zaprawdę, w ten sposób postąpię z tą","!WJ",null]
["złą zgrają, która się zebrała przeciw Mnie. Na tej","!WK",null]
["pustyni zniszczeją i tutaj pomrą».","!WL",null]
["36 Ludzie ci, których Mojżesz posłał na zbadanie","!WM",null]
["kraju  i którzy po powrocie pobudzili zgromadzenie","!WN",null]
["do szemrania, podając fałszywe wiadomości o kraju,","!WO",null]
["37 ci  ludzie,  którzy złośliwie  podali  fałszywe","!WP",null]
["dane  o kraju, pomarli nagłą śmiercią przed Panem.","!WQ",null]
["38 Z  owych  ludzi, którzy badali kraj,  pozostali","!WR",null]
["przy  życiu  tylko Jozue, syn Nuna, i  Kaleb,  syn","!WS",null]
["Jefunnego. 39 Mojżesz przekazał te słowa wszystkim","!WT",null]
["Izraelitom.    A   lud   bardzo   się    zasmucił.","!WU",null]
["40 Następnego  ranka  powstali  bardzo   wcześnie,","!WV",null]
["wstąpili  na szczyt góry i rzekli: «Teraz jesteśmy","!WW",null]
["gotowi  wyruszyć  do kraju, o  którym  mówił  Pan;","!WX",null]
["widzimy  bowiem,  żeśmy zawinili».  41 Mojżesz  im","!WY",null]
["oświadczył: «Czemu przekraczacie rozkaz  Pana?  To","!WZ",null]
["się  wam  nie uda! 42 Nie idźcie, albowiem  pośród","!W[",null]
["was  nie  ma  Pana;  rozgromią was  nieprzyjaciele","!W\\",null]
["wasi.  43 Amalekici bowiem i Kananejczycy wystąpią","!W]",null]
["przeciw  wam  i  polegniecie od  miecza.  Albowiem","!W^",null]
["odkąd odwróciliście się, aby nie iść za Panem, Pan","!W_",null]
["również  nie  jest z wami». 44 Oni  mimo  wszystko","!W`",null]
["trwali uparcie przy swoim zamiarze, aby ruszyć  ku","!Wa",null]
["szczytowi  góry.  Jednak Arka  Przymierza  Pana  i","!Wb",null]
["Mojżesz  nie opuścili swego miejsca pośród  obozu.","!Wc",null]
["45 Wtedy    zeszli   Amalekici   i    Kananejczycy","!Wd",null]
["mieszkający na tej górze, pobili ich i rozproszyli","!We",null]
["aż do miejscowości Chorma.","!Wf",null]
[null,"!Wg","\\"]
["PRZEPISY DOTYCZĄCE OFIAR.","!Wh","\\"]
["UPRAWNIENIA KAPŁANÓW I LEWITÓW","!Wi","\\"]
[null,"!Wj","/"]
["Ofiary z pokarmów i płynów","!Wk","/"]
["┌────┐ 01 Pan tak przemówił do Mojżesza: 02 «Zwróć","!Wl",null]
["│ 15 │ się   do  Izraelitów  i  powiedz  im:   Gdy","!Wm",null]
["└────┘ wejdziecie  do kraju,  który  wam  daję  na","!Wn",null]
["mieszkanie,  03 i złożycie Panu ofiarę  spalaną  z","!Wo",null]
["cielców  lub  owiec: całopalenie  lub  ofiarę  dla","!Wp",null]
["wypełnienia   ślubu,   bądź   też   jako    ofiarę","!Wq",null]
["dobrowolną, bądź podczas waszych uroczystości, aby","!Wr",null]
["zgotować  miłą woń dla Pana, 04 winien ten,  który","!Ws",null]
["przynosi  dar  ofiarny  dla Pana,  przynieść  jako","!Wt",null]
["ofiarę z pokarmów dziesiątą część efy najczystszej","!Wu",null]
["mąki,   zaprawionej  jedną  trzecią  hinu   oliwy.","!Wv",null]
["05 Jako  ofiarę z płynów winien dać  przy  ofierze","!Ww",null]
["całopalnej  lub ofierze pojednania  czwartą  część","!Wx",null]
["hinu  wina  na każdego baranka. 06 Przy ofierze  z","!Wy",null]
["barana złożysz dwie trzecie efy najczystszej  mąki","!Wz",null]
["zaprawionej  jedną  trzecią  hinu  oliwy,  07 oraz","!W{",null]
["ofiarę  płynną z wina - jedną trzecią  hinu,  jako","!W|",null]
["miłą  woń  dla  Pana.  08 Gdy  ofiarujesz  młodego","!W}",null]
["cielca   jako  ofiarę  całopalną  lub  ofiarę   na","!W~",null]
["wypełnienie ślubu, albo jako ofiarę biesiadną  dla","!W\u007f",null]
["Pana,  09 dodasz do cielca jako ofiarę z  pokarmów","!WÇ",null]
["trzy  dziesiąte efy najczystszej mąki  zaprawionej","!Wü",null]
["połową hinu oliwy, 10 a jako ofiarę z płynów  dasz","!Wé",null]
["połowę  hinu wina jako miłą woń ofiary  dla  Pana.","!Wâ",null]
["11 Tak należy czynić przy każdej ofierze z cielca,","!Wä",null]
["barana  oraz  jagnięcia czy koźlęcia. 12 Stosownie","!Wů",null]
["do  liczby żertw ofiarnych tak macie postąpić przy","!Wć",null]
["każdej   sztuce.   13 Według  tego   przepisu   ma","!Wç",null]
["postępować  każdy spośród waszego ludu,  gdy  chce","!Wł",null]
["złożyć  ofiarę  spalaną jako miłą  woń  dla  Pana.","!Wë",null]
["14 Gdyby  zaś  człowiek  obcy,  który  się  u  was","!WŐ",null]
["zatrzymał albo pośród was na stałe mieszka, chciał","!Wő",null]
["złożyć  ofiarę jako miłą woń dla Pana - ma uczynić","!Wî",null]
["tak  jak i wy. 15 Jednakowa ustawa odnosi  się  do","!WŹ",null]
["was i do obcych, którzy się pośród was zatrzymują;","!WÄ",null]
["jest  to  ustawa wieczysta dla waszych potomków  i","!WĆ",null]
["wobec  Pana obowiązująca zarówno was jak i obcych.","!WÉ",null]
["16 To samo prawo i ten sam przepis obowiązują  was","!WĹ",null]
["i obcych, którzy mieszkają pośród was».","!Wĺ",null]
[null,"!Wô","/"]
["Pierwociny chleba","!Wö","/"]
["17 Tak   do  Mojżesza  znów  mówił  dalej   Pan:","!WĽ",null]
["18 «Powiedz Izraelitom: Gdy przyjdziecie do kraju,","!Wľ",null]
["do  którego was prowadzę, 19 zanim zaczniecie jeść","!WŚ",null]
["chleb  kraju, przyniesiecie wpierw dar  szczególny","!Wś",null]
["dla  Pana.  20 Przyniesiecie  w  darze  pierwociny","!WÖ",null]
["ciasta,   okrągły   placek   przyniesiecie    jako","!WÜ",null]
["szczególny  dar  klepiska.  21 Będziecie   składać","!WŤ",null]
["pierwociny  ciasta jako szczególny  dar  dla  Pana","!Wť",null]
["przez [wszystkie] wasze pokolenia.","!WŁ",null]
[null,"!W×","/"]
["Wynagrodzenie za grzechy nieuwagi","!Wč","/"]
["22 Jeżeli    przez   nieuwagę   nie    wykonacie","!Wá",null]
["wszystkich tych nakazów, które Pan wypowiedział do","!Wí",null]
["Mojżesza,  23 tego  wszystkiego,  co  nakazał  Pan","!Wó",null]
["przez Mojżesza - od dnia, w którym Pan to nakazał,","!Wú",null]
["i poprzez następne wasze pokolenie 24 zapomni tego","!WĄ",null]
["uczynić  zgromadzenie  - winno  całe  zgromadzenie","!Wą",null]
["złożyć  cielca na ofiarę całopalną jako  miłą  woń","!WŽ",null]
["dla  Pana; a do tego odpowiadającą przepisom prawa","!Wž",null]
["ofiarę  z  pokarmów i płynów, wreszcie kozła  jako","!WĘ",null]
["ofiarę   przebłagalną.  25 Kapłan  dokona  obrzędu","!Wę",null]
["przebłagania    w   imieniu   całej   społeczności","!W¬",null]
["Izraelitów, i będzie im odpuszczone, gdyż było  to","!Wź",null]
["popełnione  przez nieuwagę, a oni  złożyli  ofiarę","!WČ",null]
["spalaną i ofiarę przebłagalną wobec Pana za  swoją","!Wş",null]
["nieuwagę.   26 Będzie  więc   całej   społeczności","!W«",null]
["Izraelitów odpuszczone, jak również obcym,  którzy","!W»",null]
["pośród was przebywają, był to bowiem grzech całego","!W░",null]
["ludu popełniony przez nieuwagę. 27 Jeśli to będzie","!W▒",null]
["pojedyncza    osoba,    która    zgrzeszy    przez","!W▓",null]
["zapomnienie,  przyprowadzi jednoroczną  kozę  jako","!W│",null]
["ofiarę    przebłagalną.   28 Nad   osobą,    która","!W┤",null]
["zgrzeszyła,  kapłan  dokona obrzędu  przebłagania,","!WÁ",null]
["aby   ją   uwolnić  od  winy  -  i   dostąpi   ona","!WÂ",null]
["odpuszczenia.   29 Prawo  to  obowiązuje   zarówno","!WĚ",null]
["Izraelitów,  jak  też i obcych, którzy  przebywają","!WŞ",null]
["pomiędzy  wami; jedno prawo będzie dla wszystkich,","!W╣",null]
["którzy  zgrzeszyli  nieświadomie.  30 Gdyby   ktoś","!W║",null]
["uczynił to świadomie, bez względu na to, czy  jest","!W╗",null]
["tubylcem czy obcym, obraża Pana i ma być wyłączony","!W╝",null]
["spośród  ludu. 31 Wzgardził bowiem słowem  Pana  i","!WŻ",null]
["złamał  Jego przykazania - taki musi być wyłączony","!Wż",null]
["bez    miłosierdzia,   i    spadnie    na    niego","!W┐",null]
["odpowiedzialność za jego grzech».","!W└",null]
[null,"!W┴","/"]
["Naruszenie szabatu","!W┬","/"]
["32 Gdy Izraelici przebywali na pustyni, spotkali","!W├",null]
["człowieka  zbierającego  drwa  w  dzień  szabatu*.","!W─",null]
["33 Wtedy  przyprowadzili go ci, którzy go spotkali","!W┼",null]
["przy  zbieraniu drew, do Mojżesza, Aarona i całego","!WĂ",null]
["zgromadzenia.  34 Zatrzymali  go  pod  strażą,  bo","!Wă",null]
["jeszcze nie zapadło postanowienie, co z nim należy","!W╚",null]
["uczynić.  35 Pan zaś rzekł do Mojżesza:  «Człowiek","!W╔",null]
["ten  musi  umrzeć - cała społeczność  ma  go  poza","!W╩",null]
["obozem ukamienować». 36 Wyprowadziło go więc  całe","!W╦",null]
["zgromadzenie  poza  obóz  i  ukamienowało   według","!W╠",null]
["rozkazu, jaki wydał Pan Mojżeszowi.","!W═",null]
[null,"!W╬","/"]
["Frędzle przy szatach","!W¤","/"]
["37 I  mówił  znowu Pan do Mojżesza:  38 «Powiedz","!Wđ",null]
["Izraelitom, niech sobie zrobią frędzle na  krajach","!WĐ",null]
["swoich  szat,  oni i ich potomstwo,  i  do  każdej","!WĎ",null]
["frędzli   użyją  sznurka  z  fioletowej  purpury*.","!WË",null]
["39 Dla   was  będą  te  frędzle,  a  gdy  na   nie","!Wď",null]
["spojrzycie,    przypomnicie    sobie     wszystkie","!WŇ",null]
["przykazania  Pana,  aby  je  wypełnić  -   a   nie","!WÍ",null]
["pójdziecie  za żądzami swego serca i  oczu,  przez","!WÎ",null]
["które plamiliście się niewiernością - 40 byście  w","!Wě",null]
["ten   sposób   o  wszystkich  moich  przykazaniach","!W┘",null]
["pamiętali,  pełnili je i tak byli  świętymi  wobec","!W┌",null]
["swojego Boga. 41 Jam jest Pan, Bóg wasz, który was","!W█",null]
["wyprowadził  z  ziemi egipskiej,  aby  być  waszym","!W▄",null]
["Bogiem. Jam jest Pan, wasz Bóg».","!WŢ",null]
[null,"!WŮ","/"]
["Bunt przeciw Mojżeszowi","!W▀","/"]
["┌────┐ 01 Korach,  syn Jishara, syna Kehata,  syna","!WÓ",null]
["│ 16 │ Lewiego,  oraz  Datan  i  Abiram,   synowie","!Wß",null]
["└────┘ Eliaba,  i  On,  syn Peleta,  syna  Rubena,","!WÔ",null]
["02 powstali  przeciw Mojżeszowi,  a  wraz  z  nimi","!WŃ",null]
["dwustu  pięćdziesięciu mężów  spośród  Izraelitów,","!Wń",null]
["książąt społeczności, przedstawicieli ludu*, ludzi","!Wň",null]
["szanowanych.   03 Połączyli  się   razem   przeciw","!WŠ",null]
["Mojżeszowi  i  Aaronowi i rzekli  do  nich:  «Dość","!Wš",null]
["tego, gdyż cała społeczność, wszyscy są świętymi i","!WŔ",null]
["pośród nich jest Pan; dlaczego więc wynosicie  się","!WÚ",null]
["ponad   zgromadzenie  Pana?»  04 Gdy  to   Mojżesz","!Wŕ",null]
["usłyszał,  upadł  na  twarz.  05 Potem  rzekł   do","!WŰ",null]
["Koracha  i całej jego zgrai: «Rano da poznać  Pan,","!Wý",null]
["kto  do  Niego  należy, kto  jest  święty  i  może","!WÝ",null]
["zbliżyć  się do Niego. Jedynie temu, kogo  wybrał,","!Wţ",null]
["dozwoli  zbliżyć się do siebie. 06 Tak  uczynicie:","!W´",null]
["niech  Korach  i jego stronnicy wezmą  kadzielnice","!W­",null]
["swoje, 07 niech włożą do nich ogień i jutro położą","!W˝",null]
["w nie kadzidło przed Panem. Kogo wybierze Pan, ten","!W˛",null]
["jest  święty.  Dosyć wam, synowie  Lewiego».  08 I","!Wˇ",null]
["rzekł  Mojżesz  do  Koracha: «Słuchajcie,  synowie","!W˘",null]
["Lewiego:  09 Czyż nie dosyć wam,  że  Bóg  Izraela","!W§",null]
["wyróżnił was spośród społeczności Izraela,  byście","!W÷",null]
["się  mogli  zbliżać  do  Niego  pełniąc  służbę  w","!W¸",null]
["przybytku Pana i stojąc przed społecznością, by za","!W°",null]
["nich  pełnić swój urząd? 10 Dozwolił ci  razem  ze","!W¨",null]
["wszystkimi twoimi braćmi, lewitami, zbliżać się do","!W˙",null]
["siebie,   a  wy  jeszcze  się  domagacie  godności","!Wű",null]
["kapłańskiej! 11 Złączyliście się przeciw Panu,  ty","!WŘ",null]
["i   cała  twoja  zgraja;  kimże  jest  Aaron,   że","!Wř",null]
["szemrzecie   przeciw  niemu?»   12 Rozkazał   więc","!W■",null]
["Mojżesz  przywołać Datana i Abirama, synów Eliaba,","!W ",null]
["ale  oni  rzekli:  «Nie przyjdziemy!  13 Czyż  nie","!X!",null]
["dosyć   tego,   żeś   nas  wyprowadził   z   kraju","!X\"",null]
["opływającego  w  mleko i miód, by nas  wygubić  na","!X#",null]
["pustyni, ale jeszcze chciałbyś sobie przywłaszczyć","!X$",null]
["władzę  nad  nami? 14 Przecież to  nie  jest  kraj","!X%",null]
["opływający w mleko i miód, gdzie nas wprowadziłeś,","!X&",null]
["ani  nie  dałeś nam jako dziedzictwa pól i winnic.","!X'",null]
["Sądzisz,  że możesz tym ludziom odebrać oczy?  Nie","!X(",null]
["przyjdziemy!» 15 Mojżesz rozgniewał się  bardzo  i","!X)",null]
["rzekł do Pana: «Nie przyjmuj ich ofiary! Żadnemu z","!X*",null]
["nich  nie  wziąłem nawet osła i nikogo z nich  nie","!X+",null]
["skrzywdziłem».","!X,",null]
[null,"!X-","/"]
["Ukaranie buntowników","!X.","/"]
["16 Potem  Mojżesz powiedział do Koracha:  «Jutro","!X/",null]
["stań ty ze swoimi stronnikami przed Panem: ty wraz","!X0",null]
["z  nimi, a również i Aaron. 17 Każdy niech  weźmie","!X1",null]
["swoją  kadzielnicę  i włoży do  niej  kadzidło,  i","!X2",null]
["każdy  przyniesie swoją kadzielnicę przed  Pana  -","!X3",null]
["razem dwieście pięćdziesiąt kadzielnic. Także ty i","!X4",null]
["Aaron  przynieście  swoje  kadzielnice».  18 Każdy","!X5",null]
["więc  wziął  swoją  kadzielnicę,  włożył  do  niej","!X6",null]
["ognia, nasypał kadzidła i stanęli przy wejściu  do","!X7",null]
["Namiotu  Spotkania - stanął też Mojżesz  i  Aaron.","!X8",null]
["19 Gdy   Korach  zebrał  przeciw   nim   tę   całą","!X9",null]
["społeczność  przy  wejściu do  Namiotu  Spotkania,","!X:",null]
["ukazała się całej społeczności chwała Pana*.  20 A","!X;",null]
["Pan   tak   przemówił   do  Mojżesza   i   Aarona:","!X<",null]
["21 «Odłączcie  się od tej zgrai,  gdyż  ich  nagle","!X=",null]
["wytracę».  22 Wtedy oni padli na twarz i  błagali:","!X>",null]
["«O  Boże, Boże, od którego zależy życie wszystkich","!X?",null]
["istot*:  czy  chcesz  gniewem  swym  ogarnąć  całą","!X@",null]
["społeczność, gdy tylko jeden zgrzeszył?» 23 Na  to","!XA",null]
["rzekł  Pan do Mojżesza: 24 «Daj społeczności  taki","!XB",null]
["rozkaz:   Usuńcie   się   z  obrębu   zamieszkania","!XC",null]
["<Koracha,  Datana i Abirama!>»* 25 Wtedy  podniósł","!XD",null]
["się  Mojżesz  i udał się do Datana  i  Abirama,  a","!XE",null]
["starsi  Izraela poszli za nim. 26 Wówczas rozkazał","!XF",null]
["społeczności:  «Oddalcie  się  od  namiotów   tych","!XG",null]
["bezbożnych  mężów! Nie dotykajcie niczego,  co  do","!XH",null]
["nich   należy,  byście  nie  zginęli   przez   ich","!XI",null]
["grzechy!»   27 Usunęli   się   więc   z    miejsca","!XJ",null]
["zamieszkania Koracha, Datana i Abirama. Datan  zaś","!XK",null]
["i Abiram wyszli i stanęli przed wejściem do swoich","!XL",null]
["namiotów  razem z żonami, synami i małymi dziećmi.","!XM",null]
["28 Teraz rzekł Mojżesz: «Po tym poznacie,  że  Pan","!XN",null]
["mnie posłał, abym te wszystkie czyny wykonał, i że","!XO",null]
["to  nie  ode mnie wyszło: 29 jeśli ci ludzie  umrą","!XP",null]
["śmiercią naturalną i jeśli spotka ich los taki jak","!XQ",null]
["innych  ludzi,  wtedy Pan mnie nie posłał.  30 Gdy","!XR",null]
["jednak  Pan uczyni rzecz niesłychaną, gdy  otworzy","!XS",null]
["ziemia  swoją  paszczę i pochłonie  ich  razem  ze","!XT",null]
["wszystkim, co do nich należy, tak że żywcem wpadną","!XU",null]
["do szeolu, wówczas poznacie, że ludzie ci bluźnili","!XV",null]
["przeciw  Panu».  31 Gdy kończył  mówić  te  słowa,","!XW",null]
["rozstąpiła   się   ziemia  pod   nimi.   32 Ziemia","!XX",null]
["otworzyła swoją paszczę i pochłonęła ich  razem  z","!XY",null]
["ich rodzinami, jak również ludzi, którzy połączyli","!XZ",null]
["się  z  Korachem,  wraz  z  całym  ich  majątkiem.","!X[",null]
["33 Wpadli razem ze wszystkim, co do nich należało,","!X\\",null]
["żywcem do szeolu, a ziemia zamknęła się nad  nimi.","!X]",null]
["Tak  zniknęli spośród społeczności. 34 Wszyscy zaś","!X^",null]
["Izraelici,  którzy stali wokoło,  uciekli  na  ich","!X_",null]
["krzyk, mówiąc: «By też i nas ziemia nie połknęła!»","!X`",null]
["35 Wtedy  wypadł ogień od Pana i pochłonął  dwustu","!Xa",null]
["pięćdziesięciu mężów, którzy ofiarowali kadzidło*.","!Xb",null]
["┌────┐ 01 Rzekł  Pan  do  Mojżesza  tymi  słowami:","!Xc",null]
["│ 17 │ 02 «Powiedz   Eleazarowi,  synowi   kapłana","!Xd",null]
["└────┘ Aarona,   niech   zbierze   kadzielnice   z","!Xe",null]
["pogorzeliska,  a  ogień niech  rozrzuci  w  pewnym","!Xf",null]
["oddaleniu.     Ponieważ     zostały     poświęcone","!Xg",null]
["03 kadzielnice   tych   mężów,    którzy    życiem","!Xh",null]
["przypłacili swoje występki, należy je  przekuć  na","!Xi",null]
["cienkie blachy - na pokrywę ołtarza. Skoro złożono","!Xj",null]
["je  w ofierze dla Pana, są poświęcone. Teraz niech","!Xk",null]
["będą    dla    Izraela   znakiem   [ostrzeżenia]».","!Xl",null]
["04 Pozbierał   więc   kapłan   Eleazar   miedziane","!Xm",null]
["kadzielnice,  które  przynieśli  ci,  co   zostali","!Xn",null]
["spaleni,  i  ukuto  z  nich  pokrywę  na   ołtarz.","!Xo",null]
["05 [Jest to] przypomnienie dla Izraelitów, by nikt","!Xp",null]
["niepowołany,  kto nie należy do potomstwa  Aarona,","!Xq",null]
["nie  ważył  się  zbliżać celem  spalenia  kadzidła","!Xr",null]
["przed  Panem, aby nie stało się z nim to, co stało","!Xs",null]
["się z Korachem i jego zgrają, a co mu oznajmił Pan","!Xt",null]
["przez  Mojżesza.  06 A  nazajutrz  szemrała   cała","!Xu",null]
["społeczność   Izraelitów  przeciw   Mojżeszowi   i","!Xv",null]
["Aaronowi  mówiąc:  «Wyście  wytracili  lud  Pana».","!Xw",null]
["07 Gdy   się  całe  zgromadzenie  zebrało  przeciw","!Xx",null]
["Mojżeszowi  i  Aaronowi,  oni  skierowali  się  ku","!Xy",null]
["Namiotowi  Spotkania. Wtedy obłok okrył Namiot,  i","!Xz",null]
["ujrzeli  chwałę  Pana*.  08 Mojżesz  zaś  i  Aaron","!X{",null]
["przyszli przed Namiot Spotkania. 09 Rzekł  Pan  do","!X|",null]
["Mojżesza: 10 «Oddalcie się od tej społeczności, bo","!X}",null]
["chcę ich wytracić w jednej chwili». Oni zaś upadli","!X~",null]
["na  twarze.  11 * I rzekł Mojżesz do Aarona:  «Weź","!X\u007f",null]
["kadzielnicę, włóż do niej ognia z ołtarza  i  rzuć","!XÇ",null]
["kadzidła,  a  idź prędko do ludu, by  dokonać  nad","!Xü",null]
["nimi przebłagania, bo Pan rozgniewał się i już się","!Xé",null]
["zaczyna  plaga*». 12 Wziął więc Aaron kadzielnicę,","!Xâ",null]
["jak  mu  przykazał Mojżesz, i pobiegł między  lud,","!Xä",null]
["gdzie już się rozpoczęła plaga. Nałożył kadzidło i","!Xů",null]
["dokonał  obrzędu przebłagania nad ludem. 13 Stanął","!Xć",null]
["następnie  pomiędzy umarłymi i żywymi  -  a  plaga","!Xç",null]
["ustała.   14 A   tych,   którzy   zginęli,    było","!Xł",null]
["czternaście tysięcy siedmiuset, oprócz zmarłych  z","!Xë",null]
["powodu  Koracha. 15 Potem wrócił Aaron do Mojżesza","!XŐ",null]
["u wejścia do Namiotu Spotkania i ustała plaga.","!Xő",null]
[null,"!Xî","/"]
["Laska Aarona*","!XŹ","/"]
["16 Powiedział znowu Pan do Mojżesza: 17 «Przemów","!XÄ",null]
["do  Izraelitów i weź od nich po lasce, po lasce od","!XĆ",null]
["każdego pokolenia, od wszystkich książąt pokoleń -","!XÉ",null]
["razem lasek dwanaście. Wypisz imię każdego na jego","!XĹ",null]
["lasce,  18 a na lasce lewitów wypisz imię  Aarona.","!Xĺ",null]
["Ma  wypaść po jednej lasce na wodza poszczególnych","!Xô",null]
["pokoleń.  19 Połóż je w Namiocie  Spotkania  przed","!Xö",null]
["[Arką]  Świadectwa,  gdzie się  z  tobą  spotykam.","!XĽ",null]
["20 Laska  męża,  którego  obrałem,  zakwitnie,   i","!Xľ",null]
["uciszę  szemranie Izraelitów, które się  podniosło","!XŚ",null]
["przeciwko   wam».   21 I   oznajmił   to   Mojżesz","!Xś",null]
["Izraelitom.  Dali mu więc wszyscy ich książęta  po","!XÖ",null]
["lasce,  tak  że wypadła jedna laska na  księcia  z","!XÜ",null]
["każdego  pokolenia,  razem więc  dwanaście  lasek.","!XŤ",null]
["Pośród  nich była również laska Aarona. 22 Mojżesz","!Xť",null]
["położył  laski  przed Panem w Namiocie  Spotkania.","!XŁ",null]
["23 Gdy   następnego  poranka  wszedł  Mojżesz   do","!X×",null]
["Namiotu  Spotkania, zobaczył,  że  zakwitła  laska","!Xč",null]
["Aarona  z  pokolenia  Lewiego:  wypuściła  pączki,","!Xá",null]
["zakwitła  i  wydała dojrzałe migdały. 24 Następnie","!Xí",null]
["Mojżesz   wyniósł  wszystkie  laski  od  Pana   do","!Xó",null]
["wszystkich Izraelitów; zobaczyli, i każdy  odebrał","!Xú",null]
["swoją  laskę.  25 A Pan rzekł do Mojżesza:  «Połóż","!XĄ",null]
["laskę  Aarona z powrotem przed [Arką]  Świadectwa,","!Xą",null]
["by  się przechowała jako znak przeciw zbuntowanym.","!XŽ",null]
["Zakończ w ten sposób ich szemranie przede Mną, aby","!Xž",null]
["nie   poginęli».   26 I   uczynił   tak   Mojżesz,","!XĘ",null]
["postępując według nakazu Pana.","!Xę",null]
[null,"!X¬","/"]
["Kapłan jako pośrednik pojednania","!Xź","/"]
["27 Zawołali  znów Izraelici  do  Mojżesza:  «Oto","!XČ",null]
["giniemy!   Jesteśmy  zgubieni,  wszyscy   jesteśmy","!Xş",null]
["straceni!  28 Ktokolwiek się zbliży  do  przybytku","!X«",null]
["Pana,  tak  - kto tylko się zbliży - umiera.  Czyż","!X»",null]
["wyginiemy doszczętnie?»","!X░",null]
["┌────┐ 01 Wtedy rzekł Pan  do Aarona: «Ty, synowie","!X▒",null]
["│ 18 │ twoi   i   ród    twego   ojca,   będziecie","!X▓",null]
["└────┘ odpowiedzialni za wykroczenia popełnione  w","!X│",null]
["przybytku.  Ty i synowie twoi będziecie odpowiadać","!X┤",null]
["za   winy  waszego  kapłaństwa.  02 Niech  również","!XÁ",null]
["bracia twoi - pokolenie Lewiego, szczep twego ojca","!XÂ",null]
["-  przyjdą  i przyłączą się do ciebie, a  pomagają","!XĚ",null]
["tobie  i  synom  twoim [w służbie] przed  Namiotem","!XŞ",null]
["Spotkania.  03 Zatroszczą się o to,  co  potrzebne","!X╣",null]
["jest  dla  ciebie  i  dla  przybytku.  Jednak   do","!X║",null]
["sprzętów  świętych  i  do  ołtarza  nie  mogą  się","!X╗",null]
["zbliżać; w przeciwnym razie zginą tak oni,  jak  i","!X╝",null]
["wy. 04 Mają być przy tobie i winni się troszczyć o","!XŻ",null]
["wszystko,  co  dotyczy Namiotu Spotkania,  o  całą","!Xż",null]
["służbę  w  przybytku. Ale żaden niepowołany  niech","!X┐",null]
["się do was nie zbliża. 05 Wy obejmiecie staranie o","!X└",null]
["przybytek i troskę o ołtarz, aby znów nie  powstał","!X┴",null]
["gniew   przeciw  Izraelitom.  06 Oto  Ja   wziąłem","!X┬",null]
["waszych braci, lewitów, spośród synów Izraela jako","!X├",null]
["dar za was, jako oddanych Panu, aby pełnili służbę","!X─",null]
["w  Namiocie  Spotkania. 07 Ty zaś wraz  ze  swoimi","!X┼",null]
["synami   masz   pilnie   przestrzegać   obowiązków","!XĂ",null]
["kapłańskich co do ołtarza i miejsca poza  zasłoną.","!Xă",null]
["Obdarzyłem was służbą kapłańską, a jeśli  się  kto","!X╚",null]
["niepowołany zbliży - zginie».","!X╔",null]
[null,"!X╩","/"]
["Udział kapłanów w darach ofiarnych","!X╦","/"]
["08 Mówił dalej Pan do Aarona: «Ja oddaję ci dary","!X╠",null]
["odłożone  dla  mnie. Ze wszystkich świętych  darów","!X═",null]
["Izraela  daję  tobie i synom twoim jako  należność","!X╬",null]
["wiekuistą   na  mocy  namaszczenia.   09 Z   darów","!X¤",null]
["najświętszych,   o   ile  nie   zostaną   spalone,","!Xđ",null]
["przypadną  tobie:  dary  ofiarne  przy  wszystkich","!XĐ",null]
["ofiarach  z  pokarmów,  ofiarach  przebłagania   i","!XĎ",null]
["zadośćuczynienia, które mi przynoszą. Jako  rzeczy","!XË",null]
["najświętsze będą należeć do ciebie i synów twoich.","!Xď",null]
["10 W  Miejscu  Najświętszym będziesz je  spożywać;","!XŇ",null]
["tylko  mężczyźni mogą to jeść; będziesz to  uważał","!XÍ",null]
["za   święte.   11 Tobie  przypadną  dary   ofiarne","!XÎ",null]
["wszystkich  składanych  gestem  kołysania*   ofiar","!Xě",null]
["Izraelitów.  Daję je tobie, synom twoim  i  córkom","!X┘",null]
["jako należność wiekuistą; ktokolwiek jest czysty z","!X┌",null]
["rodziny  twojej, może je spożywać.  12 Daję  tobie","!X█",null]
["wszystko   co  najlepsze  z  oliwy,  wszystko   co","!X▄",null]
["najlepsze  z młodego wina i zboża, które Izraelici","!XŢ",null]
["przynoszą Panu jako pierwsze plony. 13 Pierwociny,","!XŮ",null]
["które  przynoszą Panu ze wszystkiego w ich  kraju,","!X▀",null]
["mają  do  ciebie  należeć.  Każdy  spośród  twojej","!XÓ",null]
["rodziny,  kto  tylko  jest  czysty,  może  z  nich","!Xß",null]
["spożywać.  14 Cokolwiek obłożone będzie  klątwą  w","!XÔ",null]
["Izraelu,   ma   do  ciebie  należeć.  15 Wszystkie","!XŃ",null]
["pierwociny  łona  matki,  które  oddają  Panu   ze","!Xń",null]
["wszystkiego ciała, począwszy od ludzi aż do bydła,","!Xň",null]
["będzie  twoje; ludzi pierworodnych każesz wykupić,","!XŠ",null]
["jak    również   wszystko   pierworodne   zwierząt","!Xš",null]
["nieczystych.  16 Wykupu dokona się  w  miesiąc  po","!XŔ",null]
["urodzeniu za cenę pięciu syklów srebra według wagi","!XÚ",null]
["przybytku; sykl po dwadzieścia ger. 17 Nie  każesz","!Xŕ",null]
["jednak wykupywać pierworodnego krowy, owcy i kozy:","!XŰ",null]
["te  są  święte.  Krew ich wylejesz  na  ołtarz,  a","!Xý",null]
["tłuszcz  ich  spalisz w ogniu jako  miłą  woń  dla","!XÝ",null]
["Pana.  18 Lecz mięso ich będzie do ciebie należeć,","!Xţ",null]
["to   jest  mostek  z  piersi,  ofiarowany   gestem","!X´",null]
["kołysania*,   i   prawa   łopatka   będą    twoje.","!X­",null]
["19 Wszystko,  co  odłożone jest z darów  świętych,","!X˝",null]
["jakie  Izraelici przynoszą Panu,  daję  na  zawsze","!X˛",null]
["tobie,  synom  twoim i córkom. To  jest  należność","!Xˇ",null]
["wiekuista, przymierze soli* wobec Pana dla  ciebie","!X˘",null]
["i potomstwa twego wraz z tobą».","!X§",null]
[null,"!X÷","/"]
["Część należna lewitom","!X¸","/"]
["20 Rzekł  Pan  do  Aarona:  «Nie  będziesz  miał","!X°",null]
["dziedzictwa  w  ich  kraju; nie otrzymasz  również","!X¨",null]
["pośród  nich żadnego przydziału ziemi;  Ja  jestem","!X˙",null]
["działem   twoim   i  dziedzictwem   twoim   pośród","!Xű",null]
["Izraelitów. 21 Oto oddaję lewitom jako dziedzictwo","!XŘ",null]
["wszystkie dziesięciny składane przez Izraelitów  w","!Xř",null]
["zamian   za   służbę,  jaką  pełnią   w   Namiocie","!X■",null]
["Spotkania. 22 Izraelici nie będą się mogli zbliżać","!X ",null]
["do  Namiotu  Spotkania, by nie byli winni  grzechu","!Y!",null]
["zasługującego na śmierć. 23 Sami tylko lewici mogą","!Y\"",null]
["pełnić  służbę w Namiocie Spotkania i będą dźwigać","!Y#",null]
["ciężar  ich  win.  To  jest  prawo  wiekuiste  dla","!Y$",null]
["waszych   potomków:  lewici  nie  będą   posiadali","!Y%",null]
["żadnego  dziedzictwa  pośród  Izraelitów,  24 lecz","!Y&",null]
["dałem   im  jako  dziedzictwo  dziesięciny,  które","!Y'",null]
["Izraelici przynoszą Panu w ofierze. Dlatego też  o","!Y(",null]
["nich  powiedziałem,  że nie otrzymają  dziedzictwa","!Y)",null]
["pośród Izraelitów».","!Y*",null]
[null,"!Y+","/"]
["Dziesięciny","!Y,","/"]
["25 Potem Pan mówił do Mojżesza: 26 «Tak  przemów","!Y-",null]
["do   lewitów   i   powiedz  im:  Gdy  przyjmujecie","!Y.",null]
["dziesięciny od Izraelitów, które wam oddałem  jako","!Y/",null]
["dziedzictwo, to dziesiątą część macie  odłożyć  na","!Y0",null]
["ofiarę  dla Pana. 27 Będzie wam to policzone  jako","!Y1",null]
["ofiara,  jak [innym] zboże z klepiska lub  to,  co","!Y2",null]
["przepełnia  tłocznię. 28 Winniście  również  i  wy","!Y3",null]
["składać  Panu  ofiarę z waszych dziesięcin,  które","!Y4",null]
["odbieracie od Izraelitów. Oddacie to, coście winni","!Y5",null]
["ofiarować   Panu,   kapłanowi   Aaronowi.    29 Ze","!Y6",null]
["wszystkich  darów, jakie wam przypadną,  winniście","!Y7",null]
["złożyć  dar  dla  Pana: ze wszystkich  najlepszych","!Y8",null]
["rzeczy - odpowiednią świętą część*. 30 Powiedz  im","!Y9",null]
["również:  Gdy  odłożycie to, co najlepsze,  będzie","!Y:",null]
["ono  lewitom  policzone  podobnie  jak  ofiara   z","!Y;",null]
["klepiska  i tłoczni. 31 Możecie to jeść na  każdym","!Y<",null]
["miejscu  wraz  ze  wszystkimi,  którzy  należą  do","!Y=",null]
["waszych  rodzin. Jest to bowiem zapłata  za  waszą","!Y>",null]
["służbę przy Namiocie Spotkania. 32 Gdy odłożycie z","!Y?",null]
["tego  to,  co  jest  najlepsze,  nie  zaciągniecie","!Y@",null]
["żadnej  winy,  nie  zbezcześcicie  świętych  darów","!YA",null]
["Izraelitów, i [dzięki temu] nie pomrzecie».","!YB",null]
[null,"!YC","/"]
["Popiół z czerwonej krowy","!YD","/"]
["┌────┐ 01 Mówił  znów  Pan do Mojżesza  i  Aarona:","!YE",null]
["│ 19 │ 02 «Oto  rozporządzenie Prawa  przepisanego","!YF",null]
["└────┘ przez  Pana. Powiedz Izraelitom:  Niech  ci","!YG",null]
["przyprowadzą  czerwoną krowę bez skazy,  na  którą","!YH",null]
["jeszcze   nie   wkładano  jarzma.  03 Oddacie   ją","!YI",null]
["kapłanowi  Eleazarowi, który każe  ją  wyprowadzić","!YJ",null]
["poza  obóz,  i  zabije się ją  w  jego  obecności.","!YK",null]
["04 Potem weźmie kapłan Eleazar nieco jej  krwi  na","!YL",null]
["palec  i  pokropi siedem razy ową krwią od  strony","!YM",null]
["wejścia  do  Namiotu Spotkania. 05 Wreszcie  spali","!YN",null]
["się  krowę  w jego obecności, zarówno  skórę,  jak","!YO",null]
["mięso,  krew  i  zawartość jelit. 06 Teraz  weźmie","!YP",null]
["kapłan   drzewo   cedrowe,   hizop   oraz    nitki","!YQ",null]
["karmazynowe  i rzuci to na ogień, w którym  płonie","!YR",null]
["krowa. 07 Następnie wypierze kapłan szaty swoje  i","!YS",null]
["obmyje  ciało  wodą; po spełnieniu tych  czynności","!YT",null]
["wejdzie do obozu, lecz pozostanie nieczystym aż do","!YU",null]
["wieczora.  08 Również  ten,  który  palił   krowę,","!YV",null]
["wypierze  w  wodzie szaty swoje,  obmyje  ciało  i","!YW",null]
["pozostanie nieczystym aż do wieczora.","!YX",null]
["09 Mąż czysty zbierze popiół krowy i złoży go na","!YY",null]
["czystym  miejscu poza obozem, aby dla społeczności","!YZ",null]
["Izraelitów  był przechowany do przygotowania  wody","!Y[",null]
["oczyszczenia;  jest to ofiara za grzech*.  10 Ten,","!Y\\",null]
["który  zbierał popiół z krowy, winien wyprać szaty","!Y]",null]
["swoje  i  pozostanie  nieczysty  aż  do  wieczora.","!Y^",null]
["Będzie to ustawą wieczystą zarówno dla Izraelitów,","!Y_",null]
["jak   i   dla   obcych,  którzy  się  pośród   was","!Y`",null]
["zatrzymują.","!Ya",null]
[null,"!Yb","/"]
["Poszczególne wypadki zaciągnięcia nieczystości","!Yc","/"]
["11 Kto   się  dotknie  zmarłego,  jakiegokolwiek","!Yd",null]
["trupa  ludzkiego,  będzie nieczysty  przez  siedem","!Ye",null]
["dni*.  12 Winien  się nią* oczyścić  w  trzecim  i","!Yf",null]
["siódmym dniu, a wtedy będzie czysty. Gdyby  jednak","!Yg",null]
["nie dokonał w trzecim i siódmym dniu oczyszczenia,","!Yh",null]
["wówczas    pozostanie   nieczysty.   13 Ktokolwiek","!Yi",null]
["dotknie  się  zmarłego,  ciała  człowieka,   który","!Yj",null]
["umarł, a nie dokona oczyszczenia siebie, bezcześci","!Yk",null]
["przybytek  Pana.  Taki  będzie  wyłączony  spośród","!Yl",null]
["Izraela,  gdyż nie pokropiła go woda oczyszczenia;","!Ym",null]
["pozostaje przeto nieczysty, a plama jego ciąży  na","!Yn",null]
["nim.  14 A  oto prawo odnoszące się do  człowieka,","!Yo",null]
["który umarł w namiocie: każdy, kto wejdzie do tego","!Yp",null]
["namiotu  i  ktokolwiek  w  nim  przebywa,   będzie","!Yq",null]
["nieczysty  przez  siedem  dni.  15 Również   każde","!Yr",null]
["naczynie    otwarte,   które   nie   ma    pokrywy","!Ys",null]
["przymocowanej    sznurem,    będzie     nieczyste.","!Yt",null]
["16 Podobnie będzie przez siedem dni nieczysty, kto","!Yu",null]
["w   otwartym   polu   dotknie  zabitego   mieczem,","!Yv",null]
["zmarłego, kości ludzkich albo grobu.","!Yw",null]
[null,"!Yx","/"]
["Rytualna woda oczyszczenia","!Yy","/"]
["17 Dla  każdego,  który  zaciągnął  nieczystość,","!Yz",null]
["weźmie  się do naczynia nieco popiołu ze  spalonej","!Y{",null]
["ofiary  za  grzech i zaleje wodą źródlaną.  18 Mąż","!Y|",null]
["czysty  weźmie hizop, zanurzy w wodzie  i  pokropi","!Y}",null]
["namiot, wszystkie sprzęty oraz wszystkich,  którzy","!Y~",null]
["się  tam  znajdują, wreszcie tego,  który  dotknął","!Y\u007f",null]
["kości, zabitego albo zmarłego lub też grobu.  19 I","!YÇ",null]
["tak pokropi mąż czysty tego, który jest nieczysty,","!Yü",null]
["trzeciego i siódmego dnia, a w siódmym dniu będzie","!Yé",null]
["uwolniony  od  winy. Mąż nieczysty wypierze  szaty","!Yâ",null]
["swoje,  obmyje  się  w wodzie i  wieczorem  będzie","!Yä",null]
["czysty.  20 Lecz mąż, który stał się nieczysty,  a","!Yů",null]
["nie dokonał aktu oczyszczenia, będzie wyłączony ze","!Yć",null]
["społeczności;  zbezcześcił bowiem przybytek  Pana.","!Yç",null]
["Nie  został  pokropiony  wodą  oczyszczenia,  więc","!Ył",null]
["pozostaje  nieczysty. 21 Będzie to dla was  prawem","!Yë",null]
["po wszystkie czasy. Kto skrapia wodą oczyszczenia,","!YŐ",null]
["winien  wyprać  odzienie swoje, a każdy,  kto  się","!Yő",null]
["zetknie z wodą oczyszczenia, pozostanie nieczystym","!Yî",null]
["aż  do  wieczora. 22 Wszystko wreszcie, czego  się","!YŹ",null]
["dotknie  nieczysty, a także osoba,  która  się  go","!YÄ",null]
["dotknie, będą nieczyste aż do wieczora».","!YĆ",null]
[null,"!YÉ","\\"]
["OD KADESZ DO MOABU","!YĹ","\\"]
[null,"!Yĺ","/"]
["Wody Meriba","!Yô","/"]
["┌────┐ 01 W   pierwszym  miesiącu  przybyła   cała","!Yö",null]
["│ 20 │ społeczność Izraelitów na pustynię Sin. Lud","!YĽ",null]
["└────┘ zatrzymał się w Kadesz; tam  też  umarła  i","!Yľ",null]
["tam została pogrzebana Miriam.","!YŚ",null]
["02 Gdy  zabrakło społeczności wody,  zeszli  się","!Yś",null]
["przeciw Mojżeszowi i Aaronowi. 03 I kłócił się lud","!YÖ",null]
["z  Mojżeszem,  wołając: «Lepiej by było,  gdybyśmy","!YÜ",null]
["zginęli,   jak   i  bracia  nasi,   przed   Panem.","!YŤ",null]
["04 Czemuście  wyprowadzili  zgromadzenie  Pana  na","!Yť",null]
["pustynię, byśmy tu razem z naszym bydłem  zginęli?","!YŁ",null]
["05 Dlaczegoście   wywiedli   nas   z   Egiptu    i","!Y×",null]
["przyprowadzili  na  to nędzne miejsce,  gdzie  nie","!Yč",null]
["można  siać, nie ma drzew figowych ani  winorośli,","!Yá",null]
["ani  drzewa  granatowego, a nawet nie ma  wody  do","!Yí",null]
["picia?»  06 Mojżesz  i Aaron odeszli  od  tłumu  i","!Yó",null]
["skierowali  się  ku wejściu do Namiotu  Spotkania.","!Yú",null]
["Tam  padli na twarz, a ukazała się im chwała Pana.","!YĄ",null]
["07 I  przemówił Pan do Mojżesza: 08 «Weź  laskę  i","!Yą",null]
["zbierz całe zgromadzenie, ty wespół z bratem twoim","!YŽ",null]
["Aaronem.  Następnie  przemów w  ich  obecności  do","!Yž",null]
["skały, a ona wyda z siebie wodę. Wyprowadź wodę ze","!YĘ",null]
["skały   i   daj  pić  ludowi  oraz  jego   bydłu».","!Yę",null]
["09 Stosownie do nakazu zabrał Mojżesz laskę sprzed","!Y¬",null]
["oblicza Pana. 10 Następnie zebrał Mojżesz  wraz  z","!Yź",null]
["Aaronem zgromadzenie przed skałą i wtedy rzekł  do","!YČ",null]
["nich: «Słuchajcie, wy buntownicy! Czy potrafimy  z","!Yş",null]
["tej  skały wyprowadzić dla was wodę?» 11 Następnie","!Y«",null]
["podniósł Mojżesz rękę i uderzył dwa razy* laską  w","!Y»",null]
["skałę.  Wtedy wypłynęła woda tak obficie, że  mógł","!Y░",null]
["się napić zarówno lud, jak i jego bydło.","!Y▒",null]
[null,"!Y▓","/"]
["Ukaranie Mojżesza i Aarona","!Y│","/"]
["12 Rzekł  znowu  Pan  do  Mojżesza   i   Aarona:","!Y┤",null]
["«Ponieważ  Mi nie uwierzyliście i nie objawiliście","!YÁ",null]
["mojej  świętości wobec Izraelitów, dlatego wy  nie","!YÂ",null]
["wprowadzicie tego ludu do kraju, który  im  daję».","!YĚ",null]
["13 To   są   wody  Meriba*,  gdzie  się   spierali","!YŞ",null]
["Izraelici  z Panem i gdzie On objawił  wobec  nich","!Y╣",null]
["swoją świętość.","!Y║",null]
[null,"!Y╗","/"]
["Edom odmawia Izraelowi przejścia","!Y╝","/"]
["14 Z  Kadesz  wyprawił Mojżesz posłów  do  króla","!YŻ",null]
["Edomu, <żeby mu powiedzieli>: «Tak mówi brat twój,","!Yż",null]
["Izrael:  Ty znasz wszystkie utrapienia,  jakie  na","!Y┐",null]
["nas spadły. 15 Niegdyś powędrowali przodkowie nasi","!Y└",null]
["do   Egiptu,  i  przebywaliśmy  tam  długi   czas.","!Y┴",null]
["Egipcjanie  jednak  źle  się  obchodzili  z  nami,","!Y┬",null]
["podobnie  jak  i z przodkami naszymi. 16 Wołaliśmy","!Y├",null]
["wtedy  do  Pana, a On usłyszał głos nasz i  posłał","!Y─",null]
["anioła*,   który   nas   wyprowadził   z   Egiptu.","!Y┼",null]
["Znajdujemy  się teraz w Kadesz, mieście  położonym","!YĂ",null]
["na  granicy twego obszaru. 17 Pozwól nam  łaskawie","!Yă",null]
["przejść  przez  twoją ziemię. Nie pójdziemy  przez","!Y╚",null]
["pola  ani  winnice  i  nie będziemy  pić  wody  ze","!Y╔",null]
["studni.   Chcemy   jedynie  skorzystać   z   drogi","!Y╩",null]
["królewskiej  i nie zboczymy ani na prawo,  ani  na","!Y╦",null]
["lewo,   dopóki  nie  przejdziemy  twoich  granic».","!Y╠",null]
["18 Odpowiedział  im  Edom: «Nie  pójdziecie  przez","!Y═",null]
["nasz  kraj, w przeciwnym razie zastąpimy wam drogę","!Y╬",null]
["z  mieczem  w ręku». 19 Odpowiedzieli  im  wówczas","!Y¤",null]
["Izraelici: «Chcemy jedynie przejść utartą drogą. A","!Yđ",null]
["gdybyśmy  pili waszą wodę - tak my, jak  i  trzody","!YĐ",null]
["nasze  - zapłacimy. Nie chodzi o nic więcej, tylko","!YĎ",null]
["o  zwykłe  przejście». 20 Odpowiedział Edom:  «Nie","!YË",null]
["przejdziecie!»  I  wyszedł Edom naprzeciw  nich  z","!Yď",null]
["wojskiem  licznym i dobrze uzbrojonym. 21 Zabronił","!YŇ",null]
["Edom  przejścia  Izraelowi  przez  swoje  granice,","!YÍ",null]
["Izrael więc odszedł w bok od niego.","!YÎ",null]
[null,"!Yě","/"]
["Śmierć Aarona","!Y┘","/"]
["22 Izraelici  -  cała społeczność  -  ruszyli  z","!Y┌",null]
["Kadesz  i przybyli pod górę Hor. 23 Na górze  Hor,","!Y█",null]
["leżącej  na granicy ziemi Edom, przemówił  Pan  do","!Y▄",null]
["Mojżesza  i Aarona: «24 Aaron zostanie przyłączony","!YŢ",null]
["do  swoich  przodków*, gdyż nie wejdzie do  ziemi,","!YŮ",null]
["którą    dam    synom    Izraela,    dlatego    że","!Y▀",null]
["sprzeciwiliście się memu rozkazowi u  wód  Meriba.","!YÓ",null]
["25 Weź  Aarona i syna jego Eleazara i  przyprowadź","!Yß",null]
["ich  na górę Hor. 26 Tam niech zdejmie Aaron swoje","!YÔ",null]
["szaty,  a  ty ubierzesz w nie jego syna  Eleazara,","!YŃ",null]
["Aaron zaś będzie przyłączony [do przodków]. Tam on","!Yń",null]
["umrze». 27 Mojżesz postąpił według rozkazu Pana, i","!Yň",null]
["weszli  na oczach całej społeczności na górę  Hor.","!YŠ",null]
["28 Mojżesz  zdjął z Aarona jego szaty i przyodział","!Yš",null]
["nimi  jego syna Eleazara. Aaron umarł na  szczycie","!YŔ",null]
["góry,  a  Mojżesz  z Eleazarem  zstąpili  na  dół.","!YÚ",null]
["29 Skoro  dowiedziała  się  cała  społeczność,  że","!Yŕ",null]
["Aaron   umarł,  opłakiwał  go  dom  Izraela  przez","!YŰ",null]
["trzydzieści dni.","!Yý",null]
[null,"!YÝ","/"]
["Zajęcie miasta Chorma","!Yţ","/"]
["┌────┐ 01 Król  Aradu, Kananejczyk, mieszkający  w","!Y´",null]
["│ 21 │ Negebie,   dowiedział  się,  że   Izraelici","!Y­",null]
["└────┘ nadciągają  drogą  od  Atarim.  Napadł   na","!Y˝",null]
["Izraela  i wziął trochę ludzi do niewoli. 02 Wtedy","!Y˛",null]
["Izraelici  złożyli następujący ślub Panu,  mówiąc:","!Yˇ",null]
["«Jeśli  dasz ten lud w nasze ręce, klątwą obłożymy","!Y˘",null]
["ich  miasta». 03 I wysłuchał Pan głosu  Izraela  i","!Y§",null]
["wydał   w  ich  ręce*  Kananejczyków.  [Izraelici]","!Y÷",null]
["obłożyli   klątwą  ich  oraz  ich   miasta.   Stąd","!Y¸",null]
["miejscowość ta otrzymała nazwę Chorma.","!Y°",null]
[null,"!Y¨","/"]
["Jadowite węże","!Y˙","/"]
["04 Od góry Hor szli w kierunku Morza Czerwonego,","!Yű",null]
["aby  obejść ziemię Edom; podczas drogi jednak  lud","!YŘ",null]
["stracił  cierpliwość. 05 I zaczęli  mówić  przeciw","!Yř",null]
["Bogu  i Mojżeszowi: «Czemu wyprowadziliście nas  z","!Y■",null]
["Egiptu, byśmy tu na pustyni pomarli? Nie ma chleba","!Y ",null]
["ani  wody,  a  uprzykrzył się nam już  ten  pokarm","!Z!",null]
["mizerny». 06 Zesłał więc Pan na lud węże o  jadzie","!Z\"",null]
["palącym, które kąsały ludzi, tak że wielka  liczba","!Z#",null]
["Izraelitów  zmarła.  07 Przybyli  więc  ludzie  do","!Z$",null]
["Mojżesza mówiąc: «Zgrzeszyliśmy, szemrząc  przeciw","!Z%",null]
["Panu i przeciwko tobie. Wstaw się za nami do Pana,","!Z&",null]
["aby oddalił od nas węże». I wstawił się Mojżesz za","!Z'",null]
["ludem.  08 Wtedy rzekł Pan do Mojżesza:  «Sporządź","!Z(",null]
["węża*  i  umieść go na wysokim palu;  wtedy  każdy","!Z)",null]
["ukąszony,  jeśli tylko spojrzy na niego,  zostanie","!Z*",null]
["przy   życiu».  09 Sporządził  więc  Mojżesz  węża","!Z+",null]
["miedzianego  i  umieścił go  na  wysokim  palu.  I","!Z,",null]
["rzeczywiście,  jeśli kogo wąż ukąsił,  a  ukąszony","!Z-",null]
["spojrzał   na  węża  miedzianego,  zostawał   przy","!Z.",null]
["życiu*.","!Z/",null]
[null,"!Z0","/"]
["Marsz w kierunku Zajordania","!Z1","/"]
["10 Stamtąd  ruszyli Izraelici w dalszą  drogę  i","!Z2",null]
["rozbili obóz pod Obot. 11 Od Obot ciągnęli dalej i","!Z3",null]
["rozbili   obóz  pod  Ijje-Haabarim,   na   pustyni","!Z4",null]
["położonej  na wschód od Moabu. 12 Stamtąd  ruszyli","!Z5",null]
["dalej  i  zatrzymali się w dolinie  potoku  Zared.","!Z6",null]
["13 I  znów poszli dalej i rozłożyli się obozem  po","!Z7",null]
["drugiej  stronie rzeki Arnon, która  płynie  przez","!Z8",null]
["pustynię, biorąc początek w kraju Amorytów.  Arnon","!Z9",null]
["bowiem   stanowi   granicę  między   Moabitami   i","!Z:",null]
["Amorytami. 14 Dlatego powiedziane jest  w  księdze","!Z;",null]
["\"Wojen  Pana\"*:  15 «[Od strony] Waheb  w  Sufa  i","!Z<",null]
["potoków  Arnonu, pochyłość potoków ciągnących  się","!Z=",null]
["aż  do miejsca Ar, przylegająca do granicy Moabu».","!Z>",null]
["16 Stamtąd [udali się] do Beer. Jest to studnia, o","!Z?",null]
["której powiedział Pan do Mojżesza: «Zgromadź  lud,","!Z@",null]
["a  Ja  mu  dam wodę!» 17 Śpiewali wtedy  Izraelici","!ZA",null]
["pieśń następującą:","!ZB",null]
["«Tryskaj, źródło! Opiewajcie je!","!ZC",null]
["18 Studnia, którą kopali książęta","!ZD",null]
["i   naczelnicy  ludu  drążyli  berłem  i   swymi","!ZE",null]
["laskami».","!ZF",null]
["Z  Beer  [ruszyli] do Mattany*, 19 z Mattany  do","!ZG",null]
["Nachaliel, a z Nachaliel do Bamot. 20 Z  Bamot  do","!ZH",null]
["doliny, która leży w ziemi Moabu, obok góry  Pisga","!ZI",null]
["wznoszącej się nad pustynią*.","!ZJ",null]
[null,"!ZK","/"]
["Podbój Zajordania","!ZL","/"]
["21 Następnie   wysłali   Izraelici   posłów   do","!ZM",null]
["Sichona,   króla  Amorytów,  którzy   mieli   [mu]","!ZN",null]
["oznajmić:  22 «Chcemy przejść przez twoją  ziemię.","!ZO",null]
["Nie wejdziemy na pola ani do winnic i nie będziemy","!ZP",null]
["pili  wody ze studzien. Chcemy tylko skorzystać  z","!ZQ",null]
["drogi  królewskiej,  póki nie  przekroczymy  twych","!ZR",null]
["granic».   23 Sichon  jednak  nie  dał  Izraelitom","!ZS",null]
["przejścia  przez  swoją ziemię. Sichon  zgromadził","!ZT",null]
["całe  swoje wojsko i skierował się ku pustyni,  by","!ZU",null]
["zastąpić  drogę  Izraelitom. Przybył  do  Jahsa  i","!ZV",null]
["uderzył na Izraela. 24 Izraelici jednak pobili  go","!ZW",null]
["ostrzem miecza i zdobyli jego kraj od Arnonu aż po","!ZX",null]
["Jabbok,  aż  do  kraju Ammonitów -  Jazer*  bowiem","!ZY",null]
["znajduje  się  na granicy Ammonitów.  25 Izraelici","!ZZ",null]
["wzięli wszystkie te miasta. Następnie osadzili się","!Z[",null]
["Izraelici mocno we wszystkich miastach Amorytów, w","!Z\\",null]
["Cheszbonie  i  we  wszystkich  przynależnych   doń","!Z]",null]
["miejscowościach. 26 Cheszbon był stolicą  Sichona,","!Z^",null]
["króla Amorytów, który prowadził wojnę z poprzednim","!Z_",null]
["królem Moabu i zabrał mu cały kraj aż po Arnon.","!Z`",null]
["27 Dlatego śpiewali pieśniarze:","!Za",null]
["Idźcie do Cheszbonu!","!Zb",null]
["Niech będzie odbudowane","!Zc",null]
["i umocnione miasto Sichona.","!Zd",null]
["28 Gdyż z Cheszbonu wyszedł ogień,","!Ze",null]
["płomień z miasta Sichona","!Zf",null]
["pochłonął Ar-Moab,","!Zg",null]
["panujące nad* wyżynami Arnonu.","!Zh",null]
["29 Biada ci, Moabie!","!Zi",null]
["Zgubiony jesteś, o ludu Kemosza!","!Zj",null]
["Dopuścił on ucieczkę twych synów","!Zk",null]
["i niewolę twych córek u Sichona,","!Zl",null]
["króla Amorytów.","!Zm",null]
["30 Cheszbon wyniszczył","!Zn",null]
["niemowlęta aż do Dibonu,","!Zo",null]
["niewiasty aż do Nofach,","!Zp",null]
["a mężczyzn* aż do Medeby.","!Zq",null]
["31 Izraelici osiedlili się w kraju Amorytów.","!Zr",null]
["32 Potem  Mojżesz  wysłał  [wywiadowców]   celem","!Zs",null]
["zbadania  Jazer;  zajęli  je  następnie   wraz   z","!Zt",null]
["przynależnymi    doń    miastami    i    wypędzili","!Zu",null]
["mieszkających tam Amorytów. 33 Następnie zawrócili","!Zv",null]
["i  poszli  w  kierunku Baszanu. Król Baszanu,  Og,","!Zw",null]
["wyruszył przeciw nim razem z całym swoim wojskiem,","!Zx",null]
["chcąc stoczyć z nimi bitwę pod Edrei. 34 Lecz  Pan","!Zy",null]
["rzekł  do Mojżesza: «Nie bój się go! Dam go bowiem","!Zz",null]
["w  twoje  ręce  razem z całym wojskiem  i  krajem.","!Z{",null]
["Postąpisz  z  nim tak, jak postąpiłeś z  Sichonem,","!Z|",null]
["królem  Amorytów,  który mieszkał  w  Cheszbonie».","!Z}",null]
["35 Pobili  go oraz jego synów i cały lud,  tak  że","!Z~",null]
["nikt   nie   ocalał,  i  wzięli  jego   ziemię   w","!Z\u007f",null]
["posiadanie.","!ZÇ",null]
["┌────┐ 01 Potem Izraelici  ruszyli dalej i rozbili","!Zü",null]
["│ 22 │ namioty  na  równinach   Moabu  po  drugiej","!Zé",null]
["└────┘ stronie Jordanu, naprzeciw Jerycha.","!Zâ",null]
[null,"!Zä","/"]
["Król Moabu wzywa Balaama","!Zů","/"]
["02 Balak,  syn  Sippora,  widział  wszystko,  co","!Zć",null]
["uczynił  Izrael Amorytom. 03 Wtedy strach  ogarnął","!Zç",null]
["Moab  przed  tym ludem, który był  tak  liczny,  i","!Zł",null]
["lękał  się Moab Izraelitów. 04 Rzekł więc Moab  do","!Zë",null]
["starszych  spośród Madianitów: «Teraz  to  mnóstwo","!ZŐ",null]
["pożre  wszystko wokół nas, jak wół  żre  trawę  na","!Ző",null]
["polu».   Wówczas  królem  Moabu  był  Balak,   syn","!Zî",null]
["Sippora. 05 On też wysłał posłów do Balaama*, syna","!ZŹ",null]
["Beora, do Petor nad Rzeką w kraju Ammawitów*,  aby","!ZÄ",null]
["go zaprosili tymi słowami: «Oto lud, który wyszedł","!ZĆ",null]
["z   Egiptu,  okrył  powierzchnię  ziemi  i  osiadł","!ZÉ",null]
["naprzeciw   mnie.  06 Przyjdź  więc,   proszę,   i","!ZĹ",null]
["przeklnij mi ten lud, bo jest silniejszy ode mnie.","!Zĺ",null]
["Być  może,  uda się go pokonać i z kraju wypędzić.","!Zô",null]
["Wiem  bowiem,  że  kogo  ty  błogosławisz,  będzie","!Zö",null]
["błogosławiony,  a  kogo  ty  przeklniesz,   będzie","!ZĽ",null]
["przeklęty».  07 Wybrali się więc  starsi  Moabitów","!Zľ",null]
["wraz  ze starszymi Madianitów w drogę, zaopatrzeni","!ZŚ",null]
["w   dary  dla  wieszcza.  Przybyli  do  Balaama  i","!Zś",null]
["przekazali   mu  słowa  Balaka.   08 On   zaś   im","!ZÖ",null]
["odpowiedział: «Pozostańcie tu na noc, a potem  dam","!ZÜ",null]
["wam  odpowiedź  według tego,  co  mi  Pan  powie».","!ZŤ",null]
["Pozostali   więc  książęta  Moabitów  u   Balaama.","!Zť",null]
["09 Przyszedł Bóg do Balaama i rzekł:  «Cóż  to  za","!ZŁ",null]
["mężowie są u ciebie?» 10 Balaam odpowiedział Bogu:","!Z×",null]
["«Balak,  syn  Sippora, król Moabitów, przysłał  do","!Zč",null]
["mnie  wiadomość:  11 Oto  lud,  który  wyszedł   z","!Zá",null]
["Egiptu,  okrył  powierzchnię  ziemi.  Przyjdź,   a","!Zí",null]
["przeklnij ich, abym mógł z nimi walczyć i wypędzić","!Zó",null]
["ich».  12 Na to rzekł Bóg do Balaama: «Nie  możesz","!Zú",null]
["iść  z  nimi  i  nie możesz tego ludu  przeklinać,","!ZĄ",null]
["albowiem  jest  on błogosławiony». 13 Gdy  powstał","!Zą",null]
["Balaam   następnego  poranka,  rzekł  do   książąt","!ZŽ",null]
["Balaka:  «Wracajcie do swego kraju, gdyż  Pan  nie","!Zž",null]
["dozwolił   mi  iść  z  wami».  14 Powstali   wtedy","!ZĘ",null]
["książęta  Moabu i przyszli do Balaka donosząc  mu:","!Zę",null]
["«Nie zgodził się Balaam pójść z nami».","!Z¬",null]
["15 Wtedy   Balak  posłał  raz  jeszcze   książąt","!Zź",null]
["liczniejszych  i  bardziej dostojnych  niż  tamci.","!ZČ",null]
["16 Skoro oni przybyli do Balaama, rzekli mu:  «Tak","!Zş",null]
["mówi Balak, syn Sippora: Nie wzbraniaj się przyjść","!Z«",null]
["do  mnie.  17 Wynagrodzę  cię  hojnie  i  wszystko","!Z»",null]
["uczynię,  cokolwiek mi powiesz. Przyjdźże  więc  i","!Z░",null]
["przeklnij  mi  ten  lud!»  18 Balaam  odpowiedział","!Z▒",null]
["sługom Balaka tymi słowami: «Choćby mi Balak dawał","!Z▓",null]
["tyle  srebra i złota, ile pałac jego pomieści,  to","!Z│",null]
["przecież  nie mogę przekroczyć rozkazu Pana,  Boga","!Z┤",null]
["<mojego>,  zarówno  w  małych  rzeczach,   jak   i","!ZÁ",null]
["wielkich.  19 Pozostańcie  jednak  przez  noc,   a","!ZÂ",null]
["zobaczę,  co  Pan tym razem mi powie».  20 W  nocy","!ZĚ",null]
["przyszedł  Bóg  do  Balaama  i  rzekł  mu:  «Skoro","!ZŞ",null]
["mężowie ci przyszli, aby cię zabrać, wstań, a  idź","!Z╣",null]
["z  nimi,  lecz uczynisz tylko to, co  ci  powiem».","!Z║",null]
["21 Wstał więc Balaam rano, osiodłał swoją oślicę i","!Z╗",null]
["pojechał   z  książętami  Moabu.  22 Jego   wyjazd","!Z╝",null]
["rozpalił gniew Pana* i anioł Pana stanął na drodze","!ZŻ",null]
["przeciw   niemu,  by  go  zatrzymać.  On   zaś   w","!Zż",null]
["towarzystwie  dwóch sług jechał na swojej  oślicy.","!Z┐",null]
["23 Gdy  oślica zobaczyła anioła Pana  stojącego  z","!Z└",null]
["wyciągniętym mieczem na drodze, zboczyła z drogi i","!Z┴",null]
["poszła  w  pole. Balaam uderzył ją, chcąc zawrócić","!Z┬",null]
["na  właściwą drogę. 24 Wtedy stanął anioł Pana  na","!Z├",null]
["ciasnej  drodze  między winnicami,  a  mur  był  z","!Z─",null]
["jednej i z drugiej strony. 25 Gdy oślica zobaczyła","!Z┼",null]
["anioła  Pana,  przyparła do muru i przytarła  nogę","!ZĂ",null]
["Balaama  do  tego muru, a on ponownie  zaczął  bić","!Ză",null]
["oślicę.  26 Anioł  posunął się dalej  i  stanął  w","!Z╚",null]
["miejscu  tak ciasnym, że nie było można go wyminąć","!Z╔",null]
["ani  z  prawej,  ani  też z lewej  strony.  27 Gdy","!Z╩",null]
["oślica ujrzała znowu anioła Pana, położyła się pod","!Z╦",null]
["Balaamem.  Rozgniewał  się więc  Balaam  bardzo  i","!Z╠",null]
["zaczął  okładać oślicę kijem. 28 Wówczas  otworzył","!Z═",null]
["Pan  usta  oślicy*, i rzekła do Balaama:  «Cóż  ci","!Z╬",null]
["uczyniłam, żeś mnie zbił już trzy razy?» 29 Balaam","!Z¤",null]
["odpowiedział oślicy: «Dlatego żeś sobie drwiła  ze","!Zđ",null]
["mnie.  Gdybym tak miał miecz w ręku, już  bym  cię","!ZĐ",null]
["zabił!» 30 Oślica jednak rzekła do Balaama:  «Czyż","!ZĎ",null]
["nie jestem twoją oślicą, na której jeździsz, odkąd","!ZË",null]
["jesteś,  aż  po  dzień  dzisiejszy?  Czyż   miałam","!Zď",null]
["zwyczaj  czynić  ci coś podobnego?»  Odpowiedział:","!ZŇ",null]
["«Nie!»  31 Wtedy  otworzył  Pan  oczy  Balaama   i","!ZÍ",null]
["zobaczył  on  anioła Pana, stojącego na  drodze  z","!ZÎ",null]
["obnażonym  mieczem  w ręku. Ukląkł  więc  i  oddał","!Zě",null]
["pokłon twarzą do ziemi. 32 Anioł zaś Pana rzekł do","!Z┘",null]
["niego: «Czemu aż trzy razy zbiłeś swoją oślicę? Ja","!Z┌",null]
["jestem   tym,  który  przyszedł,  aby  ci   bronić","!Z█",null]
["przejazdu,  albowiem droga twoja jest  dla  ciebie","!Z▄",null]
["zgubna*.  33 Oślica  ujrzała  mnie  i  trzy   razy","!ZŢ",null]
["usunęła się z drogi. Gdyby się nie usunęła, byłbym","!ZŮ",null]
["cię  dawno  zabił,  a  ją  przy  życiu  zostawił».","!Z▀",null]
["34 Rzekł więc Balaam do anioła Pana: «Zgrzeszyłem.","!ZÓ",null]
["Nie  wiedziałem, że ty stanąłeś przeciwko mnie  na","!Zß",null]
["drodze.  Teraz jednak, gdy wiem, że ci  się  droga","!ZÔ",null]
["moja  nie podoba, chcę wracać». 35 Lecz anioł Pana","!ZŃ",null]
["rzekł do Balaama: «Idź z tymi mężami, ale nie  mów","!Zń",null]
["nic  innego ponad to, co ci powiem». Poszedł  więc","!Zň",null]
["Balaam z książętami Balaka.","!ZŠ",null]
[null,"!Zš","/"]
["Balaam u Balaka","!ZŔ","/"]
["36 Gdy  usłyszał  Balak, że Balaam  się  zbliża,","!ZÚ",null]
["wyszedł naprzeciw niego aż do Ir-Moab, które  leży","!Zŕ",null]
["nad  Arnonem,  na  samej granicy  kraju.  37 Balak","!ZŰ",null]
["rzekł  do  Balaama:  «Czyż nie  posyłałem  już  po","!Zý",null]
["ciebie,  by  cię  przywołać? Czemu nie  przybyłeś?","!ZÝ",null]
["Czyż  nie  mogę  hojnie  ci  zapłacić?»  38 Balaam","!Zţ",null]
["jednak   oświadczył  Balakowi:   «Przecież   teraz","!Z´",null]
["przybyłem  do  ciebie. Czy rzeczywiście  mogę  coś","!Z­",null]
["oznajmić?  Będę  mówił tylko te słowa,  które  Bóg","!Z˝",null]
["włoży   w  moje  usta».  39 I  poszedł  Balaam   z","!Z˛",null]
["Balakiem,  i  przybyli do Kiriat-Chusot.  40 Balak","!Zˇ",null]
["złożył  w  ofierze woły i owce i  [część]  z  tego","!Z˘",null]
["posłał  Balaamowi  i  książętom,  którzy   z   nim","!Z§",null]
["przyszli. 41 Na drugi dzień zabrał Balak Balaama i","!Z÷",null]
["zaprowadził na Bamot-Baal, skąd było widać kraniec","!Z¸",null]
["[obozu] ludu [izraelskiego].","!Z°",null]
["┌────┐ 01 Wtedy rzekł Balaam do Balaka: «Wznieś mi","!Z¨",null]
["│ 23 │ tu  siedem ołtarzy i przyprowadź mi  siedem","!Z˙",null]
["└────┘ młodych cielców i siedem baranów». 02 Balak","!Zű",null]
["uczynił  według  życzenia  Balaama,  i  ofiarowali","!ZŘ",null]
["wspólnie  na  każdym  ołtarzu  młodego  cielca   i","!Zř",null]
["barana. 03 Wtedy rzekł Balaam do Balaka: «Pozostań","!Z■",null]
["tu  przy twojej całopalnej ofierze, ja zaś odejdę.","!Z ",null]
["Może  objawi mi się Pan, a co mi dozwoli zobaczyć,","![!",null]
["oznajmię tobie». I poszedł na bezdrzewny pagórek*.","![\"",null]
[null,"![#","/"]
["Przepowiednie Balaama","![$","/"]
["04 Objawił  się Bóg Balaamowi,  a  on  rzekł  do","![%",null]
["Niego: «Ustawiłem siedem ołtarzy i ofiarowałem  na","![&",null]
["każdym  młodego  cielca i barana». 05 Wówczas  Pan","!['",null]
["włożył  słowa w usta Balaama i rzekł mu: «Wróć  do","![(",null]
["Balaka  i tak mu powiesz». 06 Wrócił się  więc  ku","![)",null]
["niemu,  a  on  stał jeszcze przy  swej  całopalnej","![*",null]
["ofierze  razem  z  moabskimi książętami.  07 Wtedy","![+",null]
["[Balaam] wygłosił swoje pouczenie, mówiąc:","![,",null]
["«Z Aramu sprowadził mnie Balak,","![-",null]
["ze wschodnich wzgórz - król Moabu:","![.",null]
["Przyjdź tu, przeklnij mi Jakuba!","![/",null]
["Przyjdź tu, a zgrom Izraela!","![0",null]
["08 Jakże   ja  mogę  przeklinać,  kogo   Bóg   nie","![1",null]
["przeklina?","![2",null]
["Jak mogę złorzeczyć, komu nie złorzeczy Pan?","![3",null]
["09 Bo widzę go z wierzchu skały,","![4",null]
["ze wzgórz go dostrzegam,","![5",null]
["oto lud, który mieszka osobno,","![6",null]
["a nie wlicza się do narodów*.","![7",null]
["10 Któż może zliczyć Jakuba jak proch licznego?","![8",null]
["Któż policzy choćby czwartą część Izraela?","![9",null]
["Niech umrę śmiercią sprawiedliwych!","![:",null]
["Niechaj taki jak ich będzie mój koniec!»","![;",null]
["11 Rzekł  na to Balak do Balaama: «Cóżeś  to  mi","![<",null]
["uczynił?   Sprowadziłem  cię  tu,  byś  przeklinał","![=",null]
["nieprzyjaciół   moich,  a  ty  zamiast   tego   im","![>",null]
["błogosławisz!» 12 Lecz on odpowiedział: «Czyż  nie","![?",null]
["muszę powiedzieć tego, co Pan włożył w moje usta?»","![@",null]
["13 Rzekł  więc Balak do niego: «Chodź, proszę,  ze","![A",null]
["mną  na  inne  miejsce,  z  którego  będziesz  ich","![B",null]
["widział.   Stąd  widzisz  tylko   ich   część,   a","![C",null]
["wszystkich  nie  ogarniasz.  Przeklnij  ich  zatem","![D",null]
["stamtąd». 14 Wziął go więc z sobą na Pole  Czatów,","![E",null]
["na  szczyt góry Pisga; zbudował tam siedem ołtarzy","![F",null]
["i  ofiarował  na każdym młodego cielca  i  barana.","![G",null]
["15 Rzekł  [Balaam]  do Balaka: «Pozostań  tu  przy","![H",null]
["całopalnej ofierze, a ja opodal będę oczekiwał  na","![I",null]
["spotkanie».  16 Wtedy spotkał się Pan z  Balaamem,","![J",null]
["przekazał mu słowa, polecając: «Wróć do  Balaka  i","![K",null]
["powiedz mu w ten sposób»! 17 Gdy wrócił do  niego,","![L",null]
["on  stał  jeszcze  razem z książętami  Moabu  przy","![M",null]
["całopalnej  ofierze.  Balak zapytał  go:  «Co  Pan","![N",null]
["powiedział?»  18 Wtedy  [Balaam]  wygłosił   swoje","![O",null]
["pouczenie, mówiąc:","![P",null]
["«Podnieś się, Balaku, a słuchaj,","![Q",null]
["synu Sippora, nakłoń swego ucha!","![R",null]
["19 Bóg nie jest jak człowiek, by kłamał,","![S",null]
["nie jak syn ludzki, by się wycofywał.","![T",null]
["Czyż On powie coś, a nie uczyni tego,","![U",null]
["lub nie wykona tego, co oznajmił?","![V",null]
["20 On mnie tu sprowadził, bym błogosławił:","![W",null]
["On błogosławi - ja tego zmienić nie mogę.","![X",null]
["21 Ja nie dostrzegam grzechu u Jakuba,","![Y",null]
["ni w Izraelu nie widzę ja złości.","![Z",null]
["Pan, ich Bóg, jest z nimi:","![[",null]
["wznoszą Mu okrzyk jako królowi.","![\\",null]
["22 Bóg, który z Egiptu ich wywiódł,","![]",null]
["jest dla nich jakby rogami bawołu.","![^",null]
["23 Skoro nie ma czarów wśród Jakuba","![_",null]
["ani wróżbiarstwa w Izraelu,","![`",null]
["w czasie właściwym przepowie się Jakubowi,","![a",null]
["Izraelowi to, co Bóg uczyni.","![b",null]
["24 Patrz, oto naród jak wstająca lwica,","![c",null]
["na podobieństwo lwa on się podnosi","![d",null]
["i nie położy się, aż pożre swą zdobycz","![e",null]
["i krew zabitych wypije».","![f",null]
["25 Rzekł wówczas Balak do Balaama: «Gdy już  nie","![g",null]
["możesz przeklinać, przynajmniej im nie błogosław!»","![h",null]
["26 Balaam odpowiedział Balakowi: «Czyż nie mówiłem","![i",null]
["ci:  Co  Pan  powie,  wszystko uczynię?»  27 Wtedy","![j",null]
["rzekł znowu Balak do Balaama: «Chodź, proszę, a na","![k",null]
["inne  miejsce jeszcze cię wprowadzę. Może  spodoba","![l",null]
["się  Bogu, byś przynajmniej z tego miejsca  mi  go","![m",null]
["przeklął». 28 Potem wziął Balak Balaama na  szczyt","![n",null]
["Peor,  który  się  wznosi nad pustynią.  29 Balaam","![o",null]
["rzekł  do  Balaka: «Zbuduj mi tu siedem ołtarzy  i","![p",null]
["przyprowadź  siedem  młodych  cielców   i   siedem","![q",null]
["baranów». 30 Spełnił Balak żądanie Balaama.  Wtedy","![r",null]
["on  złożył  na  każdym ołtarzu w  ofierze  młodego","![s",null]
["cielca i barana.","![t",null]
["┌────┐ 01 Gdy  Balaam spostrzegł, że dobre jest  w","![u",null]
["│ 24 │ oczach  Pana  błogosławienie  Izraela,  nie","![v",null]
["└────┘ odszedł  wcale, jak  przedtem,  aby  szukać","![w",null]
["wróżb, lecz twarz obrócił ku pustyni. 02 Gdy  więc","![x",null]
["podniósł   oczy  i  zobaczył  Izraela  rozłożonego","![y",null]
["obozem według swoich pokoleń, ogarnął go Duch Boży","![z",null]
["03 i zaczął głosić swoje pouczenie, mówiąc:","![{",null]
["«Wyrocznia Balaama, syna Beora;","![|",null]
["wyrocznia męża, który wzrok ma przenikliwy;","![}",null]
["04 wyrocznia tego, który słyszy słowa Boże,","![~",null]
["który ogląda widzenie Wszechmocnego,","![\u007f",null]
["który pada*, a oczy mu się otwierają.","![Ç",null]
["05 Jakubie, jakże piękne są twoje namioty,","![ü",null]
["mieszkania twoje, Izraelu!","![é",null]
["06 Jak szerokie doliny potoków,","![â",null]
["jak ogrody nad brzegiem strumieni","![ä",null]
["lub jak aloes, który Pan sadził,","![ů",null]
["i jak cedry nad wodami.","![ć",null]
["07 Płynie woda z jego wiader,","![ç",null]
["a zasiew jego ma wilgoć obfitą*;","![ł",null]
["król jego wiele mocniejszy niż Agag*,","![ë",null]
["królestwo jego w górę wyniesione.","![Ő",null]
["08 A Bóg, który z Egiptu go wywiódł,","![ő",null]
["jest dla niego jak rogi bawołu.","![î",null]
["On wyniszczy narody, co go uciskają,","![Ź",null]
["zmiażdży ich kości -","![Ä",null]
["zdruzgoce swoimi strzałami.","![Ć",null]
["09 Położył się, jak lew się przyczaił","![É",null]
["lub niby lwica. Kto się odważy go zbudzić?","![Ĺ",null]
["Błogosławieni  niech  będą,  którzy  błogosławią","![ĺ",null]
["ciebie,","![ô",null]
["a przeklęci, którzy ciebie przeklinają».","![ö",null]
["10 Wtedy  rozgniewał się  Balak  na  Balaama,  a","![Ľ",null]
["klasnąwszy  w  dłonie rzekł do Balaama:  «Wezwałem","![ľ",null]
["cię  tu, byś przeklinał nieprzyjaciół moich, a  ty","![Ś",null]
["ich  nawet  trzykrotnie błogosławiłeś.  11 Uciekaj","![ś",null]
["teraz czym prędzej do domu; obiecałem ci wprawdzie","![Ö",null]
["sowitą nagrodę, lecz oto Pan ciebie jej pozbawił».","![Ü",null]
["12 Balaam   odpowiedział   Balakowi:   «Czyż   nie","![Ť",null]
["powiedziałem wyraźnie posłańcom, których  do  mnie","![ť",null]
["wysłałeś: 13 Choćby mi Balak dawał tyle  srebra  i","![Ł",null]
["złota,  ile  pałac jego pomieści, to przecież  nie","![×",null]
["mogę  przekroczyć rozkazu Pana i czynić samowolnie","![č",null]
["czy  to źle, czy też dobrze. Co Pan mówi, to tylko","![á",null]
["oznajmię.  14 Dobrze więc, wrócę teraz  do  mojego","![í",null]
["ludu, lecz zbliż się jeszcze, bo chcę ci oznajmić,","![ó",null]
["co  lud  ten  kiedyś uczyni twojemu ludowi».  15 I","![ú",null]
["wygłosił swoje pouczenie, mówiąc:","![Ą",null]
["«Wyrocznia Balaama, syna Beora;","![ą",null]
["wyrocznia męża, który wzrok ma przenikliwy;","![Ž",null]
["16 wyrocznia tego, który słyszy słowa Boże,","![ž",null]
["który ogląda widzenie Wszechmocnego,","![Ę",null]
["a w wiedzy Najwyższego ma udział,","![ę",null]
["który pada*, a oczy mu się otwierają.","![¬",null]
["17 Widzę go, lecz jeszcze nie teraz,","![ź",null]
["dostrzegam go, ale nie z bliska:","![Č",null]
["wschodzi Gwiazda z Jakuba*,","![ş",null]
["a z Izraela podnosi się berło.","![«",null]
["Ono to zmiażdży skronie Moabu,","![»",null]
["a także czaszki wszystkich synów Seta.","![░",null]
["18 Stanie się Edom podbitą krainą,","![▒",null]
["<Seir też będzie podbitą krainą>.","![▓",null]
["A Izrael urośnie w potęgę.","![│",null]
["19 Zapanuje Jakub nad nieprzyjacielem","![┤",null]
["i zbiegów z Seiru wyniszczy».","![Á",null]
["20 Dostrzegł  następnie Amalekitów i wygłosił  swą","![Â",null]
["przepowiednię, mówiąc:","![Ě",null]
["«Amalek jest pierwszym pośród narodów,","![Ş",null]
["lecz przeznaczony jest na wieczną zagładę»*.","![╣",null]
["21 Ujrzał  Kenitów  i  wygłosił  swoje  proroctwo,","![║",null]
["mówiąc:","![╗",null]
["«Mocne jest twoje mieszkanie","![╝",null]
["i na skale zbudowane twe gniazdo;","![Ż",null]
["22 lecz i ono jest przeznaczone na zgubę,","![ż",null]
["wtedy gdy Aszszur cię weźmie w niewolę».","![┐",null]
["23 I głosił dalej swoje pouczenie*, mówiąc:","![└",null]
["«Biada! Któż się ostoi,","![┴",null]
["kiedy Bóg to uczyni?","![┬",null]
["24 Przybędą bowiem okręty Kittim*,","![├",null]
["pognębią Aszszur, pognębią też Eber*,","![─",null]
["ale i oni przepadną* na zawsze».","![┼",null]
["25 Wtedy  podniósł się Balaam i odszedł do  swojej","![Ă",null]
["ojczyzny, również i Balak odszedł swoją drogą.","![ă",null]
[null,"![╚","/"]
["Izrael w Peor","![╔","/"]
["┌────┐ 01 Gdy  przebywali w  Szittim,  zaczął  lud","![╩",null]
["│ 25 │ uprawiać  nierząd z Moabitkami.  02 One  to","![╦",null]
["└────┘ nakłaniały lud do brania udziału w ofiarach","![╠",null]
["składanych ich bożkom. Lud spożywał dary ofiarne i","![═",null]
["oddawał  pokłon ich bogom. 03 Izrael przylgnął  do","![╬",null]
["Baal-Peora,  i gniew Pana zapłonął przeciw  niemu.","![¤",null]
["04 I  rzekł  Pan  do Mojżesza: «Zbierz  wszystkich","![đ",null]
["[winnych]  przywódców ludu i powieś ich  dla  Pana","![Đ",null]
["wprost  słońca,  a wtedy odwróci się  zapalczywość","![Ď",null]
["gniewu  Pana od Izraela». 05 Rozkazał więc Mojżesz","![Ë",null]
["sędziom  Izraela:  «Zabijajcie każdego  z  waszych","![ď",null]
["ludzi, którzy się przyłączyli do Baal-Peora». 06 I","![Ň",null]
["oto  przybył  jeden z Izraelitów  i  przyprowadził","![Í",null]
["Madianitkę do swoich braci przed oczami Mojżesza i","![Î",null]
["całego zgromadzenia Izraelitów, którzy lamentowali","![ě",null]
["u  wejścia  do Namiotu Spotkania. 07 Ujrzawszy  to","![┘",null]
["kapłan Pinchas, syn Eleazara, syna Aarona, chwycił","![┌",null]
["w  rękę włócznię, opuścił zgromadzenie, 08 poszedł","![█",null]
["za  Izraelitą  do  komory namiotu  i  przebił  ich","![▄",null]
["obydwoje,  mężczyznę Izraelitę i kobietę  -  przez","![Ţ",null]
["jej   łono.   I  ustała  plaga  wśród  Izraelitów.","![Ů",null]
["09 Zginęło  ich wtedy dwadzieścia cztery  tysiące.","![▀",null]
["10 Mówił  znowu Pan do Mojżesza: 11 «Pinchas,  syn","![Ó",null]
["Eleazara, syna kapłana Aarona, odwrócił mój  gniew","![ß",null]
["od   Izraelitów,   gdyż   zapłonął   pośród   nich","![Ô",null]
["zazdrością.   Dlatego   nie  wytraciłem   zupełnie","![Ń",null]
["Izraelitów  w  mojej zazdrości. 12 Oznajmij  więc:","![ń",null]
["Oto Ja zawieram z nim przymierze pokoju. 13 Będzie","![ň",null]
["to   dla  niego  i  dla  jego  potomstwa  po   nim","![Š",null]
["przymierze, które mu zapewni kapłaństwo na  wieki,","![š",null]
["ponieważ  okazał się zazdrosnym  o  swego  Boga  i","![Ŕ",null]
["dokonał   przebłagania   w  imieniu   Izraelitów».","![Ú",null]
["14 Izraelita,  który zginął z Madianitką,  nazywał","![ŕ",null]
["się  Zimri,  a był synem Salu, księcia  jednego  z","![Ű",null]
["rodów   pokolenia  Symeona.  15 Madianitka,  którą","![ý",null]
["zabito, nazywała się Kozbi i była córką Sura;  ten","![Ý",null]
["był  znowu  głową jednego z pokoleń,  czyli  rodów","![ţ",null]
["madianickich.  16 Wtedy  rzekł  Pan  do  Mojżesza:","![´",null]
["17 «Jak  z  wrogiem obchodź się  z  Madianitami  i","![­",null]
["wyniszcz  ich, 18 gdyż oni wrogo odnosili  się  do","![˝",null]
["was,   oszukując   was   przez   swoje   knowania,","![˛",null]
["posługując  się  Peorem,  posługując   się   córką","![ˇ",null]
["księcia  madianickiego, ich siostrą  Kozbi,  która","![˘",null]
["została  zabita  w  dzień plagi,  jaka  spadła  ze","![§",null]
["względu na Peor».","![÷",null]
[null,"![¸","\\"]
["NOWE ROZPORZĄDZENIA","![°","\\"]
[null,"![¨","/"]
["Spis","![˙","/"]
["19 Po tej pladze","![ű",null]
["┌────┐ 01 rzekł  Pan do Mojżesza i Eleazara,  syna","![Ř",null]
["│ 26 │ kapłana  Aarona: 02 «Dokonajcie  obliczenia","![ř",null]
["└────┘ całej społeczności Izraelitów według rodów,","![■",null]
["od  dwudziestu  lat  wzwyż,  zdolnych  do  walki».","![ ",null]
["03 Mojżesz  więc  i  kapłan Eleazar  na  równinach","!\\!",null]
["Moabu,   naprzeciw  Jerycha  nad   Jordanem,   tak","!\\\"",null]
["zarządzili:  04 «Od dwudziestu lat wzwyż,  jak  to","!\\#",null]
["Pan   nakazał  Mojżeszowi  oraz  Izraelitom   przy","!\\$",null]
["wyjściu   z   Egiptu  [spisze  się   lud]».   Otóż","!\\%",null]
["Izraelici,  którzy wyszli z ziemi egipskiej,  byli","!\\&",null]
["następujący:  05 Pierworodnym Izraela  był  Ruben;","!\\'",null]
["synami  Rubena  byli: Henoch, od którego  pochodzi","!\\(",null]
["ród  Henochitów; od Pallu pochodzi ród  Palluitów.","!\\)",null]
["06 Od   Chesrona  pochodzi  ród  Chesronitów;   od","!\\*",null]
["Karmiego  ród  Karmitów. 07 To są rody  Rubenitów.","!\\+",null]
["Liczba   spisanych   wynosiła  czterdzieści   trzy","!\\,",null]
["tysiące  siedemset trzydziestu. 08 Synowie  Pallu:","!\\-",null]
["Eliab,  09 a  synowie  Eliaba:  Nemuel,  Datan   i","!\\.",null]
["Abiram. Datan i Abiram* byli to właśnie ci, którzy","!\\/",null]
["jako przedstawiciele zgromadzenia powstali przeciw","!\\0",null]
["Mojżeszowi  i  Aaronowi ze zgrają Koracha  podczas","!\\1",null]
["jej  buntu przeciw Panu. 10 Wtedy ziemia  rozwarła","!\\2",null]
["swoją  paszczę i pochłonęła ich i Koracha, podczas","!\\3",null]
["gdy  zgraja ginęła strawiona przez ogień -  dwustu","!\\4",null]
["pięćdziesięciu  mężów. Tak  stali  się  oni  jakby","!\\5",null]
["znakiem  ostrzegawczym. 11 Synowie jednak  Koracha","!\\6",null]
["nie zginęli.","!\\7",null]
["12 Synowie  Symeona  według  swoich  rodów:   od","!\\8",null]
["Nemuela  pochodzi ród Nemuelitów;  od  Jamina  ród","!\\9",null]
["Jaminitów; od Jakina ród Jakinitów. 13 Od  Zeracha","!\\:",null]
["pochodzi  ród  Zerachitów; od Saula ród  Saulitów.","!\\;",null]
["14 To  są rody Symeonitów: dwadzieścia dwa tysiące","!\\<",null]
["dwustu.  15 Synowie Gada według swoich  rodów:  od","!\\=",null]
["Sefona  pochodzi ród Sefonitów, od  Chaggiego  ród","!\\>",null]
["Chaggitów; od Szuniego ród Szunitów. 16 Od Ozniego","!\\?",null]
["pochodzi ród Oznitów; od Eriego ród Eritów.  17 Od","!\\@",null]
["Aroda  pochodzi  ród  Arodytów;  od  Areliego  ród","!\\A",null]
["Arelitów. 18 To są rody Gadytów: według  tego  jak","!\\B",null]
["zostali  spisani - czterdzieści tysięcy pięciuset.","!\\C",null]
["19 Synami Judy byli Er i Onan. Er i Onan umarli  w","!\\D",null]
["kraju Kanaan. 20 Synowie Judy według swoich rodów:","!\\E",null]
["od  Szeli  pochodzi ród Szelanitów; od Peresa  ród","!\\F",null]
["Parsytów;  od  Zeracha ród Zerachitów.  21 Synowie","!\\G",null]
["Peresa:  od Chesrona pochodzi ród Chesronitów;  od","!\\H",null]
["Chamula ród Chamulitów. 22 To są rody Judy: według","!\\I",null]
["tego,  jak zostali spisani - siedemdziesiąt  sześć","!\\J",null]
["tysięcy  pięciuset.  23 Synowie  Issachara  według","!\\K",null]
["swoich  rodów:  Tola,  od  którego  pochodzi   ród","!\\L",null]
["Tolaitów;  od  Puwy  pochodzi ród  Punitów;  24 od","!\\M",null]
["Jaszuba  pochodzi ród Jaszubitów; od Szimrona  ród","!\\N",null]
["Szimronitów. 25 To są rody Issachara: według tego,","!\\O",null]
["jak zostali spisani - sześćdziesiąt cztery tysiące","!\\P",null]
["trzystu. 26 Synowie Zabulona według swoich  rodów:","!\\Q",null]
["Sered, od którego pochodzi ród Sardytów; od  Elona","!\\R",null]
["ród  Elonitów,  a  od Jachleela ród  Jachleelitów.","!\\S",null]
["27 To  są  rody  Zabulonitów liczące sześćdziesiąt","!\\T",null]
["tysięcy  pięciuset  spisanych.  28 Synowie  Józefa","!\\U",null]
["według swoich rodów: Manasses i Efraim. 29 Synowie","!\\V",null]
["Manassesa  byli:  Makir, od którego  pochodzi  ród","!\\W",null]
["Makirytów;  Makir  był ojcem Gileada.  Od  Gileada","!\\X",null]
["pochodzi  ród Gileadytów. 30 Synami Gileada  byli:","!\\Y",null]
["Jezer,  od  którego  pochodzi  ród  Jezerytów;  od","!\\Z",null]
["Cheleka  pochodzi ród Chelekitów. 31 Dalej Asriel,","!\\[",null]
["od  którego pochodzi ród Asrielitów; i Sychem,  od","!\\\\",null]
["którego   pochodzi  ród  Sychemitów.   32 Wreszcie","!\\]",null]
["Szemida,  od  którego pochodzi ród Szemidaitów,  i","!\\^",null]
["Chefer,   od   którego  pochodzi  ród   Chefrytów.","!\\_",null]
["33 Selofchad,  syn Chefera, nie miał  synów,  lecz","!\\`",null]
["tylko  córki.  Córkom  Selofchada  było  na   imię","!\\a",null]
["Machla, Noa, Chogla, Milka i Tirsa. 34 To są  rody","!\\b",null]
["Manassesa:  według  tego, jak  zostali  spisani  -","!\\c",null]
["pięćdziesiąt dwa tysiące siedmiuset.","!\\d",null]
["35 To są synowie Efraima według swoich rodów: od","!\\e",null]
["Szutelacha  pochodzi ród Szutlachitów;  od  Bekera","!\\f",null]
["ród  Bakrytów, od Tachana ród Tachanitów. 36 A  ci","!\\g",null]
["są  synowie Szutelacha: Eran, od którego  pochodzi","!\\h",null]
["ród  Eranitów.  37 To  są rody  Efraimitów,  razem","!\\i",null]
["trzydzieści dwa tysiące pięciuset spisanych. Są to","!\\j",null]
["potomkowie  Józefa według swoich rodów. 38 Synowie","!\\k",null]
["Beniamina  według swoich rodów: Bela,  od  którego","!\\l",null]
["pochodzi  ród  Belaitów; od Aszbela  pochodzi  ród","!\\m",null]
["Aszbelitów;  od  Achirama ród  Achiramitów.  39 Od","!\\n",null]
["Szefufama pochodzi ród Szufamitów; od Chufama  ród","!\\o",null]
["Chufamitów. 40 Synami Beli byli Ard i Naaman;  [od","!\\p",null]
["Arda  pochodzi]  ród Ardytów,  a  od  Naamana  ród","!\\q",null]
["Naamitów.  41 To  są potomkowie  Beniamina  według","!\\r",null]
["swoich  rodów: według tego, jak zostali spisani  -","!\\s",null]
["czterdzieści pięć tysięcy sześciuset.","!\\t",null]
["42 To  są synowie Dana według swoich  rodów:  od","!\\u",null]
["Szuchama   pochodzi   ród   Szuchamitów;   to   są","!\\v",null]
["potomkowie  Dana według swoich rodów. 43 Wszystkie","!\\w",null]
["rody   Szuchamitów  -  według  tego,  jak  zostały","!\\x",null]
["spisane:  sześćdziesiąt cztery  tysiące  czterystu","!\\y",null]
["spisanych.","!\\z",null]
["44 Synowie Asera według swoich rodów:  od  Jimny","!\\{",null]
["pochodzi   ród   Jimnaitów;   od   Jiszwiego   ród","!\\|",null]
["Jiszwitów;  od  Berii ród Beriaitów.  45 Od  synów","!\\}",null]
["Berii  pochodzą:  od  Chebera  ród  Chebrytów;  od","!\\~",null]
["Malkiela  ród Malkielitów. 46 Córka Asera nazywała","!\\\u007f",null]
["się  Sarach.  47 To są rody Aserytów według  tego,","!\\Ç",null]
["jak  zostali  spisani - pięćdziesiąt trzy  tysiące","!\\ü",null]
["czterystu.","!\\é",null]
["48 Synowie   Neftalego  według   swoich   rodów:","!\\â",null]
["Jachseel, od którego pochodzi ród Jachseelitów; od","!\\ä",null]
["Guni  ród  Gunitów,  49 od  Jesera  pochodzi   ród","!\\ů",null]
["Jisrytów;  od Szillema ród Szillemitów.  50 To  są","!\\ć",null]
["rody Neftalego: według tego, jak zostali spisani -","!\\ç",null]
["czterdzieści pięć tysięcy czterystu. 51 Ogólna zaś","!\\ł",null]
["liczba  wszystkich Izraelitów:  według  tego,  jak","!\\ë",null]
["zostali spisani - sześćset jeden tysięcy siedemset","!\\Ő",null]
["trzydziestu.","!\\ő",null]
["52 Następnie   tak  mówił   Pan   do   Mojżesza:","!\\î",null]
["53 «Pomiędzy nich ma być kraj rozdzielony,  według","!\\Ź",null]
["liczby głów, jako dziedzictwo. 54 Pokoleniu, które","!\\Ä",null]
["ma więcej ludzi, przypadnie większy dział, a temu,","!\\Ć",null]
["które ma mniej - mniejszy. Każde otrzyma przydział","!\\É",null]
["odpowiadający danym spisu. 55 Kraj ma być dzielony","!\\Ĺ",null]
["losem,  a dziedzictwo mają otrzymać według  liczby","!\\ĺ",null]
["imion   w  rodach.  56 Losem  ma  być  rozdzielone","!\\ô",null]
["dziedzictwo pomiędzy [rody] liczne i mniejsze».","!\\ö",null]
[null,"!\\Ľ","/"]
["Spis lewitów","!\\ľ","/"]
["57 A  oto  spis lewitów według ich  pokoleń:  od","!\\Ś",null]
["Gerszona  pochodzi ród Gerszonitów; od Kehata  ród","!\\ś",null]
["Kehatytów; od Merariego ród Merarytów. 58 A dalsze","!\\Ö",null]
["rody  lewitów  to: Libnici, Chebronici,  Machlici,","!\\Ü",null]
["Muszyci  i  Korachici.  Kehat  był  ojcem  Amrama.","!\\Ť",null]
["59 Żona Amrama nazywała się Jokebed, a była  córką","!\\ť",null]
["Lewiego,  urodzona w Egipcie. Z niej urodzili  się","!\\Ł",null]
["Amramowi Aaron i Mojżesz oraz ich siostra  Miriam.","!\\×",null]
["60 Aaronowi  urodzili  się Nadab,  Abihu,  Eleazar","!\\č",null]
["oraz Itamar. 61 Jednak Nadab i Abihu zginęli,  gdy","!\\á",null]
["nieśli  przed Pana inny* ogień w ofierze.  62 Było","!\\í",null]
["ich  wszystkich  mężczyzn  [w  wieku]  od  jednego","!\\ó",null]
["miesiąca wzwyż dwadzieścia trzy tysiące. Nie  byli","!\\ú",null]
["jednak  spisani wraz z Izraelitami i nie otrzymali","!\\Ą",null]
["działu   pośród  Izraelitów.  63 To  byli  ludzie,","!\\ą",null]
["których   spisał  Mojżesz  i  kapłan  Eleazar   na","!\\Ž",null]
["równinach   Moabu  w  pobliżu  Jordanu,  naprzeciw","!\\ž",null]
["Jerycha.  64 Pośród nich nie było nikogo  z  tych,","!\\Ę",null]
["których  Mojżesz i Aaron spisali,  gdy  dokonywali","!\\ę",null]
["spisu  Izraelitów  na pustyni Synaj.  65 Rzekł  im","!\\¬",null]
["bowiem  Pan, że umrą na pustyni i nie  zostanie  z","!\\ź",null]
["nich  żaden  oprócz  Kaleba,  syna  Jefunnego,   i","!\\Č",null]
["Jozuego, syna Nuna.","!\\ş",null]
[null,"!\\«","/"]
["Wyposażenie \"córek dziedziczących\"","!\\»","/"]
["┌────┐ 01 Następnie  przyszły   córki  Selofchada,","!\\░",null]
["│ 27 │ syna  Chefera,  syna Gileada,  syna Makira,","!\\▒",null]
["└────┘ syna  Manassesa, syna  Józefa.  Nosiły  one","!\\▓",null]
["imiona:  Machla,  Noa,  Chogla,  Milka  i   Tirsa.","!\\│",null]
["02 Wystąpiły przed Mojżeszem, kapłanem  Eleazarem,","!\\┤",null]
["przed książętami i całą społecznością u wejścia do","!\\Á",null]
["Namiotu Spotkania i rzekły: 03 «Ojciec nasz  umarł","!\\Â",null]
["na  pustyni, ale nie należał do zgrai tych, którzy","!\\Ě",null]
["się  połączyli  przeciw Panu,  do  zgrai  Koracha.","!\\Ş",null]
["Umarł  za swoje własne grzechy, a nie miał  synów.","!\\╣",null]
["04 Czemuż więc imię naszego ojca, który  nie  miał","!\\║",null]
["syna,  ma  zniknąć  z jego rodu?  Daj  nam  przeto","!\\╗",null]
["posiadłość  pośród braci naszego ojca». 05 Mojżesz","!\\╝",null]
["przedstawił  ich sprawę Panu, 06 a  Pan  rzekł  do","!\\Ż",null]
["Mojżesza: 07 «Córki Selofchada mają słuszność. Daj","!\\ż",null]
["im  bez  wahania  posiadłość dziedziczną  pomiędzy","!\\┐",null]
["braćmi  ich  ojca  i przekaż im jego  dziedzictwo.","!\\└",null]
["08 Izraelitom zaś wydaj następujące polecenie: Gdy","!\\┴",null]
["umrze   mąż  nie  zostawiając  syna,  wtedy   jego","!\\┬",null]
["dziedzictwo    przeniesiecie   na   jego    córkę.","!\\├",null]
["09 Jeśliby  nie  miał nawet córki,  wtedy  oddacie","!\\─",null]
["dziedzictwo  jego braciom. 10 Gdyby  i  braci  nie","!\\┼",null]
["miał, wtedy oddacie dziedzictwo braciom jego ojca.","!\\Ă",null]
["11 Jeżeli  jego  ojciec nie ma braci,  wtedy  jego","!\\ă",null]
["dziedzictwo oddacie najbliższemu krewnemu  w  jego","!\\╚",null]
["rodzie, i on je weźmie w posiadanie. Takie  będzie","!\\╔",null]
["prawo   wśród  Izraelitów,  jak  to  Pan   nakazał","!\\╩",null]
["Mojżeszowi».","!\\╦",null]
[null,"!\\╠","/"]
["Jozue wodzem całej społeczności","!\\═","/"]
["12 Potem  Pan rzekł do Mojżesza:  «Wejdź  na  tę","!\\╬",null]
["górę  z  łańcucha Abarim i popatrz na kraj,  który","!\\¤",null]
["daję  Izraelitom. 13 Gdy go zobaczysz,  zostaniesz","!\\đ",null]
["przyłączony do swoich przodków, podobnie jak  twój","!\\Đ",null]
["brat  Aaron*,  14 za  to, żeście  się  sprzeciwili","!\\Ď",null]
["mojemu  rozkazowi na pustyni Sin, gdy  społeczność","!\\Ë",null]
["się  zbuntowała, a trzeba było objawić  przed  nią","!\\ď",null]
["moją  świętość przez [danie im] wody». To są  wody","!\\Ň",null]
["Meriba obok Kadesz na pustyni Sin.","!\\Í",null]
["15 Rzekł więc Mojżesz do Pana: 16 «O  Panie,  od","!\\Î",null]
["którego zależy życie wszystkich istot*, wyznacz do","!\\ě",null]
["kierowania społecznością męża, 17 który by na  jej","!\\┘",null]
["czele  wychodził  i  wracał,  wyprowadzał  ich   i","!\\┌",null]
["przyprowadzał, by społeczność Pana  nie  była  jak","!\\█",null]
["stado    bez    pasterza».   18 Pan   odpowiedział","!\\▄",null]
["Mojżeszowi:  «Weź  Jozuego,  syna  Nuna,  męża,  w","!\\Ţ",null]
["którym  prawdziwie mieszka Duch, i włóż  na  niego","!\\Ů",null]
["swoje   ręce.  19 Następnie  przywiedź  go   przed","!\\▀",null]
["kapłana  Eleazara  i  przed  całą  społeczność   i","!\\Ó",null]
["ustanów go w ich obecności wodzem. 20 Przenieś  na","!\\ß",null]
["niego  część  twojej godności, by cała społeczność","!\\Ô",null]
["Izraelitów była mu posłuszna. 21 Winien się jednak","!\\Ń",null]
["stawić  przed kapłanem Eleazarem, a ten będzie  za","!\\ń",null]
["niego  pytał Pana przez losy urim. Tylko  na  jego","!\\ň",null]
["rozkaz  winni  wyruszać i na jego  rozkaz  wracać,","!\\Š",null]
["zarówno  on,  jak  i  wszyscy  Izraelici  i   cała","!\\š",null]
["społeczność». 22 Mojżesz wykonał wszystko,  co  mu","!\\Ŕ",null]
["nakazał  Pan.  Wezwał Jozuego i  stawił  go  przed","!\\Ú",null]
["kapłanem  Eleazarem  i przed całym  zgromadzeniem.","!\\ŕ",null]
["23 Następnie  włożył na niego ręce i ustanowił  go","!\\Ű",null]
["wodzem - stosownie do woli Pana oznajmionej  przez","!\\ý",null]
["Mojżesza.","!\\Ý",null]
[null,"!\\ţ","/"]
["Przepisy o ofiarach","!\\´","/"]
["┌────┐ 01 Pan mówił tak do Mojżesza:  02 «Oznajmij","!\\­",null]
["│ 28 │ Izraelitom   następujące    rozporządzenie:","!\\˝",null]
["└────┘ Czuwajcie  nad  tym,  by   składać   Mi   w","!\\˛",null]
["określonym czasie dary ofiarne, moje pokarmy  jako","!\\ˇ",null]
["ofiary spalane, na miłą woń dla Mnie.","!\\˘",null]
[null,"!\\§","/"]
["Ofiary codzienne","!\\÷","/"]
["03 Oznajmij im: Ofiary spalane, które  winniście","!\\¸",null]
["składać  Panu, są następujące: dwa roczne jagnięta","!\\°",null]
["bez   skazy   codziennie  na   nieustanną   ofiarę","!\\¨",null]
["całopalną.  04 Jedno  jagnię  ma  być  złożone  na","!\\˙",null]
["całopalenie rano, a drugie wieczorem.  05 Do  tego","!\\ű",null]
["jako   ofiara  z  pokarmów  dziesiąta  część   efy","!\\Ř",null]
["najczystszej  mąki zaprawionej oliwą według  miary","!\\ř",null]
["jednej  czwartej hinu oliwy wyciśniętej z  oliwek.","!\\■",null]
["06 To  jest ustawiczne całopalenie, które  już  na","!\\ ",null]
["górze  Synaj  składano Panu jako miłą  woń  ofiary","!]!",null]
["spalanej. 07 Do tego jako ofiara z płynów  <wino>,","!]\"",null]
["w  ilości  jednej czwartej hinu na  każde  jagnię.","!]#",null]
["Sycera  ma być wylana dla Pana w obrębie świątyni.","!]$",null]
["08 Drugie  jagnię winieneś ofiarować o  zmierzchu.","!]%",null]
["Złóż  w ofierze z tymi samymi ofiarami z pokarmów,","!]&",null]
["podobnie  jak  rano, należącą  do  nich  ofiarę  z","!]'",null]
["płynów jako miłą woń ofiary spalanej dla Pana.","!](",null]
[null,"!])","/"]
["Ofiary w szabat","!]*","/"]
["09 W  dzień szabatu winniście złożyć  w  ofierze","!]+",null]
["dwa jagnięta roczne bez skazy z dwiema dziesiątymi","!],",null]
["efy  najczystszej  mąki  zaprawionej  oliwą,  jako","!]-",null]
["ofiarę  z  pokarmów, i należącą do tego  ofiarę  z","!].",null]
["płynów.  10 To jest ofiara całopalna  sobotnia  na","!]/",null]
["każdy  szabat,  oprócz całopalenia ustawicznego  i","!]0",null]
["ofiary z płynów.","!]1",null]
[null,"!]2","/"]
["Ofiary przy nowiu księżyca","!]3","/"]
["11 Każdego  pierwszego  dnia  waszego   miesiąca","!]4",null]
["macie   złożyć  Panu  na  całopalenie:  dwa  młode","!]5",null]
["cielce, barana i siedem jednorocznych jagniąt  bez","!]6",null]
["skazy. 12 Do każdego cielca dodacie trzy dziesiąte","!]7",null]
["[efy]  najczystszej  mąki zaprawionej  oliwą  jako","!]8",null]
["ofiarę  z  pokarmów i do barana -  dwie  dziesiąte","!]9",null]
["[efy]  najczystszej  mąki  zaprawionej  oliwą   na","!]:",null]
["ofiarę  z pokarmów; 13 dalej, do każdego jagnięcia","!];",null]
["jako  ofiarę  z  pokarmów  jedną  dziesiątą  [efy]","!]<",null]
["najczystszej mąki zaprawionej oliwą; wszystko jako","!]=",null]
["ofiarę   całopalną,  jako  miłą  woń   dla   Pana.","!]>",null]
["14 Przynależną  ofiarą z płynów  będzie  pół  hinu","!]?",null]
["wina  na cielca, jedna trzecia - na barana i jedna","!]@",null]
["czwarta - na jagnię. To jest ofiara podczas  nowiu","!]A",null]
["księżyca,   którą   co  miesiąc  przez   wszystkie","!]B",null]
["miesiące  roku  macie składać.  15 Wreszcie,  poza","!]C",null]
["stałą ofiarą całopalną i należącą do niej ofiarą z","!]D",null]
["płynów,  winien być złożony Panu w ofierze  kozioł","!]E",null]
["jako ofiara przebłagalna.","!]F",null]
[null,"!]G","/"]
["Ofiary na Święto Paschy","!]H","/"]
["16 W  czternastym dniu pierwszego miesiąca  jest","!]I",null]
["Pascha   Pana.  17 Piętnastego  zaś   dnia   tegoż","!]J",null]
["miesiąca  jest  święto, i odtąd przez  siedem  dni","!]K",null]
["można   jeść  tylko  przaśny  chleb.   18 W   dniu","!]L",null]
["pierwszym  będzie  zwołanie święte,  i  nie  wolno","!]M",null]
["wykonywać  żadnej pracy. 19 Jako  ofiarę  spalaną,","!]N",null]
["jako  całopalenie dla Pana, winniście wtedy złożyć","!]O",null]
["dwa  młode  cielce, barana i siedem  jednorocznych","!]P",null]
["jagniąt,  a  wszystkie one  mają  być  bez  skazy.","!]Q",null]
["20 Należąca  do  tego ofiara  z  pokarmów  ma  się","!]R",null]
["składać  z  najczystszej mąki  zaprawionej  oliwą:","!]S",null]
["trzy  dziesiąte  [efy]  na  każdego  cielca,  dwie","!]T",null]
["dziesiąte  na jednego barana, 21 a jedna dziesiąta","!]U",null]
["na  każde  z  siedmiu jagniąt.  22 Wreszcie  jeden","!]V",null]
["kozioł  na ofiarę przebłagalną, by dokonać za  was","!]W",null]
["przebłagania. 23 Wszystko to ma być złożone oprócz","!]X",null]
["porannego   całopalenia,  które  jest  ustawicznym","!]Y",null]
["całopaleniem.   24 Takie  ofiary   macie   składać","!]Z",null]
["codziennie  przez  siedem dni  jako  pokarm,  jako","!][",null]
["ofiary spalane, jako miłą woń dla Pana: winny  być","!]\\",null]
["składane  oprócz codziennej ofiary  całopalenia  i","!]]",null]
["należącej do niej ofiary z płynów. 25 Dzień siódmy","!]^",null]
["będzie  znowu  dniem świętego  zwołania,  i  wtedy","!]_",null]
["żadnej pracy wykonywać nie będziecie.","!]`",null]
[null,"!]a","/"]
["Ofiary Święta Tygodni","!]b","/"]
["26 Także  w  dniu pierwocin, gdy składacie  Panu","!]c",null]
["ofiarę z nowego zboża w Święto Tygodni, ma być dla","!]d",null]
["was zwołanie święte; wtedy nie będziecie wykonywać","!]e",null]
["żadnej pracy. 27 Złóżcie wtedy na ofiarę całopalną","!]f",null]
["jako miłą woń dla Pana dwa młode cielce, barana  i","!]g",null]
["siedem    jednorocznych   jagniąt,   28 do    tego","!]h",null]
["odpowiednią  ofiarę z pokarmów:  najczystszą  mąkę","!]i",null]
["zaprawioną oliwą - mianowicie trzy dziesiąte [efy]","!]j",null]
["na  jednego cielca, 29 dwie dziesiąte na barana  i","!]k",null]
["po  jednej dziesiątej na każde z siedmiu  jagniąt.","!]l",null]
["30 Wreszcie  kozła  jako ofiarę  przebłagalną,  by","!]m",null]
["dokonać za was przebłagania. 31 To wszystko  macie","!]n",null]
["złożyć w ofierze oprócz codziennego całopalenia  i","!]o",null]
["należącej do niego ofiary z pokarmów <będą dla was","!]p",null]
["bez skazy> wraz z płynnymi ich ofiarami.","!]q",null]
[null,"!]r","/"]
["Ofiary siódmego nowiu","!]s","/"]
["┌────┐ 01 W   pierwszym  dniu  siódmego   miesiąca","!]t",null]
["│ 29 │ będziecie  mieć zwołanie święte; wtedy  nie","!]u",null]
["└────┘ wolno wykonywać żadnej pracy. Będzie to dla","!]v",null]
["was dzień trąbienia.","!]w",null]
["02 Złożycie wtedy na ofiarę całopalną, jako miłą","!]x",null]
["woń  dla  Pana, jednego młodego cielca,  barana  i","!]y",null]
["siedem jagniąt jednorocznych bez skazy, 03 do tego","!]z",null]
["odpowiednią  ofiarę z pokarmów:  najczystszą  mąkę","!]{",null]
["zaprawioną  oliwą,  a  mianowicie  trzy  dziesiąte","!]|",null]
["[efy]  na jednego cielca, dwie dziesiąte na barana","!]}",null]
["i  04 jedną dziesiątą na każde jagnię. 05 Wreszcie","!]~",null]
["kozła jako ofiarę przebłagalną, by dokonać za  was","!]\u007f",null]
["przebłagania.   06 A  to  ma  być  oprócz   ofiary","!]Ç",null]
["całopalnej na nowiu łącznie z ofiarą z pokarmów  i","!]ü",null]
["oprócz  stałej  ofiary całopalnej z należącymi  do","!]é",null]
["niej ofiarami z pokarmów i płynów według przepisu,","!]â",null]
["jako miła woń ofiar spalanych dla Pana.","!]ä",null]
[null,"!]ů","/"]
["Ofiary w Dzień Przebłagania","!]ć","/"]
["07 Również   dziesiątego  dnia  tegoż   siódmego","!]ç",null]
["miesiąca  będziecie mieć zwołanie święte  i  post;","!]ł",null]
["nie wolno też wykonywać żadnej pracy. 08 Na ofiarę","!]ë",null]
["całopalną  macie złożyć, jako miłą woń  dla  Pana,","!]Ő",null]
["młodego  cielca,  barana  i  siedem  jednorocznych","!]ő",null]
["jagniąt;    wszystkie   one   będą   bez    skazy.","!]î",null]
["09 Następnie należącą do tego ofiarę  z  pokarmów:","!]Ź",null]
["najczystszą  mąkę zaprawioną oliwą,  a  mianowicie","!]Ä",null]
["trzy dziesiąte [efy] na cielca, dwie dziesiąte  na","!]Ć",null]
["barana  10 i  po  jednej  dziesiątej  na  każde  z","!]É",null]
["siedmiu  jagniąt.  11 Wreszcie kozła  jako  ofiarę","!]Ĺ",null]
["przebłagalną, oprócz ofiary przebłagalnej z powodu","!]ĺ",null]
["[Dnia]    Przebłagania   i   ustawicznej    ofiary","!]ô",null]
["całopalnej  oraz  należących  do  nich:  ofiary  z","!]ö",null]
["pokarmów i ofiar płynnych.","!]Ľ",null]
[null,"!]ľ","/"]
["Święto Namiotów","!]Ś","/"]
["12 Piętnastego dnia siódmego miesiąca  będziecie","!]ś",null]
["mieli  zwołanie święte; nie wolno wtedy  wykonywać","!]Ö",null]
["żadnej   pracy,  lecz  przez  siedem   dni   macie","!]Ü",null]
["obchodzić  święto Pańskie. 13 Na ofiarę całopalną,","!]Ť",null]
["ofiarę  spalaną, jako miłą woń dla Pana,  złożycie","!]ť",null]
["trzynaście   młodych   cielców,   dwa   barany   i","!]Ł",null]
["czternaście jednorocznych jagniąt bez skazy. 14 Do","!]×",null]
["tego  odpowiednią  ofiarę z pokarmów:  najczystszą","!]č",null]
["mąkę,   zaprawioną   oliwą,  a  mianowicie:   trzy","!]á",null]
["dziesiąte   [efy]  na  każdego  z   poszczególnych","!]í",null]
["cielców;  dwie  dziesiąte  na  każdego   z   dwóch","!]ó",null]
["baranów;  15 i  po jednej dziesiątej  na  każde  z","!]ú",null]
["czternastu  jagniąt; 16 ponadto kozła jako  ofiarę","!]Ą",null]
["przebłagalną, oprócz zwykłych ofiar całopalnych  z","!]ą",null]
["należącymi do nich ofiarami z pokarmów  i  płynów.","!]Ž",null]
["17 Drugiego  dnia: dwanaście młodych cielców,  dwa","!]ž",null]
["barany  i  czternaście jagniąt  jednorocznych  bez","!]Ę",null]
["skazy,  18 do  tego należącą ofiarę z  pokarmów  i","!]ę",null]
["ofiary   płynne  [dołączone  do  ofiar]  z  wołów,","!]¬",null]
["baranów  i  jagniąt, stosownie  do  ich  liczby  -","!]ź",null]
["według  przepisów. 19 Wreszcie kozła  jako  ofiarę","!]Č",null]
["przebłagalną, oprócz ustawicznej ofiary całopalnej","!]ş",null]
["i  należących do nich: ofiary z pokarmów  i  ofiar","!]«",null]
["płynnych.","!]»",null]
["20 Trzeciego  dnia: jedenaście młodych  cielców,","!]░",null]
["dwa barany i czternaście jednorocznych jagniąt bez","!]▒",null]
["skazy,  21 do  tego należącą ofiarę z  pokarmów  i","!]▓",null]
["ofiary  płynne  [dołączone do  ofiar]  z  cielców,","!]│",null]
["baranów  i  jagniąt, stosownie  do  ich  liczby  -","!]┤",null]
["według  przepisów. 22 Wreszcie kozła  jako  ofiarę","!]Á",null]
["przebłagalną,   oprócz   ustawicznej   ofiary    i","!]Â",null]
["należących  do  nich: ofiary z  pokarmów  i  ofiar","!]Ě",null]
["płynnych.","!]Ş",null]
["23 Czwartego dnia: dziesięć młodych cielców, dwa","!]╣",null]
["barany  i  czternaście jednorocznych  jagniąt  bez","!]║",null]
["skazy,  24 do  tego należącą ofiarę z  pokarmów  i","!]╗",null]
["ofiary  płynne  [dołączone do  ofiar]  z  cielców,","!]╝",null]
["baranów  i  jagniąt, stosownie  do  ich  liczby  -","!]Ż",null]
["według  przepisów. 25 Wreszcie kozła  jako  ofiarę","!]ż",null]
["przebłagalną, oprócz ustawicznej ofiary całopalnej","!]┐",null]
["i  należących do nich: ofiary z pokarmów  i  ofiar","!]└",null]
["płynnych.","!]┴",null]
["26 Piątego  dnia: dziewięć młodych cielców,  dwa","!]┬",null]
["barany  i  czternaście jednorocznych  jagniąt  bez","!]├",null]
["skazy,  27 do  tego należącą ofiarę z  pokarmów  i","!]─",null]
["ofiary  płynne  [dołączone do  ofiar]  z  cielców,","!]┼",null]
["baranów  i  jagniąt, stosownie  do  ich  liczby  -","!]Ă",null]
["według  przepisów. 28 Wreszcie kozła  jako  ofiarę","!]ă",null]
["przebłagalną, oprócz ustawicznej ofiary całopalnej","!]╚",null]
["i  należących do nich: ofiary z pokarmów  i  ofiar","!]╔",null]
["płynnych.","!]╩",null]
["29 Szóstego  dnia:  osiem młodych  cielców,  dwa","!]╦",null]
["barany  i  czternaście jednorocznych  jagniąt  bez","!]╠",null]
["skazy,  30 do  tego należącą ofiarę z  pokarmów  i","!]═",null]
["ofiary  płynne  [dołączone do  ofiar]  z  cielców,","!]╬",null]
["baranów  i  jagniąt, stosownie  do  ich  liczby  -","!]¤",null]
["według  przepisów. 31 Wreszcie kozła  jako  ofiarę","!]đ",null]
["przebłagalną, oprócz ustawicznej ofiary całopalnej","!]Đ",null]
["i  dołączonych do nich: ofiary z pokarmów i  ofiar","!]Ď",null]
["płynnych.","!]Ë",null]
["32 Siódmego  dnia: siedem młodych  cielców,  dwa","!]ď",null]
["barany  i  czternaście jednorocznych  jagniąt  bez","!]Ň",null]
["skazy,  33 do  tego należącą ofiarę z  pokarmów  i","!]Í",null]
["ofiary  płynne  [dołączone do  ofiar]  z  cielców,","!]Î",null]
["baranów  i  jagniąt, stosownie  do  ich  liczby  -","!]ě",null]
["według  przepisów. 34 Wreszcie kozła  jako  ofiarę","!]┘",null]
["przebłagalną, oprócz ustawicznej ofiary całopalnej","!]┌",null]
["i  należących do nich: ofiary z pokarmów  i  ofiar","!]█",null]
["płynnych.","!]▄",null]
["35 Ósmego   dnia   będzie   dla   was   zebranie","!]Ţ",null]
["świąteczne  i nie możecie wykonywać żadnej  pracy.","!]Ů",null]
["36 Na ofiarę całopalną, ofiarę spalaną, jako  miłą","!]▀",null]
["woń  dla  Pana  złożycie: jednego cielca,  jednego","!]Ó",null]
["barana  i siedem jednorocznych jagniąt bez  skazy,","!]ß",null]
["37 do  tego  należącą ofiarę z pokarmów  i  ofiary","!]Ô",null]
["płynne  [dołączone do ofiar] z cielców, baranów  i","!]Ń",null]
["jagniąt,   stosownie  do  ich  liczby   -   według","!]ń",null]
["przepisów.    38 Wreszcie   kozła   jako    ofiarę","!]ň",null]
["przebłagalną, oprócz ustawicznej ofiary całopalnej","!]Š",null]
["i  należących do nich: ofiary z pokarmów i  ofiary","!]š",null]
["płynnej.  39 To  macie czynić dla  Pana  w  czasie","!]Ŕ",null]
["waszych świąt, niezależnie od tego, co ofiarujecie","!]Ú",null]
["na  mocy waszych ślubów, lub jako wasze dobrowolne","!]ŕ",null]
["dary  na  ofiary  całopalne,  ofiary  z  pokarmów,","!]Ű",null]
["płynów oraz ofiary biesiadne».","!]ý",null]
["┌────┐ 01 Mojżesz  mówił  do Izraelitów zgodnie  z","!]Ý",null]
["│ 30 │ tym wszystkim, co mu Pan nakazał.","!]ţ",null]
["└────┘","!]´",null]
[null,"!]­","/"]
["Prawo o ślubach","!]˝","/"]
["02 Mówił   więc   Mojżesz  do   wodzów   pokoleń","!]˛",null]
["izraelskich  te  słowa:  «Oto,  co  nakazuje  Pan:","!]ˇ",null]
["03 Jeśli  mężczyzna złoży ślub Panu albo zobowiąże","!]˘",null]
["się  do  czego  przysięgą, nie  może  łamać  swego","!]§",null]
["słowa,  ale  winien  wypełnić  dokładnie  to,   co","!]÷",null]
["wyrzekł  swymi ustami. 04 Gdy kobieta  złoży  ślub","!]¸",null]
["Panu lub podejmie jakie zobowiązanie, to w wypadku","!]°",null]
["gdy  jest  jeszcze młoda i mieszka  w  domu  swego","!]¨",null]
["ojca,   05 a   ojciec  wie  o   jej   ślubie   czy","!]˙",null]
["zobowiązaniu,  które uczyniła,  i  nie  sprzeciwia","!]ű",null]
["się,   wówczas  ślub,  jakikolwiek   by   był,   i","!]Ř",null]
["zobowiązanie  będą ważne. 06 Jeżeli jednak  ojciec","!]ř",null]
["sprzeciwi   się,  i  to  w  dniu,  w  którym   się","!]■",null]
["dowiedział,  wtedy  stają się  nieważne  wszystkie","!] ",null]
["śluby  i  zobowiązania, które  uczyniła.  Pan  nie","!^!",null]
["poczyta  jej  tego za winę, ojciec  bowiem  okazał","!^\"",null]
["swój  sprzeciw. 07 Gdy jednak wyjdzie  za  mąż,  a","!^#",null]
["jest   jeszcze  związana  ślubem  czy  nieopatrzną","!^$",null]
["obietnicą swych warg, którą się związała, 08 wtedy","!^%",null]
["ślub   i  zobowiązanie  będą  ważne,  o  ile   mąż","!^&",null]
["powiadomiony  o  tym nie okaże sprzeciwu  w  dniu,","!^'",null]
["kiedy  się dowiedział. 09 Jeżeli jednak mąż wtedy,","!^(",null]
["gdy  się dowie, okaże sprzeciw, wówczas unieważnia","!^)",null]
["ślub  ją wiążący i nieopatrzną obietnicę jej warg,","!^*",null]
["którą  się  związała. Pan jednak nie  poczyta  jej","!^+",null]
["tego  za  winę.  10 Ślub  i wszelkie  zobowiązania","!^,",null]
["wdowy   albo   kobiety,   która   otrzymała   list","!^-",null]
["rozwodowy, pozostają ważne. 11 Gdy jednak  w  domu","!^.",null]
["swego   męża  złożyła  ślub  lub  uczyniła   jakie","!^/",null]
["zobowiązanie, 12 a mąż, dowiedziawszy się  o  tym,","!^0",null]
["milczał i nie okazał sprzeciwu, wtedy ślub  jej  i","!^1",null]
["podjęte zobowiązania będą ważne. 13 Jeżeli  jednak","!^2",null]
["mąż,  dowiedziawszy się o tym, od razu  unieważnił","!^3",null]
["je,  wtedy  śluby i zobowiązania wyrażone  słowami","!^4",null]
["stają się nieważne. Jest jednak ona bez winy przed","!^5",null]
["Panem,  jej  śluby  bowiem mąż unieważnił.  14 Mąż","!^6",null]
["może  unieważnić lub potwierdzić wszelkie śluby  i","!^7",null]
["przysięgi żony. 15 Jeśli jednak mąż milczy  aż  do","!^8",null]
["następnego dnia, tym samym wyraża zgodę na śluby i","!^9",null]
["zobowiązania, jakie uczyniła. Wyraził  swą  zgodę,","!^:",null]
["ponieważ  milczał w dniu, w którym się dowiedział.","!^;",null]
["16 Gdyby unieważnił je po upływie dłuższego  czasu","!^<",null]
["od  dowiedzenia się, wówczas na niego spadnie cały","!^=",null]
["ciężar  winy».  17 Oto są prawa, które  podał  Pan","!^>",null]
["Mojżeszowi,  [dotyczące spraw]  pomiędzy  mężem  a","!^?",null]
["żoną,  pomiędzy ojcem a jego córką, która  jeszcze","!^@",null]
["jako młoda dziewczyna przebywa w domu swego ojca.","!^A",null]
[null,"!^B","/"]
["Wojna święta przeciw Madianitom","!^C","/"]
["┌────┐ 01 Rzekł   Pan  do  Mojżesza:   02 «Pomścij","!^D",null]
["│ 31 │ Izraelitów na Madianitach. Potem zostaniesz","!^E",null]
["└────┘ przyłączony do twoich przodków*».  03 Rzekł","!^F",null]
["więc Mojżesz do ludu: «Przygotujcie spośród siebie","!^G",null]
["mężów na wyprawę wojenną przeciw Madianitom;  mają","!^H",null]
["im  wymierzyć pomstę Pana. 04 Poślijcie na wyprawę","!^I",null]
["wojenną  po  tysiącu  ludzi  z  każdego  pokolenia","!^J",null]
["izraelskiego». 05 I zostało wybranych po tysiącu z","!^K",null]
["każdego   pokolenia,   czyli   dwanaście   tysięcy","!^L",null]
["zdolnych  do walki. 06 Mojżesz posłał  po  tysiącu","!^M",null]
["ludzi  z każdego pokolenia na wojnę. Razem z  nimi","!^N",null]
["[wysłał]   Pinchasa,  syna  kapłana  Eleazara,   i","!^O",null]
["przedmioty święte* oraz trąby sygnałowe. 07 Według","!^P",null]
["rozkazu,  jaki otrzymał Mojżesz od Pana, wyruszyli","!^Q",null]
["przeciw   Madianitom   i   pozabijali   wszystkich","!^R",null]
["mężczyzn.  08 Zabili również królów  madianickich.","!^S",null]
["Oprócz tych, którzy zginęli [w walce]: Ewi, Rekem,","!^T",null]
["Sur,   Chur   i   Reba  -  razem   pięciu   królów","!^U",null]
["madianickich.  Mieczem  zabili  również  Balaama*,","!^V",null]
["syna  Beora.  09 Następnie uprowadzili  w  niewolę","!^W",null]
["kobiety  i dzieci madianickie oraz zagarnęli  jako","!^X",null]
["łup  wszystko  ich bydło, stada  i  cały  majątek.","!^Y",null]
["10 Spalili    wszystkie   miasta,   które    tamci","!^Z",null]
["zamieszkiwali,  i  wszystkie obozowiska  namiotów.","!^[",null]
["11 Zabrawszy  następnie  całą  zdobycz,  cały  łup","!^\\",null]
["złożony  z  ludzi  i  zwierząt,  12 przyprowadzili","!^]",null]
["jeńców,   zdobycz  i  łup  do  Mojżesza,   kapłana","!^^",null]
["Eleazara  i  całej  społeczności  Izraelitów,   do","!^_",null]
["obozu,  który  się  znajdował na równinach  Moabu,","!^`",null]
["położonych   nad   Jordanem   naprzeciw   Jerycha.","!^a",null]
["13 Mojżesz,  kapłan  Eleazar  i  wszyscy  książęta","!^b",null]
["społeczności wyszli z obozu naprzeciw  nich.  14 I","!^c",null]
["rozgniewał  się  Mojżesz na  dowódców  wojska,  na","!^d",null]
["tysiączników i setników, którzy wracali z  wyprawy","!^e",null]
["wojennej.   15 Rzekł  do  nich:  «Jakże  mogliście","!^f",null]
["zostawić  przy życiu wszystkie kobiety? 16 One  to","!^g",null]
["za  radą  Balaama* spowodowały,  że  Izraelici  ze","!^h",null]
["względu na Peora dopuścili się niewierności  wobec","!^i",null]
["Pana.  Sprowadziło  to plagę na społeczność  Pana.","!^j",null]
["17 Zabijecie   więc   spośród  dzieci   wszystkich","!^k",null]
["chłopców, a spośród kobiet te, które już  obcowały","!^l",null]
["z   mężczyzną.  18 Jedynie  wszystkie  dziewczęta,","!^m",null]
["które jeszcze nie obcowały z mężczyzną, zostawicie","!^n",null]
["dla siebie przy życiu*. 19 Musicie jednak pozostać","!^o",null]
["przez  siedem dni poza obozem. Każdy z was,  który","!^p",null]
["kogoś  zabił,  każdy, który się dotknął  zabitego,","!^q",null]
["musi  się  oczyścić  dnia  trzeciego  i  siódmego,","!^r",null]
["zarówno on, jak i jego jeńcy. 20 Również odzienie,","!^s",null]
["wszystkie   przedmioty  ze  skóry,  to   co   jest","!^t",null]
["sporządzone   z   sierści   koziej   i   wszystkie","!^u",null]
["przedmioty   z   drzewa  muszą  być  oczyszczone».","!^v",null]
["21 Kapłan    Eleazar   powiedział    jeszcze    do","!^w",null]
["wojowników,  którzy  z nim razem  odbyli  wyprawę:","!^x",null]
["«Taki  jest nakaz prawa, który Pan dał Mojżeszowi:","!^y",null]
["22 złoto, srebro, miedź, żelazo, cynę, ołów 23 i w","!^z",null]
["ogóle   wszystko,   czego  ogień   nie   zniszczy,","!^{",null]
["przeprowadźcie przez ogień, aby stało się  czyste;","!^|",null]
["ale  tylko  woda oczyszczenia* usunie nieczystość.","!^}",null]
["Czego zaś nie można kłaść do ognia, przeprowadźcie","!^~",null]
["przez  wodę.  24 Siódmego  dnia  wypierzcie  swoje","!^\u007f",null]
["odzienie;  wtedy staniecie się czyści i  będziecie","!^Ç",null]
["mogli znowu wejść do obozu».","!^ü",null]
[null,"!^é","/"]
["Podział zdobyczy","!^â","/"]
["25 Potem  tak mówił Pan do Mojżesza:  26 «Policz","!^ä",null]
["wraz   z   kapłanem  Eleazarem  i  głowami   rodów","!^ů",null]
["społeczności  to,  co  z  ludzi  i  bydła  zostało","!^ć",null]
["przyprowadzone jako zdobycz. 27 Podziel zdobycz na","!^ç",null]
["połowę  pomiędzy  tych,  którzy  brali  udział   w","!^ł",null]
["wyprawie, i pomiędzy całą społeczność. 28 Winieneś","!^ë",null]
["jednak od wojowników, którzy wyruszyli na wyprawę,","!^Ő",null]
["wziąć jako dar dla Pana jedną sztukę na pięćset  -","!^ő",null]
["zarówno  z ludzi, jak też z wołów, osłów i  owiec.","!^î",null]
["29 Z  połowy  należącej do nich weźmiesz,  a  dasz","!^Ź",null]
["kapłanowi  Eleazarowi jako ofiarę dla  Pana.  30 Z","!^Ä",null]
["połowy   [należnej  reszcie]  Izraelitów  weźmiesz","!^Ć",null]
["pięćdziesiątą  część, tak ludzi,  jak  też  wołów,","!^É",null]
["osłów i owiec, słowem ze wszystkiego bydła, i dasz","!^Ĺ",null]
["to  lewitom,  którzy  pełnią  służbę  w  przybytku","!^ĺ",null]
["Pana».   31 Mojżesz  i  kapłan  Eleazar   wykonali","!^ô",null]
["wszystko,  co  im  Pan nakazał. 32 Zdobycz,  którą","!^ö",null]
["wojownicy   wzięli  jako  łup,  składała   się   z","!^Ľ",null]
["sześciuset siedemdziesięciu pięciu tysięcy  owiec,","!^ľ",null]
["33 siedemdziesięciu    dwóch    tysięcy     wołów,","!^Ś",null]
["34 sześćdziesięciu i jednego tysiąca  osłów,  35 a","!^ś",null]
["osób,  czyli dziewcząt, które jeszcze nie obcowały","!^Ö",null]
["z mężczyzną, było razem trzydzieści dwa tysiące.","!^Ü",null]
["36 Połowa  przypadająca w  udziale  tym,  którzy","!^Ť",null]
["brali   udział  w  wyprawie  wojennej,   wynosiła:","!^ť",null]
["trzysta trzydzieści siedem tysięcy pięćset  owiec.","!^Ł",null]
["37 Z tego oddali Panu sześćset siedemdziesiąt pięć","!^×",null]
["sztuk;  38 trzydzieści sześć  tysięcy  wołów  -  z","!^č",null]
["czego  oddali  Panu  siedemdziesiąt  dwie  sztuki;","!^á",null]
["39 trzydzieści  tysięcy  pięćset  osłów,  z  czego","!^í",null]
["oddali   Panu   sześćdziesiąt  i   jedną   sztukę.","!^ó",null]
["40 Wreszcie  szesnaście  tysięcy  osób,  z   czego","!^ú",null]
["oddali  Panu  trzydzieści dwie osoby.  41 I  oddał","!^Ą",null]
["Mojżesz kapłanowi Eleazarowi dary przeznaczone  na","!^ą",null]
["ofiarę  dla Pana, stosownie do rozkazu,  jaki  Pan","!^Ž",null]
["dał  Mojżeszowi, 42 z połowy [należnej pozostałym]","!^ž",null]
["Izraelitom,  którą  Mojżesz  oddzielił  od  części","!^Ę",null]
["przypadającej wojownikom. 43 A w połowie  należnej","!^ę",null]
["reszcie  Izraela  było trzysta trzydzieści  siedem","!^¬",null]
["tysięcy   pięćset   owiec,  44 trzydzieści   sześć","!^ź",null]
["tysięcy   wołów,  45 trzydzieści  tysięcy  pięćset","!^Č",null]
["osłów  46 i  szesnaście  tysięcy  osób.  47 Z  tej","!^ş",null]
["części  należnej  Izraelitom wziął  Mojżesz  jedną","!^«",null]
["pięćdziesiątą tak z ludzi, jak i z  bydła,  i  dał","!^»",null]
["lewitom, którzy strzegą przybytku Pana - stosownie","!^░",null]
["do  nakazu, jaki odebrał Mojżesz od Pana. 48 Wtedy","!^▒",null]
["przystąpili do Mojżesza dowódcy oddziałów  wojska,","!^▓",null]
["tysiącznicy  i setnicy, 49 i rzekli  do  Mojżesza:","!^│",null]
["«Słudzy   twoi   dokonali   przeglądu   wszystkich","!^┤",null]
["poddanych sobie wojowników i okazało się, że żaden","!^Á",null]
["z  nich  nie  zginął. 50 Dlatego  przynieśliśmy  w","!^Â",null]
["ofierze  dla Pana wszystkie znalezione  przedmioty","!^Ě",null]
["ze  złota: nagolennice, naramienniki, pierścienie,","!^Ş",null]
["kolczyki i naszyjniki, aby dokonano nad nami wobec","!^╣",null]
["Pana obrzędu przebłagania». 51 Wzięli więc Mojżesz","!^║",null]
["i  kapłan  Eleazar  złoto  i  wszystkie  kosztowne","!^╗",null]
["przedmioty.    52 Złota   zaś    oddanego    przez","!^╝",null]
["tysiączników  i setników na ofiarę dla  Pana  było","!^Ż",null]
["szesnaście tysięcy siedemset pięćdziesiąt  syklów.","!^ż",null]
["53 Każdy  ze zwykłych wojowników posiadał  jeszcze","!^┐",null]
["swój  własny łup. 54 Mojżesz więc i kapłan Eleazar","!^└",null]
["wzięli złoto od tysiączników i setników i zanieśli","!^┴",null]
["do   Namiotu   Spotkania   jako   pamiątkowy   dar","!^┬",null]
["Izraelitów dla Pana.","!^├",null]
[null,"!^─","/"]
["Podział Zajordania","!^┼","/"]
["┌────┐ 01 Rubenici  i  Gadyci  posiadali liczne  i","!^Ă",null]
["│ 32 │ bardzo duże stada. Gdy ujrzeli krainę Jezer","!^ă",null]
["└────┘ i Gilead, uznali, że ta okolica nadaje  się","!^╚",null]
["bardzo  do hodowli bydła. 02 Podeszli więc  i  tak","!^╔",null]
["mówili  do  Mojżesza, kapłana Eleazara  i  książąt","!^╩",null]
["społeczności:  03 «Atarot, Dibon, Jazer  i  Nimra,","!^╦",null]
["Cheszbon,  Eleale, Sibma*, Nebo i  Beon,  04 kraj,","!^╠",null]
["który Pan poddał społeczności Izraela, nadaje  się","!^═",null]
["szczególnie  do  hodowli  bydła,  a  twoi   słudzy","!^╬",null]
["posiadają  [wiele] bydła». 05 Potem mówili  dalej:","!^¤",null]
["«Jeśli darzysz nas życzliwością, oddaj tę krainę w","!^đ",null]
["posiadanie  sługom  swoim. Nie prowadź  nas  przez","!^Đ",null]
["Jordan!»   06 Mojżesz   odpowiedział   Gadytom   i","!^Ď",null]
["Rubenitom: «Jakże to? Wasi bracia ruszą do  walki,","!^Ë",null]
["a  wy  chcecie  tu  spokojnie  pozostać?  07 Czemu","!^ď",null]
["odbieracie  Izraelitom odwagę  wejścia  do  kraju,","!^Ň",null]
["który   im   dał   Pan?  08 Tak  postępowali   już","!^Í",null]
["przodkowie wasi, gdy ich z Kadesz-Barnea  wysłałem","!^Î",null]
["celem  zbadania  kraju. 09 Dotarli  aż  do  doliny","!^ě",null]
["Eszkol  i  zbadali  kraj,  potem  jednak  odebrali","!^┘",null]
["Izraelitom  odwagę  do tego stopnia,  że  już  nie","!^┌",null]
["chcieli  iść  do kraju, który im Pan  przyobiecał.","!^█",null]
["10 Tego  dnia  zapłonął Pan gniewem  i  przysiągł:","!^▄",null]
["11 Mężowie,  którzy wyszli z  Egiptu  w  wieku  od","!^Ţ",null]
["dwudziestu  lat  wzwyż, nie zobaczą  kraju,  który","!^Ů",null]
["poprzysiągłem dać Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi;","!^▀",null]
["nie   okazali  mi  bowiem  pełnego  posłuszeństwa;","!^Ó",null]
["12 oprócz  Kaleba,  syna  Jefunnego  Kenizyty,   i","!^ß",null]
["Jozuego,  syna  Nuna, którzy  okazali  Panu  pełne","!^Ô",null]
["posłuszeństwo.  13 Wtedy  rozgniewał  się  Pan  na","!^Ń",null]
["Izraela  i  sprawił, że błąkał się on  po  pustyni","!^ń",null]
["przez   czterdzieści   lat,   póki   nie   wymarło","!^ň",null]
["pokolenie, które uczyniło to, co jest złe w oczach","!^Š",null]
["Pana.  14 A  teraz  stanęliście  zamiast  przodków","!^š",null]
["waszych  jako  grzeszne potomstwo,  by  spotęgować","!^Ŕ",null]
["gniew  Pana przeciw Izraelowi. 15 Gdy Mu się znowu","!^Ú",null]
["sprzeciwicie, pozostawi was dalej na pustyni, i wy","!^ŕ",null]
["będziecie  winni  zguby całego ludu».  16 Oni  zaś","!^Ű",null]
["przybliżyli  się do niego i rzekli: «Tu  zbudujemy","!^ý",null]
["zagrody  dla  naszych stad i osiedla  dla  naszych","!^Ý",null]
["rodzin. 17 My jednak sami chcemy iść spiesznie  na","!^ţ",null]
["czele  Izraelitów,  póki ich  nie  wprowadzimy  na","!^´",null]
["miejsce  zamieszkania.  Tymczasem  rodziny   nasze","!^­",null]
["pozostaną zabezpieczone w umocnionych miastach  ze","!^˝",null]
["względu  na  mieszkańców kraju.  18 Nie  powrócimy","!^˛",null]
["jednak  do swoich rodzin tak długo, póki  każdy  z","!^ˇ",null]
["Izraelitów nie otrzyma swego dziedzictwa. 19 A  my","!^˘",null]
["nie  weźmiemy żadnego dziedzictwa z tamtej  strony","!^§",null]
["Jordanu  i dalej, gdyż nasze posiadłości  znajdują","!^÷",null]
["się tu, na wschód od Jordanu».","!^¸",null]
["20 Mojżesz odpowiedział im: «Gdy postąpicie tak,","!^°",null]
["jak  powiedzieliście,  gdy  będziecie  wobec  Pana","!^¨",null]
["gotowi  do  walki  21 i gdy  wszyscy  spośród  was","!^˙",null]
["zdolni  do walki przejdą Jordan w obecności  Pana,","!^ű",null]
["aż  On wypędzi przed sobą wszystkich nieprzyjaciół","!^Ř",null]
["swoich, 22 i gdy wówczas dopiero powrócicie, kiedy","!^ř",null]
["cały  kraj  będzie poddany Panu - wypełnicie  swój","!^■",null]
["obowiązek względem Pana i Izraela, kraj ten będzie","!^ ",null]
["waszą  własnością wobec Pana. 23 Gdybyście  jednak","!_!",null]
["nie  wykonali  tego,  zgrzeszycie  wobec  Pana   i","!_\"",null]
["wiedzcie,   że   grzech   wasz   dosięgnie    was.","!_#",null]
["24 Budujcie  więc  miasta  dla  rodzin  waszych  i","!_$",null]
["zagrody  dla  trzód,  ale spełnijcie  również  to,","!_%",null]
["coście  przyrzekli  swymi  ustami».  25 Gadyci   i","!_&",null]
["Rubenici  oświadczyli  Mojżeszowi:  «Słudzy   twoi","!_'",null]
["spełnią  to, co nasz pan nakazał: 26 Nasze dzieci,","!_(",null]
["żony,  nasze  trzody i całe bydło pozostaną  tu  w","!_)",null]
["miastach  Gileadu. 27 Słudzy twoi jednak,  wszyscy","!_*",null]
["zdolni  do  walki,  pociągną w obecności  Pana  na","!_+",null]
["wojnę,  jakeś  to  ty,  nasz  panie,  powiedział».","!_,",null]
["28 Wydał  więc  Mojżesz  rozporządzenie  kapłanowi","!_-",null]
["Eleazarowi,  Jozuemu, synowi Nuna, i głowom  rodów","!_.",null]
["pokoleń  izraelskich. 29 Rzekł  do  nich  Mojżesz:","!_/",null]
["«Gdy  wszyscy  Gadyci i Rubenici zdolni  do  walki","!_0",null]
["ruszą  z  wami  w obecności Pana przez  Jordan  na","!_1",null]
["wojnę, i ziemia zostanie przez was podbita, dajcie","!_2",null]
["im  w  posiadanie krainę Gilead. 30 Jeśliby jednak","!_3",null]
["wojownicy nie ruszyli z wami, otrzymają posiadłość","!_4",null]
["pomiędzy   wami  w  ziemi  Kanaan».  31 Gadyci   i","!_5",null]
["Rubenici  odrzekli na to: «Uczynimy tak,  jak  Pan","!_6",null]
["przykazał sługom twoim. 32 My, wojownicy,  ruszymy","!_7",null]
["w  obecności  Pana do ziemi Kanaan, a  posiadłości","!_8",null]
["nasze  zostaną wtedy z tej strony Jordanu». 33 Dał","!_9",null]
["więc   Mojżesz   Gadytom,  Rubenitom   i   połowie","!_:",null]
["pokolenia   Manassesa,  syna   Józefa,   królestwo","!_;",null]
["Sichona, króla Amorytów, oraz królestwo Oga, króla","!_<",null]
["Baszanu,  ziemię  i  miasta z  ich  okręgami,  jak","!_=",null]
["również miasta okoliczne kraju. 34 Odbudowali więc","!_>",null]
["Gadyci   Dibon,   Atarot  i  Aroer,   35 następnie","!_?",null]
["Atrot-Szofan,  Jazer  i  Jogboha,  36 Bet-Nimra  i","!_@",null]
["Bet-Haran,  miasta  obronne, a także  zagrody  dla","!_A",null]
["trzód.  37 Rubenici odbudowali Cheszbon, Eleale  i","!_B",null]
["Kiriataim, 38 następnie Nebo, Baal-Meon <ze zmianą","!_C",null]
["nazwy>  oraz Sibma, i nadali nazwy miastom,  które","!_D",null]
["odbudowali.   39 Potomkowie   Makira,   potomkowie","!_E",null]
["Manassesa,  ruszyli  do  Gileadu,  zdobyli  go   i","!_F",null]
["wypędzili Amorytów, którzy tam mieszkali. 40 Oddał","!_G",null]
["więc Mojżesz Gilead Makirowi, potomkowi Manassesa,","!_H",null]
["on  zaś tam się osiedlił. 41 Również Jair, potomek","!_I",null]
["Manassesa,  wyruszył i zajął  wsie  [Amorytów],  i","!_J",null]
["nazwał  je  Osiedlami Jaira*. 42 W końcu  wyruszył","!_K",null]
["Nobach.  Zdobył Kenat z przynależnymi doń miastami","!_L",null]
["i nazwał je swoim własnym imieniem - Nobach.","!_M",null]
[null,"!_N","/"]
["Poszczególne etapy wyjścia","!_O","/"]
["┌────┐ 01 Oto  miejsca postoju Izraelitów,  którzy","!_P",null]
["│ 33 │ swoimi   oddziałami  wojskowymi  wyszli   z","!_Q",null]
["└────┘ Egiptu   pod  wodzą  Mojżesza   i   Aarona.","!_R",null]
["02 Mojżesz zapisywał na rozkaz Pana miejsca,  skąd","!_S",null]
["rozpoczynał się dalszy ciąg pochodu. Takie  to  są","!_T",null]
["owe  miejsca  postojów, z których  ruszali  dalej.","!_U",null]
["03 * W pierwszym miesiącu wyruszyli z Ramses.  Był","!_V",null]
["to  piętnasty dzień pierwszego miesiąca, nazajutrz","!_W",null]
["po   Święcie  Paschy,  gdy  Izraelici   wyszli   z","!_X",null]
["podniesioną  ręką  na oczach wszystkich  Egipcjan.","!_Y",null]
["04 A  Egipcjanie w tym czasie grzebali  wszystkich","!_Z",null]
["swoich  pierworodnych, zabitych  przez  Pana.  Pan","!_[",null]
["dokonał  sądu również nad ich bogami*.  05 Ruszyli","!_\\",null]
["więc  Izraelici z Ramses i rozbili obóz w  Sukkot.","!_]",null]
["06 Z  Sukkot ruszyli dalej i rozbili obóz w  Etam,","!_^",null]
["które    jest   położone   na   skraju    pustyni.","!__",null]
["07 Następnie  ruszyli z Etam i skierowali  się  do","!_`",null]
["Pi-Hachirot położonego obok Baal-Sefon  i  rozbili","!_a",null]
["obóz  przed Migdol. 08 Wyruszyli spod Pi-Hachirot,","!_b",null]
["przeszli przez środek morza ku pustyni i po trzech","!_c",null]
["dniach  drogi przez pustynię rozbili obóz w  Mara.","!_d",null]
["09 Wyruszyli  z Mara, przybyli do  Elim.  W  Elim,","!_e",null]
["gdzie  było dwanaście źródeł wody i siedemdziesiąt","!_f",null]
["palm, rozbili obóz. 10 Wyruszywszy z Elim, rozbili","!_g",null]
["obóz  nad Morzem Czerwonym. 11 Od Morza Czerwonego","!_h",null]
["wyruszyli   i   rozbili  obóz  na  pustyni   Sin*.","!_i",null]
["12 Wyruszyli z pustyni Sin i rozbili obóz w Dofka.","!_j",null]
["13 Wyruszyli  z  Dofka  i rozbili  obóz  w  Alusz.","!_k",null]
["14 Wyruszyli z Alusz i rozbili obóz w Refidim. Tam","!_l",null]
["zabrakło  ludowi  wody  do picia.  15 Wyruszyli  z","!_m",null]
["Refidim   i   rozbili  obóz  na   pustyni   Synaj.","!_n",null]
["16 Wyruszyli  z  pustyni Synaj i  rozbili  obóz  w","!_o",null]
["Kibrot-Hattaawa. 17 Wyruszyli z Kibrot-Hattaawa  i","!_p",null]
["rozbili obóz w Chaserot. 18 Wyruszyli z Chaserot i","!_q",null]
["rozbili  obóz  w  Ritma. 19 Wyruszyli  z  Ritma  i","!_r",null]
["rozbili   obóz  w  Rimmon-Peres.  20 Wyruszyli   z","!_s",null]
["Rimmon-Peres i rozbili obóz w Libnie. 21 Wyruszyli","!_t",null]
["z  Libny  i  rozbili obóz w Rissa. 22 Wyruszyli  z","!_u",null]
["Rissa  i  rozbili obóz w Kehelata. 23 Wyruszyli  z","!_v",null]
["Kehelata   i   rozbili  obóz  na   górze   Szafer.","!_w",null]
["24 Wyruszyli  od  góry Szafer  i  rozbili  obóz  w","!_x",null]
["Charada. 25 Wyruszyli z Charada i rozbili  obóz  w","!_y",null]
["Makelot. 26 Wyruszyli z Makelot i rozbili  obóz  w","!_z",null]
["Tachat.  27 Wyruszyli z Tachat i  rozbili  obóz  w","!_{",null]
["Terach.  28 Wyruszyli z Terach i  rozbili  obóz  w","!_|",null]
["Mitka.  29 Wyruszyli  z Mitka  i  rozbili  obóz  w","!_}",null]
["Chaszmona. 30 Wyruszyli z Chaszmona i rozbili obóz","!_~",null]
["w Moserot. 31 Wyruszyli z Moserot i rozbili obóz w","!_\u007f",null]
["Bene-Jaakan. 32 Wyruszyli z Bene-Jaakan i  rozbili","!_Ç",null]
["obóz    w    Chor-Haggidgad.    33 Wyruszyli     z","!_ü",null]
["Chor-Haggidgad   i   rozbili   obóz   w   Jotbata.","!_é",null]
["34 Wyruszyli  z Jotbata i rozbili obóz  w  Abrona.","!_â",null]
["35 Wyruszyli   z   Abrona   i   rozbili   obóz   w","!_ä",null]
["Esjon-Geber. 36 Wyruszyli z Esjon-Geber i  rozbili","!_ů",null]
["obóz  na pustyni Sin, czyli w Kadesz. 37 Wyruszyli","!_ć",null]
["z  Kadesz i rozbili obóz na górze Hor, na  granicy","!_ç",null]
["ziemi  Edomu. 38 Stosownie do rozkazu Pana wstąpił","!_ł",null]
["kapłan   Aaron  na  górę  Hor  i   umarł   tam   w","!_ë",null]
["czterdziestym roku po wyjściu Izraelitów  z  ziemi","!_Ő",null]
["egipskiej,   pierwszego  dnia  piątego   miesiąca.","!_ő",null]
["39 Aaron  liczył wówczas, gdy umarł na górze  Hor,","!_î",null]
["sto   dwadzieścia   trzy  lata.   40 Król   Aradu,","!_Ź",null]
["położonego   na   południe   od   ziemi    Kanaan,","!_Ä",null]
["Kananejczyk,   dowiedział   się,   że    Izraelici","!_Ć",null]
["nadciągają. 41 Wyruszyli oni z góry Hor i  rozbili","!_É",null]
["obóz  w  Salmona. 42 Wyruszyli z Salmona i rozbili","!_Ĺ",null]
["obóz  w Punon. 43 Wyruszyli z Punon i rozbili obóz","!_ĺ",null]
["w  Obot.  44 Wyruszyli następnie z Obot i  rozbili","!_ô",null]
["obóz    w   Ijje-Haabarim,   na   granicy   Moabu.","!_ö",null]
["45 Wyruszyli  z Ijjim i rozbili obóz w  Dibon-Gad.","!_Ľ",null]
["46 Wyruszyli   z  Dibon-Gad  i  rozbili   obóz   w","!_ľ",null]
["Almon-Diblataim. 47 Wyruszyli z Almon-Diblataim  i","!_Ś",null]
["rozbili  obóz  na  górach Abarim, naprzeciw  Nebo.","!_ś",null]
["48 Wyruszyli  z  gór  Abarim  i  rozbili  obóz  na","!_Ö",null]
["równinach  Moabu nad Jordanem, naprzeciw  Jerycha.","!_Ü",null]
["49 Obozowali na równinach Moabu na Jordanem między","!_Ť",null]
["Bet-Hajeszimot i Abel-Szittim.","!_ť",null]
[null,"!_Ł","/"]
["Boży nakaz co do podziału Kanaanu","!_×","/"]
["50 Tak mówił Pan do Mojżesza na równinach Moabu,","!_č",null]
["naprzeciw Jerycha: 51 «To powiedz Izraelitom:  Gdy","!_á",null]
["przejdziecie   przez  Jordan  do   ziemi   Kanaan,","!_í",null]
["52 macie  wypędzić  wszystkich  mieszkańców  kraju","!_ó",null]
["przed   sobą.  Zniszczycie  wszystkie  wyobrażenia","!_ú",null]
["bogów, podobnie wszystkie posągi ulane z metalu, a","!_Ą",null]
["wszystkie    wyżyny   spustoszycie.   53 Weźmiecie","!_ą",null]
["następnie  kraj  w posiadanie i  będziecie  w  nim","!_Ž",null]
["mieszkali,  albowiem  Ja dałem  wam  tę  ziemię  w","!_ž",null]
["posiadanie.   54 Podzielicie  losem  ziemię   jako","!_Ę",null]
["dziedzictwo  dla  poszczególnych  pokoleń.   Temu,","!_ę",null]
["które  ma więcej ludzi, dacie większe dziedzictwo,","!_¬",null]
["a  temu, które ma mniej - mniejsze. Co komu  losem","!_ź",null]
["przypadnie, to będzie do niego należało. Macie  im","!_Č",null]
["według  pokoleń  przydzielić posiadłość.  55 Jeśli","!_ş",null]
["jednak  mieszkańców  kraju  nie  wypędzicie  przed","!_«",null]
["sobą,  będą ci, którzy pozostaną, jakby  cierniami","!_»",null]
["dla  waszych oczu i kolcami dla waszych boków; oni","!_░",null]
["to  będą  was uciskać w kraju, gdzie zamieszkacie.","!_▒",null]
["56 Wtedy   uczynię  wam  to,  co  im   zamierzałem","!_▓",null]
["uczynić».","!_│",null]
[null,"!_┤","/"]
["Granice Kanaanu","!_Á","/"]
["┌────┐ 01 Mówił  dalej Pan  do  Mojżesza:  02 «Daj","!_Â",null]
["│ 34 │ Izraelitom    następujący    rozkaz:    Gdy","!_Ě",null]
["└────┘ przyjdziecie   do   ziemi   Kanaan,   wtedy","!_Ş",null]
["obszarem,  który wam przypadnie jako  dziedzictwo,","!_╣",null]
["będzie   ziemia   Kanaan   w   swoich   granicach.","!_║",null]
["03 Południowa  jej strona ciągnąć się  będzie  dla","!_╗",null]
["was  od  pustyni Sin aż do Edomu. Wasza południowa","!_╝",null]
["granica  wyjdzie  na  wschodzie  z  krańca   Morza","!_Ż",null]
["Słonego.  04 Następnie skieruje się ku  południowi","!_ż",null]
["ku  Wzgórzu Skorpionów, przebiegnie przez  Sin  na","!_┐",null]
["południe   od  Kadesz-Barnea.  Stąd   pójdzie   do","!_└",null]
["Chasar-Addar i ciągnąć się będzie do Asmon.  05 Od","!_┴",null]
["Asmon  pobiegnie  w kierunku Potoku  Egipskiego  i","!_┬",null]
["zakończy   się   przy  morzu.   06 Waszą   granicą","!_├",null]
["zachodnią będzie Wielkie Morze* - to jest dla  was","!_─",null]
["granica   zachodnia.  07 Wasza  granica   północna","!_┼",null]
["pobiegnie  następująco: przeprowadzicie  linię  od","!_Ă",null]
["Wielkiego  Morza aż do góry Hor.  08 Od  góry  Hor","!_ă",null]
["prowadźcie  linię  do Wejścia do Chamat*.  Granica","!_╚",null]
["będzie  sięgać  do  Sedad. 09 Następnie  pobiegnie","!_╔",null]
["dalej do Zifron i zakończy się w Chasar-Enan -  to","!_╩",null]
["będzie  wasza północna granica. 10 Jako  wschodnią","!_╦",null]
["granicę  poprowadzicie  linię  od  Chasar-Enan  do","!_╠",null]
["Szefam.  11 Od Szefam pójdzie granica  w  kierunku","!_═",null]
["Haribla*  na  wschód  od Ain. Potem  ujdzie  dalej","!_╬",null]
["przez   góry   na  wschód  od  jeziora   Kinneret.","!_¤",null]
["12 Następnie  będzie  biegła  wzdłuż   Jordanu   i","!_đ",null]
["zakończy  się  przy Morzu Słonym. To  będzie  wasz","!_Đ",null]
["kraj ze swymi granicami wokoło».","!_Ď",null]
["13 Wtedy Mojżesz dał taki nakaz Izraelitom:  «To","!_Ë",null]
["jest  kraj, który macie podzielić losem,  a  który","!_ď",null]
["Pan  nakazał  dać  dziewięciu  i  pół  pokoleniom.","!_Ň",null]
["14 Pokolenie   bowiem  Rubenitów   otrzymało   już","!_Í",null]
["posiadłość  dla swoich rodzin, podobnie  pokolenie","!_Î",null]
["Gadytów   i   połowa  pokolenia   Manassesa.   Oni","!_ě",null]
["otrzymali już swoje dziedzictwo. 15 Te dwa  i  pół","!_┘",null]
["pokolenia  otrzymały  swoje dziedzictwo  z  tamtej","!_┌",null]
["strony Jordanu naprzeciw Jerycha, na wschodzie».","!_█",null]
[null,"!_▄","/"]
["Przewodniczący podziału","!_Ţ","/"]
["16 Tak  mówił  dalej  Pan do  Mojżesza:  17 «Oto","!_Ů",null]
["imiona  ludzi, którzy wam podzielą ziemię:  kapłan","!_▀",null]
["Eleazar  i Jozue, syn Nuna. 18 Weźmiecie  dalej  z","!_Ó",null]
["każdego  pokolenia jednego księcia celem dokonania","!_ß",null]
["podziału.   19 A  oto  imiona  tych   ludzi:   Dla","!_Ô",null]
["pokolenia  Judy  -  Kaleb, syn  Jefunnego.  20 Dla","!_Ń",null]
["pokolenia  Symeona - Samuel, syn Ammihuda.  21 Dla","!_ń",null]
["pokolenia Beniamina - Elidad, syn Kislona.  22 Dla","!_ň",null]
["pokolenia  Dana  -  książę  Bukki,  syn  Jogliego.","!_Š",null]
["23 Dla potomków Józefa: dla pokolenia Manassesa  -","!_š",null]
["-  książę  Channiel, syn Efoda;  24 dla  pokolenia","!_Ŕ",null]
["Efraima  -  książę  Kemuel, syn  Sziftana.  25 Dla","!_Ú",null]
["pokolenia Zabulona - książę Elisafan, syn Parnaka.","!_ŕ",null]
["26 Dla  pokolenia Issachara - książę Paltiel,  syn","!_Ű",null]
["Azzana.  27 Dla  pokolenia Asera - książę  Achiud,","!_ý",null]
["syn  Szelomiego.  28 Dla  pokolenia  Neftalego   -","!_Ý",null]
["książę  Pedahel,  syn  Ammihuda».  29 Oto  są  ci,","!_ţ",null]
["których Pan wyznaczył, by podzielili ziemię Kanaan","!_´",null]
["jako dziedzictwo pomiędzy Izraelitów.","!_­",null]
[null,"!_˝","/"]
["Dział lewitów","!_˛","/"]
["┌────┐ 01 Mówił Pan do Mojżesza na równinach Moabu","!_ˇ",null]
["│ 35 │ w  pobliżu  Jordanu, naprzeciw Jerycha,  te","!_˘",null]
["└────┘ słowa: 02 «Rozkaż Izraelitom, niech oddadzą","!_§",null]
["lewitom w dziedziczne posiadanie miasta, w których","!_÷",null]
["by  mieszkali, i pastwiska dokoła miast. 03 Miasta","!_¸",null]
["będą  im służyć za mieszkanie, a należące do  nich","!_°",null]
["pastwiska  będą dla ich bydła, trzód  i  wszelkich","!_¨",null]
["zwierząt.  04 Pastwiska miast,  które  oddacie  do","!_˙",null]
["użytku lewitom, mają się rozciągać na tysiąc łokci","!_ű",null]
["wokół  jego murów. 05 Odmierzcie poza miastem  dwa","!_Ř",null]
["tysiące  łokci od strony wschodniej,  dwa  tysiące","!_ř",null]
["łokci od strony południowej, dwa tysiące łokci  od","!_■",null]
["strony  zachodniej i dwa tysiące łokci  od  strony","!_ ",null]
["północnej,  by samo miasto leżało w  środku  -  to","!`!",null]
["będą  pastwiska  owych miast.  06 Z  miast,  które","!`\"",null]
["oddacie  lewitom, będzie sześć miast ucieczki,  by","!`#",null]
["zabójca  do  nich mógł się schronić, a prócz  tego","!`$",null]
["oddacie   im  jeszcze  czterdzieści  dwa   miasta.","!`%",null]
["07 Liczba  zatem miast, które wraz  z  pastwiskami","!`&",null]
["należeć   mają   do   lewitów,   wynosić    będzie","!`'",null]
["czterdzieści  osiem. 08 Przy wyborze miast,  które","!`(",null]
["oddacie  z  dziedzictwa  Izraelitów,  weźmiecie  z","!`)",null]
["większego  pokolenia  większą  ich  liczbę,  a   z","!`*",null]
["mniejszego   -  mniejszą.  Każde  winno   odstąpić","!`+",null]
["stosownie  do otrzymanego dziedzictwa  odpowiednią","!`,",null]
["liczbę miast lewitom».","!`-",null]
[null,"!`.","/"]
["Miasta ucieczki","!`/","/"]
["09 Tak  mówił dalej Pan do Mojżesza: 10 «Powiedz","!`0",null]
["Izraelitom,  co  następuje: Gdy  wejdziecie  przez","!`1",null]
["Jordan   do  ziemi  Kanaan,  11 wybierzcie   sobie","!`2",null]
["miasta, którzy służyć wam będą za miasta ucieczki;","!`3",null]
["tam  będzie mógł się schronić zabójca, który zabił","!`4",null]
["drugiego  nieumyślnie. 12 Miasta te będą  dla  was","!`5",null]
["schronieniem  przed mścicielem krwi*,  by  zabójca","!`6",null]
["nie  poniósł śmierci, zanim nie stanie przed sądem","!`7",null]
["społeczności.   13 Co  do   miast,   które   macie","!`8",null]
["ustanowić,   to  powinniście  mieć   sześć   miast","!`9",null]
["ucieczki.  14 Trzy  miasta za Jordanem  i  trzy  w","!`:",null]
["ziemi  Kanaan  będą  służyć  za  miasta  ucieczki.","!`;",null]
["15 Owe  sześć  miast winny służyć  za  schronienie","!`<",null]
["zarówno Izraelitom, jak i obcym, oraz tym,  którzy","!`=",null]
["osiedlili się pośród was; tam może uciekać  każdy,","!`>",null]
["kto  zabił  drugiego nieumyślnie. 16 Jeżeli  kogoś","!`?",null]
["jednak  tak pobił przedmiotem żelaznym, iż  tamten","!`@",null]
["umarł,  jest  zabójcą,  a jako  taki  musi  zostać","!`A",null]
["zabity.  17 Gdy  kogoś uderzył  kamieniem,  którym","!`B",null]
["można  zabić, i ten [uderzony] umarł, jest zabójcą","!`C",null]
["i  jako  taki  musi zostać zabity. 18 Gdyby  kogoś","!`D",null]
["jakimś  przedmiotem drewnianym tak  pobił,  iż  ów","!`E",null]
["[człowiek]  umarł,  a  można było  tym  narzędziem","!`F",null]
["śmierć  zadać,  jest  zabójcą  i  jako  taki  musi","!`G",null]
["umrzeć.  19 Zabójcę  winien zabić  mściciel  krwi;","!`H",null]
["gdziekolwiek  go  spotka, może go zabić.  20 Gdyby","!`I",null]
["ktoś  drugiemu zadał cios z nienawiści albo rzucił","!`J",null]
["się na niego w zbrodniczym zamiarze, tak iż tamten","!`K",null]
["umarł,  21 albo  gdyby w złości  zadał  ręką  cios","!`L",null]
["śmiertelny,  wtedy  ten, który uderzył,  musi  być","!`M",null]
["zabity;  jest bowiem zabójcą i mściciel krwi  może","!`N",null]
["go  zabić, kiedy go spotka. 22 Gdy mu jednak zadał","!`O",null]
["cios  nie  z nienawiści albo gdy rzucił  na  niego","!`P",null]
["jakimkolwiek  przedmiotem,  ale  nie  w   zamiarze","!`Q",null]
["zabicia,  23 lub też nie widząc spuścił  na  niego","!`R",null]
["kamień,   który   może  zabić,   tak   iż   tamten","!`S",null]
["rzeczywiście   umarł,   chociaż   nie    był    mu","!`T",null]
["nieprzyjazny  i  nie chciał mu nic złego  uczynić,","!`U",null]
["24 wtedy   według  powyższych  zasad   społeczność","!`V",null]
["rozstrzygnie  pomiędzy zabójcą a mścicielem  krwi.","!`W",null]
["25 Społeczność   zabezpieczy   go   przed   zemstą","!`X",null]
["mściciela krwi i przyjmie go z powrotem do  miasta","!`Y",null]
["ucieczki,   gdzie  się  schronił,  i  będzie   tam","!`Z",null]
["przebywał  aż do śmierci arcykapłana,  który  jest","!`[",null]
["namaszczony olejem świętym. 26 Gdy jednak  zabójca","!`\\",null]
["opuści obręb swego miasta ucieczki, do którego się","!`]",null]
["schronił,  27 i gdy go mściciel krwi  spotka  poza","!`^",null]
["obrębem  miasta ucieczki, wtedy mściciel krwi  nie","!`_",null]
["zaciąga  winy, gdy zgładzi zabójcę. 28 Do  śmierci","!``",null]
["bowiem  arcykapłana  winien  zabójca  przebywać  w","!`a",null]
["swoim   mieście  ucieczki.  Natomiast  po  śmierci","!`b",null]
["arcykapłana  może  wrócić do  swojej  dziedzicznej","!`c",null]
["posiadłości.  29 Te  nakazy powinny  być  dla  was","!`d",null]
["prawem  po  wszystkie pokolenia  i  na  wszystkich","!`e",null]
["miejscach  waszego pobytu. 30 Jeżeli ktoś  popełni","!`f",null]
["zabójstwo,  skazuje się go na śmierć na  podstawie","!`g",null]
["zeznań  świadków; jednak zeznanie jednego  świadka","!`h",null]
["nie  wystarczy  do wydania wyroku śmierci.  31 Nie","!`i",null]
["możecie przyjmować żadnego okupu za życie zabójcy,","!`j",null]
["który  winien  jest śmierci. Musi  zostać  zabity.","!`k",null]
["32 Nie możecie również od tego, który się schronił","!`l",null]
["do miasta ucieczki, przyjmować żadnego okupu w tym","!`m",null]
["celu, by mógł wrócić przed śmiercią arcykapłana  i","!`n",null]
["mieszkać  w [swojej] ojcowiźnie. 33 Nie  będziecie","!`o",null]
["bezcześcili  kraju,  w  którym  mieszkacie.   Krew","!`p",null]
["bezcześci  ziemię i nie ma innego zadośćuczynienia","!`q",null]
["za  krew  przelaną, jak tylko krew tego, który  ją","!`r",null]
["przelał.  34 Nie  plamcie przeto ziemi,  w  której","!`s",null]
["mieszkacie,  pośrodku  której  jest  również  moje","!`t",null]
["mieszkanie.   Ja  bowiem,  Pan,  mieszkam   pośród","!`u",null]
["Izraelitów».","!`v",null]
[null,"!`w","/"]
["Dziedzictwo kobiet zamężnych","!`x","/"]
["┌────┐ 01 Stawili  się naczelnicy  rodzin  pokoleń","!`y",null]
["│ 36 │ synów Gileada, syna Makira, który był synem","!`z",null]
["└────┘ Manassesa  z  pokoleń  potomków  Józefa,  i","!`{",null]
["przedstawili     Mojżeszowi    oraz     książętom,","!`|",null]
["naczelnikom  pokoleń, 02 następującą sprawę:  «Pan","!`}",null]
["nakazał tobie, panu naszemu, dać Izraelitom  losem","!`~",null]
["kraj  w dziedzictwo. Otrzymał również pan nasz  od","!`\u007f",null]
["Pana   [Boga]   polecenie,  żeby  dać  dziedzictwo","!`Ç",null]
["naszego  brata Selofchada jego córkom. 03 Gdy  one","!`ü",null]
["poślubią  męża z innego pokolenia Izraelitów,  ich","!`é",null]
["część będzie odłączona od działu naszych przodków,","!`â",null]
["a  dodana zostanie do działu pokolenia, z  którego","!`ä",null]
["mężów  poślubią, więc nasza część otrzymana  losem","!`ů",null]
["zmaleje.   04 Gdy   nastanie   dla   Izraela   rok","!`ć",null]
["jubileuszowy,  wtedy  ich  dziedzictwo  będzie  na","!`ç",null]
["zawsze  już  należało  do  pokolenia,  do  którego","!`ł",null]
["weszły  [przez małżeństwo], a posiadłość pokolenia","!`ë",null]
["naszych  przodków  pomniejszy się  właśnie  o  ich","!`Ő",null]
["dziedzictwo».  05 Wtedy Mojżesz  dał  taki  rozkaz","!`ő",null]
["Izraelitom   na  polecenie  Pana:  «Słuszne   jest","!`î",null]
["zapatrywanie pokolenia potomków Józefa. 06 Oto, co","!`Ź",null]
["Pan  rozporządził w sprawie córek Selofchada: Mogą","!`Ä",null]
["wyjść  za  mąż,  jeśli zechcą, ale  mogą  poślubić","!`Ć",null]
["jedynie  męża  z  rodu  swego  pokolenia,   07 aby","!`É",null]
["dziedzictwo Izraelitów nie przechodziło z  jednego","!`Ĺ",null]
["pokolenia   na  drugie.  Owszem,  każdy  Izraelita","!`ĺ",null]
["winien   utrzymać  dziedzictwo  swego   pokolenia.","!`ô",null]
["08 Każda  panna, która posiada w jakimś  pokoleniu","!`ö",null]
["dziedzictwo,  może wziąć męża tylko z  rodu  swego","!`Ľ",null]
["pokolenia,   by  Izraelici  zachowali  dziedzictwo","!`ľ",null]
["swoich  przodków 09 i aby majątek dziedziczny  nie","!`Ś",null]
["przechodził z jednego pokolenia na drugie. Owszem,","!`ś",null]
["pokolenia  Izraelitów  winny  się  trzymać  swoich","!`Ö",null]
["posiadłości  dziedzicznych».  10 Córki  Selofchada","!`Ü",null]
["postąpiły    według   rozkazu    Pana,    wydanego","!`Ť",null]
["Mojżeszowi.  11 Poślubiły więc  córki  Selofchada:","!`ť",null]
["Machla,  Tirsa, Chogla, Milka i Noa  synów  swoich","!`Ł",null]
["stryjów.   12 Poślubiły  więc  mężów  z  pokolenia","!`×",null]
["Manassesa,  syna  Józefa,  i  tak  pozostało   ich","!`č",null]
["dziedzictwo przy pokoleniu, do którego należał ród","!`á",null]
["ich ojca.","!`í",null]
[null,"!`ó","/"]
["Zakończenie","!`ú","/"]
["13 To są przykazania i prawa, które na równinach","!`Ą",null]
["Moabu  nad  Jordanem, naprzeciw Jerycha,  Pan  dał","!`ą",null]
["Izraelitom za pośrednictwem Mojżesza.","!`Ž",null]
[null,"!`ž","@"]
["KSIĘGA POWTÓRZONEGO PRAWA","!`Ę","@"]
[null,"!`ę","\\"]
["WSTĘPNE MOWY MOJŻESZA","!`¬","\\"]
[null,"!`ź","/"]
["Pierwsza mowa Mojżesza*","!`Č","/"]
["┌───┐ 01 Tymi   słowami  przemawiał   Mojżesz   do","!`ş",null]
["│ 1 │ całego  Izraela  za Jordanem  na pustyni,  w","!`«",null]
["└───┘ Arabie  naprzeciw Suf, między Paran,  Tofel,","!`»",null]
["Laban,  Chaserot  i  Di-Zahab*. 02 Jedenaście  dni","!`░",null]
["drogi   jest   przez  góry  Seir*  z   Horebu   do","!`▒",null]
["Kadesz-Barnea. 03 W czterdziestym roku, jedenastym","!`▓",null]
["miesiącu,   pierwszym  dniu  miesiąca   powiedział","!`│",null]
["Mojżesz  Izraelitom wszystko, co mu Pan  dla  nich","!`┤",null]
["zlecił.  04 Po pokonaniu Sichona*, króla Amorytów,","!`Á",null]
["mieszkającego w Cheszbonie, i Oga, króla  Baszanu,","!`Â",null]
["mieszkającego w Asztarot w Edrei*, 05 za Jordanem,","!`Ě",null]
["w  kraju  Moabu, począł Mojżesz wpajać  to  prawo,","!`Ş",null]
["mówiąc:","!`╣",null]
[null,"!`║","/"]
["Rozkaz opuszczenia Synaju","!`╗","/"]
["06 Pan,  nasz Bóg mówił do nas na Horebie:  «Już","!`╝",null]
["dość  waszego  pobytu na tej górze.  07 Ruszajcie,","!`Ż",null]
["idźcie,   ciągnijcie   ku   górom   Amorytów,   do","!`ż",null]
["wszystkich   pobliskich  narodów   [osiadłych]   w","!`┐",null]
["Arabie,  w  górach,  w  Szefeli,  w  Negebie,  nad","!`└",null]
["brzegiem  morskim,  w  ziemi  Kananejczyków  i   w","!`┴",null]
["Libanie:  aż  po wielką rzekę Eufrat. 08 Patrzcie,","!`┬",null]
["wydaję wam ten kraj. Idźcie, posiądźcie tę ziemię,","!`├",null]
["którą  Pan  poprzysiągł dać Abrahamowi,  Izaakowi,","!`─",null]
["Jakubowi, a po nich ich potomstwu».","!`┼",null]
[null,"!`Ă","/"]
["Ustanowienie sędziów","!`ă","/"]
["09 I rzekłem wam w owym czasie: Ja sam nie  mogę","!`╚",null]
["już  nosić  ciężaru was wszystkich.  10 Pan,  wasz","!`╔",null]
["Bóg,  rozmnożył  was: dziś jesteście  liczni  niby","!`╩",null]
["gwiazdy  na  niebie. 11 A Pan, Bóg ojców  naszych,","!`╦",null]
["niech   was   jeszcze  tysiąckrotnie   pomnoży   i","!`╠",null]
["błogosławi wam, jak to obiecał. 12 Jak zdołam  sam","!`═",null]
["udźwignąć  wasz  ciężar,  wasze  brzemię  i  wasze","!`╬",null]
["spory?  13 Wybierzcie sobie w waszych  pokoleniach","!`¤",null]
["mężów  rozumnych, mądrych i szanowanych, abym  ich","!`đ",null]
["postawił  wam  na czele. 14 Odpowiedzieliście  mi:","!`Đ",null]
["«Dobre  jest,  co  zamierzasz  uczynić».  15 Wtedy","!`Ď",null]
["wybrałem  <spośród  głów  waszych  pokoleń>  mężów","!`Ë",null]
["mądrych,  szanowanych i dałem wam ich  za  waszych","!`ď",null]
["przewodników:   naczelników   nad   tysiącami    i","!`Ň",null]
["naczelników    nad   setkami,   naczelników    nad","!`Í",null]
["pięćdziesięcioma  i naczelników  nad  dziesięcioma","!`Î",null]
["jako   zwierzchników  nad  waszymi   pokoleniami*.","!`ě",null]
["16 Wtedy    to    rozkazałem    waszym    sędziom:","!`┘",null]
["Przesłuchujcie   braci   waszych,   rozstrzygajcie","!`┌",null]
["sprawiedliwie spór każdego ze swym bratem czy  też","!`█",null]
["obcym.   17 W  sądzeniu  unikajcie  stronniczości,","!`▄",null]
["wysłuchujcie małego i wielkiego, nie lękajcie  się","!`Ţ",null]
["nikogo,  gdyż jest to sąd Boży. Gdyby  wam  sprawa","!`Ů",null]
["wydawała się za trudna, mnie ją przedstawcie, abym","!`▀",null]
["ją  wysłuchał.  18 W  owym  czasie  poleciłem  wam","!`Ó",null]
["wszystko, co macie czynić.","!`ß",null]
[null,"!`Ô","/"]
["W Kadesz","!`Ń","/"]
["19 Potem opuściliśmy Horeb i szliśmy przez  całą","!`ń",null]
["tę pustynię wielką i straszną, którą widzieliście,","!`ň",null]
["w kierunku gór Amorytów, jak nam polecił Pan, nasz","!`Š",null]
["Bóg,  i  doszliśmy do Kadesz-Barnea. 20 Wtedy  wam","!`š",null]
["powiedziałem:  Przyszliście aż  do  gór  Amorytów,","!`Ŕ",null]
["które nam daje Pan, nasz Bóg. 21 Patrz! Pan,  twój","!`Ú",null]
["Bóg,  wydał  tobie  tę ziemię.  Wejdź,  weź  ją  w","!`ŕ",null]
["posiadanie, jak ci obiecał Pan, Bóg twoich  ojców.","!`Ű",null]
["Nie lękaj się, nie trać ducha!","!`ý",null]
[null,"!`Ý","/"]
["Wysłanie wywiadowców*","!`ţ","/"]
["22 Wtedy  przystąpiliście  do  mnie  wszyscy   i","!`´",null]
["rzekliście:   «Wyślijmy  mężów  przed   sobą   dla","!`­",null]
["zbadania  kraju i poznania drogi, którą mamy  iść,","!`˝",null]
["oraz  miast,  do których mamy wkroczyć».  23 Rzecz","!`˛",null]
["wydała  mi  się  dobra.  I  wziąłem  spośród   was","!`ˇ",null]
["dwunastu  mężów,  po  jednym z każdego  pokolenia.","!`˘",null]
["24 Oni  wyruszyli, poszli w góry i dotarli  aż  do","!`§",null]
["doliny  Eszkol,  którą zbadali. 25 Wzięli  w  ręce","!`÷",null]
["trochę  owocu tej ziemi, przynieśli  wam  i  takie","!`¸",null]
["złożyli  sprawozdanie: «Kraj, który nam daje  Pan,","!`°",null]
["nasz Bóg, jest dobry».","!`¨",null]
[null,"!`˙","/"]
["Bunt ludu*","!`ű","/"]
["26 Lecz  nie  chcieliście iść  i  wzgardziliście","!`Ř",null]
["nakazem  Pana,  waszego  Boga.  27 Szemraliście  w","!`ř",null]
["namiotach,   mówiąc:   «Z   nienawiści   do    nas","!`■",null]
["wyprowadził  nas Pan z ziemi egipskiej,  by  wydać","!` ",null]
["nas   w   ręce  Amorytów  na  zagładę.   28 Gdzież","!a!",null]
["pójdziemy?   Nasi  bracia  napełnili   nam   serce","!a\"",null]
["strachem, mówiąc: Lud to jest liczniejszy i wyższy","!a#",null]
["wzrostem od nas, miasta ogromne, obwarowane aż  do","!a$",null]
["nieba.  Widzieliśmy tam nawet synów  Anaka».  29 I","!a%",null]
["rzekłem  wam: Nie drżyjcie, nie lękajcie się  ich.","!a&",null]
["30 Pan,  Bóg wasz, który idzie przed wami,  będzie","!a'",null]
["za  was walczył, podobnie jak uczynił w Egipcie na","!a(",null]
["waszych oczach. 31 Widziałeś też i na pustyni: Pan","!a)",null]
["niósł  cię,  jak niesie ojciec swego  syna*,  całą","!a*",null]
["drogę,  którą  szliście, aż  dotarliście  do  tego","!a+",null]
["miejsca.  32 Jednak  mimo to nie  ufaliście  Panu,","!a,",null]
["Bogu  waszemu, 33 idącemu przed wami w drodze,  by","!a-",null]
["wam szukać miejsca pod obóz - nocą w ogniu, by wam","!a.",null]
["oświetlać drogę, a za dnia w obłoku.","!a/",null]
[null,"!a0","/"]
["Kara","!a1","/"]
["34 Gdy usłyszał Pan głos mów waszych, rozgniewał","!a2",null]
["się  i przysiągł mówiąc: 35 «Ani jeden człowiek  z","!a3",null]
["tego  przewrotnego  pokolenia  nie  ujrzy  pięknej","!a4",null]
["krainy,  którą poprzysiągłem dać przodkom  waszym,","!a5",null]
["36 z  wyjątkiem  Kaleba,  syna  Jefunnego.  On  ją","!a6",null]
["zobaczy. Jemu i jego synom dam ten kraj, po którym","!a7",null]
["on  chodził,  gdyż  on okazał pełne  posłuszeństwo","!a8",null]
["wobec Pana».","!a9",null]
["37 Przez  was  i  na  mnie  rozgniewał  się  Pan","!a:",null]
["mówiąc:  «I  ty  tam nie wejdziesz. 38 Jozue,  syn","!a;",null]
["Nuna,  który ci służy, on tam wejdzie. Jemu  dodaj","!a<",null]
["odwagi,  gdyż  on wprowadzi Izraela  w  posiadanie","!a=",null]
["[tej   ziemi].  39 Najmniejsze  dzieci  wasze,   o","!a>",null]
["których  mówiliście, że staną się łupem, i synowie","!a?",null]
["wasi, którzy dziś dobra od zła nie odróżniają, oni","!a@",null]
["tam  wejdą, dam ją im, i oni ją posiądą.  40 A  wy","!aA",null]
["obróćcie  się i idźcie przez pustynię  w  kierunku","!aB",null]
["Morza Czerwonego».","!aC",null]
[null,"!aD","/"]
["Bezskuteczna wyprawa","!aE","/"]
["41 Odpowiedzieliście mi: «Zgrzeszyliśmy  przeciw","!aF",null]
["Panu,  pójdziemy  i  będziemy  walczyć,  jak   nam","!aG",null]
["rozkazał  Pan, nasz Bóg». I każdy z was  przypasał","!aH",null]
["sobie  broń,  bo  uznaliście za łatwe  wejście  na","!aI",null]
["góry.  42 I  rzekł Pan do mnie: «Powiedz  im:  Nie","!aJ",null]
["chodźcie, nie walczcie, gdyż nie jestem wśród was,","!aK",null]
["byście   nie   byli  rozgromieni  przez   wrogów».","!aL",null]
["43 Ostrzegałem was, lecz nie chcieliście  słuchać,","!aM",null]
["wzgardziliście    nakazem    Pana,    ruszyliście,","!aN",null]
["poszliście   w   góry.  44 Wyszli  naprzeciw   wam","!aO",null]
["Amoryci,  mieszkający w tych górach,  gonili  was,","!aP",null]
["jak  to czynią pszczoły, i pobili was w Seirze  aż","!aQ",null]
["do  Chorma.  45 Wróciliście  i  płakaliście  przed","!aR",null]
["Panem, a nie wysłuchał Pan waszego wołania  i  nie","!aS",null]
["zwrócił  na  was  uwagi. 46 Zatrzymaliście  się  w","!aT",null]
["Kadesz na wiele dni - na cały czas waszego pobytu.","!aU",null]
[null,"!aV","/"]
["Nie grozić Edomitom!","!aW","/"]
["┌───┐ 01 Wtedy   zawracając,   ruszyliśmy    przez","!aX",null]
["│ 2 │ pustynię  w  kierunku Morza Czerwonego,  jak","!aY",null]
["└───┘ mi   powiedział  Pan.   Przez   długi   czas","!aZ",null]
["okrążaliśmy  góry  Seir. 02 I Pan  mi  powiedział:","!a[",null]
["03 «Dosyć  tego  krążenia w tych górach.  Zwróćcie","!a\\",null]
["się  na  północ.  04 Lecz  daj  polecenie  ludowi:","!a]",null]
["Przejdziecie*  przez  posiadłość  braci   waszych,","!a^",null]
["synów  Ezawa, mieszkających w Seirze. Oni się  was","!a_",null]
["lękają,   lecz   strzeżcie  się   bardzo.   05 Nie","!a`",null]
["zaczepiajcie  ich,  gdyż nie dam  wam  nic  z  ich","!aa",null]
["ziemi,  nawet tyle, co stopa zakryje,  bo  Ezawowi","!ab",null]
["dałem   na  własność  góry  Seir*.  06 Pokarm   do","!ac",null]
["jedzenia kupujcie od nich za pieniądze! Nawet wodę","!ad",null]
["do   picia   nabywajcie  od   nich   za   zapłatą!","!ae",null]
["07 Przecież Pan, twój Bóg, który ci błogosławił  w","!af",null]
["pracach twych rąk, opiekuje się twoją wędrówką  po","!ag",null]
["tej  wielkiej pustyni. Oto czterdzieści  lat  Pan,","!ah",null]
["twój   Bóg,  jest  z  tobą,  i  niczego   ci   nie","!ai",null]
["brakowało».","!aj",null]
[null,"!ak","/"]
["Nie napadać na Moabitów!","!al","/"]
["08 Odeszliśmy  więc  od  braci  naszych,   synów","!am",null]
["Ezawa, mieszkających w Seirze, przez Arabę, Elat i","!an",null]
["Esjon-Geber*.   Zawróciliśmy  i   wyruszyliśmy   w","!ao",null]
["kierunku  pustyni Moabu. 09 Wtedy  rzekł  do  mnie","!ap",null]
["Pan:  «Nie  napadaj na Moabitów*, nie  podejmuj  z","!aq",null]
["nimi  wojny,  bo nie oddam ci nic z ich  ziemi  na","!ar",null]
["własność,  gdyż synom Lota dałem na  własność  Ar.","!as",null]
["10 -  Poprzednio  mieszkali w  niej  Emici,  naród","!at",null]
["wielki,  liczny i wysoki jak Anakici. 11 Zaliczano","!au",null]
["ich  do  Refaitów*, jak i Anakitów.  Lecz  Moabici","!av",null]
["nazywają   ich  Emitami.  12 W  Seirze   mieszkali","!aw",null]
["dawniej Choryci*, lecz synowie Ezawa wypędzili ich","!ax",null]
["i  wyniszczyli, aby się osiedlić na  ich  miejscu,","!ay",null]
["jak  uczynił Izrael w ziemi, którą mu  Pan  dał  w","!az",null]
["posiadanie. - 13 A teraz w drogę! Przejdźcie przez","!a{",null]
["potok  Zared!» Przeszliśmy więc przez potok Zared.","!a|",null]
["14 Cały  czas  podróży w Kadesz-Barnea  do  potoku","!a}",null]
["Zared wynosił trzydzieści osiem lat, aż wyginęło w","!a~",null]
["obozie całe pokolenie mężów zdatnych do walki, jak","!a\u007f",null]
["im  to Pan poprzysiągł. 15 Tak zaciążyła nad  nimi","!aÇ",null]
["ręka Pana, aby ich usunąć z obozu, aż do zupełnego","!aü",null]
["zniknięcia.","!aé",null]
[null,"!aâ","/"]
["Nie zaczepiać Ammonitów!","!aä","/"]
["16 Skoro  wyginęli spośród ludu wszyscy  mężowie","!aů",null]
["zdatni do wojny, 17 rzekł do mnie Pan: 18 «Ty dziś","!ać",null]
["masz przejść Ar, granicę Moabu, 19 aby zbliżyć się","!aç",null]
["do synów Ammona*. Nie zaczepiaj ich, nie wszczynaj","!ał",null]
["z  nimi  wojny,  gdyż  nie dałem  ci  na  własność","!aë",null]
["niczego z ziemi synów Ammona, ponieważ synom  Lota","!aŐ",null]
["dałem  ją  na  własność. 20 -  Również  tę  ziemię","!aő",null]
["zamieszkiwali poprzednio Refaici, których Ammonici","!aî",null]
["nazywali Zamzummitami. 21 Naród to wielki,  liczny","!aŹ",null]
["i  wysoki  jak  Anakici. Wytracił  ich  Pan  przed","!aÄ",null]
["Ammonitami,  którzy ich wypędzili i osiedlili  się","!aĆ",null]
["na ich miejscu. 22 Tak też uczynił mieszkającym  w","!aÉ",null]
["Seirze   synom   Ezawa,  wytracając   przed   nimi","!aĹ",null]
["Chorytów,  których oni wypędzili, i sami mieszkają","!aĺ",null]
["na ich miejscu aż do tego czasu. 23 W ten sposób i","!aô",null]
["Chiwwitów*,  zamieszkujących  miejscowości  aż  do","!aö",null]
["Gazy,  wytracili  Kaftoryci*,  którzy  przybyli  z","!aĽ",null]
["Kaftor, by się na ich miejscu osiedlić. -","!aľ",null]
[null,"!aŚ","/"]
["Zwycięstwo nad Sichonem","!aś","/"]
["24 Wstańcie,  zwijajcie  namioty,   przekroczcie","!aÖ",null]
["potok  Arnon!  Patrz, dałem ci  w  rękę  Sichona*,","!aÜ",null]
["Amorytę,  króla Cheszbonu, i jego ziemię.  Zacznij","!aŤ",null]
["ją   zajmować.  Wypowiedz  mu  wojnę!  25 Od  dziś","!ať",null]
["zaczynam bojaźnią i strachem przed wami przejmować","!aŁ",null]
["wszystkie  narody pod całym niebem.  Kto  tylko  o","!a×",null]
["tobie  usłyszy,  zacznie się  bać  i  drżeć  przed","!ač",null]
["tobą».  26 Wysłałem więc posłów z pustyni  Kedemot","!aá",null]
["do    Sichona,   króla   Cheszbonu,   ze   słowami","!aí",null]
["pokojowymi: 27 Pozwól mi przejść przez twą ziemię.","!aó",null]
["Pójdę  gościńcem nie skręcając ni w  prawo,  ni  w","!aú",null]
["lewo.  28 Żywność sprzedasz mi za  pieniądze,  bym","!aĄ",null]
["miał  co  jeść. Nawet wodę dasz mi za opłatą,  bym","!aą",null]
["miał  co  pić.  Pozwól  mi tylko  przejść  pieszo,","!aŽ",null]
["29 jak mi to uczynili synowie Ezawa, mieszkający w","!až",null]
["Seirze,  i Moabici, mieszkający w Ar*, aż  przejdę","!aĘ",null]
["przez  Jordan  do ziemi, którą mi daje  nasz  Bóg,","!aę",null]
["Pan.","!a¬",null]
["30 Lecz Sichon, król Cheszbonu, nie zgodził  się","!aź",null]
["na nasze przejście obok niego, gdyż Pan, twój Bóg,","!aČ",null]
["uczynił  nieustępliwym jego ducha i  twardym  jego","!aş",null]
["serce,  aby  go  oddać w twe  ręce,  jak  to  jest","!a«",null]
["dzisiaj.  31 Wtedy  tak  rzekł  mi  Pan:   «Patrz,","!a»",null]
["zacząłem  oddawać  na  twój  łup  Sichona  i  jego","!a░",null]
["ziemię. Zacznij zajmować, bierz w posiadanie  jego","!a▒",null]
["kraj!»  32 I  wyszedł przeciw nam  Sichon  i  cały","!a▓",null]
["naród  jego na wojnę do Jahsy. 33 Pan,  Bóg  nasz,","!a│",null]
["wydał go nam i pobiliśmy jego samego, synów jego i","!a┤",null]
["cały   jego   lud.  34 W  tym  czasie   zdobyliśmy","!aÁ",null]
["wszystkie  jego miasta i klątwą obłożyliśmy  każde","!aÂ",null]
["miasto,   mężczyzn,   kobiety   i   dzieci,    nie","!aĚ",null]
["oszczędzając niczego 35 oprócz zwierząt,  któreśmy","!aŞ",null]
["sobie  pobrali, i łupu z miast przez nas zajętych.","!a╣",null]
["36 Od  Aroeru, leżącego na brzegu potoku Arnon,  i","!a║",null]
["od miasta, które jest w dolinie, aż do Gileadu nie","!a╗",null]
["było  dla  nas grodu niedostępnego: wszystkie  nam","!a╝",null]
["dał  Pan,  Bóg nasz. 37 Ale do kraju synów  Ammona","!aŻ",null]
["nie  zbliżyłeś  się ani do okolicy potoku  Jabbok,","!aż",null]
["ani do miast w górach, ani do żadnego miejsca,  do","!a┐",null]
["którego zabronił ci iść Pan, Bóg nasz.","!a└",null]
[null,"!a┴","/"]
["Wojna z Ogiem, królem Baszanu","!a┬","/"]
["┌───┐ 01 Następnie zwróciliśmy się i  poszliśmy  w","!a├",null]
["│ 3 │ kierunku Baszanu*, którego król, Og, wyszedł","!a─",null]
["└───┘ nam naprzeciw z całym swym ludem,  by  wydać","!a┼",null]
["nam  bitwę  w Edrei. 02 Wtedy rzekł do  mnie  Pan:","!aĂ",null]
["«Nie  lękaj się go, gdyż dałem w twoje  ręce  jego","!aă",null]
["samego,  cały jego lud i ziemię. Postąpisz  z  nim","!a╚",null]
["jak  z Sichonem, królem Amorytów, który mieszka  w","!a╔",null]
["Cheszbonie». 03 I Pan, Bóg nasz, dał  nam  w  ręce","!a╩",null]
["również  Oga, króla Baszanu, i cały  jego  lud.  I","!a╦",null]
["wytępiliśmy go tak, że nikt nie ocalał.  04 W  tym","!a╠",null]
["czasie zdobyliśmy wszystkie jego miasta, nie  było","!a═",null]
["grodu  nie  zajętego: sześćdziesiąt miast  i  cały","!a╬",null]
["obszar  Argob,  królestwo Oga  w  Baszanie.  05 To","!a¤",null]
["wszystko  są  miasta obwarowane  wysokimi  murami,","!ađ",null]
["potężnymi  bramami i zaworami,  nie  licząc  wielu","!aĐ",null]
["miast  otwartych. 06 Obłożyliśmy  je  klątwą,  jak","!aĎ",null]
["uczyniliśmy Sichonowi, królowi Cheszbonu;  klątwie","!aË",null]
["podlegało  miasto,  mężczyźni, kobiety  i  dzieci.","!aď",null]
["07 A   wszystkie   zwierzęta  i   łup   z   miasta","!aŇ",null]
["zostawiliśmy dla siebie.","!aÍ",null]
[null,"!aÎ","/"]
["Podział Zajordania","!aě","/"]
["08 Przejęliśmy w owym czasie z rąk dwóch  królów","!a┘",null]
["amoryckich ziemię za Jordanem od potoku  Arnon  aż","!a┌",null]
["do  gór  Hermonu. 09 - Sydończycy nazywają  Hermon","!a█",null]
["Sirion,  Amoryci zaś zwą go Senir. -  10 Wszystkie","!a▄",null]
["miasta na równinie, cały Gilead, cały Baszan -  aż","!aŢ",null]
["do  Salka  i  Edrei,  miast  w  królestwie  Oga  w","!aŮ",null]
["Baszanie, 11 gdyż Og, król Baszanu, był ostatnim z","!a▀",null]
["Refaitów.  Jego grobowiec* żelazny jest  w  Rabbat","!aÓ",null]
["synów  Ammona: dziewięć łokci długi, cztery łokcie","!aß",null]
["szeroki, [mierzony] według łokcia zwyczajnego.","!aÔ",null]
["12 Posiedliśmy w tym czasie całą tę  ziemię,  od","!aŃ",null]
["Aroeru  nad potokiem Arnon. Połowę gór  Gileadu  z","!ań",null]
["jego miastami oddałem ludziom z pokolenia Rubena i","!aň",null]
["Gada*. 13 Resztę Gileadu i cały Baszan - królestwo","!aŠ",null]
["Oga,   dałem  połowie  pokolenia  Manassesa:  cały","!aš",null]
["obszar Argob i cały ten obszar Baszanu nosił nazwę","!aŔ",null]
["ziemia   Refaitów.  14 Jair,  potomek   Manassesa,","!aÚ",null]
["zdobył  cały obszar Argob aż po granicę Geszurytów","!aŕ",null]
["i Maakatytów i nazwał go swoim imieniem. I do dziś","!aŰ",null]
["dnia  zwą  tę  część  Baszanu  \"Osiedlami  Jaira\".","!aý",null]
["15 Makirowi  oddałem  Gilead,  16 a  Rubenitom   i","!aÝ",null]
["Gadytom dałem część Gileadu aż do potoku Arnon  ze","!aţ",null]
["środkiem  potoku jako granicą, potem aż do  potoku","!a´",null]
["Jabbok,  do  granic  synów  Ammona  -  17 w  końcu","!a­",null]
["jeszcze Arabę z Jordanem jako granicą, od Kinneret","!a˝",null]
["do Morza Araby, Morza Słonego*, do stoków Pisga od","!a˛",null]
["wschodu.","!aˇ",null]
[null,"!a˘","/"]
["Zarządzenia Mojżesza","!a§","/"]
["18 W  tym czasie dałem wam taki nakaz: Pan,  Bóg","!a÷",null]
["wasz,  dał wam w posiadanie tę ziemię: wy  wszyscy","!a¸",null]
["zdolni  do noszenia broni pójdziecie uzbrojeni  na","!a°",null]
["czele  waszych  braci Izraelitów.  19 Tylko  wasze","!a¨",null]
["żony, dzieci i trzody - gdyż macie wielkie stada -","!a˙",null]
["zostaną  w  waszych miastach, które  wam  oddałem,","!aű",null]
["20 aż  Pan  da  odpoczynek [po  wędrówce]  waszych","!aŘ",null]
["braci, jak i waszej, i oni posiądą ziemię daną  im","!ař",null]
["przez Pana, Boga waszego, za Jordanem. Wtedy wróci","!a■",null]
["każdy    do    swej   posiadłości,    którą    wam","!a ",null]
["przydzieliłem. 21 W tym czasie poleciłem  Jozuemu:","!b!",null]
["Twoje oczy widziały wszystko, co uczynił Pan,  Bóg","!b\"",null]
["wasz,  dwom królom; tak samo Pan uczyni  wszystkim","!b#",null]
["królestwom, do których ty przejdziesz. 22 Nie  bój","!b$",null]
["się ich, bo Pan, Bóg wasz, będzie za was walczył*.","!b%",null]
["23 Wtedy prosiłem Pana: 24 Panie mój, Boże,  Tyś","!b&",null]
["zaczął  swojemu  słudze objawiać swą  moc  i  rękę","!b'",null]
["potężną. Któryż bóg na niebie lub na ziemi dokonał","!b(",null]
["takich   dzieł  i  czynów  potężnych  jak  Twoje?*","!b)",null]
["25 Chciałbym przejść, by zobaczyć tę piękną ziemię","!b*",null]
["za  Jordanem  i  te piękne góry, i Liban.  26 Lecz","!b+",null]
["przez  was*  rozgniewał się  na  mnie  Pan  i  nie","!b,",null]
["wysłuchał  mnie. I rzekł Pan do mnie:  «Dość,  nie","!b-",null]
["mów  Mi  o tym więcej! 27 Wejdź na szczyt Pisga  i","!b.",null]
["podnieś oczy na zachód, północ, południe, wschód i","!b/",null]
["oglądaj krainę na własne oczy, bo tego Jordanu nie","!b0",null]
["przejdziesz.  28 Wydaj polecenie Jozuemu,  umocnij","!b1",null]
["go  i utwierdź, gdyż on pójdzie na czele tego ludu","!b2",null]
["i   on  mu  da  w  posiadanie  ziemię,  którą   to","!b3",null]
["zobaczysz».   29 Tak   pozostaliśmy   w    dolinie","!b4",null]
["naprzeciw Bet-Peor*.","!b5",null]
[null,"!b6","/"]
["Zachowanie przykazań - mądrością","!b7","/"]
["┌───┐ 01 A   teraz,   Izraelu,   słuchaj  praw   i","!b8",null]
["│ 4 │ nakazów,  które uczę was wypełniać,  abyście","!b9",null]
["└───┘ żyli i doszli do posiadania ziemi, którą wam","!b:",null]
["daje Pan, Bóg waszych ojców. 02 Nic nie dodacie do","!b;",null]
["tego,  co  ja  wam  nakazuję, i  nic  z  tego  nie","!b<",null]
["odejmiecie, zachowując nakazy Pana, Boga  waszego,","!b=",null]
["które  na was nakładam. 03 Widzieliście na  własne","!b>",null]
["oczy,  co  uczynił  Pan w Baal-Peor,  jak  każdego","!b?",null]
["człowieka,  który  poszedł  za  Baalem   z   Peor,","!b@",null]
["wyniszczył  Pan  spośród  was;  04 a  wy,   coście","!bA",null]
["przylgnęli do Pana, Boga waszego, dzisiaj  wszyscy","!bB",null]
["żyjecie.   05 Patrzcie,  nauczałem  was   praw   i","!bC",null]
["nakazów,  jak  mi rozkazał czynić  Pan,  Bóg  mój,","!bD",null]
["abyście je wypełniali w ziemi, do której idziecie,","!bE",null]
["by  objąć  ją  w  posiadanie. 06 Strzeżcie  ich  i","!bF",null]
["wypełniajcie  je,  bo  one są  waszą  mądrością  i","!bG",null]
["umiejętnością w oczach narodów, które  usłyszawszy","!bH",null]
["o  tych  prawach powiedzą: «Z pewnością ten wielki","!bI",null]
["naród  to lud mądry i rozumny». 07 Bo któryż naród","!bJ",null]
["wielki ma bogów tak bliskich*, jak Pan, Bóg  nasz,","!bK",null]
["ilekroć  Go  wzywamy? 08 Któryż  naród  wielki  ma","!bL",null]
["prawa  i  nakazy  tak sprawiedliwe,  jak  całe  to","!bM",null]
["Prawo, które ja wam dziś daję?","!bN",null]
[null,"!bO","/"]
["Unikać bałwochwalstwa!","!bP","/"]
["09 Tylko się strzeż bardzo i pilnuj siebie,  byś","!bQ",null]
["nie  zapomniał o tych rzeczach, które widziały twe","!bR",null]
["oczy: by z twego serca nie uszły po wszystkie  dni","!bS",null]
["twego  życia, ale ucz ich swych synów  i  wnuków*.","!bT",null]
["10 W  dniu, w którym stanąłeś w obliczu Pana, Boga","!bU",null]
["swego,  na  Horebie*, rzekł Pan do mnie: «Zgromadź","!bV",null]
["Mi naród, niech usłyszą me słowa, aby się nauczyli","!bW",null]
["Mnie  bać  przez wszystkie dni życia  na  ziemi  i","!bX",null]
["nauczyli tego swoich synów». 11 Wtedy zbliżyliście","!bY",null]
["się i stanęliście pod górą - a góra płonęła ogniem","!bZ",null]
["aż  do nieba, okryta mrokiem, ciemnością i chmurą.","!b[",null]
["12 I  przemówił  do  was Pan,  Bóg  wasz,  spośród","!b\\",null]
["ognia.  Dźwięk słów słyszeliście, ale poza  głosem","!b]",null]
["nie  dostrzegliście postaci. 13 Oznajmił  wam  swe","!b^",null]
["przymierze,  gdy  rozkazał  wam  pełnić   Dziesięć","!b_",null]
["Przykazań*   i  napisał  je  na  dwóch   tablicach","!b`",null]
["kamiennych. 14 W tym czasie rozkazał mi Pan  uczyć","!ba",null]
["was praw i nakazów*, byście je pełnili w kraju, do","!bb",null]
["którego  wchodzicie,  by objąć  go  w  posiadanie.","!bc",null]
["15 Pilnie   się  wystrzegajcie  -  skoroście   nie","!bd",null]
["widzieli żadnej postaci w dniu, w którym mówił  do","!be",null]
["was  Pan spośród ognia na Horebie - 16 abyście nie","!bf",null]
["postąpili niegodziwie i nie uczynili sobie  rzeźby","!bg",null]
["przedstawiającej podobiznę mężczyzny lub  kobiety,","!bh",null]
["17 podobiznę jakiegokolwiek zwierzęcia, które jest","!bi",null]
["na    ziemi,   podobiznę   jakiegokolwiek   ptaka,","!bj",null]
["latającego  pod niebem, 18 podobiznę czegokolwiek,","!bk",null]
["co  pełza po ziemi, podobiznę ryby, która  jest  w","!bl",null]
["wodach  - pod ziemią. 19 Gdy podniesiesz  oczy  ku","!bm",null]
["niebu  i  ujrzysz  słońce, księżyc  i  gwiazdy,  i","!bn",null]
["wszystkie  zastępy niebios, obyś nie pozwolił  się","!bo",null]
["zwieść,  nie oddawał im pokłonu i nie  służył,  bo","!bp",null]
["Pan,  Bóg  twój, przydzielił je wszystkim  narodom","!bq",null]
["pod niebem. 20 A was Pan wybrał sobie, wyprowadził","!br",null]
["was  z pieca do topienia żelaza, z Egiptu, abyście","!bs",null]
["się  stali Jego ludem, Jego własnością,  jak  dziś","!bt",null]
["jesteście.","!bu",null]
["21 Z waszego powodu rozgniewał się na mnie Pan i","!bv",null]
["przysiągł,  że nie przejdę Jordanu, nie  wejdę  do","!bw",null]
["pięknej  ziemi, którą wam daje Pan,  Bóg  wasz,  w","!bx",null]
["posiadanie.  22 Ja bowiem umrę w  tej  ziemi,  nie","!by",null]
["przejdę   Jordanu,  lecz  wy  go  przejdziecie   i","!bz",null]
["posiądziecie  tę piękną ziemię. 23 Strzeżcie  się,","!b{",null]
["byście   nie  zapomnieli  przymierza  Pana,   Boga","!b|",null]
["waszego, które zawarł z wami, i nie uczynili sobie","!b}",null]
["wyobrażenia  w  rzeźbie tego wszystkiego,  co  wam","!b~",null]
["zabronił Pan, Bóg wasz. 24 Bo Pan, Bóg wasz,  jest","!b\u007f",null]
["ogniem trawiącym*. On jest Bogiem zazdrosnym.","!bÇ",null]
[null,"!bü","/"]
["Odstępstwo powodem utraty ziemi","!bé","/"]
["25 Gdy  wydacie  na  świat  synów  i  wnuków   i","!bâ",null]
["dożyjecie    starości    w    tym     kraju,     a","!bä",null]
["sprzeniewierzycie  się i uczynicie  sobie  posągi,","!bů",null]
["podobiznę czegokolwiek, czyniąc to, co jest złe  w","!bć",null]
["oczach  Pana, waszego Boga, drażniąc Go:  26 biorę","!bç",null]
["dziś niebo i ziemię przeciwko wam na świadków,  że","!bł",null]
["prędko zostaniecie wytraceni* z powierzchni ziemi,","!bë",null]
["do  której idziecie przez Jordan, aby ją  posiąść.","!bŐ",null]
["Niedługo  bawić będziecie na niej, gdyż  na  pewno","!bő",null]
["zostaniecie wytępieni. 27 Rozproszy was Pan między","!bî",null]
["narodami  i  mało  z  was zostanie*  wśród  obcych","!bŹ",null]
["ludów,   dokąd  was  Pan  uprowadzi  do   niewoli.","!bÄ",null]
["28 Będziecie tam służyli bogom obcym: dziełom  rąk","!bĆ",null]
["ludzkich  z drzewa i z kamienia, które nie  widzą,","!bÉ",null]
["nie  słyszą,  nie  jedzą  i  nie  czują.  29 Wtedy","!bĹ",null]
["będziecie   szukali   Pana,   Boga   waszego,    i","!bĺ",null]
["znajdziecie Go, jeżeli będziecie do Niego dążyli z","!bô",null]
["całego   serca   i  z  całej  duszy.   30 W   swym","!bö",null]
["utrapieniu,   gdy  wszystko  to  was   spotka,   w","!bĽ",null]
["ostatnich  dniach nawrócicie się*  do  Pana,  Boga","!bľ",null]
["swego,  i  będziecie słuchać Jego  głosu.  31 Gdyż","!bŚ",null]
["Bogiem  miłosiernym jest Pan, Bóg wasz, nie opuści","!bś",null]
["was, nie zgładzi i nie zapomni o przymierzu, które","!bÖ",null]
["poprzysiągł waszym przodkom.","!bÜ",null]
[null,"!bŤ","/"]
["Wielkość Bożego wybrania","!bť","/"]
["32 Zapytaj no dawnych czasów, które  były  przed","!bŁ",null]
["tobą,  zaczynając od dnia, w którym  Bóg  stworzył","!b×",null]
["człowieka  na  ziemi, [zapytaj] od jednego  krańca","!bč",null]
["niebios  do  drugiego, czy nastąpiło  tak  wielkie","!bá",null]
["wydarzenie  jak  to  lub  czy  słyszano  od  czymś","!bí",null]
["podobnym? 33 Czy słyszał jakiś naród głos  Boży  z","!bó",null]
["ognia,  jak ty słyszałeś, i pozostał żywy?  34 Czy","!bú",null]
["usiłował  Bóg przyjść i wybrać sobie  jeden  naród","!bĄ",null]
["spośród innych narodów przez doświadczenia, znaki,","!bą",null]
["cuda i wojny, ręką mocną i wyciągniętym ramieniem,","!bŽ",null]
["dziełami przerażającymi, jak to wszystko, co tobie","!bž",null]
["uczynił Pan, Bóg twój, w Egipcie na twoich oczach?","!bĘ",null]
["35 Widziałeś to wszystko, byś poznał, że Pan  jest","!bę",null]
["Bogiem,  a  poza Nim nie ma innego*. 36 Z  niebios","!b¬",null]
["pozwolił ci słyszeć swój głos, aby cię pouczyć. Na","!bź",null]
["ziemi dał ci zobaczyć swój ogień ogromny i słyszeć","!bČ",null]
["swoje  słowa  spośród ognia. 37 Ponieważ  umiłował","!bş",null]
["twych  przodków,  wybrał po nich ich  potomstwo  i","!b«",null]
["wyprowadził cię z Egiptu sam ogromną swoją potęgą.","!b»",null]
["38 Na   twoich  oczach,  ze  względu   na   ciebie","!b░",null]
["wydziedziczył obce narody, większe i silniejsze od","!b▒",null]
["ciebie, by cię wprowadzić w posiadanie ich  ziemi,","!b▓",null]
["jak to jest dzisiaj.","!b│",null]
[null,"!b┤","/"]
["Zakończenie","!bÁ","/"]
["39 Poznaj dzisiaj i rozważ w swym sercu, że  Pan","!bÂ",null]
["jest  Bogiem, a na niebie wysoko i na ziemi  nisko","!bĚ",null]
["nie  ma  innego.  40 Strzeż Jego praw  i  nakazów,","!bŞ",null]
["które  ja dziś polecam tobie pełnić; by dobrze  ci","!b╣",null]
["się  wiodło  i twym synom po tobie; byś przedłużył","!b║",null]
["swe dni na ziemi, którą na zawsze daje ci Pan, Bóg","!b╗",null]
["twój.","!b╝",null]
[null,"!bŻ","/"]
["Miasta ucieczki","!bż","/"]
["41 Wtedy  wyznaczył  Mojżesz  trzy  miasta*   za","!b┐",null]
["Jordanem  na  wschodzie,  42 by  tam  mógł   uciec","!b└",null]
["zabójca, który by nieumyślnie zabił bliźniego, nie","!b┴",null]
["mając  przedtem do niego nienawiści. Chroniąc  się","!b┬",null]
["do jednego z tych miast, będzie mógł ocalić życie.","!b├",null]
["43 Beser   na   pustyni,  na  płaskowyżu   -   dla","!b─",null]
["Rubenitów;  Ramot  w Gileadzie -  dla  Gadytów,  i","!b┼",null]
["Golan w Baszanie - dla Manassytów.","!bĂ",null]
[null,"!bă","/"]
["Druga mowa Mojżesza*","!b╚","/"]
["44 Takie prawo dał Mojżesz Izraelitom.  45 Takie","!b╔",null]
["świadectwa, nakazy i postanowienia ogłosił Mojżesz","!b╩",null]
["Izraelitom  po wyjściu z Egiptu, 46 za Jordanem  w","!b╦",null]
["dolinie,  naprzeciw  Bet-Peor,  w  kraju  Sichona,","!b╠",null]
["króla   Amorytów,  który  mieszkał  w  Cheszbonie.","!b═",null]
["Pokonał go Mojżesz i Izraelici po wyjściu z Egiptu","!b╬",null]
["47 i  zawładnęli jego krajem, jak i [krajem]  Oga,","!b¤",null]
["króla  Baszanu; dwu królów amoryckich za  Jordanem","!bđ",null]
["na  wschodzie 48 od Aroeru na brzegu potoku Arnon,","!bĐ",null]
["aż  do  góry  Sirion, to jest Hermonu,  49 i  całą","!bĎ",null]
["Arabę  za Jordanem na wschodzie, aż do Morza Araby","!bË",null]
["u stóp Pisga.","!bď",null]
[null,"!bŇ","/"]
["Dziesięcioro Przykazań*","!bÍ","/"]
["┌───┐ 01 Mojżesz zwołał całego  Izraela i rzekł do","!bÎ",null]
["│ 5 │ niego:  Słuchaj, Izraelu, praw i  przykazań,","!bě",null]
["└───┘ które ja dziś mówię do twych uszu,  ucz  się","!b┘",null]
["ich  i  dbaj  o to, aby je wypełniać. 02 Pan,  Bóg","!b┌",null]
["nasz,  zawarł z nami przymierze na Horebie. 03 Nie","!b█",null]
["zawarł Pan tego przymierza z ojcami naszymi,  lecz","!b▄",null]
["z   nami,   którzy  tu  dzisiaj  wszyscy   żyjemy.","!bŢ",null]
["04 Spośród ognia na Górze mówił Pan z wami  twarzą","!bŮ",null]
["w  twarz. 05 W tym czasie ja stałem między Panem a","!b▀",null]
["wami,  aby  wam oznajmić słowa Pana,  gdyście  się","!bÓ",null]
["bali  ognia  i  nie weszli na górę.  A  On  mówił:","!bß",null]
["06 «Jam  jest Pan, Bóg twój, który cię wyprowadził","!bÔ",null]
["z ziemi egipskiej, z domu niewoli. 07 Nie będziesz","!bŃ",null]
["miał  bogów  innych oprócz Mnie*. 08 Nie  uczynisz","!bń",null]
["sobie  posągu ani żadnego obrazu tego, co jest  na","!bň",null]
["niebie  wysoko albo na ziemi nisko, lub  w  wodzie","!bŠ",null]
["poniżej  ziemi. 09 Nie będziesz oddawał im pokłonu","!bš",null]
["ani  służył.  Bo  Ja  jestem Pan,  Bóg  twój,  Bóg","!bŔ",null]
["zazdrosny,  karzący nieprawość ojców na  synach  w","!bÚ",null]
["trzecim i w czwartym pokoleniu - tych, którzy Mnie","!bŕ",null]
["nienawidzą, 10 a który okazuje łaskę w  tysiącznym","!bŰ",null]
["pokoleniu tym, którzy Mnie miłują i strzegą  moich","!bý",null]
["przykazań.","!bÝ",null]
["11 Nie  będziesz brał imienia Pana, Boga  twego,","!bţ",null]
["do czczych rzeczy, bo nie dozwoli Pan, by pozostał","!b´",null]
["bezkarny  ten,  kto bierze Jego  imię  do  czczych","!b­",null]
["rzeczy.","!b˝",null]
["12 Będziesz  zważał na szabat, aby  go  święcić,","!b˛",null]
["jak   ci  nakazał  Pan,  Bóg  twój.  13 Sześć  dni","!bˇ",null]
["będziesz  pracował i wykonywał wszelką twą  pracę,","!b˘",null]
["14 lecz  w  siódmym  dniu jest szabat  Pana,  Boga","!b§",null]
["twego. Nie będziesz wykonywał żadnej pracy ani ty,","!b÷",null]
["ani twój syn, ani twoja córka, ani twój sługa, ani","!b¸",null]
["twoja  służąca, ani twój wół, ani twój osioł,  ani","!b°",null]
["żadne  twoje zwierzę, ani obcy, który  przebywa  w","!b¨",null]
["twoich  bramach;  aby wypoczął  twój  niewolnik  i","!b˙",null]
["twoja  niewolnica, jak i ty. 15 Pamiętaj, że byłeś","!bű",null]
["niewolnikiem  w ziemi egipskiej i wyprowadził  cię","!bŘ",null]
["stamtąd  Pan,  Bóg twój, ręką mocną i wyciągniętym","!bř",null]
["ramieniem: przeto ci nakazał Pan, Bóg twój, strzec","!b■",null]
["dnia szabatu.","!b ",null]
["16 Czcij  swego  ojca  i  swoją  matkę,  jak  ci","!c!",null]
["nakazał Pan, Bóg twój, abyś długo żył i aby ci się","!c\"",null]
["dobrze powodziło na ziemi, którą ci daje Pan,  Bóg","!c#",null]
["twój.","!c$",null]
["17 Nie będziesz zabijał.","!c%",null]
["18 Nie będziesz cudzołożył.","!c&",null]
["19 Nie będziesz kradł.","!c'",null]
["20 Jako  świadek  nie  będziesz  mówił   przeciw","!c(",null]
["bliźniemu  twemu  kłamstwa*. [18] 21 Nie  będziesz","!c)",null]
["pożądał   żony  swojego  bliźniego.  Nie  będziesz","!c*",null]
["pragnął domu swojego bliźniego ani jego pola,  ani","!c+",null]
["jego  niewolnika,  ani jego niewolnicy,  ani  jego","!c,",null]
["wołu,  ani  jego  osła, ani żadnej  rzeczy,  która","!c-",null]
["należy do twojego bliźniego».","!c.",null]
["[19] 22 Te   słowa  wyrzekł   Pan   do   waszego","!c/",null]
["zgromadzenia  na  górze spośród  ognia,  obłoku  i","!c0",null]
["ciemności  donośnym głosem, niczego  nie  dodając.","!c1",null]
["Napisał  je na dwu tablicach kamiennych i  dał  mi","!c2",null]
["je.","!c3",null]
[null,"!c4","/"]
["Mojżesz pośrednikiem","!c5","/"]
["[20] 23 Gdy    usłyszeliście    głos     spośród","!c6",null]
["ciemności, a góra ogniem płonęła - zbliżyli się do","!c7",null]
["mnie  wszyscy wodzowie pokoleń i starsi, [21] 24 i","!c8",null]
["rzekli:  «Oto  Pan,  Bóg nasz,  okazał  nam  swoją","!c9",null]
["chwałę  i wielkość. Głos Jego słyszeliśmy  spośród","!c:",null]
["ognia. Dziś widzieliśmy, że Bóg może przemówić  do","!c;",null]
["człowieka,  a  on  pozostanie żywy.  [22] 25 Czemu","!c<",null]
["teraz  mamy umrzeć? Ten bowiem ogromny  ogień  nas","!c=",null]
["pochłonie.  Jeśli  jeszcze nadal będziemy  słuchać","!c>",null]
["głosu  Pana,  Boga naszego, pomrzemy. [23] 26 Któż","!c?",null]
["ze  wszystkich,  którzy  by  usłyszeli  głos  Boga","!c@",null]
["Żywego,  przemawiającego spośród  ognia,  jak  my,","!cA",null]
["pozostanie  przy  życiu? [24] 27 Zbliż  się  ty  i","!cB",null]
["słuchaj  tego wszystkiego, co mówi Pan, Bóg  nasz.","!cC",null]
["Mów  ty  do nas wszystko, co powie do ciebie  Pan,","!cD",null]
["Bóg   nasz,   a  my  usłuchamy  i  wykonamy   to».","!cE",null]
["[25] 28 Pan  usłyszał  wasze  głośne  słowa,   gdy","!cF",null]
["mówiliście  do  mnie. I rzekł mi Pan:  «Usłyszałem","!cG",null]
["głośne  słowa  tego ludu, które  wypowiedzieli  do","!cH",null]
["ciebie.   Słuszne   jest  wszystko   to,   co   ci","!cI",null]
["powiedzieli. [26] 29 Oby zawsze mieli w  sercu  tę","!cJ",null]
["samą   bojaźń  przede  Mną  i  wykonywali   zawsze","!cK",null]
["wszystkie moje przykazania po wszystkie  dni,  aby","!cL",null]
["się  dobrze  powodziło im i synom  ich  na  wieki.","!cM",null]
["[27] 30 Idź  i  powiedz  im:  Wróćcie  do   swoich","!cN",null]
["namiotów! [28] 31 A ty zostań tutaj ze Mną. Ja  ci","!cO",null]
["powiem  wszystkie moje polecenia, prawa i  nakazy,","!cP",null]
["jakich  masz im nauczyć, aby je pełnili  w  ziemi,","!cQ",null]
["którą  Ja  im  daję  na własność».  [29] 32 Przeto","!cR",null]
["starajcie  się wypełniać wszystko, co wam  nakazał","!cS",null]
["Pan,  Bóg  wasz: Nie odstępujcie od  tego  ani  na","!cT",null]
["prawo, ani na lewo. [30] 33 Idźcie dokładnie drogą","!cU",null]
["wyznaczoną  wam  przez Pana, Boga waszego,  byście","!cV",null]
["mogli żyć, by dobrze wam się wiodło i byście długo","!cW",null]
["przebywali w ziemi, którą macie posiąść.","!cX",null]
[null,"!cY","/"]
["Miłość Boga","!cZ","/"]
["┌───┐ 01 Takie  są  polecenia,   prawa  i  nakazy,","!c[",null]
["│ 6 │ których  nauczyć  was  polecił  mi Pan,  Bóg","!c\\",null]
["└───┘ wasz, abyście je pełnili w ziemi, do  której","!c]",null]
["idziecie, by ją posiąść. 02 Będziesz się bał Pana,","!c^",null]
["Boga  swego,  zachowując wszystkie Jego  nakazy  i","!c_",null]
["prawa,  które ja tobie rozkazuję wypełniać, tobie,","!c`",null]
["twym  synom i wnukom po wszystkie dni życia twego,","!ca",null]
["byś  długo mógł żyć. 03 Słuchaj, Izraelu, i pilnie","!cb",null]
["tego  przestrzegaj, aby ci się dobrze powodziło  i","!cc",null]
["abyś  się bardzo rozmnożył, jak ci przyrzekł  Pan,","!cd",null]
["Bóg  ojców  twoich, że ci da ziemię  opływającą  w","!ce",null]
["mleko i miód. 04 Słuchaj, Izraelu, Pan jest naszym","!cf",null]
["Bogiem  -  Panem  jedynym*.  05 Będziesz  miłował*","!cg",null]
["Pana,  Boga twojego, z całego swego serca, z całej","!ch",null]
["duszy  swojej,  ze wszystkich swych sił.  06 Niech","!ci",null]
["pozostaną w twym sercu te słowa, które ja ci  dziś","!cj",null]
["nakazuję.  07 Wpoisz je twoim  synom,  będziesz  o","!ck",null]
["nich  mówił przebywając w domu, w czasie  podróży,","!cl",null]
["kładąc  się  spać i wstając ze snu. 08 Przywiążesz","!cm",null]
["je  do  twojej ręki jako znak*. Niech one ci  będą","!cn",null]
["ozdobą  przed  oczami. 09 Wypisz je  na  odrzwiach","!co",null]
["swojego domu i na twoich bramach*.","!cp",null]
["10 Gdy Pan, Bóg twój, wprowadzi cię do ziemi,  o","!cq",null]
["której  poprzysiągł  przodkom  twoim:  Abrahamowi,","!cr",null]
["Izaakowi i Jakubowi, że da tobie miasta wielkie  i","!cs",null]
["bogate,  których  nie  budowałeś,  11 domy   pełne","!ct",null]
["wszelkich  dóbr,  których nie zbierałeś,  wykopane","!cu",null]
["studnie,  których  nie  kopałeś,  winnice  i  gaje","!cv",null]
["oliwne, których nie sadziłeś, kiedy będziesz  jadł","!cw",null]
["i  nasycisz się - 12 strzeż się, byś nie zapomniał","!cx",null]
["o Panu, który cię wyprowadził z ziemi egipskiej, z","!cy",null]
["domu  niewoli.  13 Będziesz  się  bał  Pana,  Boga","!cz",null]
["swego,  będziesz Mu służył i na Jego imię będziesz","!c{",null]
["przysięgał. 14 Nie będziecie oddawali  czci  bogom","!c|",null]
["obcym, spomiędzy bogów okolicznych narodów,  15 bo","!c}",null]
["Pan,  Bóg  twój, który jest u ciebie, jest  Bogiem","!c~",null]
["zazdrosnym,  by się nie rozpalił na  ciebie  gniew","!c\u007f",null]
["Pana,  Boga  twego, i nie zmiótł cię z powierzchni","!cÇ",null]
["ziemi. 16 Nie będziecie wystawiali na próbę  Pana,","!cü",null]
["Boga  waszego, jak wystawialiście Go  na  próbę  w","!cé",null]
["Massa*. 17 Będziecie pilnie strzec polecenia Pana,","!câ",null]
["Boga  waszego, Jego świadectwa i praw,  które  wam","!cä",null]
["zlecił.  18 Czyń, co jest prawe i dobre  w  oczach","!ců",null]
["Pana,  aby ci się dobrze powodziło i abyś wreszcie","!cć",null]
["wziął    w   posiadanie   piękną   ziemię,   którą","!cç",null]
["poprzysiągł   Pan  przodkom  twoim,  19 wypędzając","!cł",null]
["przed   tobą   wszystkich   wrogów   twoich.   Tak","!cë",null]
["zapowiedział  Pan.  20 Gdy  syn  twój  zapyta  cię","!cŐ",null]
["kiedyś: «Jakie jest znaczenie tych świadectw, praw","!cő",null]
["i  nakazów,  które  wam zlecił  Pan,  Bóg  nasz?»,","!cî",null]
["21 odpowiesz swojemu synowi: «Byliśmy niewolnikami","!cŹ",null]
["faraona  w Egipcie i wyprowadził nas Pan z  Egiptu","!cÄ",null]
["mocną  ręką. 22 Uczynił na oczach naszych znaki  i","!cĆ",null]
["cuda  wielkie  przeciwko  Egiptowi,  faraonowi   i","!cÉ",null]
["całemu jego domowi. 23 Wyprowadził nas stamtąd, by","!cĹ",null]
["iść  z  nami  i przyprowadzić nas do ziemi,  którą","!cĺ",null]
["poprzysiągł dać przodkom naszym. 24 Wtedy rozkazał","!cô",null]
["nam  Pan  wykonywać wszystkie te  prawa,  bać  się","!cö",null]
["Pana,  Boga  naszego, aby zawsze  dobrze  nam  się","!cĽ",null]
["wiodło i aby nas zachował przy życiu, jak to  dziś","!cľ",null]
["czyni. 25 Na tym polega nasza sprawiedliwość,  aby","!cŚ",null]
["pilnie przestrzegać wszystkich tych poleceń  wobec","!cś",null]
["Pana, Boga naszego, jak nam rozkazał».","!cÖ",null]
[null,"!cÜ","/"]
["Izrael - narodem wybranym","!cŤ","/"]
["┌───┐ 01 Gdy  Pan,  Bóg  twój,  wprowadzi  cię  do","!cť",null]
["│ 7 │ ziemi,  do  której idziesz, aby ją  posiąść,","!cŁ",null]
["└───┘ usunie  liczne narody przed tobą:  Chetytów,","!c×",null]
["Girgaszytów, Amorytów, Kananejczyków,  Peryzzytów,","!cč",null]
["Chiwwitów    i    Jebusytów:    siedem     narodów","!cá",null]
["liczniejszych i potężniejszych od ciebie.  02 Pan,","!cí",null]
["Bóg  twój,  odda  je  tobie,  a  ty  je  wytępisz,","!có",null]
["obłożysz je klątwą, nie zawrzesz z nimi przymierza","!cú",null]
["i  nie okażesz im litości. 03 Nie będziesz z  nimi","!cĄ",null]
["zawierał  małżeństw:  ich  synowi  nie  oddasz  za","!cą",null]
["małżonkę  swojej  córki ani nie weźmiesz  od  nich","!cŽ",null]
["córki dla swojego syna, 04 gdyż odwiodłaby twojego","!cž",null]
["syna  ode  Mnie,  by służył bogom  obcym.  Wówczas","!cĘ",null]
["rozpaliłby się gniew Pana na was, i prędko by  was","!cę",null]
["zniszczył.  05 Ale tak im macie  uczynić:  ołtarze","!c¬",null]
["ich   zburzycie,  ich  stele  połamiecie,   aszery","!cź",null]
["wytniecie, a posągi spalicie ogniem. 06 Ty  bowiem","!cČ",null]
["jesteś  narodem  poświęconym Panu,  Bogu  twojemu.","!cş",null]
["Ciebie   wybrał   Pan,  Bóg  twój,   byś   spośród","!c«",null]
["wszystkich narodów, które są na powierzchni ziemi,","!c»",null]
["był ludem będącym Jego szczególną własnością.","!c░",null]
[null,"!c▒","/"]
["Wybranie - dowodem umiłowania Bożego","!c▓","/"]
["07 Pan wybrał was i znalazł upodobanie w was nie","!c│",null]
["dlatego,   że  liczebnie  przewyższacie  wszystkie","!c┤",null]
["narody,   gdyż  ze  wszystkich  narodów  jesteście","!cÁ",null]
["najmniejszym, 08 lecz ponieważ Pan was umiłował  i","!cÂ",null]
["chce  dochować  przysięgi danej  waszym  przodkom.","!cĚ",null]
["Wyprowadził was mocną ręką i wybawił  was  z  domu","!cŞ",null]
["niewoli z ręki faraona, króla egipskiego. 09 Uznaj","!c╣",null]
["więc,  że  Pan,  Bóg  twój,  jest  Bogiem,  Bogiem","!c║",null]
["wiernym,  zachowującym  przymierze  i  miłość   do","!c╗",null]
["tysiącznego  pokolenia względem  tych,  którzy  Go","!c╝",null]
["miłują  i strzegą Jego praw, 10 lecz który odpłaca","!cŻ",null]
["każdemu  z  nienawidzących Go,  niszcząc  go.  Nie","!cż",null]
["pozostawia  bezkarnie  tego,  kto  Go  nienawidzi,","!c┐",null]
["odpłacając jemu samemu. 11 Strzeż przeto  poleceń,","!c└",null]
["praw  i  nakazów,  które ja tobie polecam  dzisiaj","!c┴",null]
["pełnić.","!c┬",null]
["12 Za   słuchanie  tych  nakazów  i  pilne   ich","!c├",null]
["wykonywanie  będzie ci Pan, Bóg  twój,  dochowywał","!c─",null]
["przymierza   i  miłosierdzia,  które   poprzysiągł","!c┼",null]
["przodkom twoim. 13 Będzie cię miłował, błogosławił","!cĂ",null]
["ci  i rozmnoży cię. Pobłogosławi owoc twojego łona","!că",null]
["i  owoc  twojego pola: twoje zboże, moszcz, oliwę,","!c╚",null]
["przychówek od twych krów i pomiot od twoich owiec,","!c╔",null]
["na  ziemi, o której poprzysiągł twoim przodkom, że","!c╩",null]
["da    ją   tobie.   14 Obfitsze   błogosławieństwo","!c╦",null]
["otrzymasz  niż  inne  narody.  Pomiędzy  ludźmi  i","!c╠",null]
["pomiędzy  trzodami  twoimi nie będzie  niepłodnego","!c═",null]
["ani  niepłodnej. 15 Pan oddali od  ciebie  wszelką","!c╬",null]
["chorobę,  nie ześle na ciebie żadnej  ze  zgubnych","!c¤",null]
["plag  egipskich, których byłeś świadkiem, a  ześle","!cđ",null]
["je   na   wszystkich,   którzy   cię   nienawidzą.","!cĐ",null]
["16 Wytępisz wszystkie narody, które ci  daje  Pan,","!cĎ",null]
["Bóg twój. Nie zlituje się twoje oko nad nimi, abyś","!cË",null]
["nie  służył ich bogom, gdyż stałoby się to  sidłem","!cď",null]
["dla ciebie.","!cŇ",null]
[null,"!cÍ","/"]
["Potęga Boga","!cÎ","/"]
["17 Jeśli powiesz sobie: «Narody te są  ode  mnie","!cě",null]
["liczniejsze, nie zdołam ich wytępić», 18 nie lękaj","!c┘",null]
["się  ich!  Pamiętaj,  co uczynił  Pan,  Bóg  twój,","!c┌",null]
["faraonowi  i  wszystkim Egipcjanom. 19 Pamiętaj  o","!c█",null]
["próbach  ogromnych, które widziały twoje  oczy,  o","!c▄",null]
["znakach  i  cudach, o mocnej ręce  i  wyciągniętym","!cŢ",null]
["ramieniu,  którym wyprowadził cię Pan,  Bóg  twój.","!cŮ",null]
["Tak  samo uczyni Pan, Bóg twój, wszystkim narodom,","!c▀",null]
["których  ty się lękasz. 20 Nadto jeszcze Pan,  Bóg","!cÓ",null]
["twój, będzie zsyłał na nich szerszenie, aż reszta,","!cß",null]
["która się przed wami ukryje, wyginie. 21 Nie drżyj","!cÔ",null]
["więc  przed  nimi, bo Pan, Bóg twój,  jest  pośród","!cŃ",null]
["ciebie,  Bóg  wielki i groźny.  22 Z  wolna  i  po","!cń",null]
["trosze  wypędzi  Pan, Bóg twój, te  narody  sprzed","!cň",null]
["twoich oczu. Nie będziesz mógł ich prędko wytępić,","!cŠ",null]
["aby  dzikie  zwierzęta nie rozmnożyły  się  dokoła","!cš",null]
["ciebie*. 23 Pan, Bóg twój, wyda je tobie, przerazi","!cŔ",null]
["je  ogromnym  zamieszaniem, aż wyginą do  szczętu.","!cÚ",null]
["24 Królów  ich wyda w twe ręce, abyś  wygubił  ich","!cŕ",null]
["imię  spod nieba. Nikt się z nich nie ostoi  przed","!cŰ",null]
["tobą,   aż  ich  wytępisz.  25 Posągi  ich   bogów","!cý",null]
["spalisz,  nie będziesz pożądał srebra  ani  złota,","!cÝ",null]
["jakie  jest na nich, i nie weźmiesz go dla siebie,","!cţ",null]
["aby  cię to nie uwikłało, gdyż Pan, Bóg twój,  się","!c´",null]
["tym brzydzi. 26 Nic obrzydłego nie wprowadzisz  do","!c­",null]
["twego  domu,  gdyż byłbyś przedmiotem  klątwy  jak","!c˝",null]
["ono.   Będziesz  uważał  to  za  rzecz   wstrętną,","!c˛",null]
["obrzydzisz  to  sobie,  jest  to  bowiem  obłożone","!cˇ",null]
["klątwą.","!c˘",null]
[null,"!c§","/"]
["Próba na pustyni","!c÷","/"]
["┌───┐ 01 Pilnie    przestrzegajcie     wykonywania","!c¸",null]
["│ 8 │ każdego polecenia,  które ja wydaję dzisiaj,","!c°",null]
["└───┘ abyście  żyli, rozmnażali  się  i  weszli  w","!c¨",null]
["posiadanie  ziemi,  którą  Pan  poprzysiągł  [dać]","!c˙",null]
["waszym przodkom.","!cű",null]
["02 Pamiętaj  na  wszystkie  drogi,  którymi  cię","!cŘ",null]
["prowadził Pan, Bóg twój, przez te czterdzieści lat","!cř",null]
["na  pustyni, aby cię utrapić, wypróbować i poznać,","!c■",null]
["co  jest  w twym sercu; czy strzeżesz Jego nakazu,","!c ",null]
["czy  też nie. 03 Utrapił cię, dał ci odczuć  głód,","!d!",null]
["żywił  cię  manną, której nie znałeś ani  ty,  ani","!d\"",null]
["twoi  przodkowie, bo chciał ci dać poznać, że  nie","!d#",null]
["samym  tylko  chlebem żyje człowiek, ale  człowiek","!d$",null]
["żyje  wszystkim, co pochodzi z ust  Pana*.  04 Nie","!d%",null]
["zniszczyło się na tobie twoje odzienie  ani  twoja","!d&",null]
["noga   nie  opuchła  przez  te  czterdzieści  lat.","!d'",null]
["05 Uznaj w sercu, że jak wychowuje człowiek  swego","!d(",null]
["syna,   tak  Pan,  Bóg  twój,  wychowuje   ciebie.","!d)",null]
["06 Strzeż  więc nakazów Pana, Boga twego,  chodząc","!d*",null]
["Jego   drogami,  by  żyć  w  bojaźni  przed   Nim.","!d+",null]
["07 Albowiem Pan, Bóg twój, wprowadzi cię do  ziemi","!d,",null]
["pięknej,  ziemi  obfitującej w  potoki,  źródła  i","!d-",null]
["strumienie, które tryskają w dolinie oraz na górze","!d.",null]
["-  08 do  ziemi  pszenicy, jęczmienia,  winorośli,","!d/",null]
["drzewa  figowego i granatowego - do ziemi  oliwek,","!d0",null]
["oliwy  i miodu - 09 do ziemi, gdzie nie odczuwając","!d1",null]
["niedostatku,  nasycisz  się  chlebem,   gdzie   ci","!d2",null]
["niczego  nie zabraknie - do ziemi, której kamienie","!d3",null]
["zawierają żelazo, a z jej gór wydobywa się  miedź.","!d4",null]
["10 Najesz  się,  nasycisz i  będziesz  błogosławił","!d5",null]
["Pana, Boga twego, za piękną ziemię, którą ci  dał.","!d6",null]
["11 Strzeż  się,  byś nie zapomniał  o  Panu,  Bogu","!d7",null]
["twoim,  lekceważąc  przestrzeganie  Jego  nakazów,","!d8",null]
["poleceń i praw, które ja ci dzisiaj daję. 12 A gdy","!d9",null]
["się najesz i nasycisz, zbudujesz sobie piękne domy","!d:",null]
["i w nich zamieszkasz; 13 gdy ci się rozmnoży bydło","!d;",null]
["i owce, obfitować będziesz w srebro i złoto, i gdy","!d<",null]
["wzrosną  twe  dobra - 14 niech się twe  serce  nie","!d=",null]
["unosi  pychą,  nie zapominaj o Panu,  Bogu  twoim,","!d>",null]
["który  cię  wywiódł  z  ziemi  egipskiej,  z  domu","!d?",null]
["niewoli. 15 On cię prowadził przez pustynię wielką","!d@",null]
["i  straszną,  pełną wężów jadowitych i skorpionów,","!dA",null]
["przez  ziemię  suchą, bez wody, On ci  wyprowadził","!dB",null]
["wodę  ze  skały najtwardszej. 16 On żywił  cię  na","!dC",null]
["pustyni  manną, której nie znali twoi  przodkowie,","!dD",null]
["chcąc   cię  utrapić  i  wypróbować,  aby   ci   w","!dE",null]
["przyszłości wyświadczyć dobro.","!dF",null]
["17 Obyś nie powiedział w sercu: «To moja siła  i","!dG",null]
["moc moich rąk zdobyły mi to bogactwo». 18 Pamiętaj","!dH",null]
["o  Panu,  Bogu  twoim, bo On udziela  ci  siły  do","!dI",null]
["zdobycia    bogactwa,   aby    wypełnić    dzisiaj","!dJ",null]
["przymierze,  jakie  poprzysiągł  twoim   przodkom.","!dK",null]
["19 Lecz  jeśli  zapomnisz o Panu,  Bogu  twoim,  i","!dL",null]
["pójdziesz  za  bogami  obcymi,  aby  im  służyć  i","!dM",null]
["oddawać  im  pokłon,  oznajmiam  ci  dzisiaj,   że","!dN",null]
["zginiesz  na  pewno. 20 Jak te narody,  które  Pan","!dO",null]
["wygubił  sprzed twego oblicza, tak i wy  zginiecie","!dP",null]
["za  to,  żeście  nie  słuchali  głosu  Pana,  Boga","!dQ",null]
["waszego.","!dR",null]
[null,"!dS","/"]
["Zwycięstwo - darem Boga","!dT","/"]
["┌───┐ 01 Słuchaj,   Izraelu,   ty   dzisiaj   masz","!dU",null]
["│ 9 │ przejść  przez  Jordan,  aby   wydziedziczyć","!dV",null]
["└───┘ narody  większe  i  mocniejsze  od   ciebie,","!dW",null]
["miasta ogromne i umocnione pod niebo, 02 lud mocny","!dX",null]
["i  wysoki,  synów Anaka*, znanych  ci,  o  których","!dY",null]
["słyszałeś:  «Któż  się ostoi wobec  synów  Anaka?»","!dZ",null]
["03 Niech ci więc dzisiaj będzie wiadomo,  że  Pan,","!d[",null]
["Bóg  twój, kroczy przed tobą jak ogień pożerający.","!d\\",null]
["On  ich zniszczy, On ich poniży przed tobą, prędko","!d]",null]
["ich  wypędzisz, wytępisz, jak ci to przyrzekł Pan.","!d^",null]
["04 Nie mów w sercu, gdy Pan, Bóg twój, pokona  ich","!d_",null]
["przed  tobą:  «Dzięki mej cnocie  dał  mi  Pan  tę","!d`",null]
["ziemię w posiadanie»: bo z powodu nieprawości tych","!da",null]
["ludów  Pan  wytępił je przed tobą.  05 Nie  dzięki","!db",null]
["twojej  sprawiedliwości ani prawości serca twojego","!dc",null]
["ty  przychodzisz wziąć ich kraj w posiadanie, lecz","!dd",null]
["z  powodu niegodziwości tych ludów Pan, Bóg  twój,","!de",null]
["wypędził je przed tobą, a także aby dopełnić słowa","!df",null]
["przysięgi   danej   twoim  przodkom:   Abrahamowi,","!dg",null]
["Izaakowi  i Jakubowi. 06 Wiedz, że nie ze  względu","!dh",null]
["na  twoją  cnotę Pan, Bóg twój, daje ci tę  piękną","!di",null]
["ziemię  na  własność, bo jesteś  ludem  o  twardym","!dj",null]
["karku*.","!dk",null]
[null,"!dl","/"]
["Bałwochwalstwo na Synaju","!dm","/"]
["07 Pamiętaj,  a  nie zapomnij,  jak  na  pustyni","!dn",null]
["pobudzałeś  do gniewu Pana, Boga swego.  Od  dnia,","!do",null]
["kiedyś  wyszedł z ziemi egipskiej aż do  przyjścia","!dp",null]
["na  to  miejsce,  byliście oporni  względem  Pana.","!dq",null]
["08 Na  Horebie  do  gniewu  pobudzaliście  Pana  i","!dr",null]
["rozgniewał  się na was Pan tak bardzo,  że  chciał","!ds",null]
["was   wytępić.  09 Gdy  wchodziłem  na  górę,   by","!dt",null]
["otrzymać kamienne tablice Przymierza, zawartego  z","!du",null]
["wami przez Pana, i czterdzieści dni i czterdzieści","!dv",null]
["nocy  przebywałem na górze nie jedząc chleba,  nie","!dw",null]
["pijąc  wody,  10 dał mi Pan dwie kamienne  tablice","!dx",null]
["pisane palcem Bożym. Były na nich wyryte wszystkie","!dy",null]
["słowa,  które wyrzekł do was Pan na górze  spośród","!dz",null]
["ognia   w   dniu   zgromadzenia.   11 Pod   koniec","!d{",null]
["czterdziestu dni i czterdziestu nocy  dał  mi  Pan","!d|",null]
["dwie  kamienne tablice - tablice Przymierza.  12 I","!d}",null]
["rzekł  do mnie Pan: «Wstań, zejdź stąd prędko,  bo","!d~",null]
["niegodziwie postąpił twój lud, który wyprowadziłeś","!d\u007f",null]
["z   Egiptu.  Szybko  zeszli  z  drogi,  którą   im","!dÇ",null]
["zaleciłeś.  Uczynili sobie posąg ulany z  metalu».","!dü",null]
["13 I dalej mówił do mnie Pan: «Widzę, że ten naród","!dé",null]
["jest  narodem o twardym karku. 14 Pozwól,  że  ich","!dâ",null]
["wytępię, wygładzę ich imię spod nieba, a z  ciebie","!dä",null]
["uczynię  naród mocniejszy i liczniejszy od  nich».","!dů",null]
["15 Odwróciłem  się i zszedłem  z  góry  -  a  góra","!dć",null]
["płonęła  ogniem - trzymając w rękach dwie  tablice","!dç",null]
["Przymierza.  16 Ujrzałem wtedy,  żeście  grzeszyli","!dł",null]
["przeciw  Panu, Bogu swojemu, czyniąc sobie  cielca","!dë",null]
["ulanego z metalu, tak prędko odstąpiwszy od drogi,","!dŐ",null]
["którą wyznaczył wam Pan. 17 Wtedy pochwyciłem obie","!dő",null]
["tablice  i  rzuciłem oburącz,  aby  je  potłuc  na","!dî",null]
["waszych oczach. 18 I leżałem przed Panem,  jak  za","!dŹ",null]
["pierwszym   razem,   przez  czterdzieści   dni   i","!dÄ",null]
["czterdzieści  nocy, nie jedząc chleba,  nie  pijąc","!dĆ",null]
["wody   za   cały   ten  grzech,  któregoście   się","!dÉ",null]
["dopuścili, czyniąc to, co jest złe w oczach  Pana,","!dĹ",null]
["i  pobudzając  go  do  gniewu.  19 Przeląkłem  się","!dĺ",null]
["bowiem   widząc   gniew  i  zapalczywość,   jakimi","!dô",null]
["zapłonął  na  was Pan, tak że chciał was  wytępić.","!dö",null]
["Lecz wysłuchał mnie Pan jeszcze i tym razem. 20 Na","!dĽ",null]
["Aarona również Pan bardzo się rozgniewał, chcąc go","!dľ",null]
["zgładzić, lecz w tym czasie wstawiłem się także za","!dŚ",null]
["Aaronem.  21 A rzecz grzeszną, którą uczyniliście,","!dś",null]
["cielca,  chwyciłem, spaliłem w  ogniu,  połamałem,","!dÖ",null]
["starłem  na  drobny  proch i wrzuciłem  do  potoku","!dÜ",null]
["wypływającego z góry.","!dŤ",null]
[null,"!dť","/"]
["Modlitwa Mojżesza z powodu innych przestępstw","!dŁ","/"]
["22 W  Tabeera,  Massa i Kibrot-Hattaawa  jeszcze","!d×",null]
["drażniliście  Pana*.  23 Gdy  wysłał  was  Pan   z","!dč",null]
["Kadesz-Barnea, mówiąc: «Idźcie, posiądźcie ziemię,","!dá",null]
["którą  wam  dałem», wzgardziliście  nakazem  Pana,","!dí",null]
["Boga  swojego,  nie  byliście  Mu  wierni  i   nie","!dó",null]
["usłuchaliście      Jego     głosu.      24 Opornie","!dú",null]
["postępowaliście względem Pana od dnia,  kiedy  was","!dĄ",null]
["poznałem*.  25 Zanosiłem błagania do  Pana,  przez","!dą",null]
["czterdzieści  dni i czterdzieści  nocy;  zanosiłem","!dŽ",null]
["błagania,   bo   Pan  zamierzał  was   wyniszczyć.","!dž",null]
["26 Modliłem się do Pana mówiąc: «Panie nasz, Boże,","!dĘ",null]
["nie  zatracaj ludu swego, własności swojej,  który","!dę",null]
["uwolniłeś swą wielkością i wyprowadziłeś z  Egiptu","!d¬",null]
["mocną  ręką.  27 Pomnij na sługi twoje:  Abrahama,","!dź",null]
["Izaaka  i  Jakuba. Nie zwracaj uwagi na upór  tego","!dČ",null]
["ludu, na jego nieprawość i jego grzech, 28 aby nie","!dş",null]
["mówiono w kraju, z którego nas wyprowadziłeś: \"Pan","!d«",null]
["nie  może  doprowadzić  ich  do  kraju,  który  im","!d»",null]
["przyrzekł.  Z  nienawiści ku nim wyprowadził  ich,","!d░",null]
["aby  pomarli  na  pustyni\". 29 A oni  są  przecież","!d▒",null]
["Twoim  ludem, Twoją własnością, któreś wyprowadził","!d▓",null]
["z ogromną mocą i wyciągniętym ramieniem».","!d│",null]
[null,"!d┤","/"]
["Arka Przymierza, wybór Lewiego","!dÁ","/"]
["┌────┐ 01 W   tym  czasie   powiedział   mi   Pan:","!dÂ",null]
["│ 10 │ «Wyciosaj   sobie  dwie  kamienne   tablice","!dĚ",null]
["└────┘ podobne do pierwszych, a wstąp do  mnie  na","!dŞ",null]
["górę.  Uczyń  też  arkę  z drzewa.  02 Napiszę  na","!d╣",null]
["tablicach  przykazania, które były  na  pierwszych","!d║",null]
["tablicach  - stłuczonych przez ciebie - i  włożysz","!d╗",null]
["je   do   arki».   03 Uczyniłem  arkę   z   drzewa","!d╝",null]
["akacjowego,  wyciosałem  dwie  kamienne   tablice,","!dŻ",null]
["podobne do pierwszych, i wstąpiłem na górę,  mając","!dż",null]
["w   rękach  obie  tablice.  04 A  On  napisał   na","!d┐",null]
["tablicach   pismem,   jak   poprzednio,   Dziesięć","!d└",null]
["Przykazań,  które  Pan  do was  wyrzekł  na  górze","!d┴",null]
["spośród  ognia w dniu zgromadzenia, i  dał  mi  je","!d┬",null]
["Pan.  05 Odwróciłem  się i  zszedłem  z  góry,  by","!d├",null]
["złożyć  tablice  w  arce, którą uczyniłem,  i  tam","!d─",null]
["pozostały, jak mi Pan rozkazał.","!d┼",null]
["06 * Izraelici  wyszli  z  Beerot,   posiadłości","!dĂ",null]
["synów  Jaakana, i udali się do Mosery.  Tam  umarł","!dă",null]
["Aaron  i  tam go pogrzebano, a jego syn,  Eleazar,","!d╚",null]
["został    zamiast   niego   kapłanem.   07 Stamtąd","!d╔",null]
["wyruszyli  do  Gudgoda, a z  Gudgoda  do  Jotbata,","!d╩",null]
["kraju  obfitującego  w  potoki.  08 W  tym  czasie","!d╦",null]
["wybrał  Pan  pokolenie Lewiego  do  noszenia  Arki","!d╠",null]
["Przymierza Pańskiego, by stali przy Panu,  służyli","!d═",null]
["Mu  i błogosławili w Jego imieniu, [co dzieje się]","!d╬",null]
["aż  do  tego dnia*. 09 Dlatego Lewi nie ma  działu","!d¤",null]
["ani   dziedzictwa   wśród   swoich   braci,   gdyż","!dđ",null]
["dziedzictwem  jego  jest Pan,  jak  powiedział  do","!dĐ",null]
["niego Pan, Bóg twój.","!dĎ",null]
["10 Ja   zostałem  na  górze,   jak   poprzednio,","!dË",null]
["czterdzieści dni i czterdzieści nocy, i  wysłuchał","!dď",null]
["mnie Pan także i tym razem: nie chciał wytępić cię","!dŇ",null]
["Pan.  11 I rzekł do mnie Pan: «Wstań, idź na czele","!dÍ",null]
["ludu,   by   wyruszył  i  posiadł  ziemię,   którą","!dÎ",null]
["poprzysiągłem dać ich przodkom».","!dě",null]
[null,"!d┘","/"]
["Obrzezanie serca","!d┌","/"]
["12 A  teraz, Izraelu, czego żąda od ciebie  Pan,","!d█",null]
["Bóg  twój?  Tylko  tego, byś się  bał  Pana,  Boga","!d▄",null]
["swojego, chodził wszystkimi Jego drogami,  miłował","!dŢ",null]
["Go,  służył  Panu,  Bogu twemu, z  całego  swojego","!dŮ",null]
["serca  i  z  całej swej duszy, 13 strzegł  poleceń","!d▀",null]
["Pana  i Jego praw, które ja ci podaję dzisiaj  dla","!dÓ",null]
["twego  dobra.  14 Do  Pana, Boga  twojego,  należą","!dß",null]
["niebiosa,  niebiosa najwyższe, ziemia i  wszystko,","!dÔ",null]
["co  jest  na  niej.  15 Tylko do  twoich  przodków","!dŃ",null]
["skłonił  się  Pan, miłując ich;  po  nich  spośród","!dń",null]
["wszystkich  narodów  wybrał ich  potomstwo,  czyli","!dň",null]
["was,   jak   jest   dzisiaj.  16 Dokonajcie   więc","!dŠ",null]
["obrzezania*  waszego  serca,  nie  bądźcie   nadal","!dš",null]
["[ludem]  o  twardym  karku, 17 albowiem  Pan,  Bóg","!dŔ",null]
["wasz,  jest Bogiem nad bogami* i Panem nad panami,","!dÚ",null]
["Bogiem wielkim, potężnym i straszliwym, który  nie","!dŕ",null]
["ma  względu  na  osoby i nie przyjmuje  podarków*.","!dŰ",null]
["18 On  wymierza sprawiedliwość sierotom i  wdowom,","!dý",null]
["miłuje   cudzoziemca,  udzielając  mu   chleba   i","!dÝ",null]
["odzienia. 19 Wy także miłujcie cudzoziemca, boście","!dţ",null]
["sami   byli   cudzoziemcami  w  ziemi   egipskiej.","!d´",null]
["20 Bójcie się Pana, Boga swego, Jemu się oddajcie,","!d­",null]
["służcie  Mu  i  na Jego imię przysięgajcie.  21 On","!d˝",null]
["waszą chwałą, On waszym Bogiem, On dla was uczynił","!d˛",null]
["te  rzeczy straszliwe, które widziały wasze  oczy.","!dˇ",null]
["22 W   liczbie   siedemdziesięciu  osób   zstąpili","!d˘",null]
["przodkowie wasi do Egiptu, a teraz Pan, Bóg  wasz,","!d§",null]
["uczynił was licznymi jak gwiazdy na niebie.","!d÷",null]
[null,"!d¸","/"]
["Boże miłosierdzie","!d°","/"]
["┌────┐ 01 Miłujcie  przeto Pana,  Boga swojego,  i","!d¨",null]
["│ 11 │ wiernie przestrzegajcie Jego praw,  poleceń","!d˙",null]
["└────┘ i   nakazów   po   wszystkie   dni.   02 Wy","!dű",null]
["poznaliście je dzisiaj, a nie dzieci wasze,  które","!dŘ",null]
["nie  znały  i  nie widziały pouczenia  Pana,  Boga","!dř",null]
["waszego,  Jego  wielkości,  Jego  mocnej  ręki   i","!d■",null]
["wyciągniętego   ramienia,   03 znaków   i   dzieł,","!d ",null]
["wszystkiego,  czego  dokonał  w  Egipcie  względem","!e!",null]
["faraona,  króla  egipskiego, i całej  jego  ziemi;","!e\"",null]
["04 co  uczynił  wojsku egipskiemu, jego  koniom  i","!e#",null]
["jego  rydwanom - jak je kazał zatopić wodom  Morza","!e$",null]
["Czerwonego  podczas pościgu za wami - wygubił  ich","!e%",null]
["Pan* aż do dnia dzisiejszego; 05 co uczynił wam na","!e&",null]
["pustyni,  aż  do waszego przyjścia na to  miejsce;","!e'",null]
["06 co  uczynił Datanowi i Abiramowi, synom Eliaba,","!e(",null]
["potomka  Rubena, gdy ziemia otwarła swą paszczę  i","!e)",null]
["pochłonęła  ich  spośród  Izraela  razem   z   ich","!e*",null]
["rodzinami,  ich namiotami i całym ich  dobytkiem*.","!e+",null]
["07 Wasze  bowiem  oczy widziały  całe  to  wielkie","!e,",null]
["dzieło Pana, które On uczynił.","!e-",null]
[null,"!e.","/"]
["Błogosławieństwo w Palestynie","!e/","/"]
["08 Strzeżcie  przeto wszystkich  nakazów,  które","!e0",null]
["wam  dzisiaj  daję, abyście byli  dość  mocni,  by","!e1",null]
["wejść  i  posiąść ziemię, do której dziś idziecie,","!e2",null]
["by ją posiąść; 09 byście długo żyli w ziemi, którą","!e3",null]
["poprzysiągł  Pan dać przodkom waszym  i  potomstwu","!e4",null]
["ich:  ziemię  opływającą w mleko i  miód.  10 Gdyż","!e5",null]
["ziemia,  którą idziecie posiąść, nie jest  podobna","!e6",null]
["do  ziemi  egipskiej, skąd wyszliście, a  w  którą","!e7",null]
["posiawszy  nasienie doprowadzaliście wodę  jak  do","!e8",null]
["ogrodu  warzywnego  przy pomocy  nóg*.  11 Ziemia,","!e9",null]
["którą  idziecie posiąść, jest krajem gór i  dolin,","!e:",null]
["pijącym wodę z deszczu niebieskiego. 12 To ziemia,","!e;",null]
["którą  stale  nawiedza Pan, Bóg  wasz,  na  której","!e<",null]
["spoczywają  oczy Pana, Boga waszego,  od  początku","!e=",null]
["roku  aż  do  końca.  13 Jeśli  będziecie  słuchać","!e>",null]
["pilnie nakazów, które wam dziś daję, miłując Pana,","!e?",null]
["Boga waszego, i służąc Mu z całego serca i z całej","!e@",null]
["duszy,  14 ześle*  On deszcz na  waszą  ziemię  we","!eA",null]
["właściwym  czasie,  jesienny  jak  i  wiosenny,  i","!eB",null]
["zbierzecie wasze zboże, moszcz i oliwę. 15 Da  też","!eC",null]
["trawę na polach dla waszego bydła. Będziecie mieli","!eD",null]
["żywności do syta. 16 Strzeżcie się, by serce wasze","!eE",null]
["nie  pozwoliło się omamić, abyście nie  odeszli  i","!eF",null]
["nie służyli obcym bogom i nie oddawali im pokłonu,","!eG",null]
["17 bo zapaliłby się gniew Pana na was, i zamknąłby","!eH",null]
["niebo,  aby nie padał deszcz, ziemia nie  wydałaby","!eI",null]
["plonów,  i  prędko  zginęlibyście  w  tej  pięknej","!eJ",null]
["ziemi, którą wam daje Pan.","!eK",null]
[null,"!eL","/"]
["Zakończenie","!eM","/"]
["18 * Weźcie przeto sobie te moje słowa do  serca","!eN",null]
["i  duszy. Przywiążcie je sobie jako znak na  ręku.","!eO",null]
["Niech   one   będą   wam  ozdobą  między   oczami.","!eP",null]
["19 Nauczcie ich wasze dzieci, powtarzając  je  im,","!eQ",null]
["gdy  przebywacie w domu, gdy idziecie  drogą,  gdy","!eR",null]
["kładziecie  się  i wstajecie. 20 Napiszesz  je  na","!eS",null]
["odrzwiach swojego domu i na swoich bramach, 21 aby","!eT",null]
["się  pomnożyły  twoje dni i dni  twoich  dzieci  w","!eU",null]
["kraju, który przodkom waszym poprzysiągł dać Pan -","!eV",null]
["dni  tak  długie, jak dni niebios,  które  są  nad","!eW",null]
["ziemią.    22 Jeśli   pilnie   strzec    będziecie","!eX",null]
["wszystkich  tych  poleceń,  które  ja   wam   dziś","!eY",null]
["nakazuję  pełnić,  miłując  Pana,  waszego   Boga,","!eZ",null]
["postępując według wszystkich Jego dróg i Jego  się","!e[",null]
["trzymając  -  23 wypędzi Pan wszystkie  te  narody","!e\\",null]
["przed wami i usuniecie narody większe i mocniejsze","!e]",null]
["od was. 24 Każde miejsce, po którym będzie chodzić","!e^",null]
["stopa  waszej  nogi, będzie wasze.  Granice  wasze","!e_",null]
["sięgać  będą  od  pustyni aż do Libanu,  od  rzeki","!e`",null]
["Eufrat aż do Morza Zachodniego. 25 Nikt przed wami","!ea",null]
["się  nie  ostoi, strach przed wami  i  przerażenie","!eb",null]
["będzie  siał  Pan, Bóg wasz, po  całej  ziemi,  po","!ec",null]
["której będziecie chodzić, jak wam zapowiedział.","!ed",null]
["26 Widzicie,   ja   kładę   dziś   przed    wami","!ee",null]
["błogosławieńswo          i           przekleństwo.","!ef",null]
["27 Błogosławieństwo,  jeśli   usłuchacie   poleceń","!eg",null]
["Pana,  waszego Boga, które ja wam dzisiaj  daję  -","!eh",null]
["28 przekleństwo,  jeśli  nie  usłuchacie   poleceń","!ei",null]
["Pana,  waszego  Boga, jeśli odstąpicie  od  drogi,","!ej",null]
["którą  ja  wam  dzisiaj wskazuję, a pójdziecie  za","!ek",null]
["bogami obcymi, których nie znacie. 29 Gdy Pan, Bóg","!el",null]
["wasz,  wprowadzi  was  do  ziemi,  którą  idziecie","!em",null]
["posiąść,   ogłosicie  błogosławieństwo  na   górze","!en",null]
["Garizim, a przekleństwo na górze Ebal. 30 Czyż nie","!eo",null]
["są  te  góry  za Jordanem, za drogą  zachodnią  do","!ep",null]
["ziemi   Kananejczyków,  mieszkających  w   Arabie,","!eq",null]
["naprzeciw Gilgal, niedaleko dębów More?  31 Bo  wy","!er",null]
["przejdziecie  przez Jordan, idąc  posiąść  ziemię,","!es",null]
["którą  wam daje Pan, Bóg wasz. Gdy ją posiądziecie","!et",null]
["i   będziecie  w  niej  mieszkać,  32 wypełniajcie","!eu",null]
["pilnie  wszystkie  prawa i nakazy,  które  ja  wam","!ev",null]
["dzisiaj daję.","!ew",null]
[null,"!ex","\\"]
["KODEKS DEUTERONOMICZNY","!ey","\\"]
[null,"!ez","\\"]
["┌────┐ 01 Takie   są  prawa  i   nakazy,   których","!e{",null]
["│ 12 │ będziecie  przestrzegać w kraju, który  wam","!e|",null]
["└────┘ dał Pan, Bóg przodków waszych, w posiadanie","!e}",null]
["po wszystkie dni waszego życia na ziemi.","!e~",null]
[null,"!e\u007f","/"]
["Miejsce kultu*","!eÇ","/"]
["02 Zniszczycie  doszczętnie  wszystkie  miejsca,","!eü",null]
["gdzie  narody, których wy pozbawicie  dziedzictwa,","!eé",null]
["służyły  swoim  bogom:  na  górach  wysokich,   na","!eâ",null]
["wzgórzach   i   pod   każdym   drzewem   zielonym.","!eä",null]
["03 Wywrócicie  ołtarze,  połamiecie   ich   stele,","!eů",null]
["aszery  ich ogniem spalicie, porąbiecie w  kawałki","!eć",null]
["posągi  ich  bogów. Zniweczycie ich  imię  na  tym","!eç",null]
["miejscu.","!eł",null]
["04 Nie  postąpicie tak z Panem,  Bogiem  waszym,","!eë",null]
["05 lecz  szukać  będziecie  miejsca,  które  sobie","!eŐ",null]
["wybierze   Pan,  Bóg  wasz,  spomiędzy  wszystkich","!eő",null]
["pokoleń,  by tam umieścić swe imię na mieszkanie*,","!eî",null]
["tam    pójdziecie,   06 tam   zaniesiecie    wasze","!eŹ",null]
["całopalenia,  krwawe  ofiary, dziesięciny,  ofiary","!eÄ",null]
["waszej  ręki, to, coście ślubowali, i wasze ofiary","!eĆ",null]
["dobrowolne   oraz  pierworodne  z  większego   lub","!eÉ",null]
["mniejszego  bydła.  07 Tam też  wobec  Pana,  Boga","!eĹ",null]
["waszego, ucztować będziecie wy ze swymi rodzinami,","!eĺ",null]
["cieszyć się z dóbr, które wasza ręka osiągnęła,  w","!eô",null]
["czym   błogosławił  wam  Pan,  Bóg  wasz.   08 Nie","!eö",null]
["będziecie  więc  czynić  wszystkiego,  jak  my  tu","!eĽ",null]
["dzisiaj  czynimy: każdy, co mu się wydaje słuszne;","!eľ",null]
["09 bo  jeszcze nie przyszliście teraz  do  miejsca","!eŚ",null]
["stałego pobytu, do własności, którą wam daje  Pan,","!eś",null]
["Bóg  wasz.  10 Lecz  gdy  przejdziecie  Jordan   i","!eÖ",null]
["osiądziecie w ziemi, którą Pan, Bóg wasz, daje wam","!eÜ",null]
["na  własność,  a On udzieli wam pokoju  ze  strony","!eŤ",null]
["wszystkich  wrogów  okolicznych  -  żyć  będziecie","!eť",null]
["bezpiecznie. 11 Gdy wybierze sobie Pan, Bóg  wasz,","!eŁ",null]
["miejsce  na  mieszkanie  dla  imienia  swego,  tam","!e×",null]
["zaniesiecie  wszystko, co ja  wam  dziś  nakazuję:","!eč",null]
["całopalenia,  ofiary  krwawe,  dziesięciny,   dary","!eá",null]
["waszych rąk, wszystko, co przeznaczycie ślubem dla","!eí",null]
["Pana.  12 Wobec  Pana, Boga waszego,  cieszyć  się","!eó",null]
["będziecie  wy,  synowie  wasi  i  córki,   słudzy,","!eú",null]
["niewolnice, a także lewita* przebywający w waszych","!eĄ",null]
["murach, bo on nie ma działu ani dziedzictwa  razem","!eą",null]
["z wami.","!eŽ",null]
[null,"!ež","/"]
["Ofiary","!eĘ","/"]
["13 Strzeż  się,  byś  nie  składał  swych  ofiar","!eę",null]
["całopalnych  na  każdym miejscu, które  zobaczysz,","!e¬",null]
["14 bo  całopalenia swe będziesz składał  tylko  na","!eź",null]
["miejscu, które sobie obierze Pan w jednym z twoich","!eČ",null]
["pokoleń,  i  tam  zaniesiesz wszystko,  co  ja  ci","!eş",null]
["nakazuję.","!e«",null]
["15 Wszakże zależnie od twej chęci, stosownie  do","!e»",null]
["błogosławieństwa,  jakiego  Pan,  Bóg   twój,   ci","!e░",null]
["udzieli,  możesz  uprawiać ubój i  jeść  mięso*  w","!e▒",null]
["obrębie  twych  murów. Może je spożywać  czysty  i","!e▓",null]
["nieczysty,  jak się je gazelę i jelenia.  16 Tylko","!e│",null]
["od  krwi będziesz się wstrzymywał, wylejesz ją jak","!e┤",null]
["wodę na ziemię*.","!eÁ",null]
["17 Nie  będziesz spożywał w obrębie swych  murów","!eÂ",null]
["dziesięcin  ze  zboża  twego,  z  moszczu,  oliwy,","!eĚ",null]
["pierworodnych  z  bydła i trzody ani  wszystkiego,","!eŞ",null]
["coś   ślubował   Panu,  Bogu  swemu,   ani   ofiar","!e╣",null]
["dobrowolnych, ani darów z twej ręki, 18 gdyż wobec","!e║",null]
["Pana,  Boga swego, na miejscu, które sobie obierze","!e╗",null]
["Pan, Bóg twój - spożyjesz je ty, syn twój i córka,","!e╝",null]
["twój  sługa,  twoja niewolnica,  a  także  lewita,","!eŻ",null]
["który jest w obrębie twych murów. Tam będziesz się","!eż",null]
["cieszył wobec Pana, Boga swego, ze wszystkiego, co","!e┐",null]
["ręka  twoja  przyniesie.  19 Strzeż  się,  byś  po","!e└",null]
["wszystkie  twoje dni na twojej ziemi  nie  pomijał","!e┴",null]
["lewity.","!e┬",null]
["20 Gdy Pan, Bóg twój, rozszerzy twe granice, jak","!e├",null]
["ci  przyrzekł,  a  ty powiesz  sobie:  «Chcę  jeść","!e─",null]
["mięso»,  gdy  dusza  twoja zapragnie  jeść  mięso,","!e┼",null]
["możesz  jeść  mięso  do woli. 21 Jeśli  daleko  od","!eĂ",null]
["ciebie będzie miejsce, które obrał Pan, Bóg  twój,","!eă",null]
["by  tam  umieścić  swe  imię,  możesz  zabijać   z","!e╚",null]
["większego i z mniejszego bydła, które ci dał  Pan,","!e╔",null]
["stosownie  do  mojego  nakazu,  ile  zechcesz,   i","!e╩",null]
["będziesz  spożywał w obrębie swych murów do  woli.","!e╦",null]
["22 Ale jeść będziesz, jak się je gazelę i jelenia;","!e╠",null]
["tak  możesz  je  spożywać. Zarówno czysty,  jak  i","!e═",null]
["nieczysty  mogą je spożywać. 23 Ale się wystrzegaj","!e╬",null]
["spożywania  krwi,  bo we krwi jest  życie,  i  nie","!e¤",null]
["będziesz  spożywał życia razem  z  ciałem.  24 Nie","!eđ",null]
["będziesz  jej spożywał, ale jak wodę na ziemię  ją","!eĐ",null]
["wylejesz. 25 Nie spożyjesz jej, aby ci dobrze było","!eĎ",null]
["i  synom  twoim po tobie, za to, że uczyniłeś,  co","!eË",null]
["słuszne jest w oczach Pana.","!eď",null]
["26 Lecz   nakazane   tobie   ofiary   święte   i","!eŇ",null]
["przyrzeczone przez ciebie ślubem weźmiesz ze  sobą","!eÍ",null]
["na   to   miejsce,   które  sobie   obierze   Pan.","!eÎ",null]
["27 Całopalenia - mięso i krew - złożysz na ołtarzu","!eě",null]
["Pana,  Boga swego: krew żertw wylejesz na  ołtarzu","!e┘",null]
["Pana,  Boga  swego,  a mięso spożyjesz.  28 Pilnie","!e┌",null]
["słuchaj  i strzeż tego wszystkiego, co ja ci  dziś","!e█",null]
["nakazuję,  aby dobrze było tobie i twemu potomstwu","!e▄",null]
["na wieki za to, że będziesz czynił to, co dobre  i","!eŢ",null]
["prawe w oczach Pana, Boga twego.","!eŮ",null]
[null,"!e▀","/"]
["Kult kananejski","!eÓ","/"]
["29 Gdy Pan, Bóg twój, wytępi przed tobą  narody,","!eß",null]
["które    ty   idziesz   wydziedziczyć,   gdy    je","!eÔ",null]
["wydziedziczysz   i  zamieszkasz   w   ich   ziemi,","!eŃ",null]
["30 strzeż się, byś nie dał się skusić do pójścia w","!eń",null]
["ich  ślady.  A po ich wytępieniu - byś nie  szukał","!eň",null]
["ich  bogów,  mówiąc: «Jak to narody  służyły  swym","!eŠ",null]
["bogom,  tak  też  i  ja  będą postępował».  31 Nie","!eš",null]
["uczynisz  tak  wobec  Pana,  Boga  swego,  bo   to","!eŔ",null]
["wszystko, czym brzydzi się Pan i czego nienawidzi,","!eÚ",null]
["oni  swym bogom czynili, nawet swych synów i córki","!eŕ",null]
["na ogniu palili dla swych bogów.","!eŰ",null]
["┌────┐ 01 * Tych  wszystkich  rzeczy, przeze  mnie","!eý",null]
["│ 13 │ nakazanych,  pilnie będziesz  przestrzegał,","!eÝ",null]
["└────┘ by je wykonać: niczego nie dodasz i niczego","!eţ",null]
["nie ujmiesz.","!e´",null]
[null,"!e­","/"]
["Bałwochwalstwo","!e˝","/"]
["02 Jeśli   powstanie  u   ciebie   prorok,   lub","!e˛",null]
["wyjaśniacz  snów, i zapowie znak  lub  cud*,  03 i","!eˇ",null]
["spełni  się znak albo cud, jak ci zapowiedział,  a","!e˘",null]
["potem ci powie: «Chodźmy do bogów obcych - których","!e§",null]
["nie  znałeś - i służmy im», 04 nie usłuchasz  słów","!e÷",null]
["tego proroka, albo wyjaśniacza snów. Gdyż Pan, Bóg","!e¸",null]
["twój,  doświadcza cię, chcąc poznać, czy  miłujesz","!e°",null]
["Pana,  Boga swego, z całego swego serca i z  całej","!e¨",null]
["duszy. 05 Za Panem, Bogiem swoim, pójdziesz.  Jego","!e˙",null]
["się  będziesz  bał, przestrzegając  Jego  poleceń.","!eű",null]
["Jego  głosu będziesz słuchał, Jemu będziesz służył","!eŘ",null]
["i  przylgniesz  do  Niego. 06 Ów  zaś  prorok  lub","!eř",null]
["wyjaśniacz snów musi umrzeć, bo chcąc cię  odwieść","!e■",null]
["od  drogi,  jaką  iść ci nakazał  Pan,  Bóg  twój,","!e ",null]
["głosił  odstępstwo od Pana, Boga twego, który  cię","!f!",null]
["wyprowadził z ziemi egipskiej, wybawił cię z  domu","!f\"",null]
["niewoli. W ten sposób usuniesz zło spośród siebie.","!f#",null]
["07 Jeśli  cię będzie pobudzał skrycie  twój  brat,","!f$",null]
["syn twojej matki, twój syn lub córka albo żona, co","!f%",null]
["na  łonie  twym  spoczywa albo przyjaciel  tak  ci","!f&",null]
["miły,  jak ty sam, mówiąc: «Chodźmy, służmy  bogom","!f'",null]
["obcym»,  bogom,  których nie znałeś  ani  ty,  ani","!f(",null]
["przodkowie   twoi  -  08 jakiemuś  spośród   bóstw","!f)",null]
["okolicznych narodów, czy też dalekich  od  jednego","!f*",null]
["krańca  ziemi  do drugiego - 09 nie usłuchasz  go,","!f+",null]
["nie  ulegniesz  mu,  nie  spojrzysz  na  niego   z","!f,",null]
["litością,  nie  będziesz  miał  miłosierdzia,  nie","!f-",null]
["będziesz  taił  jego przestępstwa. 10 Winieneś  go","!f.",null]
["zabić, pierwszy podniesiesz rękę, aby go zgładzić,","!f/",null]
["a  potem  cały lud. 11 Ukamienujesz go na  śmierć,","!f0",null]
["ponieważ  usiłował  cię  odwieść  od  Pana,   Boga","!f1",null]
["twojego,  który cię wywiódł z ziemi  egipskiej,  z","!f2",null]
["domu  niewoli. 12 Cały Izrael, słysząc to, ulęknie","!f3",null]
["się i przestanie czynić to zło pośród siebie.","!f4",null]
["13 Jeśli usłyszysz w jednym z miast, które  Pan,","!f5",null]
["Bóg  twój,  daje  ci na mieszkanie,  14 że  wyszli","!f6",null]
["spośród   ciebie   ludzie  przewrotni   i   uwodzą","!f7",null]
["mieszkańców swego miasta mówiąc: «Chodźmy,  służmy","!f8",null]
["obcym    bogom!»,    których    nie    znacie    -","!f9",null]
["15 przeprowadzisz  dochodzenia, zbadasz,  spytasz,","!f:",null]
["czy  to  prawda. Jeśli okaże się prawdą,  że  taką","!f;",null]
["obrzydliwość     popełniono     pośród     ciebie,","!f<",null]
["16 mieszkańców   tego  miasta   wybijesz   ostrzem","!f=",null]
["miecza,   a   samo  miasto  razem  ze  zwierzętami","!f>",null]
["obłożysz  klątwą. 17 Cały swój łup zgromadzisz  na","!f?",null]
["środku placu i spalisz ogniem - miasto i cały  łup","!f@",null]
["jako ofiarę ku czci Pana, Boga twego. Zostanie ono","!fA",null]
["wiecznym zwaliskiem, już go nie odbudujesz. 18 Nie","!fB",null]
["przylgnie  do  twojej ręki nic z rzeczy  poddanych","!fC",null]
["klątwie,  aby  Pan  zaniechał zapalczywości  swego","!fD",null]
["gniewu,    a   okazał   litość   i   miłosierdzie,","!fE",null]
["rozmnażając  cię,  jak  przysiągł  twym  przodkom,","!fF",null]
["19 jeśli będziesz słuchał głosu Pana, Boga  swego,","!fG",null]
["strzegąc  poleceń,  które ja ci  dzisiaj  nakazuję","!fH",null]
["wykonywać,  czyniąc to, co słuszne jest  w  oczach","!fI",null]
["Pana, Boga twego.","!fJ",null]
[null,"!fK","/"]
["Inne praktyki zabobonne","!fL","/"]
["┌────┐ 01 Wy   jesteście   dziećmi*   Pana,   Boga","!fM",null]
["│ 14 │ waszego. Po zmarłym*  nie będziecie nacinać","!fN",null]
["└────┘ sobie  skóry ani strzyc krótko  włosów  nad","!fO",null]
["czołem, 02 bo wy jesteście ludem poświęconym Panu,","!fP",null]
["Bogu swemu: was wybrał Pan, byście się stali ludem","!fQ",null]
["będącym    Jego   wyłączną   własnością    spośród","!fR",null]
["wszystkich narodów, które są na ziemi.","!fS",null]
[null,"!fT","/"]
["Podział zwierząt na czyste i nieczyste*","!fU","/"]
["03 Nie będziecie jedli nic obrzydliwego.  04 Oto","!fV",null]
["zwierzęta,  które możecie jeść: wół, baran,  koza,","!fW",null]
["05 jeleń,  gazela,  daniel, koziorożec,  antylopa,","!fX",null]
["bawół i kozica.","!fY",null]
["06 Możecie  jeść wszelkie zwierzę o rozdzielonym","!fZ",null]
["kopycie,  to  jest parzysto rozłożonej  racicy,  i","!f[",null]
["które  przeżuwa.  07 Nie  będziecie  jeść  spośród","!f\\",null]
["tych,  które przeżuwają albo mają kopyto, to  jest","!f]",null]
["rozdzieloną racicę, jak wielbłąd, zając i  królik.","!f^",null]
["Te przeżuwają, lecz nie mają podzielonych kopyt  -","!f_",null]
["uważać je będziecie za nieczyste. 08 Wieprz, który","!f`",null]
["ma  racicę  rozdzieloną, lecz nie  przeżuwa,  jest","!fa",null]
["nieczysty, mięsa jego jeść nie będziecie i padliny","!fb",null]
["jego się nie dotkniecie.","!fc",null]
["09 Z tego, co jest w wodzie, będziecie spożywali","!fd",null]
["wszystko, co ma płetwy i łuski. 10 A nie będziecie","!fe",null]
["spożywali  nic  z tego, co nie ma płetw  i  łusek.","!ff",null]
["Uważać  to  będziecie  za  nieczyste.  11 Wszelkie","!fg",null]
["ptactwo  czyste jeść możecie; 12 tych zaś  spośród","!fh",null]
["ptaków  jeść  nie będziecie: orła, sępa  czarnego,","!fi",null]
["orła morskiego, 13 * wszelkich odmian kani, sępa i","!fj",null]
["sokoła,   14 żadnego  gatunku  kruka,  15 strusia,","!fk",null]
["sowy,    mewy,    żadnej    odmiany    jastrzębia,","!fl",null]
["16 puszczyka, ibisa, łabędzia, 17 pelikana, nurka,","!fm",null]
["ścierwika,  18 bociana,  żadnej  odmiany   czapli,","!fn",null]
["dudka i nietoperza. 19 Każdy owad skrzydlaty  jest","!fo",null]
["dla  was  nieczysty,  nie będziecie  go  spożywać.","!fp",null]
["20 Wszelkie   ptactwo  czyste  możecie   spożywać.","!fq",null]
["21 Nie będziecie spożywać żadnej padliny. Dasz  to","!fr",null]
["do spożycia przychodniowi w twej miejscowości albo","!fs",null]
["sprzedasz obcemu, bo ty jesteś narodem świętym dla","!ft",null]
["Pana, Boga twego. Nie będziesz gotował koźlęcia  w","!fu",null]
["mleku jego matki*.","!fv",null]
[null,"!fw","/"]
["Roczne dziesięciny","!fx","/"]
["22 Złożysz   dziesięcinę*  z  plonu   wszelkiego","!fy",null]
["nasienia,  z  tego,  co rokrocznie  ziemia  rodzi.","!fz",null]
["23 Będziesz spożywał w obliczu Pana, Boga swego  -","!f{",null]
["na  miejscu, które sobie obierze na mieszkanie dla","!f|",null]
["imienia  swojego  -  dziesięcinę  z  twego  zboża,","!f}",null]
["moszczu i oliwy, pierworodne z bydła i trzody, byś","!f~",null]
["po  wszystkie  dni  nauczył się  bać*  Pana,  Boga","!f\u007f",null]
["swego.","!fÇ",null]
["24 Jeśli daleka będzie twoja droga, nie  zdołasz","!fü",null]
["tego  zanieść,  ponieważ  daleko  będzie  miejsce,","!fé",null]
["które sobie obierze Pan, Bóg twój, by tam umieścić","!fâ",null]
["swe   imię   -  gdy  Pan,  Bóg  twój,  będzie   ci","!fä",null]
["błogosławił - 25 zamienisz dziesięcinę na  srebro,","!fů",null]
["weźmiesz srebro w sakiewce do ręki i pójdziesz  na","!fć",null]
["miejsce,  które  sobie  obierze  Pan,  Bóg   twój.","!fç",null]
["26 Kupisz  tam  za srebro wszystko, czego  pragnie","!fł",null]
["twoja  dusza:  większe  i  mniejsze  bydło,  wino,","!fë",null]
["sycerę, wszystko, czego życzy sobie twoja dusza, i","!fŐ",null]
["spożyjesz tam w obliczu Pana, Boga swego. Będziesz","!fő",null]
["się  cieszył  ty i twoja rodzina. 27 Nie  opuścisz","!fî",null]
["też lewity, który jest w twoich murach, bo nie  ma","!fŹ",null]
["on działu ani dziedzictwa z tobą.","!fÄ",null]
[null,"!fĆ","/"]
["Dziesięciny trzyletnie","!fÉ","/"]
["28 Pod  koniec  trzech  lat  odłożysz  wszystkie","!fĹ",null]
["dziesięciny  z plonu trzeciego roku i zostawisz  w","!fĺ",null]
["twych  bramach. 29 Wtedy przyjdzie lewita, bo  nie","!fô",null]
["ma działu ani dziedzictwa z tobą, obcy, sierota  i","!fö",null]
["wdowa,  którzy są w twoich murach,  będą  jedli  i","!fĽ",null]
["nasycą  się, aby ci błogosławił Pan, Bóg  twój,  w","!fľ",null]
["każdej pracy twej ręki, której się podejmiesz.","!fŚ",null]
[null,"!fś","/"]
["Rok szabatowy","!fÖ","/"]
["┌────┐ 01 Pod koniec siódmego  roku przeprowadzisz","!fÜ",null]
["│ 15 │ darowanie długów. 02 Na tym będzie polegało","!fŤ",null]
["└────┘ darowanie  długów: każdy wierzyciel  daruje","!fť",null]
["pożyczkę  udzieloną  bliźniemu,  nie  będzie   się","!fŁ",null]
["domagał  zwrotu  od  bliźniego lub  swego  brata*,","!f×",null]
["ponieważ  ogłoszone jest darowanie ku  czci  Pana.","!fč",null]
["03 Od obcego możesz się domagać zwrotu, lecz co ci","!fá",null]
["się  należy  od brata, daruje twa ręka.  04 Ale  u","!fí",null]
["ciebie  nie  powinno  być  ubogiego*.  Pan  bowiem","!fó",null]
["pobłogosławi ci w ziemi, którą Pan, Bóg twój, daje","!fú",null]
["ci   w   posiadanie,  05 jeżeli  będziesz  słuchał","!fĄ",null]
["wiernie   głosu   Pana,  Boga   swego,   wykonując","!fą",null]
["dokładnie wszystkie polecenia, które ja tobie dziś","!fŽ",null]
["daję.  06 Bo Pan, Bóg twój, pobłogosławił ci  tak,","!fž",null]
["jak  ci  to  powiedział. Będziesz  pożyczał  wielu","!fĘ",null]
["narodom,  a  sam od nikogo nie będziesz  pożyczał;","!fę",null]
["będziesz  panował nad wielu narodami,  a  one  nad","!f¬",null]
["tobą nie zapanują.","!fź",null]
["07 Jeśli  będzie u ciebie ubogi któryś  z  twych","!fČ",null]
["braci, w jednym z twoich miast, w kraju, który  ci","!fş",null]
["daje  Pan,  Bóg  twój, nie okażesz twardego  serca","!f«",null]
["wobec  niego  ani  nie zamkniesz swej  ręki  przed","!f»",null]
["ubogim swym bratem, 08 lecz otworzysz mu swą  rękę","!f░",null]
["i  szczodrze mu udzielisz pożyczki, ile mu  będzie","!f▒",null]
["potrzeba.  09 Strzeż się, by nie powstała  w  twym","!f▓",null]
["sercu  niegodziwa myśl: «Blisko jest  rok  siódmy,","!f│",null]
["rok  darowania»,  byś złym okiem  nie  patrzał  na","!f┤",null]
["ubogiego twego brata, nie udzielając mu pomocy. On","!fÁ",null]
["będzie wzywał Pana przeciwko tobie, a ty obciążysz","!fÂ",null]
["się  grzechem*. 10 Chętnie mu udziel, niech  serce","!fĚ",null]
["twe  nie  boleje, że dajesz. Za to będzie ci  Pan,","!fŞ",null]
["Bóg  twój,  błogosławił w  każdej  czynności  i  w","!f╣",null]
["każdej  pracy  twej ręki. 11 Ubogiego  bowiem  nie","!f║",null]
["zabraknie w tym kraju, dlatego ja nakazuję: Otwórz","!f╗",null]
["szczodrze   rękę   swemu  bratu  uciśnionemu   lub","!f╝",null]
["ubogiemu w twej ziemi.","!fŻ",null]
["12 Jeśli się tobie sprzeda brat twój, Hebrajczyk","!fż",null]
["lub  Hebrajka*,  będzie niewolnikiem  przez  sześć","!f┐",null]
["lat. W siódmym roku wolnym go wypuścisz od siebie.","!f└",null]
["13 Uwalniając  go,  nie  pozwolisz  mu  odejść   z","!f┴",null]
["pustymi  rękami.  14 Podarujesz  mu  cośkolwiek  z","!f┬",null]
["twego drobnego bydła, klepiska i tłoczni. Dasz  mu","!f├",null]
["coś   z   tego,  w  czym  Pan,  Bóg  twój,   tobie","!f─",null]
["pobłogosławił.  15 Przypomnisz  sobie,   żeś   był","!f┼",null]
["niewolnikiem w ziemi egipskiej i wybawił cię  Pan,","!fĂ",null]
["Bóg twój. Dlatego ci daję dzisiaj ten nakaz.","!fă",null]
["16 Jeśli on ci powie: «Nie pójdę od ciebie»,  bo","!f╚",null]
["miłuje  ciebie i dom twój, gdyż dobrze mu u ciebie","!f╔",null]
["-   17 weźmiesz   szydło,  przekłujesz   mu   ucho","!f╩",null]
["[przyłożywszy  je]  do  drzwi,  i   będzie   twoim","!f╦",null]
["niewolnikiem na zawsze. Z niewolnicą postąpisz tak","!f╠",null]
["samo.  18 Niech ci się to przykrym nie wydaje,  że","!f═",null]
["wypuszczasz  go  wolno od siebie, gdyż  służąc  ci","!f╬",null]
["przez  sześć  lat,  jest  wart  podwójnej  zapłaty","!f¤",null]
["najemnika,   a   Pan  będzie  ci  błogosławił   we","!fđ",null]
["wszystkim, co uczynisz.","!fĐ",null]
[null,"!fĎ","/"]
["Pierworodne ze zwierząt","!fË","/"]
["19 Masz  poświęcić  Panu,  Bogu  swemu,  każdego","!fď",null]
["pierworodnego samca, który się urodzi z  większego","!fŇ",null]
["lub mniejszego bydła. Nie będziesz używał do pracy","!fÍ",null]
["pierworodnego  z  cielców i nie  będziesz  strzygł","!fÎ",null]
["pierworodnego  swej owcy. 20 Spożyjesz  je,  ty  i","!fě",null]
["twój dom w obliczu Pana, Boga twego, rokrocznie  w","!f┘",null]
["miejscu, które sobie obierze Pan.","!f┌",null]
["21 Jeśli  będzie  miało  jakąś  skazę  -  będzie","!f█",null]
["kulawe,  ślepe - lub jakąkolwiek inną  skazę,  nie","!f▄",null]
["złożysz  go  na  ofiarę  dla  Pana,  Boga   swego;","!fŢ",null]
["22 spożyjesz   je  w  swoim  mieście.   Czysty   i","!fŮ",null]
["nieczysty człowiek może je jeść, jak się je gazelę","!f▀",null]
["lub  jelenia. 23 Tylko krwi nie będziesz spożywał,","!fÓ",null]
["ale jak wodę ją wylejesz na ziemię.","!fß",null]
[null,"!fÔ","/"]
["Święto Paschy","!fŃ","/"]
["┌────┐ 01 Pilnuj  przestrzegania  miesiąca Abib  i","!fń",null]
["│ 16 │ święcenia Paschy ku  czci Pana, Boga swego,","!fň",null]
["└────┘ gdyż w miesiącu Abib, nocą, Pan, Bóg  twój,","!fŠ",null]
["wyprowadził   cię  z  Egiptu.  02 Złożysz   ofiarę","!fš",null]
["paschalną  ku  czci Pana, Boga swego,  z  owiec  i","!fŔ",null]
["cielców  w  miejscu, które sobie  obierze  Pan  na","!fÚ",null]
["mieszkanie dla imienia swego. 03 Nie będziesz jadł","!fŕ",null]
["wraz  z  nią  chleba kwaszonego. Przez siedem  dni","!fŰ",null]
["będziesz  jadł z tymi ofiarami przaśniki  -  chleb","!fý",null]
["upokorzenia,  gdyż w pośpiechu wyszedłeś  z  ziemi","!fÝ",null]
["egipskiej - abyś pamiętał o dniu wyjścia  z  ziemi","!fţ",null]
["egipskiej  po  wszystkie dni swego  życia.  04 Nie","!f´",null]
["zobaczy   się  u  ciebie  kwasu,  w   całej   twej","!f­",null]
["posiadłości,  przez  siedem dni.  Z  mięsa,  które","!f˝",null]
["złożysz  na  ofiarę  wieczorem dnia  poprzedniego,","!f˛",null]
["niczego  przez noc nie zostawisz do  rana.  05 Nie","!fˇ",null]
["będziesz mógł składać ofiary paschalnej, w  żadnej","!f˘",null]
["miejscowości, którą ci daje Pan, Bóg twój, 06 lecz","!f§",null]
["w  miejscu, które sobie obierze Pan, Bóg twój,  na","!f÷",null]
["mieszkanie dla swego imienia - tam złożysz  ofiarę","!f¸",null]
["paschalną wieczorem o zachodzie słońca, w godzinie","!f°",null]
["wyjścia  swego z Egiptu. 07 Upieczesz i  spożyjesz","!f¨",null]
["ją  na miejscu, które sobie obierze Pan, Bóg twój,","!f˙",null]
["a  rano  zawrócisz i pójdziesz do swoich namiotów.","!fű",null]
["08 Sześć dni będziesz jadł przaśniki, a w  siódmym","!fŘ",null]
["dniu  jest  uroczyste zgromadzenie ku  czci  Pana,","!fř",null]
["Boga twego: żadnej pracy nie będziesz wykonywał.","!f■",null]
[null,"!f ","/"]
["Święto Tygodni","!g!","/"]
["09 Odliczysz sobie siedem tygodni.  Gdy  zacznie","!g\"",null]
["sierp  żąć  zboże, rozpoczniesz liczyć  te  siedem","!g#",null]
["tygodni. 10 I będziesz obchodził Święto Tygodni ku","!g$",null]
["czci   Pana,   Boga   twego,   z   ofiarą   według","!g%",null]
["wspaniałomyślności twej ręki, złożoną stosownie do","!g&",null]
["tego,   jak   ci  pobłogosławi  Pan,   Bóg   twój.","!g'",null]
["11 Będziesz  się  cieszył  w  obliczu  Pana,  Boga","!g(",null]
["twego,  w  miejscu, które sobie obierze  Pan,  Bóg","!g)",null]
["twój,  na mieszkanie dla imienia swojego, ty,  syn","!g*",null]
["twój  i  córka, sługa twój i niewolnica,  a  także","!g+",null]
["lewita,  który jest w twoich murach, obcy, sierota","!g,",null]
["i  wdowa,  którzy  żyją  u ciebie.  12 Przypomnisz","!g-",null]
["sobie,  żeś  był  niewolnikiem w Egipcie,  dlatego","!g.",null]
["będziesz przestrzegał tych praw.","!g/",null]
[null,"!g0","/"]
["Święto Namiotów","!g1","/"]
["13 Będziesz  obchodził  Święto  Namiotów   przez","!g2",null]
["siedem  dni po zebraniu plonów z twego klepiska  i","!g3",null]
["tłoczni.  14 W to święto będziesz się radował  ty,","!g4",null]
["syn twój i córka, sługa twój i niewolnica, a także","!g5",null]
["lewita,  obcy,  sierota i  wdowa,  którzy  żyją  w","!g6",null]
["twoich   murach.  15 Przez  siedem  dni   będziesz","!g7",null]
["świętować  ku  czci Pana, Boga swego,  w  miejscu,","!g8",null]
["które  sobie obierze Pan, za to, że ci  błogosławi","!g9",null]
["Pan,  Bóg  twój, we wszystkich twoich zbiorach,  w","!g:",null]
["każdej pracy twych rąk, i abyś był pełen radości.","!g;",null]
[null,"!g<","/"]
["Pielgrzymki","!g=","/"]
["16 Trzy  razy do roku ukaże się każdy  mężczyzna","!g>",null]
["przed  Panem, Bogiem twoim, w miejscu, które sobie","!g?",null]
["obierze: na Święto Przaśników, na Święto Tygodni i","!g@",null]
["na  Święto Namiotów. Nie ukaże się przed  obliczem","!gA",null]
["Pana  z  próżnymi rękami. 17 A dar każdego  będzie","!gB",null]
["zależny  od  błogosławieństwa  Pana,  Boga  twego,","!gC",null]
["jakim cię obdarzy.","!gD",null]
[null,"!gE","/"]
["Sędziowie","!gF","/"]
["18 Ustanowisz  sobie rządców*  i  urzędników  we","!gG",null]
["wszystkich miastach, które ci daje Pan, Bóg  twój,","!gH",null]
["dla  wszystkich pokoleń. Oni sądzić będą lud sądem","!gI",null]
["sprawiedliwym. 19 Nie będziesz naginał prawa,  nie","!gJ",null]
["będziesz stronniczy i podarku nie przyjmiesz, gdyż","!gK",null]
["podarek  zaślepia  oczy mędrców  i  w  złą  stronę","!gL",null]
["kieruje słowa sprawiedliwych*. 20 Dąż wyłącznie do","!gM",null]
["sprawiedliwości, byś żył i posiadł  ziemię,  którą","!gN",null]
["ci daje Pan, Bóg twój.","!gO",null]
[null,"!gP","/"]
["Nadużycia w zakresie kultu","!gQ","/"]
["21 Nie  ustawisz  aszery z żadnego  drzewa  koło","!gR",null]
["ołtarza  Pana,  Boga swego, jaki sobie  zbudujesz.","!gS",null]
["22 Nie postawisz steli, której nienawidzi Pan, Bóg","!gT",null]
["twój.","!gU",null]
["┌────┐ 01 Nie  złożysz  na ofiarę  dla Pana,  Boga","!gV",null]
["│ 17 │ swego,  cielca lub mniejszego bydła,  gdyby","!gW",null]
["└────┘ miały  skazę  lub  jakikolwiek  brak,  gdyż","!gX",null]
["brzydzi się tym Pan, Bóg twój.","!gY",null]
["02 Jeśli się znajdzie u ciebie w jednym z  miast","!gZ",null]
["twoich,   danych  ci  przez  Pana,   Boga   twego,","!g[",null]
["mężczyzna lub kobieta, ktoś, kto czynić będzie to,","!g\\",null]
["co   jest   złe   w  oczach  Pana,   Boga   twego,","!g]",null]
["przestępując  Jego  przymierze, 03 przechodząc  do","!g^",null]
["bogów  obcych, by służyć im i oddawać pokłon,  jak","!g_",null]
["słońcu,     księżycowi    lub    całemu     wojsku","!g`",null]
["niebieskiemu*, czego nie nakazałem -  04 skoro  ci","!ga",null]
["to   zostanie  doniesione,  wysłuchasz  i  zbadasz","!gb",null]
["dokładnie sprawę. Jeśli okaże się prawdą, że  taką","!gc",null]
["ohydę  popełniono w Izraelu, 05 zaprowadzisz  tego","!gd",null]
["mężczyznę lub kobietę - którzy tej złej rzeczy się","!ge",null]
["dopuścili  -  do  bramy  miasta  i  będziesz  tego","!gf",null]
["mężczyznę  lub  tę kobietę kamienował,  aż  śmierć","!gg",null]
["nastąpi. 06 Na słowo dwu lub trzech świadków skaże","!gh",null]
["się  na  śmierć;  nie  wyda się  wyroku  na  słowo","!gi",null]
["jednego  świadka.  07 Ręka świadków  pierwsza  się","!gj",null]
["wzniesie przeciw niemu, aby go zgładzić*, a  potem","!gk",null]
["ręka całego ludu. Usuniesz zło spośród siebie.","!gl",null]
[null,"!gm","/"]
["Sądy lewickie","!gn","/"]
["08 Jeśli  za  trudno  ci  będzie  osądzić  jakiś","!go",null]
["wypadek,   jak  zabójstwo,  spór  lub   zranienie,","!gp",null]
["jakikolwiek  proces  w  tym mieście,  wstaniesz  i","!gq",null]
["pójdziesz do miejsca, które sobie obierze Pan, Bóg","!gr",null]
["twój. 09 Tam udasz się do kapłanów-lewitów*  i  do","!gs",null]
["sędziego,  który  w tych dniach  będzie  sprawował","!gt",null]
["urząd.    Poradzisz    się,    oni    ci     dadzą","!gu",null]
["rozstrzygnięcie. 10 Zastosujesz się do orzeczenia,","!gv",null]
["jakie  ci  wydadzą w miejscu, które sobie  obierze","!gw",null]
["Pan,  i  pilnie  wykonasz  wszystko,  o  czym  cię","!gx",null]
["pouczą. 11 Postąpisz ściśle według ich pouczenia i","!gy",null]
["według  ich  rozstrzygnięcia, jakie ci dadzą,  nie","!gz",null]
["zbaczając  ani  na  prawo,  ani  na  lewo  od  ich","!g{",null]
["orzeczenia. 12 Człowiek, który pychą uniesiony nie","!g|",null]
["usłucha  kapłana  ustanowionego  tam,  aby  służyć","!g}",null]
["Panu,  Bogu  twemu,  czy  też  sędziego,  zostanie","!g~",null]
["ukarany  śmiercią. Usuniesz zło z Izraela. 13 Cały","!g\u007f",null]
["lud słysząc to ulęknie się i już więcej nie będzie","!gÇ",null]
["się unosił pychą.","!gü",null]
[null,"!gé","/"]
["Królowie","!gâ","/"]
["14 Gdy  wejdziesz do kraju, który ci  daje  Pan,","!gä",null]
["Bóg  twój, gdy go posiądziesz i w nim zamieszkasz,","!gů",null]
["jeśli  powiesz  sobie: «Chcę ustanowić  króla  nad","!gć",null]
["sobą,   jak  mają  wszystkie  okoliczne   narody»,","!gç",null]
["15 tego tylko ustanowisz królem*, kogo sobie  Pan,","!gł",null]
["Bóg  twój,  wybierze spośród twych  braci  -  tego","!gë",null]
["uczynisz  królem.  Nie możesz ogłosić  królem  nad","!gŐ",null]
["sobą  kogoś  obcego, kto nie byłby  twoim  bratem.","!gő",null]
["16 Tylko  nie będzie on nabywał wielu koni  i  nie","!gî",null]
["zaprowadzi  ludu do Egiptu, aby mieć  wiele  koni.","!gŹ",null]
["Powiedział  bowiem wam Pan: Tą drogą nigdy  wracać","!gÄ",null]
["nie będziecie*. 17 Nie będzie miał zbyt wielu żon,","!gĆ",null]
["aby  nie  odwróciło  się jego  serce.  Nie  będzie","!gÉ",null]
["gromadził  wielkiej ilości srebra i złota.  18 Gdy","!gĹ",null]
["zasiądzie  na  królewskim swym  tronie,  sporządzi","!gĺ",null]
["sobie   na   zwoju  odpis  tego  Prawa  u   tekstu","!gô",null]
["kapłanów-lewitów. 19 Będzie go miał przy  sobie  i","!gö",null]
["będzie go czytał po wszystkie dni swego życia, aby","!gĽ",null]
["się  nauczył  czcić  Pana,  Boga  swego,  strzegąc","!gľ",null]
["wszystkich   słów  tego  Prawa  i  stosując   jego","!gŚ",null]
["postanowienia,  20 by uniknąć wynoszenia  się  nad","!gś",null]
["swych braci i zbaczania od przykazań na prawo  czy","!gÖ",null]
["też  na lewo, aby długo królował on i synowie jego","!gÜ",null]
["w Izraelu.","!gŤ",null]
[null,"!gť","/"]
["Kapłani-lewici","!gŁ","/"]
["┌────┐ 01 Kapłani-lewici,  całe pokolenie Lewiego,","!g×",null]
["│ 18 │ nie  będzie miało działu ani dziedzictwa  w","!gč",null]
["└────┘ Izraelu.  Żywić się będą z ofiar  spalanych","!gá",null]
["ku  czci  Pana  i Jego dziedzictwa. 02 Nie  będzie","!gí",null]
["miało ono dziedzictwa wśród swoich braci: Pan jest","!gó",null]
["jego dziedzictwem, jak mu to powiedział.","!gú",null]
["03 Takie  uprawnienie ma kapłan  w  stosunku  do","!gĄ",null]
["ludu,  składającego ofiary: z  cielca  lub  sztuki","!gą",null]
["mniejszego   bydła   oddadzą  kapłanowi   łopatkę,","!gŽ",null]
["szczękę  i  żołądek. 04 Oddasz  mu  pierwociny  ze","!gž",null]
["swego  zboża,  moszczu,  oliwy  i  pierwociny   ze","!gĘ",null]
["strzyżenia owiec. 05 Jego bowiem wybrał  Pan,  Bóg","!gę",null]
["twój,  spośród wszystkich pokoleń twoich, aby  był","!g¬",null]
["na służbie ku czci imienia Pana: on i jego synowie","!gź",null]
["po  wszystkie czasy. 06 Jeśli lewita, przebywający","!gČ",null]
["w jednym z twoich miast w całym Izraelu, zapragnie","!gş",null]
["kiedykolwiek  pójść  do  miejsca  wybranego  przez","!g«",null]
["Pana, 07 aby spełnić posługi ku czci imienia Pana,","!g»",null]
["Boga twego, jak wszyscy jego bracia lewici, będący","!g░",null]
["tam na służbie przed obliczem Pana, 08 będzie jadł","!g▒",null]
["równą  część  z  nimi,  bez uszczerbku  dla  swych","!g▓",null]
["dochodów z ojcowizny*.","!g│",null]
[null,"!g┤","/"]
["Kulty potępione","!gÁ","/"]
["09 Gdy ty wejdziesz do kraju, który ci daje Pan,","!gÂ",null]
["Bóg  twój,  nie  ucz się popełniania  tych  samych","!gĚ",null]
["obrzydliwości  jak tamte narody.  10 Nie  znajdzie","!gŞ",null]
["się pośród ciebie nikt, kto by przeprowadzał przez","!g╣",null]
["ogień*  swego  syna  lub córkę,  uprawiał  wróżby,","!g║",null]
["gusła,  przepowiednie  i czary;  11 nikt,  kto  by","!g╗",null]
["uprawiał  zaklęcia, pytał duchów i widma,  zwracał","!g╝",null]
["się  do  umarłych*. 12 Obrzydliwy jest bowiem  dla","!gŻ",null]
["Pana   każdy,   kto  to  czyni.  Z   powodu   tych","!gż",null]
["obrzydliwości  wypędza ich Pan, Bóg  twój,  sprzed","!g┐",null]
["twego oblicza. 13 Dochowasz pełnej wierności Panu,","!g└",null]
["Bogu   swemu.  14 Te  narody  bowiem,   które   ty","!g┴",null]
["wydziedziczysz, słuchały wróżbitów i  wywołujących","!g┬",null]
["umarłych.  Lecz tobie nie pozwala na to  Pan,  Bóg","!g├",null]
["twój.","!g─",null]
[null,"!g┼","/"]
["Prorocy","!gĂ","/"]
["15 Pan,  Bóg  twój, wzbudzi ci  proroka  spośród","!gă",null]
["braci  twoich,  podobnego do mnie.  Jego  będziesz","!g╚",null]
["słuchał*.  16 Właśnie  o to  prosiłeś  Pana,  Boga","!g╔",null]
["swego,  na  Horebie,  w dniu zgromadzenia:  «Niech","!g╩",null]
["więcej  nie  słucham głosu Pana,  Boga  mojego,  i","!g╦",null]
["niech już nie widzę tego wielkiego ognia, abym nie","!g╠",null]
["umarł».  17 I odrzekł mi Pan: «Dobrze powiedzieli.","!g═",null]
["18 Wzbudzę  im proroka spośród ich braci,  takiego","!g╬",null]
["jak ty, i włożę w jego usta moje słowa, będzie  im","!g¤",null]
["mówił  wszystko,  co rozkażę.  19 Jeśli  ktoś  nie","!gđ",null]
["będzie słuchać moich słów, które on wypowie w moim","!gĐ",null]
["imieniu,  Ja  od  niego  zażądam  zdania   sprawy.","!gĎ",null]
["20 Lecz jeśli który prorok odważy się mówić w moim","!gË",null]
["imieniu  to, czego mu nie rozkazałem, albo wystąpi","!gď",null]
["w  imieniu bogów obcych - taki prorok musi ponieść","!gŇ",null]
["śmierć».","!gÍ",null]
["21 Jeśli  pomyślisz  w swym  sercu:  «A  w  jaki","!gÎ",null]
["sposób  poznam  słowo, którego Pan nie  mówił?»  -","!gě",null]
["22 gdy  prorok  przepowie coś w  imieniu  Pana,  a","!g┘",null]
["słowo  jego  będzie bez skutku i nie  spełni  się,","!g┌",null]
["[znaczy to, że] tego Pan do niego nie mówił,  lecz","!g█",null]
["w   swej  pysze  powiedział  to  sam  prorok.  Nie","!g▄",null]
["będziesz się go obawiał.","!gŢ",null]
[null,"!gŮ","/"]
["Prawo zemsty - miasta ucieczki","!g▀","/"]
["┌────┐ 01 Gdy   Pan,  Bóg  twój,  wytępi   narody,","!gÓ",null]
["│ 19 │ których  ziemię  ci  daję,  abyś je z  niej","!gß",null]
["└────┘ wypędził  i zamieszkał  w  ich  miastach  i","!gÔ",null]
["domach  - 02 ustanowisz sobie trzy miasta w kraju,","!gŃ",null]
["który  ci  daje  Pan, Bóg twój, abyś  go  posiadł.","!gń",null]
["03 Drogę  do nich utrzymasz w dobrym stanie  i  na","!gň",null]
["trzy części podzielisz obszar kraju, który ci daje","!gŠ",null]
["Pan,  Bóg twój, aby tam schronienie znalazł  każdy","!gš",null]
["zabójca.","!gŔ",null]
["04 * W  następującym wypadku zabójca,  który  by","!gÚ",null]
["tam  uciekł,  może  pozostać przy  życiu:  jeśliby","!gŕ",null]
["zabił  bliźniego nieumyślnie, nie żywiąc  przedtem","!gŰ",null]
["do  niego nienawiści. 05 Jeśli na przykład poszedł","!gý",null]
["z  drugim  do  lasu ścinać drzewo,  uchwycił  ręką","!gÝ",null]
["siekierę, by ciąć w drzewo, żelazo zaś odpadło  od","!gţ",null]
["drzewca  i  trafiło śmiertelnie bliźniego  -  taki","!g´",null]
["może  schronić  się do jednego z  tych  miast,  by","!g­",null]
["ratować swe życie, 06 aby ściągający mściciel krwi","!g˝",null]
["wzburzony  gniewem nie dosięgnął go ze względu  na","!g˛",null]
["zbyt  daleką  drogę i życia go nie pozbawił,  gdyż","!gˇ",null]
["ten   nie  jest  winien  śmierci,  bo  nie   żywił","!g˘",null]
["zastarzałej nienawiści do zmarłego. 07 Dlatego  ja","!g§",null]
["ci rozkazuję: Trzy miasta sobie ustanowisz. 08 Gdy","!g÷",null]
["poszerzy  Pan,  Bóg  twój,  twe  granice,  jak  to","!g¸",null]
["poprzysiągł twym przodkom, i odda ci całą  ziemię,","!g°",null]
["którą  poprzysiągł dać przodkom, 09 jeśli będziesz","!g¨",null]
["strzegł  pilnie  całego tego prawa,  które  ja  ci","!g˙",null]
["dzisiaj  przedkładam, miłując  Pana,  Boga  swego,","!gű",null]
["chodząc  Jego  drogami  po  wszystkie  dni,  wtedy","!gŘ",null]
["dodasz  jeszcze do tych miast dalsze trzy  miasta,","!gř",null]
["10 by  nie  wylewać niewinnej krwi  w  tym  kraju,","!g■",null]
["który  ci  Pan,  Bóg twój, daje  w  posiadanie.  W","!g ",null]
["przeciwnym razie krew ciążyć będzie na tobie.","!h!",null]
["11 Jeśli jednak człowiek z nienawiści  do  swego","!h\"",null]
["bliźniego  czatował  na  niego,  powstał   przeciw","!h#",null]
["niemu,  uderzył  go  śmiertelnie,  tak  iż  tamten","!h$",null]
["umarł,  i  potem uciekł do jednego z  tych  miast,","!h%",null]
["12 starsi  tego miasta poślą po niego, zabiorą  go","!h&",null]
["stamtąd i oddadzą w ręce mściciela krwi, by umarł.","!h'",null]
["13 Nie  zlituje  się nad nim twoje  oko,  usuniesz","!h(",null]
["spośród Izraela [przelanie] krwi niewinnego, by ci","!h)",null]
["się dobrze powodziło.","!h*",null]
[null,"!h+","/"]
["Słupy graniczne","!h,","/"]
["14 Nie   przesuniesz  miedzy  swego   bliźniego,","!h-",null]
["postawionej   przez   przodków   na   dziedzictwie","!h.",null]
["otrzymanym  w  kraju, danym ci w posiadanie  przez","!h/",null]
["Pana, Boga twego.","!h0",null]
[null,"!h1","/"]
["Świadkowie","!h2","/"]
["15 Nie  przyjmie  się zeznania  jednego  świadka","!h3",null]
["przeciwko  nikomu,  w  żadnym  przestępstwie  i  w","!h4",null]
["żadnej  zbrodni.  Lecz każda  popełniona  zbrodnia","!h5",null]
["musi   być   potwierdzona   zeznaniem   dwu    lub","!h6",null]
["trzech świadków.   16 Jeśli   powstanie    świadek","!h7",null]
["złośliwy   przeciw   komuś,   oskarżając   go    o","!h8",null]
["przekroczenie Prawa, 17 dwu ludzi wiodących między","!h9",null]
["sobą  spór  stanie  wobec Pana przed  kapłanami  i","!h:",null]
["przed sędziami urzędującymi w tym czasie. 18 Jeśli","!h;",null]
["ci  sędziowie, zbadawszy sprawę dokładnie, dowiodą","!h<",null]
["fałszu  świadkowi - jeżeli świadek taki  fałszywie","!h=",null]
["oskarżył  brata  swego - 19 uczyńcie  mu,  jak  on","!h>",null]
["zamierzał   uczynić  swemu  bratu.  Usuniesz   zło","!h?",null]
["spośród  ciebie, 20 a reszta słysząc  to,  ulęknie","!h@",null]
["się i nie uczyni więcej nic takiego pośród siebie.","!hA",null]
["21 Twe  oko  nie  będzie miało litości.  Życie  za","!hB",null]
["życie, oko za oko, ząb za ząb, ręka za rękę,  noga","!hC",null]
["za nogę*.","!hD",null]
[null,"!hE","/"]
["Wojna","!hF","/"]
["┌────┐ 01 Jeśli  się udasz na wojnę przeciw  twemu","!hG",null]
["│ 20 │ wrogowi,  a zauważysz, że koni, rydwanów  i","!hH",null]
["└────┘ ludzi  tam jest więcej niż  u  ciebie,  nie","!hI",null]
["lękaj  się  ich, gdyż z tobą jest Pan,  Bóg  twój,","!hJ",null]
["który  cię  wywiódł  z  ziemi  egipskiej*.  02 Gdy","!hK",null]
["będziecie  zaczynali  walkę,  wystąpi   kapłan   i","!hL",null]
["przemówi   do  narodu,  03 mówiąc  mu:   «Słuchaj,","!hM",null]
["Izraelu!  Zaczynacie dzisiaj walkę przeciw  wrogom","!hN",null]
["waszym,  niech trwoga przed nimi was nie  ogarnia!","!hO",null]
["Niech  serce  wam  nie drży! Nie bójcie  się,  nie","!hP",null]
["lękajcie  się!  04 Gdyż z wami  wyrusza  Pan,  Bóg","!hQ",null]
["wasz,  by walczyć przeciw wrogom waszym i dać  wam","!hR",null]
["zwycięstwo».","!hS",null]
["05 * Zwierzchnicy   niech   powiedzą   następnie","!hT",null]
["narodowi: «Kto z was zbudował nowy dom, a  jeszcze","!hU",null]
["go  nie  poświęcił, niech idzie i wraca  do  swego","!hV",null]
["domu, bo mógłby zginąć na wojnie, i kto inny by go","!hW",null]
["poświęcił.","!hX",null]
["06 Kto z was zasadził winnicę, a nie zebrał  jej","!hY",null]
["owoców,  niech wraca do domu, bo mógłby zginąć  na","!hZ",null]
["wojnie,  a  kto  inny by zebrał jej owoce.  07 Kto","!h[",null]
["żonę  poślubił,  a jeszcze jej nie  sprowadził  do","!h\\",null]
["siebie,  niech wraca do domu, bo mógłby zginąć  na","!h]",null]
["wojnie, a kto inny by ją sprowadził do siebie».","!h^",null]
["08 Niech   jeszcze  zwierzchnicy   powiedzą   do","!h_",null]
["narodu:  «Kto  się lęka, czyje serce  drży,  niech","!h`",null]
["wraca do domu, by nie struchlało serce jego braci,","!ha",null]
["jak jego».","!hb",null]
["09 Gdy  zwierzchnicy skończą mówić do  ludu,  na","!hc",null]
["czele narodu staną wodzowie.","!hd",null]
[null,"!he","/"]
["Zdobywanie miast*","!hf","/"]
["10 Jeśli  podejdziesz  pod  miasto,  by  z   nim","!hg",null]
["prowadzić  wojnę, [najpierw] ofiarujesz mu  pokój,","!hh",null]
["11 a  ono  ci odpowie pokojowo i bramy ci otworzy,","!hi",null]
["niech  cały lud, który się w nim znajduje, zejdzie","!hj",null]
["do rzędu robotników pracujących przymusowo, i będą","!hk",null]
["ci  służyli.  12 Jeśli ci nie odpowie  pokojowo  i","!hl",null]
["zacznie z tobą wojować, oblegniesz je. 13 Skoro ci","!hm",null]
["je  Pan,  Bóg  twój,  odda  w  ręce  -  wszystkich","!hn",null]
["mężczyzn   wytniesz   ostrzem   miecza.   14 Tylko","!ho",null]
["kobiety,  dzieci,  trzody i wszystko,  co  jest  w","!hp",null]
["mieście,  cały łup zabierzesz i będziesz korzystał","!hq",null]
["z  łupu  twoich wrogów, których ci  dał  Pan,  Bóg","!hr",null]
["twój.  15 Tak  postąpisz  ze  wszystkimi  miastami","!hs",null]
["daleko   od   ciebie  położonymi,   nie   będącymi","!ht",null]
["własnością pobliskich narodów.","!hu",null]
["16 Tylko w miastach należących do narodów, które","!hv",null]
["ci  daje  Pan, twój Bóg, jako dziedzictwo, niczego","!hw",null]
["nie  zostawisz przy życiu. 17 Gdyż klątwą obłożysz","!hx",null]
["Chetytę,    Amorytę,   Kananejczyka,    Peryzzytę,","!hy",null]
["Chiwwitę  i  Jebusytę, jak ci  rozkazał  Pan,  Bóg","!hz",null]
["twój,   18 abyście   się   nie   nauczyli   czynić","!h{",null]
["wszystkich obrzydliwości, które oni czynią ku czci","!h|",null]
["bogów swoich, i byście nie grzeszyli przeciw Panu,","!h}",null]
["waszemu Bogu.","!h~",null]
["19 Jeśli przez wiele dni będziesz oblegał miasto","!h\u007f",null]
["i   walczył   z  nim,  nie  zetniesz  jego   drzew","!hÇ",null]
["podkładając siekierę, bo będziesz spożywał z  nich","!hü",null]
["owoce.  Dlatego ich nie zniszczysz. Czy drzewo  to","!hé",null]
["człowiek, byś je oblegał? 20 Tylko drzewa znane ci","!hâ",null]
["jako   nieowocowe   zetniesz  i  zbudujesz   sobie","!hä",null]
["narzędzia oblężnicze przeciw miastu, które z  tobą","!hů",null]
["toczy wojnę, aż je zdobędziesz.","!hć",null]
[null,"!hç","/"]
["Wypadek nieznanego mordercy","!hł","/"]
["┌────┐ 01 Gdy w kraju,  który ci daje w posiadanie","!hë",null]
["│ 21 │ Pan, Bóg twój,  znajdzie się na polu leżący","!hŐ",null]
["└────┘ trup człowieka zabitego, a nie wiadomo, kto","!hő",null]
["go  uderzył,  02 wtedy przyjdą starsi i  sędziowie","!hî",null]
["odmierzyć  odległość trupa od okolicznych  miast*.","!hŹ",null]
["03 Gdy  chodzi  o  miasto,  które  jest  najbliżej","!hÄ",null]
["trupa,  starsi tegoż miasta wezmą jałowicę,  która","!hĆ",null]
["jeszcze   nie  pracowała  i  nie  nosiła   jarzma.","!hÉ",null]
["04 Jałowicę  tę sprowadzą starsi miasta  do  rzeki","!hĹ",null]
["nie   wysychającej,  na  miejsce  nieuprawione   i","!hĺ",null]
["nieobsiane  i  złamią jej kark w  rzece.  05 Wtedy","!hô",null]
["nadejdą  kapłani,  synowie Lewiego;  bo  Pan,  Bóg","!hö",null]
["twój,  wybrał ich, by Mu posługiwali, błogosławili","!hĽ",null]
["w  Jego  imieniu  i  by  ich  wyrokiem  rozsądzano","!hľ",null]
["wszelki  spór  i  sprawę  o zranienie.  06 Wszyscy","!hŚ",null]
["starsi miasta, które leży najbliżej zamordowanego,","!hś",null]
["umyją  ręce  nad jałowicą, której kark  złamano  w","!hÖ",null]
["rzece,  07 i  powiedzą te słowa: «Nasze  ręce  tej","!hÜ",null]
["krwi  nie  wylały, a oczy nasze jej nie  widziały.","!hŤ",null]
["08 Panie,   oczyść  z  winy  lud  swój,   Izraela,","!hť",null]
["któregoś  wybawił, i nie obarczaj  krwią  niewinną","!hŁ",null]
["ludu  swego, Izraela». I odpuszczona będzie im  ta","!h×",null]
["krew*.  09 W  ten  sposób usuniesz  niewinną  krew","!hč",null]
["spośród  siebie i uczynisz to, co jest  słuszne  w","!há",null]
["oczach Pana.","!hí",null]
[null,"!hó","/"]
["O małżeństwie i rodzinie","!hú","/"]
["10 * Jeśli wyruszysz na wojnę z wrogami, a  wyda","!hĄ",null]
["ich Pan, Bóg twój, w twoje ręce i weźmiesz jeńców,","!hą",null]
["11 a  ujrzysz  między jeńcami  kobietę  o  pięknym","!hŽ",null]
["wyglądzie  i pokochasz ją - możesz ją sobie  wziąć","!hž",null]
["za  żonę 12 i wprowadzić do swego domu. Ona  ogoli","!hĘ",null]
["swą głowę, obetnie paznokcie 13 i zdejmie z siebie","!hę",null]
["odzież branki. Zamieszkawszy w twym domu opłakiwać","!h¬",null]
["będzie  swego  ojca i matkę przez  miesiąc.  Potem","!hź",null]
["pójdziesz  do  niej, zostaniesz jej mężem,  a  ona","!hČ",null]
["twoją  żoną.  14 Jeśli ci się przestanie  podobać,","!hş",null]
["odeślesz  ją, gdzie zechce, nie sprzedasz  jej  za","!h«",null]
["srebro  ani  nie  obejdziesz  się  z  nią  jak   z","!h»",null]
["niewolnicą,  ponieważ obcowałeś z  nią  wbrew  jej","!h░",null]
["woli.","!h▒",null]
["15 Jeśli  jaki mąż będzie miał dwie żony,  jedną","!h▓",null]
["kochaną, a drugą niekochaną, i one urodzą mu synów","!h│",null]
["- kochana i niekochana - a pierworodnym będzie syn","!h┤",null]
["niekochanej   -   16 to   w   dniu   przekazywania","!hÁ",null]
["dziedzictwa nie może za pierworodnego  uznać  syna","!hÂ",null]
["kochanej,  gdy pierworodnym jest syn  niekochanej.","!hĚ",null]
["17 Jeśli  pierworodnym jest syn niekochanej,  musi","!hŞ",null]
["mu   przyznać   podwójną  część  wszystkiego,   co","!h╣",null]
["posiada, gdyż on jest pierwociną jego siły. On  ma","!h║",null]
["prawo do pierworodztwa.","!h╗",null]
["18 * Jeśli  ktoś będzie miał syna nieposłusznego","!h╝",null]
["i  krnąbrnego, nie słuchającego upomnień ojca  ani","!hŻ",null]
["matki,  tak  że  nawet  po  upomnieniach  jest  im","!hż",null]
["nieposłuszny,  19 ojciec  i  matka  pochwycą   go,","!h┐",null]
["zaprowadzą  do  bramy, do starszych  miasta,  20 i","!h└",null]
["powiedzą  starszym  miasta:  «Oto  nasz  syn  jest","!h┴",null]
["nieposłuszny   i  krnąbrny,  nie  słucha   naszego","!h┬",null]
["upomnienia,  oddaje  się rozpuście  i  pijaństwu».","!h├",null]
["21 Wtedy mężowie tego miasta będą kamienowali  go,","!h─",null]
["aż  umrze.  Usuniesz zło spośród  siebie,  a  cały","!h┼",null]
["Izrael, słysząc o tym, ulęknie się.","!hĂ",null]
[null,"!hă","/"]
["Kara powieszenia","!h╚","/"]
["22 Jeśli ktoś popełni zbrodnię podlegającą karze","!h╔",null]
["śmierci,  zostanie  stracony  i  powiesisz  go  na","!h╩",null]
["drzewie  -  23 trup nie będzie wisiał  na  drzewie","!h╦",null]
["przez noc, lecz tegoż dnia musisz go pogrzebać. Bo","!h╠",null]
["wiszący   jest   przeklęty*   przez   Boga.    Nie","!h═",null]
["zanieczyścisz  swej ziemi, danej  ci  przez  Pana,","!h╬",null]
["Boga twego, w posiadanie.","!h¤",null]
[null,"!hđ","/"]
["Zguba znaleziona","!hĐ","/"]
["┌────┐ 01 Jeśli  zobaczysz  zbłąkanego wołu  swego","!hĎ",null]
["│ 22 │ brata  albo  sztukę  mniejszego bydła,  nie","!hË",null]
["└────┘ odwrócisz się od nich, lecz zaprowadzisz je","!hď",null]
["z  powrotem do swego brata. 02 Jeśli brat twój nie","!hŇ",null]
["jest   blisko  ciebie  i  jeśli  go   nie   znasz,","!hÍ",null]
["zaprowadzisz je do swego domu, będą u  ciebie,  aż","!hÎ",null]
["przyjdzie  ich  szukać twój brat  i  wtedy  mu  je","!hě",null]
["oddasz.   03 Tak  postąpisz  z  jego  osłem,   tak","!h┘",null]
["postąpisz z jego płaszczem, tak postąpisz z  każdą","!h┌",null]
["rzeczą zgubioną przez swego brata - z tym,  co  mu","!h█",null]
["zginęło,  a tyś odnalazł: nie możesz od  tego  się","!h▄",null]
["odwrócić.","!hŢ",null]
[null,"!hŮ","/"]
["Różne przepisy","!h▀","/"]
["04 Jeśli  zobaczysz, że osioł twego  brata  albo","!hÓ",null]
["wół  jego upadł na drodze - nie odwrócisz  się  od","!hß",null]
["nich, ale z nim razem je podniesiesz.","!hÔ",null]
["05 Kobieta  nie  będzie nosiła ubioru  mężczyzny","!hŃ",null]
["ani  mężczyzna ubioru kobiety; gdyż każdy, kto tak","!hń",null]
["postępuje, obrzydły jest dla Pana, Boga swego*.","!hň",null]
["06 Jeśli  napotkasz przed  sobą  na  drodze,  na","!hŠ",null]
["drzewie  lub  na ziemi gniazdo ptaka z  pisklętami","!hš",null]
["lub   jajkami  wysiadywanymi  przez   matkę,   nie","!hŔ",null]
["zabierzesz matki z pisklętami. 07 Matkę  zostawisz","!hÚ",null]
["w  spokoju, a pisklęta możesz zabrać - aby ci  się","!hŕ",null]
["dobrze   powodziło  i  abyś  długo  żył.  08 Jeśli","!hŰ",null]
["zbudujesz  nowy dom, uczynisz na dachu ogrodzenie,","!hý",null]
["byś  nie obciążył swego domu krwią, gdyby  ktoś  z","!hÝ",null]
["niego spadł*.","!hţ",null]
["09 Nie  zasiejesz w twojej winnicy dwu  gatunków","!h´",null]
["roślin,  aby  wszystkie  nie  zostały  uznane   za","!h­",null]
["święte: nasiona posiane i zbiory w winnicy*.","!h˝",null]
["10 Nie  będziesz  orał  razem  wołem  i  osłem*.","!h˛",null]
["11 Nie  wdziejesz sukni utkanej naraz  z  wełny  i","!hˇ",null]
["lnu.  12 Zrobisz sobie frędzle na czterech  rogach","!h˘",null]
["płaszcza, którym się okrywasz.","!h§",null]
[null,"!h÷","/"]
["W trosce o świętość małżeństwa","!h¸","/"]
["13 Jeśli ktoś poślubi żonę, zbliży się do  niej,","!h°",null]
["a  potem  ją  znienawidzi, 14 zarzucając  jej  złe","!h¨",null]
["czyny,  i  zniesławi  ją  mówiąc:  «Poślubiłem  tę","!h˙",null]
["kobietę, a zbliżywszy się do niej, nie znalazłem u","!hű",null]
["niej  oznak dziewictwa*», 15 wtedy ojciec i  matka","!hŘ",null]
["młodej  kobiety zaniosą dowody jej  dziewictwa  do","!hř",null]
["bramy,   do  starszych  miasta.  16 Ojciec  młodej","!h■",null]
["kobiety odezwie się do starszych: «Dałem swą córkę","!h ",null]
["temu  człowiekowi  za żonę, a on ją  znienawidził.","!i!",null]
["17 Oto   zarzuca  jej  złe  czyny,  mówiąc:   \"Nie","!i\"",null]
["znalazłem u córki twej oznak dziewictwa\". A oto są","!i#",null]
["dowody  dziewictwa  mej córki» i  rozłoży  tkaninę","!i$",null]
["przed  starszymi  miasta. 18 Wtedy  starsi  miasta","!i%",null]
["wezmą  tego męża i ukarzą go. 19 Skażą go  na  sto","!i&",null]
["[syklów]  srebra  i dadzą je ojcu młodej  kobiety,","!i'",null]
["gdyż okrył niesławą dziewicę izraelską; pozostanie","!i(",null]
["jego  żoną  i  nie  będzie  jej  mógł  całe  życie","!i)",null]
["porzucić.  20 Lecz jeśli oskarżenie to  okaże  się","!i*",null]
["prawdziwym, bo nie znalazły się dowody  dziewictwa","!i+",null]
["młodej  kobiety,  21 wyprowadzą młodą  kobietę  do","!i,",null]
["drzwi domu ojca i kamienować ją będą mężowie  tego","!i-",null]
["miasta,  aż umrze, bo dopuściła się bezeceństwa  w","!i.",null]
["Izraelu, uprawiając rozpustę w domu ojca. Usuniesz","!i/",null]
["zło spośród siebie.","!i0",null]
["22 Jeśli  się  znajdzie  człowieka  śpiącego   z","!i1",null]
["kobietą  zamężną, oboje umrą: mężczyzna  śpiący  z","!i2",null]
["kobietą i ta kobieta. Usuniesz zło z Izraela.","!i3",null]
["23 Jeśli dziewica* została zaślubiona mężowi,  a","!i4",null]
["spotkał ją inny jakiś mężczyzna w mieście i spał z","!i5",null]
["nią,  24 oboje  wyprowadzicie do  bramy  miasta  i","!i6",null]
["kamienować  ich będziecie, aż umrą: młodą  kobietę","!i7",null]
["za  to,  że nie krzyczała będąc w mieście, a  tego","!i8",null]
["mężczyznę  za to, że zadał gwałt żonie  bliźniego.","!i9",null]
["Usuniesz zło spośród siebie.","!i:",null]
["25 Lecz  jeśli mężczyzna znalazł na  polu  młodą","!i;",null]
["kobietę zaślubioną, zadał jej gwałt i spał z  nią,","!i<",null]
["umrze  sam  mężczyzna, który z nią spał. 26 Młodej","!i=",null]
["kobiecie  zaś nic nie uczynisz. Młoda kobieta  nie","!i>",null]
["popełniła  przestępstwa godnego  śmierci.  Wypadek","!i?",null]
["ten  jest  podobny  do  tego,  gdy  ktoś  powstaje","!i@",null]
["przeciw   bliźniemu  swemu  i  życia  go  pozbawi:","!iA",null]
["27 znalazł  ją  na polu, młoda kobieta  zaślubiona","!iB",null]
["krzyczała, a nikt jej nie przyszedł z pomocą.","!iC",null]
["28 Jeśli  mężczyzna  znajdzie  młodą  kobietę  -","!iD",null]
["dziewicę niezaślubioną - pochwyci ją i śpi z  nią,","!iE",null]
["a  znajdą ich, 29 odda ten mężczyzna, który z  nią","!iF",null]
["spał,  ojcu  młodej  kobiety  pięćdziesiąt  syklów","!iG",null]
["srebra  i  zostanie ona jego żoną. Za to,  że  jej","!iH",null]
["gwałt  zadał,  nie będzie jej mógł porzucić  przez","!iI",null]
["całe swe życie.","!iJ",null]
[null,"!iK","/"]
["Wyłączenie ze społeczności Izraela","!iL","/"]
["┌────┐ 01 Nikt  nie poślubi żony swego ojca i  nie","!iM",null]
["│ 23 │ odkryje   brzegu   płaszcza*  ojca   swego.","!iN",null]
["└────┘ 02 Nikt,  kto  ma  zgniecione   jądra   lub","!iO",null]
["odcięty członek, nie wejdzie do zgromadzenia Pana.","!iP",null]
["03 Nie    wejdzie   syn   nieprawego   łoża*    do","!iQ",null]
["zgromadzenia  Pana,  nawet w dziesiątym  pokoleniu","!iR",null]
["nie  wejdzie do zgromadzenia Pana. 04 Nie  wejdzie","!iS",null]
["Ammonita i Moabita do zgromadzenia Pana,  nawet  w","!iT",null]
["dziesiątym  pokoleniu; nie wejdzie do zgromadzenia","!iU",null]
["Pana na wieki, 05 za to, że nie wyszli oni ku  wam","!iV",null]
["na  drogę z chlebem i wodą, gdyście szli z Egiptu*","!iW",null]
["i  jeszcze opłacili przeciwko tobie Balaama*, syna","!iX",null]
["Beora,   z   Petor   w  Aram-Naharaim,   aby   cię","!iY",null]
["przeklinał.  06 Lecz  Pan, Bóg  twój,  nie  chciał","!iZ",null]
["słuchać   Balaama,  i  Pan,  Bóg  twój,   zamienił","!i[",null]
["przekleństwo  względem ciebie na błogosławieństwo,","!i\\",null]
["bo Pan, Bóg twój, umiłował ciebie. 07 Nie będziesz","!i]",null]
["się  starał  o ich szczęście ani o ich powodzenie,","!i^",null]
["jak   długo  będziesz  żył.  08 Nie  będziesz  się","!i_",null]
["brzydził  Edomitą,  bo  jest  twoim  bratem,   ani","!i`",null]
["Egipcjaninem,  bo przybyszem byłeś w  jego  kraju.","!ia",null]
["09 W  trzecim pokoleniu jego potomkowie  mogą  być","!ib",null]
["dopuszczeni do zgromadzenia Pana.","!ic",null]
[null,"!id","/"]
["O czystości obozu Izraelitów","!ie","/"]
["10 Gdy wyjdziesz rozbić namioty naprzeciw  twego","!if",null]
["wroga,  będziesz  się wystrzegał  wszelkiego  zła.","!ig",null]
["11 Jeśli   się  znajdzie  wśród  ciebie   człowiek","!ih",null]
["nieczysty z powodu zmazy nocnej, wyjdzie z obozu i","!ii",null]
["do  obozu  twego nie wróci. 12 Pod wieczór  wymyje","!ij",null]
["się, a o zachodzie słońca może wrócić do obozu.","!ik",null]
["13 Będziesz miał miejsce poza obozem i tam  poza","!il",null]
["obóz  będziesz  wychodził.  14 Zaopatrzysz  się  w","!im",null]
["kołek, a gdy wyjdziesz na zewnątrz, wydrążysz  nim","!in",null]
["dołek,  a  wracając  przykryjesz  to,  czegoś  się","!io",null]
["pozbył, 15 gdyż Pan, Bóg twój, przechadza się*  po","!ip",null]
["twoim obozie, aby chronić ciebie, a wrogów na  łup","!iq",null]
["twój  wydać.  Stąd obóz twój musi być święty.  Pan","!ir",null]
["nie  może w nim ujrzeć nic odrażającego,  aby  się","!is",null]
["nie odwrócił od ciebie.","!it",null]
[null,"!iu","/"]
["Drobne przepisy","!iv","/"]
["16 Nie wydasz panu niewolnika, który się schroni","!iw",null]
["u  ciebie*  przed  swoim właścicielem.  17 Z  tobą","!ix",null]
["będzie  przebywał, w twym kraju, w miejscu,  które","!iy",null]
["sobie  wybierze,  w jednym z twoich  miast,  gdzie","!iz",null]
["będzie się czuł dobrze; nie będziesz go dręczył.","!i{",null]
["18 Nie będzie nierządnicy sakralnej wśród  córek","!i|",null]
["Izraela   ani   mężczyzn   uprawiających   nierząd","!i}",null]
["sakralny  wśród synów Izraela*. 19 Nie  zaniesiesz","!i~",null]
["do domu Pana, Boga twego, zarobku nierządnicy, jak","!i\u007f",null]
["i  \"zapłaty  dla  psa\"*, jako  rzeczy  ofiarowanej","!iÇ",null]
["ślubem. Tak jednym, jak i drugim brzydzi się  Pan,","!iü",null]
["Bóg twój.","!ié",null]
["20 Nie  będziesz żądał od brata swego odsetek  z","!iâ",null]
["pieniędzy,  z żywności ani odsetek z czegokolwiek,","!iä",null]
["co się pożycza na procent. 21 Od obcego możesz się","!iů",null]
["domagać,  ale od brata nie będziesz żądał odsetek,","!ić",null]
["aby ci Pan, Bóg twój, błogosławił we wszystkim, do","!iç",null]
["czego  rękę  przyłożysz  w  ziemi,  którą  idziesz","!ił",null]
["posiąść.","!ië",null]
["22 Jeśli  złożysz  ślub Panu,  Bogu  swemu,  nie","!iŐ",null]
["będziesz  się  ociągał z jego  wypełnieniem,  gdyż","!iő",null]
["Pan,  Bóg twój, będzie się tego domagał od ciebie,","!iî",null]
["a  na  tobie  będzie ciążył grzech.  23 Jeśli  się","!iŹ",null]
["wstrzymasz od ślubowania, nie będzie grzech ciążył","!iÄ",null]
["na  tobie, 24 lecz co z ust twych już wyszło, tego","!iĆ",null]
["strzeż  i  wypełnij ślub, który twe  usta  złożyły","!iÉ",null]
["jako dar dobrowolny Panu, Bogu twemu.","!iĹ",null]
["25 Gdy  wejdziesz  do winnicy  swego  bliźniego,","!iĺ",null]
["możesz zjeść winogron do syta, ile zechcesz;  lecz","!iô",null]
["do  swego  koszyka nie weźmiesz*. 26 Gdy wejdziesz","!iö",null]
["do  zboża  bliźniego  swego,  ręką  możesz  zrywać","!iĽ",null]
["kłosy,  lecz sierpa nie przyłożysz do zboża  swego","!iľ",null]
["bliźniego.","!iŚ",null]
[null,"!iś","/"]
["Rozwód","!iÖ","/"]
["┌────┐ 01 Jeśli   mężczyzna   poślubi  kobietę   i","!iÜ",null]
["│ 24 │ zostanie  jej  mężem,  lecz nie będzie  jej","!iŤ",null]
["└────┘ darzył  życzliwością, gdyż znalazł  u  niej","!iť",null]
["coś  odrażającego,  napisze jej  list  rozwodowy*,","!iŁ",null]
["wręczy go jej, potem odeśle ją od siebie. 02 Jeśli","!i×",null]
["ona  wyszedłszy  z jego domu, pójdzie  i  zostanie","!ič",null]
["żoną  innego,  03 a ten drugi też ją  znienawidzi,","!iá",null]
["wręczy jej list rozwodowy i usunie ją z domu, albo","!ií",null]
["jeśli  ten  drugi  mąż, który ją poślubił,  umrze,","!ió",null]
["04 nie  będzie  mógł pierwszy jej  mąż,  który  ją","!iú",null]
["odesłał,   wziąć  jej  powtórnie  za   żonę   jako","!iĄ",null]
["splugawionej. To bowiem budzi odrazę u Pana, a  ty","!ią",null]
["nie możesz dopuścić do takiej nieprawości w kraju,","!iŽ",null]
["który ci daje w posiadanie Pan, Bóg twój.","!iž",null]
[null,"!iĘ","/"]
["Różne przepisy","!ię","/"]
["05 Jeśli  mąż dopiero co poślubi  żonę,  to  nie","!i¬",null]
["pójdzie  do wojska i żaden publiczny obowiązek  na","!iź",null]
["niego  nie przypadnie, lecz pozostanie przez jeden","!iČ",null]
["rok w domu, aby ucieszyć żonę, którą poślubił.","!iş",null]
["06 Nie  wolno brać w zastaw kamienia młyńskiego*","!i«",null]
["górnego ani dolnego, gdyż [tym samym] brałoby  się","!i»",null]
["w zastaw samo życie.","!i░",null]
["07 Jeśli znajdą człowieka, porywającego kogoś ze","!i▒",null]
["swych  braci,  z Izraelitów* - czy sam  będzie  go","!i▓",null]
["używał  jako  niewolnika, czy go  sprzeda  -  taki","!i│",null]
["złodziej musi umrzeć. Usuniesz zło spośród siebie.","!i┤",null]
["08 Bardzo  pilnie  uważaj na  plagę  trądu,  aby","!iÁ",null]
["uczynić    wszystko,    o    czym    was    pouczą","!iÂ",null]
["kapłani-lewici.  Co  im  zleciłem,   tego   pilnie","!iĚ",null]
["będziecie  przestrzegali. 09 Przypomnij sobie,  co","!iŞ",null]
["Pan,  Bóg  twój, uczynił Miriam w drodze,  gdyście","!i╣",null]
["wychodzili z Egiptu*.","!i║",null]
[null,"!i╗","/"]
["Ochrona słabych","!i╝","/"]
["10 Jeśli  bliźniemu swemu udzielisz  pożyczki  z","!iŻ",null]
["zabezpieczeniem, nie wejdziesz do  jego  domu,  by","!iż",null]
["zabrać  cośkolwiek w zastaw. 11 Na dworze będziesz","!i┐",null]
["stał, a człowiek, któremu pożyczyłeś, wyniesie  ci","!i└",null]
["ten  zastaw na zewnątrz. 12 Wszakże jeśli to  jest","!i┴",null]
["człowiek  ubogi, nie położysz się  spać  [nakryty]","!i┬",null]
["tym  zastawem*, 13 lecz zwrócisz mu  zastaw  przed","!i├",null]
["zachodem słońca, aby mógł spać pod swym płaszczem,","!i─",null]
["błogosławiąc tobie, a Pan, Bóg twój, policzy ci to","!i┼",null]
["za dobry czyn.","!iĂ",null]
["14 Nie    będziesz    niesprawiedliwie    gnębił","!iă",null]
["najemnika ubogiego i nędznego, czy to będzie  brat","!i╚",null]
["twój, czy obcy, o ile jest w twoim kraju, w twoich","!i╔",null]
["murach.  15 Tegoż  dnia  oddasz  mu  zapłatę,  nie","!i╩",null]
["pozwolisz  zajść  nad  nią słońcu,  gdyż  jest  on","!i╦",null]
["biedny  i całym sercem jej pragnie; by nie  wzywał","!i╠",null]
["Pana   przeciw  tobie,  a  to  by  cię   obciążyło","!i═",null]
["grzechem.","!i╬",null]
["16 Ojcowie nie poniosą śmierci za winy synów ani","!i¤",null]
["synowie  za winy swych ojców. Każdy umrze za  swój","!iđ",null]
["własny   grzech*.  17 Nie  będziesz  łamał   prawa","!iĐ",null]
["obcokrajowca i sieroty ani nie weźmiesz  w  zastaw","!iĎ",null]
["odzieży    od   wdowy.   18 Pamiętaj,   żeś    był","!iË",null]
["niewolnikiem w Egipcie i wybawił cię stamtąd  Pan,","!iď",null]
["Bóg  twój;  dlatego to ja ci nakazuję zachować  to","!iŇ",null]
["prawo.","!iÍ",null]
["19 Jeśli będziesz żął we żniwa na swoim  polu  i","!iÎ",null]
["zapomnisz snopka na polu, nie wrócisz się, aby  go","!iě",null]
["zabrać, lecz zostanie dla obcego, sieroty i wdowy,","!i┘",null]
["aby ci błogosławił Pan, Bóg twój, we wszystkim, co","!i┌",null]
["czynić  będą  twe ręce. 20 Jeśli będziesz  zbierał","!i█",null]
["oliwki,  nie  będziesz drugi  raz  trząsł  gałęzi;","!i▄",null]
["niech  zostanie coś dla obcego, sieroty  i  wdowy.","!iŢ",null]
["21 Gdy  będziesz  zbierał  winogrona,  nie  szukaj","!iŮ",null]
["powtórnie pozostałych winogron; niech zostaną  dla","!i▀",null]
["obcego, sieroty i wdowy. 22 Pamiętaj, żeś i ty był","!iÓ",null]
["niewolnikiem  w  ziemi egipskiej;  dlatego  ja  ci","!iß",null]
["nakazuję zachować to prawo.","!iÔ",null]
[null,"!iŃ","/"]
["Chłosta. Dobroć dla zwierząt","!iń","/"]
["┌────┐ 01 Jeśli wyniknie spór między ludźmi, staną","!iň",null]
["│ 25 │ przed   sądem,  tam   ich   osądzą   i   za","!iŠ",null]
["└────┘ sprawiedliwego uznają niewinnego,  a  skażą","!iš",null]
["winowajcę.  02 O  ile winowajca  zasłuży  na  karę","!iŔ",null]
["chłosty, każe go sędzia położyć na ziemi i w  jego","!iÚ",null]
["obecności   wymierzą   mu   chłostę   w    liczbie","!iŕ",null]
["odpowiadającej przewinieniu. 03 Otrzyma nie więcej","!iŰ",null]
["niż  czterdzieści  uderzeń*,  aby  przez  mnożenie","!iý",null]
["razów ponad tę liczbę chłosta nie była nadmierna i","!iÝ",null]
["nie został pohańbiony twój brat w twoich oczach.","!iţ",null]
["04 Nie zawiążesz pyska wołowi młócącemu*.","!i´",null]
[null,"!i­","/"]
["Prawo lewiratu","!i˝","/"]
["05 * Jeśli bracia będą mieszkać wspólnie i jeden","!i˛",null]
["z  nich umrze, a nie będzie miał syna, nie wyjdzie","!iˇ",null]
["żona  zmarłego  za  mąż  za  kogoś  obcego,  spoza","!i˘",null]
["rodziny,  lecz szwagier jej zbliży  się  do  niej,","!i§",null]
["weźmie  ją  sobie  za żonę, dopełniając  obowiązku","!i÷",null]
["lewiratu.  06 A najstarszemu synowi,  którego  ona","!i¸",null]
["urodzi,  nadadzą  imię  zmarłego  brata,  by   nie","!i°",null]
["zaginęło jego imię w Izraelu. 07 Jeśli nie  będzie","!i¨",null]
["chciał ten mężczyzna wziąć swej bratowej za  żonę,","!i˙",null]
["pójdzie  bratowa do bramy miasta, do  starszych  i","!iű",null]
["powie: «Nie mam szwagra, który by podtrzymał  imię","!iŘ",null]
["brata  swego w Izraelu. Szwagier nie chce na  moją","!iř",null]
["korzyść  dopełnić obowiązku, jaki ciąży  na  nim».","!i■",null]
["08 Starsi  tego miasta zawezwą go i  przemówią  do","!i ",null]
["niego.  Jeśli będzie obstawał przy swoim i  powie:","!j!",null]
["«Nie  chcę  jej  poślubić»,  09 pójdzie  do  niego","!j\"",null]
["bratowa  na oczach starszych, zdejmie mu sandał  z","!j#",null]
["nogi,  plunie  mu  w  twarz  i  powie:  «Tak   się","!j$",null]
["postępuje  z człowiekiem, który nie chce odbudować","!j%",null]
["domu swego brata». 10 I będzie nazwane imię jego w","!j&",null]
["Izraelu: «Dom tego, któremu zzuto sandał».","!j'",null]
[null,"!j(","/"]
["Przyzwoitość","!j)","/"]
["11 Jeśli  się  bić będą mężczyźni,  mężczyzna  i","!j*",null]
["jego  brat, i zbliży się żona jednego z nich  i  -","!j+",null]
["chcąc wyrwać męża z rąk bijącego - wyciągnie  rękę","!j,",null]
["i  chwyci go za części wstydliwe, 12 odetniesz jej","!j-",null]
["rękę, nie będzie twe oko miało litości.","!j.",null]
[null,"!j/","/"]
["Przeciw chciwości w handlu","!j0","/"]
["13 Nie   będziesz   miał  w  torbie   podwójnego","!j1",null]
["ciężarka:  cięższego i lżejszego; 14 nie  będziesz","!j2",null]
["miał  w  swoim  domu  podwójnej  efy:  większej  i","!j3",null]
["mniejszej.    15 Będziesz   miał   ciężarek    nie","!j4",null]
["umniejszony  i  dokładny; będziesz  miał  efę  nie","!j5",null]
["umniejszoną i dokładną, abyś długo żył  na  ziemi,","!j6",null]
["którą  ci daje Pan, Bóg twój; 16 gdyż brzydzi  się","!j7",null]
["Pan   każdym,  który  tak  czyni,  każdym,   który","!j8",null]
["postępuje niesprawiedliwie.","!j9",null]
[null,"!j:","/"]
["Wypędzenie Amalekitów","!j;","/"]
["17 Pamiętaj, co ci uczynił Amalek w drodze, gdyś","!j<",null]
["wyszedł z Egiptu. 18 Zaszedł ci drogę i napadł  na","!j=",null]
["wszystkich osłabionych, na twoje tyły, gdyś ty był","!j>",null]
["zmęczony  i  wyczerpany, on Boga się  nie  lękał*.","!j?",null]
["19 Gdy  Pan,  Bóg  twój, da ci  bezpieczeństwo  od","!j@",null]
["wszystkich  twoich  wrogów  okolicznych  w  kraju,","!jA",null]
["który   ci  daje  Pan,  Bóg  twój,  w  posiadanie,","!jB",null]
["wygładzisz imię Amaleka spod nieba. Nie zapomnij o","!jC",null]
["tym!","!jD",null]
[null,"!jE","/"]
["Postanowienia obrzędowe. Pierwociny","!jF","/"]
["┌────┐ 01 Gdy  wejdziesz do kraju,  który ci  daje","!jG",null]
["│ 26 │ Pan, Bóg twój, w posiadanie,  zajmiesz go i","!jH",null]
["└────┘ osiądziesz  w  nim; 02 weźmiesz  pierwociny","!jI",null]
["wszelkich ziemiopłodów uzyskanych przez  ciebie  w","!jJ",null]
["kraju, który ci daje Pan, Bóg twój. Włożysz je  do","!jK",null]
["koszyka  i  udasz się na miejsce, które  Pan,  Bóg","!jL",null]
["twój,  obierze  sobie  na mieszkanie  dla  imienia","!jM",null]
["swego.  03 Pójdziesz do urzędującego wtedy kapłana","!jN",null]
["i powiesz mu: «Oświadczam dziś Panu, Bogu twojemu,","!jO",null]
["że  zaszedłem  do  ziemi, o której  Pan  przysiągł","!jP",null]
["przodkom, że nam ją da». 04 Kapłan weźmie z twoich","!jQ",null]
["rąk  koszyk i położy go przed ołtarzem Pana,  Boga","!jR",null]
["twego.  05 A  ty wówczas wypowiesz te słowa  wobec","!jS",null]
["Pana,   Boga   swego:  «Ojciec  mój,   Aramejczyk*","!jT",null]
["błądzący,  zstąpił  do  Egiptu,  przybył   tam   w","!jU",null]
["niewielkiej  liczbie ludzi i  tam  się  rozrósł  w","!jV",null]
["naród  ogromny, silny i liczny. 06 Egipcjanie  źle","!jW",null]
["się  z nami obchodzili, gnębili nas i nałożyli  na","!jX",null]
["nas  ciężkie  roboty  przymusowe.  07 Wtedy  myśmy","!jY",null]
["wołali  do Pana, Boga ojców naszych. Usłyszał  Pan","!jZ",null]
["nasze wołanie, wejrzał na naszą nędzę, nasz trud i","!j[",null]
["nasze  uciemiężenie.  08 Wyprowadził  nas  Pan   z","!j\\",null]
["Egiptu  mocną ręką i wyciągniętym ramieniem  wśród","!j]",null]
["wielkiej grozy, znaków i cudów. 09 Zaprowadził nas","!j^",null]
["na  to  miejsce  i dał nam ten kraj  opływający  w","!j_",null]
["mleko  i miód. 10 Teraz oto przyniosłem pierwociny","!j`",null]
["płodów ziemi, którą dałeś mi, Panie». Rozłożysz je","!ja",null]
["przed  Panem,  Bogiem swoim. Oddasz  pokłon  Panu,","!jb",null]
["Bogu  swemu,  11 i będziesz się  cieszył  razem  z","!jc",null]
["lewitą i obcym, który jest u ciebie, ze wszystkich","!jd",null]
["dóbr,  które  Pan,  Bóg twój, dał  tobie  i  twemu","!je",null]
["domowi.","!jf",null]
[null,"!jg","/"]
["Dziesięciny trzeciego roku","!jh","/"]
["12 Gdy  w  trzecim  roku -  roku  dziesięciny  -","!ji",null]
["zakończysz  oddawanie  wszystkich  dziesięcin   ze","!jj",null]
["zbiorów, gdy oddasz je lewicie, obcemu, sierocie i","!jk",null]
["wdowie,   aby  jedli  do  syta  w  twoich  murach,","!jl",null]
["13 powiesz  wobec  Pana, Boga  swego:  «Wziąłem  z","!jm",null]
["domu,  co  poświęcone,  i dałem  lewicie,  obcemu,","!jn",null]
["sierocie   i   wdowie,   zgodnie   ze   wszystkimi","!jo",null]
["poleceniami,  jakie mi wydałeś;  nie  przestąpiłem","!jp",null]
["ani  nie  zapomniałem żadnego  z  twoich  poleceń.","!jq",null]
["14 Nie spożyłem tego podczas żałoby, nie wynosiłem","!jr",null]
["z domu w stanie nieczystości, nie dałem nic z tego","!js",null]
["umarłemu*,  usłuchałem głosu,  Pana,  Boga  swego,","!jt",null]
["czyniłem  wszystko, co mi rozkazałeś. 15 Ze  swego","!ju",null]
["świętego   mieszkania,  z  niebios,   spojrzyj   i","!jv",null]
["pobłogosław  Izraela,  lud swój,  podobnie  jak  i","!jw",null]
["ziemię  - kraj opływający w mleko i miód  -  którą","!jx",null]
["nam dałeś, jak poprzysiągłeś naszym przodkom».","!jy",null]
[null,"!jz","/"]
["Zakończenie","!j{","/"]
["16 Dziś  Pan, Bóg twój, rozkazuje ci wykonać  te","!j|",null]
["prawa  i nakazy. Strzeż ich, pełnij z całego swego","!j}",null]
["serca  i z całej duszy. 17 Dziś uzyskałeś  to,  że","!j~",null]
["Pan ci powiedział, iż będzie dla ciebie Bogiem,  o","!j\u007f",null]
["ile ty będziesz chodził Jego drogami, strzegł Jego","!jÇ",null]
["praw,  poleceń i nakazów oraz słuchał Jego  głosu.","!jü",null]
["18 A Pan uzyskał to, żeś ty dziś obiecał być ludem","!jé",null]
["stanowiącym  szczególną  Jego  własność,  jak   ci","!jâ",null]
["powiedział,   abyś   zachowywał   Jego   wszystkie","!jä",null]
["polecenia.  19 On  cię  wtedy  wywyższy  we  czci,","!jů",null]
["sławie  i  wspaniałości  ponad  wszystkie  narody,","!jć",null]
["które  uczynił, abyś był ludem świętym  dla  Pana,","!jç",null]
["Boga twego, jak sam powiedział.","!jł",null]
[null,"!jë","\\"]
["MOWY KOŃCOWE","!jŐ","\\"]
[null,"!jő","/"]
["Spisanie Prawa","!jî","/"]
["┌────┐ 01 Mojżesz razem ze starszymi Izraela wydał","!jŹ",null]
["│ 27 │ taki  nakaz:  Zachowajcie  całe  to  Prawo,","!jÄ",null]
["└────┘ które ja wam dziś ogłaszam.","!jĆ",null]
["02 A  po przejściu Jordanu do ziemi, którą  daje","!jÉ",null]
["ci  Pan,  Bóg twój, postawisz wielkie  kamienie  i","!jĹ",null]
["pobielisz je wapnem. 03 Wypiszesz wszystkie  słowa","!jĺ",null]
["tego  Prawa po przejściu, aby wkroczyć  do  ziemi,","!jô",null]
["którą wam daje Pan, Bóg twój - ziemi opływającej w","!jö",null]
["mleko  i  miód - jak wam przyrzekł Pan, Bóg  ojców","!jĽ",null]
["waszych. 04 Gdy przejdziecie Jordan, postawicie te","!jľ",null]
["kamienie, jak ja wam dziś nakazuję, na górze  Ebal","!jŚ",null]
["i wapnem je pobielicie. 05 I wystawicie tam ołtarz","!jś",null]
["ku  czci  Pana,  Boga  swego,  ołtarz  z  kamieni,","!jÖ",null]
["których   nie   obrabiało  żelazo.  06 Z   kamieni","!jÜ",null]
["nieciosanych zbudujecie ten ołtarz dla Pana,  Boga","!jŤ",null]
["swego, i złożycie na nim ofiary całopalne ku  czci","!jť",null]
["Pana,  Boga  swego.  07 Jemu złożycie  też  ofiary","!jŁ",null]
["biesiadne,  spożyjecie je na miejscu  i  będziecie","!j×",null]
["się   cieszyć   wobec  Pana,  Boga  swego.   08 Na","!jč",null]
["kamieniach wypiszecie wszystkie słowa tego  Prawa.","!já",null]
["Wyryjcie je dobrze!","!jí",null]
["09 Potem  Mojżesz  i  kapłani-lewici  rzekli  do","!jó",null]
["całego  Izraela  te słowa: Zamilknij,  Izraelu,  i","!jú",null]
["słuchaj,  w  dniu dzisiejszym stałeś  się  narodem","!jĄ",null]
["Pana,  Boga swego. 10 Będziesz słuchał głosu Pana,","!ją",null]
["Boga  swego, i wypełniał Jego polecenia  i  prawa,","!jŽ",null]
["które ja ci dzisiaj daję.","!jž",null]
[null,"!jĘ","/"]
["Przekleństwa i błogosławieństwa*","!ję","/"]
["11 Tego  samego dnia wydał Mojżesz ludowi  takie","!j¬",null]
["polecenie: 12 Gdy przekroczycie Jordan,  staną  na","!jź",null]
["górze  Garizim, by błogosławić lud: Symeon,  Lewi,","!jČ",null]
["Juda,  Issachar, Józef i Beniamin. 13 A  na  górze","!jş",null]
["Ebal  staną,  by  przeklinać:  Ruben,  Gad,  Aser,","!j«",null]
["Zabulon, Dan i Neftali. 14 Lewici zabiorą  głos  i","!j»",null]
["zawołają do całego Izraela:","!j░",null]
["15 «Przeklęty każdy, kto wykona posąg  rzeźbiony","!j▒",null]
["lub  z  lanego metalu - rzecz obrzydliwą dla Pana,","!j▓",null]
["robotę  rąk  rzemieślnika - i  postawi  w  miejscu","!j│",null]
["ukrytym». A w odpowiedzi cały lud powie: «Amen»*.","!j┤",null]
["16 «Przeklęty,  kto  gardzi  swoim   ojcem   lub","!jÁ",null]
["matką». A cały lud powie: «Amen».","!jÂ",null]
["17 «Przeklęty,   kto   przesuwa   miedzę   swego","!jĚ",null]
["bliźniego». A cały lud powie: «Amen».","!jŞ",null]
["18 «Przeklęty, kto sprawia, że niewidomy  błądzi","!j╣",null]
["na drodze». A cały lud powie: «Amen».","!j║",null]
["19 «Przeklęty,  kto  łamie  prawo  obcokrajowca,","!j╗",null]
["sieroty i wdowy». A cały lud powie: «Amen».","!j╝",null]
["20 «Przeklęty, kto obcuje cieleśnie z żoną swego","!jŻ",null]
["ojca,  gdyż odkrywa brzeg płaszcza swojego ojca»*.","!jż",null]
["A cały lud powie: «Amen».","!j┐",null]
["21 «Przeklęty,    kto   obcuje    cieleśnie    z","!j└",null]
["jakimkolwiek  zwierzęciem».  A  cały  lud   powie:","!j┴",null]
["«Amen».","!j┬",null]
["22 «Przeklęty,  kto obcuje  cieleśnie  ze  swoją","!j├",null]
["siostrą,  córką  ojca  swego  albo  córką   swojej","!j─",null]
["matki». A cały lud powie: «Amen».","!j┼",null]
["23 «Przeklęty,   kto   obcuje   tak   ze   swoją","!jĂ",null]
["teściową». A cały lud powie: «Amen».","!jă",null]
["24 «Przeklęty,  kto  w  ukryciu  wymierzy   cios","!j╚",null]
["[śmiertelny] bliźniemu». A cały lud powie: «Amen».","!j╔",null]
["25 «Przeklęty, kto bierze podarunek,  by  rozlać","!j╩",null]
["krew niewinnego». A cały lud powie: «Amen».","!j╦",null]
["26 «Przeklęty, kto nie trzyma się  nakazów  tego","!j╠",null]
["Prawa  i  nie  wypełnia ich». A  cały  lud  powie:","!j═",null]
["«Amen».","!j╬",null]
[null,"!j¤","/"]
["Błogosławieństwo za wierność","!jđ","/"]
["┌────┐ 01 Jeśli więc pilnie będziesz słuchał głosu","!jĐ",null]
["│ 28 │ Pana,   Boga  swego,  wiernie   wypełniając","!jĎ",null]
["└────┘ wszystkie Jego polecenia, które ja ci  dziś","!jË",null]
["daję,  wywyższy cię Pan, Bóg twój, ponad wszystkie","!jď",null]
["narody   ziemi.  02 Spłyną  na  ciebie  i  spoczną","!jŇ",null]
["wszystkie  te  błogosławieństwa,  jeśli   będziesz","!jÍ",null]
["słuchał   głosu  Pana,  Boga  swego.   03 Będziesz","!jÎ",null]
["błogosławiony  w mieście, błogosławiony  na  polu.","!jě",null]
["04 Błogosławiony będzie owoc twego łona, plon twej","!j┘",null]
["roli,  przychówek twych zwierząt,  przyrost  twego","!j┌",null]
["większego   bydła   i  pomiot  bydła   mniejszego.","!j█",null]
["05 Błogosławiony  będzie  twój  kosz   i   dzieża.","!j▄",null]
["06 Błogosławione będzie twoje wejście  i  wyjście.","!jŢ",null]
["07 Pan  sprawi, że twoi wrogowie, którzy  powstaną","!jŮ",null]
["przeciw tobie, zostaną pobici przez ciebie.  Jedną","!j▀",null]
["szli  drogą  przeciw  tobie, a  siedmioma  drogami","!jÓ",null]
["uciekać będą przed tobą.","!jß",null]
["08 Pan  rozkaże, by z tobą było błogosławieństwo","!jÔ",null]
["w   spichrzach,  we  wszystkim,  do   czego   rękę","!jŃ",null]
["wyciągniesz.  On  będzie ci błogosławił  w  kraju,","!jń",null]
["który  ci  daje Pan, Bóg twój. 09 Pan  uczyni  cię","!jň",null]
["swoim  świętym  ludem, jak ci  poprzysiągł,  jeśli","!jŠ",null]
["będziesz zachowywał polecenia Pana, Boga swego,  i","!jš",null]
["chodził  Jego drogami. 10 Wtedy zobaczą  wszystkie","!jŔ",null]
["narody  ziemi,  że imię Pana zostało  wezwane  nad","!jÚ",null]
["wami, i będą się ciebie lękały. 11 Napełni cię Pan","!jŕ",null]
["w   obfitości   dobrami  z   owocu   twego   łona,","!jŰ",null]
["przychówkiem twego bydła, plonami pola, w kraju, o","!jý",null]
["którym poprzysiągł przodkom twoim, że da go tobie.","!jÝ",null]
["12 Pan  otworzy  dla  ciebie bogate  swoje  skarby","!jţ",null]
["nieba,  dając w swoim czasie deszcz, który spadnie","!j´",null]
["na  twoją  ziemię,  i  błogosławiąc  każdej  pracy","!j­",null]
["twoich rąk. Ty będziesz pożyczał wielu narodom,  a","!j˝",null]
["sam  u  nikogo  nie  zaciągniesz pożyczki.  13 Pan","!j˛",null]
["umieści  cię  zawsze na czele,  a  nie  na  końcu;","!jˇ",null]
["zawsze  będziesz  górą, a nigdy  ostatni,  bylebyś","!j˘",null]
["tylko  słuchał poleceń Pana, Boga swego, które  ja","!j§",null]
["ci  dziś nakazuję pilnie wypełniać. 14 Nie zbaczaj","!j÷",null]
["od  słów, które ja ci dzisiaj obwieszczam, ani  na","!j¸",null]
["prawo, ani na lewo, po to, by iść za bogami obcymi","!j°",null]
["i służyć im.","!j¨",null]
[null,"!j˙","/"]
["Przekleństwa za występki","!jű","/"]
["15 Jeśli nie usłuchasz głosu Pana, Boga swego, i","!jŘ",null]
["nie  wykonasz  pilnie wszystkich poleceń  i  praw,","!jř",null]
["które  ja  dzisiaj  tobie daję, spadną  na  ciebie","!j■",null]
["wszystkie te przekleństwa i dotkną cię.","!j ",null]
["16 Przeklęty będziesz w mieście i  przeklęty  na","!k!",null]
["polu.  17 Przeklęty  twój  kosz  i  twoja  dzieża.","!k\"",null]
["18 Przeklęty  owoc  twego łona,  plon  twej  roli,","!k#",null]
["przyrost  twego  większego bydła  i  pomiot  bydła","!k$",null]
["mniejszego.  19 Przeklęte będzie twoje  wejście  i","!k%",null]
["wyjście.","!k&",null]
["20 Pan ześle na ciebie przekleństwo, zamieszanie","!k'",null]
["i  przeszkodę  we wszystkim, do czego  wyciągniesz","!k(",null]
["rękę, co będziesz czynił. Zostaniesz zmiażdżony  i","!k)",null]
["zginiesz nagle wskutek przewrotnych swych  czynów,","!k*",null]
["ponieważ   Mnie  opuściłeś.  21 Pan   sprawi,   że","!k+",null]
["przylgnie do ciebie zaraza, aż cię wygładzi na tej","!k,",null]
["ziemi,  którą idziesz posiąść. 22 Pan dotknie  cię","!k-",null]
["wycieńczeniem,   febrą,  zapaleniem,   oparzeniem,","!k.",null]
["śmiercią  od miecza, zwarzeniem zbóż od  gorąca  i","!k/",null]
["śniecią:  będą cię one prześladować, aż  zginiesz.","!k0",null]
["23 Niebiosa, które masz nad głową, będą z  brązu*,","!k1",null]
["a  ziemia pod tobą - żelazna. 24 Pan ześle na  twą","!k2",null]
["ziemię zamiast deszczu - pył* i piasek; będzie  na","!k3",null]
["ciebie  padał  z  nieba, aż cię wyniszczy.  25 Pan","!k4",null]
["sprawi,  że  poniesiesz klęskę  od  swych  wrogów.","!k5",null]
["Jedną  drogą  przeciw nim pójdziesz,  a  siedmioma","!k6",null]
["będziesz  przed nimi uciekał i wzbudzisz grozę  we","!k7",null]
["wszystkich królestwach ziemi. 26 Twój trup  będzie","!k8",null]
["strawą  wszystkich ptaków powietrznych i  zwierząt","!k9",null]
["lądowych, a nikt ich nie będzie odpędzał.","!k:",null]
["27 Pan    dotknie    cię    wrzodem    egipskim,","!k;",null]
["hemoroidami,  świerzbem i  parchami,  których  nie","!k<",null]
["zdołasz  wyleczyć.  28 Pan  dotknie  cię  obłędem,","!k=",null]
["ślepotą i niepokojem serca. 29 W południe będziesz","!k>",null]
["szedł  po omacku, jak niewidomy idzie po omacku  w","!k?",null]
["ciemności,  w  zabiegach swoich nie będziesz  miał","!k@",null]
["powodzenia. Stale będziesz napastowany, ograbiany,","!kA",null]
["a  nikt cię nie będzie ratował. 30 Zaręczysz się z","!kB",null]
["kobietą, a kto inny ją posiądzie; zbudujesz dom, a","!kC",null]
["nie będziesz w nim mieszkał; zasadzisz winnicę,  a","!kD",null]
["nie  zbierzesz jej owoców. 31 Twój wół  na  oczach","!kE",null]
["twych  zostanie  zabity, a nie będziesz  go  jadł.","!kF",null]
["Twój  osioł zostanie ci zrabowany i nie  wróci  do","!kG",null]
["ciebie;  twoje owce zostaną wydane twym wrogom,  a","!kH",null]
["nie  będzie  komu cię wspomóc. 32 Synowie  twoi  i","!kI",null]
["córki  zostaną dane obcemu narodowi.  Z  tęsknoty,","!kJ",null]
["patrząc za nimi codziennie, wyniszczysz twe  oczy,","!kK",null]
["a ręka twoja będzie bezsilna. 33 Plon twego pola i","!kL",null]
["całego  trudu  spożyje  lud,  którego  nie  znasz.","!kM",null]
["Zawsze będziesz gnębiony i uciskany. 34 Dostaniesz","!kN",null]
["obłędu  na widok, jaki się przedstawi twym  oczom.","!kO",null]
["35 Pan cię dotknie złośliwymi wrzodami na kolanach","!kP",null]
["i  nogach, nie zdołasz ich uleczyć; rozciągną  się","!kQ",null]
["od stopy aż do wierzchu głowy.","!kR",null]
["36 Ciebie   i   twego   króla,   którego   sobie","!kS",null]
["wybierzesz,  zaprowadzi Pan do narodu nie  znanego","!kT",null]
["ani tobie, ani twoim przodkom. Tam będziesz służył","!kU",null]
["obcym  bogom  drewnianym i kamiennym.  37 Wywołasz","!kV",null]
["grozę,  wejdziesz do przysłowia i w pośmiewisko  u","!kW",null]
["wszystkich narodów, do których zaprowadzi cię Pan.","!kX",null]
["38 Wyniesiesz  na  swoje pola  wiele  ziarna,  a","!kY",null]
["zbierzesz   mało,   gdyż   je   pożre   szarańcza.","!kZ",null]
["39 Zasadzisz  i uprawisz winnicę, a  nie  będziesz","!k[",null]
["pił  wina  i  niczego nie zbierzesz,  bo  wszystko","!k\\",null]
["pożre robactwo. 40 Będziesz posiadał we wszystkich","!k]",null]
["swoich  granicach drzewa oliwne, a  nie  namaścisz","!k^",null]
["się  oliwą, gdyż oliwki opadną. 41 Wydasz na świat","!k_",null]
["synów i córki, a nie zostaną u ciebie, bo pójdą  w","!k`",null]
["niewolę.  42 Wszystkie drzewa i ziemiopłody  pożrą","!ka",null]
["owady.","!kb",null]
["43 Obcy,   mieszkający  u  ciebie,  będzie   się","!kc",null]
["wynosił coraz wyżej, a ty będziesz zstępował coraz","!kd",null]
["niżej.  44 On ci będzie pożyczał, a  ty  jemu  nie","!ke",null]
["pożyczysz.  On będzie na czele, a ty zostaniesz  w","!kf",null]
["tyle.","!kg",null]
["45 Spadną  na ciebie wszystkie te  przekleństwa,","!kh",null]
["będą  cię ścigały i dosięgną cię, aż cię zniszczą,","!ki",null]
["bo nie słuchałeś głosu Pana, Boga swego, by strzec","!kj",null]
["nakazów  i praw, które na ciebie nałożył. 46 Staną","!kk",null]
["się  one znakiem i zapowiedzią dla ciebie i  twego","!kl",null]
["potomstwa  na wieki. 47 Zamiast służyć Panu,  Bogu","!km",null]
["twemu,  w  radości i dobrym sercem, mając obfitość","!kn",null]
["wszystkiego  -  48 w  głodzie,  w  pragnieniu,   w","!ko",null]
["nagości  i  w  największej nędzy  będziesz  służył","!kp",null]
["swoim  wrogom,  których Pan naśle  na  ciebie.  On","!kq",null]
["położy na twój kark żelazne jarzmo, aż do zupełnej","!kr",null]
["twej zagłady.","!ks",null]
["49 Wzbudzi  Pan przeciw tobie lud  z  daleka,  z","!kt",null]
["krańców  ziemi,  podobny do szybko lecącego  orła,","!ku",null]
["naród,  którego języka nie rozumiesz,  50 naród  o","!kv",null]
["wzroku  dzikim.  Nie uszanuje on  starca  ani  dla","!kw",null]
["młodzieńca  nie  będzie miał  litości.  51 On  zje","!kx",null]
["przychówek  twego bydła, zbiory z twego  pola,  aż","!ky",null]
["cię  wytępi.  Nie zostawi ci nic: ani  zboża,  ani","!kz",null]
["moszczu,  ani  oliwy, ani przychówka  twego  bydła","!k{",null]
["większego,  ani  pomiotu  -  mniejszego,  aż   cię","!k|",null]
["zniszczy.  52 Będzie  cię  oblegał  we  wszystkich","!k}",null]
["twoich  grodach, aż padną w całym kraju  twe  mury","!k~",null]
["najwyższe  i najmocniejsze, na których  polegałeś.","!k\u007f",null]
["Będzie  cię oblegał we wszystkich grodach w  całym","!kÇ",null]
["kraju,  który  ci  dał Pan, Bóg twój.  53 Będziesz","!kü",null]
["zjadał  owoc  swego  łona: ciała  synów  i  córek,","!ké",null]
["danych   ci  przez  Pana,  Boga  twego  -  wskutek","!kâ",null]
["oblężenia  i nędzy, jakimi twój wróg cię  uciśnie.","!kä",null]
["54 Człowiek  u  ciebie  najbardziej  delikatny   i","!ků",null]
["rozpieszczony złym okiem będzie spoglądał na swego","!kć",null]
["brata,  na  żonę  łona swojego i na  resztę  swych","!kç",null]
["dzieci,  które pozostały, 55 nie chcąc nikomu  dać","!kł",null]
["ciała  swych  synów,  które będzie  jadł,  bo  nie","!kë",null]
["będzie  już  miał nic wskutek oblężenia  i  nędzy,","!kŐ",null]
["jakimi  cię uciśnie twój wróg we wszystkich  twych","!kő",null]
["miastach.    56 Kobieta   u   ciebie   najbardziej","!kî",null]
["delikatna  i  tak rozpieszczona,  że  nie  chciała","!kŹ",null]
["nawet postawić stopy na ziemi wskutek delikatności","!kÄ",null]
["i rozpieszczenia, złym okiem spojrzy na męża swego","!kĆ",null]
["łona,  na  syna i córkę, 57 ze względu na łożysko,","!kÉ",null]
["które  wyszło  z jej łona, lub na dzieci  urodzone","!kĹ",null]
["przez  siebie, gdyż jeść je będzie w ukryciu wobec","!kĺ",null]
["braku  wszystkiego  w czasie oblężenia,  w  nędzy,","!kô",null]
["jakimi  cię  uciśnie  wróg  we  wszystkich   twych","!kö",null]
["miastach.","!kĽ",null]
["58 Jeśli nie będziesz wypełniał wszystkich  słów","!kľ",null]
["tego Prawa - zapisanych w tej księdze - bojąc  się","!kŚ",null]
["chwalebnego  i  straszliwego tego  Imienia:  Pana,","!kś",null]
["Boga  swego, 59 Pan nadzwyczajnymi plagami dotknie","!kÖ",null]
["ciebie  i  twoje  potomstwo, plagami  ogromnymi  i","!kÜ",null]
["nieustępliwymi:    ciężkimi    i     długotrwałymi","!kŤ",null]
["chorobami.  60 Sprawi,  że  przylgną   do   ciebie","!kť",null]
["wszystkie zarazy Egiptu: drżałeś przed nimi, a one","!kŁ",null]
["spadną  na  ciebie. 61 Także wszystkie  choroby  i","!k×",null]
["plagi,  nie  zapisane w księdze tego Prawa,  ześle","!kč",null]
["Pan  na ciebie, aż cię wytępi. 62 Mała tylko ilość","!ká",null]
["ludzi  pozostanie  z  was, którzyście  liczni  jak","!kí",null]
["gwiazdy na niebie za to, że nie słuchaliście głosu","!kó",null]
["Pana,  Boga swego. 63 Jak podobało się Panu dobrze","!kú",null]
["czynić  wam, rozmnażając was, tak będzie się  Panu","!kĄ",null]
["podobało  zniszczyć  i wytępić  was,  i  usunąć  z","!ką",null]
["powierzchni ziemi, którą idziecie posiąść.  64 Pan","!kŽ",null]
["cię rozproszy pomiędzy wszystkie narody, od krańca","!kž",null]
["do  krańca ziemi, tam będziesz służył obcym  bogom","!kĘ",null]
["drewnianym i kamiennym, których nie znałeś ani ty,","!kę",null]
["ani  twoi przodkowie. 65 Nie zaznasz pokoju u tych","!k¬",null]
["narodów ani stopa twej nogi tam nie odpocznie.  Da","!kź",null]
["ci tam Pan serce drżące ze strachu, oczy wypłakane","!kČ",null]
["z  tęsknoty i duszę utrapioną. 66 Życie twe będzie","!kş",null]
["u ciebie jakby w zawieszeniu: będziesz drżał dniem","!k«",null]
["i  nocą  ze  strachu,  nie będziesz  pewny  życia.","!k»",null]
["67 Rano   powiesz:  «Któż  sprawi,   by   nadszedł","!k░",null]
["wieczór»,  a wieczorem: «Któż sprawi, by  nadszedł","!k▒",null]
["poranek» - a to ze strachu, który twe serce będzie","!k▓",null]
["odczuwać na widok, jaki stanie przed twymi oczami.","!k│",null]
["68 Pan cię odprowadzi okrętami i drogą do Egiptu*,","!k┤",null]
["o  którym  ci powiedziałem: «Nie będziesz  go  już","!kÁ",null]
["oglądać».  A  kiedy  zostaniesz  sprzedany   twoim","!kÂ",null]
["wrogom  jako niewolnik i niewolnica, nikt cię  nie","!kĚ",null]
["wykupi.","!kŞ",null]
[null,"!k╣","/"]
["Zakończenie","!k║","/"]
["69 To  są  słowa przymierza, które  nakazał  Pan","!k╗",null]
["zawrzeć  Mojżeszowi z Izraelitami w  kraju  Moabu,","!k╝",null]
["oprócz przymierza, jakie zawarł z nimi na Horebie.","!kŻ",null]
[null,"!kż","/"]
["Pomoc Boga a niewdzięczność ludu","!k┐","/"]
["┌────┐ 01 Mojżesz  zwołał wszystkich Izraelitów  i","!k└",null]
["│ 29 │ rzekł:  Widzieliście wszystko,  co w  ziemi","!k┴",null]
["└────┘ egipskiej  Pan  na waszych  oczach  uczynił","!k┬",null]
["faraonowi,  wszystkim jego sługom i  całej  ziemi:","!k├",null]
["02 wielkie plagi, jakie widziały wasze oczy, znaki","!k─",null]
["i  wielkie  cuda. 03 Nie dał wam Pan  aż  do  dnia","!k┼",null]
["obecnego  serca,  które by  rozumiało,  ani  oczu,","!kĂ",null]
["które  by  widziały, ani uszu, które by słyszały*.","!kă",null]
["04 Prowadziłem  was  przez  czterdzieści  lat   po","!k╚",null]
["pustyni; a nie podarły się na was szaty ani obuwie","!k╔",null]
["na  waszych  nogach. 05 Chleba nie jedliście,  nie","!k╩",null]
["piliście wina ni sycery, abyście poznali,  że  Ja,","!k╦",null]
["Pan, jestem waszym Bogiem. 06 * Przyszliście potem","!k╠",null]
["na  to miejsce. Sichon, król Cheszbonu, i Og, król","!k═",null]
["Baszanu,  wyszli  przeciwko  nam  na  wojnę,  lecz","!k╬",null]
["pobiliśmy ich. 07 Odebraliśmy im ziemię i  daliśmy","!k¤",null]
["ją  w  posiadanie  Rubenitom,  Gadytom  i  połowie","!kđ",null]
["pokolenia Manassesa.","!kĐ",null]
[null,"!kĎ","/"]
["Wierność wobec przymierza","!kË","/"]
["08 Strzeżcie słów tego przymierza i wypełniajcie","!kď",null]
["je,  byście  mieli  powodzenie  we  wszystkim,  co","!kŇ",null]
["uczynicie.   09 Stoicie  dzisiaj   wszyscy   przed","!kÍ",null]
["obliczem   Pana,  Boga  waszego:  wasi  naczelnicy","!kÎ",null]
["pokoleń,  wasi starsi, wasi zwierzchnicy  i  każdy","!kě",null]
["Izraelita;  10 wasze dzieci i żony, i obcy,  który","!k┘",null]
["przebywa w twoim obozie, począwszy od tego,  który","!k┌",null]
["ścina   drzewo,  do  tego,  który  czerpie   wodę.","!k█",null]
["11 Weszliście z Panem, Bogiem swoim, w przymierze,","!k▄",null]
["które  Pan,  Bóg  wasz, zawarł  dziś  z  wami  pod","!kŢ",null]
["przysięgą, 12 aby was dzisiaj uczynić swoim ludem.","!kŮ",null]
["On  bowiem  będzie dla was Bogiem, jak przyobiecał","!k▀",null]
["tobie   i   jak   poprzysiągł   przodkom   waszym:","!kÓ",null]
["Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi.","!kß",null]
["13 Nie  z  wami tylko zawieram to  przymierze  i","!kÔ",null]
["składam przysięgę, 14 ale z każdym, który tu  stoi","!kŃ",null]
["z  wami dzisiaj w obliczu Pana, Boga naszego, i  z","!kń",null]
["każdym, kogo tu dzisiaj nie ma z nami.","!kň",null]
["15 Wy wiecie, z kim mieszkaliśmy w Egipcie i jak","!kŠ",null]
["szliśmy  między narodami, wśród których droga  nam","!kš",null]
["wypadła.  16 Widzieliśmy  ich  obrzydliwości,  ich","!kŔ",null]
["posągi  z  drzewa i kamienia, ze srebra  i  złota,","!kÚ",null]
["które  są u nich. 17 Niech nie będzie między  wami","!kŕ",null]
["żadnego  mężczyzny  ani  kobiety,  ani  rodu,  ani","!kŰ",null]
["pokolenia, którego by serce się odwróciło od Pana,","!ký",null]
["Boga  waszego,  idąc  służyć bogom  tych  narodów.","!kÝ",null]
["Niech  nie będzie między wami korzenia, wydającego","!kţ",null]
["truciznę  lub  piołun*. 18 A gdyby  ktoś,  słysząc","!k´",null]
["słowa  tego przekleństwa, pochlebiał sobie w sercu","!k­",null]
["mówiąc:  «Będę miał pokój, nawet chodząc w  uporze","!k˝",null]
["mego  serca» - w ten sposób sprowadzając zgubę  na","!k˛",null]
["ziemię  tak  nawodnioną, jak  i  suchą*  -  19 nie","!kˇ",null]
["zechce  mu  Pan  przebaczyć, bo już rozpaliły  się","!k˘",null]
["gniew  i zazdrość Pana przeciwko temu człowiekowi;","!k§",null]
["spadną na niego wszystkie przekleństwa zapisane  w","!k÷",null]
["tej  księdze, a Pan wymaże jego imię  spod  nieba.","!k¸",null]
["20 Pan   go   wyłączy  na  jego  nieszczęście   ze","!k°",null]
["wszystkich    pokoleń   Izraela,   stosownie    do","!k¨",null]
["wszystkich przekleństw tego przymierza, zapisanych","!k˙",null]
["w księdze tego Prawa.","!kű",null]
["21 Wtedy   przyszłe  pokolenie,  wasi   synowie,","!kŘ",null]
["którzy po was powstaną, i obcy, który przybędzie z","!kř",null]
["dalekiej krainy, widząc plagi tej ziemi i choroby,","!k■",null]
["które na nią Pan ześle, powiedzą: 22 «Siarka, sól,","!k ",null]
["spalenizna po całej jego ziemi!» Nie obsieją  jej,","!l!",null]
["nie zakiełkuje, nie urośnie na niej żadna roślina,","!l\"",null]
["jak  w  zagładzie Sodomy, Gomory, Admy  i  Seboim,","!l#",null]
["które    Pan   zniszczył   w   swym   gniewie    i","!l$",null]
["zapalczywości*.  23 I wszystkie  narody  powiedzą:","!l%",null]
["«Czemuż to Pan tak uczynił tej ziemi? Dlaczego ten","!l&",null]
["żar   gniewu?»   24 I  odpowiedzą:  «Bo   opuścili","!l'",null]
["przymierze  Pana,  Boga ich  przodków,  zawarte  z","!l(",null]
["nimi,  kiedy  ich  wyprowadził z ziemi  egipskiej,","!l)",null]
["25 a poszli służyć obcym bogom i oddawać im pokłon","!l*",null]
["-  bogom nieznanym, których On im nie przydzielił*","!l+",null]
["-  26 i  zapalił się gniew Pana przeciw tej ziemi,","!l,",null]
["sprowadzając   na  nich  wszystkie   przekleństwa,","!l-",null]
["zapisane  w tej księdze. 27 Wyrwał ich Pan  z  ich","!l.",null]
["ziemi   z   gniewem,  zapalczywością   i   wielkim","!l/",null]
["oburzeniem,  i wygnał ich do obcej ziemi,  jak  to","!l0",null]
["jest dzisiaj».","!l1",null]
["28 Rzeczy ukryte należą do Pana, Boga naszego, a","!l2",null]
["rzeczy  objawione - do nas i do naszych  synów  na","!l3",null]
["wieki, byśmy wykonali wszystkie słowa tego Prawa.","!l4",null]
[null,"!l5","/"]
["Powrót z niewoli","!l6","/"]
["┌────┐ 01 Kiedy  się spełnią dla ciebie  wszystkie","!l7",null]
["│ 30 │ te  słowa: błogosławieństwo i przekleństwo,","!l8",null]
["└────┘ które ci obwieściłem; jeśli rozważysz je  w","!l9",null]
["swym  sercu, będąc między wszystkimi narodami,  do","!l:",null]
["których  Pan,  Bóg  twój, cię wypędzi  -  02 jeśli","!l;",null]
["wrócisz do Pana, Boga swego, będziesz słuchał jego","!l<",null]
["głosu we wszystkim, co ja ci dzisiaj rozkazuję,  i","!l=",null]
["ty,  i synowie twoi z całego swego serca i z całej","!l>",null]
["swej  duszy: 03 odwróci też i Pan, Bóg twój, twoje","!l?",null]
["wygnanie i zlituje się nad tobą. Zgromadzi cię  na","!l@",null]
["nowo  spośród wszystkich narodów, gdzie  cię  Pan,","!lA",null]
["Bóg twój, rozproszył. 04 Choćby twoi wygnańcy byli","!lB",null]
["na  krańcach nieba, zgromadzi cię stamtąd Pan, Bóg","!lC",null]
["twój,  i  stamtąd  cię zabierze. 05 Sprowadzi  cię","!lD",null]
["Pan,  Bóg  twój,  do ziemi, którą przodkowie  twoi","!lE",null]
["otrzymali  w posiadanie, abyś ją odzyskał;  uczyni","!lF",null]
["cię szczęśliwym i rozmnoży cię bardziej niż twoich","!lG",null]
["przodków.","!lH",null]
["06 Pan, Bóg twój, dokona obrzezania twego serca*","!lI",null]
["i  serca twych potomków, żebyś miłował Pana,  Boga","!lJ",null]
["swego,  z  całego  serca swego  i  z  całej  duszy","!lK",null]
["swojej,   po   to,   abyś  żył.  07 Wszystkie   te","!lL",null]
["przekleństwa ześle Pan, Bóg twój, na twoich wrogów","!lM",null]
["i   na   tych,  którzy  cię  nienawidzą   i   będą","!lN",null]
["prześladować.  08 Ty znowu będziesz słuchał  głosu","!lO",null]
["Pana,  wypełniając wszystkie polecenia,  które  ja","!lP",null]
["tobie  dziś  daję.  09 Pan, Bóg  twój,  poszczęści","!lQ",null]
["tobie  w  każdym poczynaniu twej ręki,  w  owocach","!lR",null]
["twego  łona, przychówku bydła i płodach ziemi.  Bo","!lS",null]
["Pan  na nowo będzie się cieszył ze świadczenia  ci","!lT",null]
["dobrodziejstw,  jak cieszył się  wyświadczając  je","!lU",null]
["twoim  przodkom, 10 jeśli będziesz  słuchał  głosu","!lV",null]
["Pana,  Boga swego, przestrzegając jego  poleceń  i","!lW",null]
["postanowień zapisanych w księdze tego Prawa; jeśli","!lX",null]
["wrócisz do Pana, Boga swego, z całego swego  serca","!lY",null]
["i z całej swej duszy.","!lZ",null]
["11 Polecenie  to  bowiem, które  ja  ci  dzisiaj","!l[",null]
["daję,  nie przekracza twych możliwości i nie  jest","!l\\",null]
["poza  twoim  zasięgiem*. 12 Nie jest w niebiosach,","!l]",null]
["by  można było powiedzieć: «Któż dla nas wstąpi do","!l^",null]
["nieba  i  przyniesie je nam, a będziemy słuchać  i","!l_",null]
["wypełnimy je». 13 I nie jest za morzem, aby  można","!l`",null]
["było powiedzieć: «Któż dla nas uda się za morze  i","!la",null]
["przyniesie je nam, a będziemy słuchać i  wypełnimy","!lb",null]
["je». 14 Słowo to bowiem jest bardzo blisko ciebie:","!lc",null]
["w  twych  ustach  i  w twoim sercu,  byś  je  mógł","!ld",null]
["wypełnić*.","!le",null]
[null,"!lf","/"]
["Dwie drogi","!lg","/"]
["15 Patrz!   Kładę  dziś  przed  tobą   życie   i","!lh",null]
["szczęście,  śmierć  i  nieszczęście.  16 Ja   dziś","!li",null]
["nakazuję  ci miłować Pana, Boga twego,  i  chodzić","!lj",null]
["Jego  drogami,  pełniąc Jego  polecenia,  prawa  i","!lk",null]
["nakazy,  abyś żył i mnożył się, a Pan,  Bóg  twój,","!ll",null]
["będzie  ci  błogosławił  w  kraju,  który  idziesz","!lm",null]
["posiąść.  17 Ale  jeśli swe serce  odwrócisz,  nie","!ln",null]
["usłuchasz,  zbłądzisz  i będziesz  oddawał  pokłon","!lo",null]
["obcym   bogom,  służąc  im  -  18 oświadczam   wam","!lp",null]
["dzisiaj, że na pewno zginiecie, niedługo zabawicie","!lq",null]
["na  ziemi,  którą idziecie posiąść,  po  przejściu","!lr",null]
["Jordanu.  19 Biorę dziś przeciwko wam na  świadków","!ls",null]
["niebo  i ziemię, kładąc przed wami życie i śmierć,","!lt",null]
["błogosławieństwo i przekleństwo. Wybierajcie  więc","!lu",null]
["życie,   abyście   żyli  wy  i  wasze   potomstwo,","!lv",null]
["20 miłując Pana, Boga swego, słuchając Jego głosu,","!lw",null]
["lgnąc  do  Niego; bo tu jest twoje życie i  długie","!lx",null]
["trwanie   twego   pobytu  na  ziemi,   którą   Pan","!ly",null]
["poprzysiągł   dać   przodkom  twoim:   Abrahamowi,","!lz",null]
["Izaakowi i Jakubowi».","!l{",null]
[null,"!l|","\\"]
["OSTATNIE POLECENIA MOJŻESZA","!l}","\\"]
[null,"!l~","/"]
["Jozue następcą Mojżesza","!l\u007f","/"]
["┌────┐ 01 I  jeszcze  Mojżesz   odezwał  się  tymi","!lÇ",null]
["│ 31 │ słowami  do  Izraela: 02 «Dziś mam już  sto","!lü",null]
["└────┘ dwadzieścia   lat.   Nie   mogę   swobodnie","!lé",null]
["chodzić. Pan mi powiedział: \"Nie przejdziesz  tego","!lâ",null]
["Jordanu\".  03 Sam Pan, Bóg twój,  przejdzie  przed","!lä",null]
["tobą;  On wytępi te narody przed tobą, tak  iż  ty","!lů",null]
["osiedlisz się w ich miejsce. A Jozue pójdzie przed","!lć",null]
["tobą,  jak  mówił Pan. 04 Pan postąpi z nimi,  jak","!lç",null]
["postąpił z Sichonem i Ogiem, królami Amorytów, i z","!lł",null]
["ich  krajami,  które zniszczył.  05 Wyda  ich  Pan","!lë",null]
["tobie  na  łup, a ty uczynisz im według wszystkich","!lŐ",null]
["poleceń,  jakie ci dałem. 06 Bądź mężny  i  mocny,","!lő",null]
["nie  lękaj  się, nie bój się ich,  gdyż  Pan,  Bóg","!lî",null]
["twój, idzie z tobą, nie opuści cię i nie porzuci».","!lŹ",null]
["07 Zawołał potem Mojżesz Jozuego i rzekł  mu  na","!lÄ",null]
["oczach całego Izraela: «Bądź mężny i mocny, bo  ty","!lĆ",null]
["wkroczysz   z   tym   narodem  do   ziemi,   którą","!lÉ",null]
["poprzysiągł  Pan dać ich przodkom,  i  wprowadzisz","!lĹ",null]
["ich  w  jej posiadanie. 08 Sam Pan, który  pójdzie","!lĺ",null]
["przed tobą, On będzie z tobą, nie opuści cię i nie","!lô",null]
["porzuci. Nie lękaj się i nie drżyj!»","!lö",null]
[null,"!lĽ","/"]
["Obrzędowe czytanie Prawa","!lľ","/"]
["09 I  napisał Mojżesz to Prawo, dał je kapłanom,","!lŚ",null]
["synom  Lewiego, noszącym Arkę Przymierza Pańskiego","!lś",null]
["i  wszystkim  starszym Izraela. 10 I  rozkazał  im","!lÖ",null]
["Mojżesz:  «Po upływie siedmiu lat w roku darowania","!lÜ",null]
["długów,  w  czasie  Święta Namiotów,  11 gdy  cały","!lŤ",null]
["Izrael  się  zgromadzi, by oglądać  oblicze  Pana,","!lť",null]
["Boga  twego,  na miejscu, które On sobie  obierze,","!lŁ",null]
["będziesz  czytał to Prawo do uszu całego  Izraela.","!l×",null]
["12 Zbierz cały naród: mężczyzn, kobiety i  dzieci,","!lč",null]
["i  cudzoziemców,  którzy są w twoich  murach,  aby","!lá",null]
["słuchając  uczyli się bać Pana,  Boga  waszego,  i","!lí",null]
["przestrzegać  pilnie wszystkich słów  tego  Prawa.","!ló",null]
["13 Ich synowie, którzy Go jeszcze nie znają,  będą","!lú",null]
["słuchać  i  uczyć się bać Pana, Boga  waszego,  po","!lĄ",null]
["wszystkie  dni, jak długo żyć będzie w  kraju,  na","!lą",null]
["przejęcie którego przechodzicie Jordan».","!lŽ",null]
[null,"!lž","/"]
["Pouczenia Pańskie","!lĘ","/"]
["14 Pan  rzekł do Mojżesza: «Oto zbliża się  czas","!lę",null]
["twojej  śmierci. Zawołaj Jozuego i stawcie  się  w","!l¬",null]
["Namiocie  Spotkania, abym dał  mu  swoje  nakazy».","!lź",null]
["Mojżesz  poszedł z Jozuem i stawili się w Namiocie","!lČ",null]
["Spotkania. 15 Pan ukazał się w Namiocie, w  słupie","!lş",null]
["obłoku. A słup obłoku stanął u wejścia do Namiotu.","!l«",null]
["16 Pan  rzekł do Mojżesza: «Oto ty spoczniesz  z","!l»",null]
["przodkami swymi, a lud ten powstanie, by  uprawiać","!l░",null]
["nierząd  z  bogami obcymi tego kraju,  do  którego","!l▒",null]
["wejdziecie. Mnie opuści i złamie przymierze, które","!l▓",null]
["z  wami zawarłem. 17 W tym dniu gniew mój zapłonie","!l│",null]
["przeciwko niemu, opuszczę go, skryję przed nim swe","!l┤",null]
["oblicze.  Stanie  się  bliski  zagłady   i   wiele","!lÁ",null]
["nieszczęść,  i  klęsk zwali się na niego,  tak  iż","!lÂ",null]
["powie  wtedy: \"Czyż nie dlatego, że nie ma u  mnie","!lĚ",null]
["mojego Boga, spotkały mnie te nieszczęścia?\"  18 A","!lŞ",null]
["Ja  zakryję  swe  oblicze  w  tym  dniu  z  powodu","!l╣",null]
["wszelkiego zła, które popełnił, zwracając  się  do","!l║",null]
["obcych bogów».","!l╗",null]
[null,"!l╝","/"]
["Hymn jako świadek","!lŻ","/"]
["19 «Zapiszcie teraz sobie ten oto hymn. Naucz go","!lż",null]
["Izraelitów, włóż im go w usta, aby pieśń  ta  była","!l┐",null]
["dla Mnie świadkiem przeciwko synom Izraela. 20 Gdy","!l└",null]
["zaprowadzę  ich do ziemi, którą poprzysiągłem  ich","!l┴",null]
["przodkom,  opływającej w mleko i miód, będą  jedli","!l┬",null]
["do syta, utyją, potem zwrócą się do obcych bogów i","!l├",null]
["służyć im będą, a Mną wzgardzą i złamią przymierze","!l─",null]
["ze  Mną.  21 Lecz  gdy zwalą się  na  nich  liczne","!l┼",null]
["nieszczęścia  i klęski, ta pieśń świadczyć  będzie","!lĂ",null]
["przeciw  nim,  gdyż  usta ich  potomstwa  jej  nie","!lă",null]
["zapomną.  Ja  bowiem znam już  dziś  ich  zamysły,","!l╚",null]
["którymi się kierują, zanim wprowadzę ich do ziemi,","!l╔",null]
["którą im poprzysiągłem».","!l╩",null]
["22 Mojżesz  napisał  tę  pieśń  w  owym  dniu  i","!l╦",null]
["nauczył  jej  Izraelitów. 23 Pan dał  taki  rozkaz","!l╠",null]
["Jozuemu, synowi Nuna: «Bądź mężny i mocny, gdyż ty","!l═",null]
["zaprowadzisz   Izraelitów  do  ziemi,   którą   im","!l╬",null]
["poprzysiągłem, a Ja będę z tobą».","!l¤",null]
[null,"!lđ","/"]
["Prawo obok arki","!lĐ","/"]
["24 Gdy Mojżesz zakończył całkowicie pisanie tego","!lĎ",null]
["Prawa w księdze, 25 rozkazał lewitom noszącym Arkę","!lË",null]
["Przymierza Pańskiego: 26 «Weźcie tę Księgę Prawa i","!lď",null]
["połóżcie  ją  obok  Arki  Przymierza  Pana,   Boga","!lŇ",null]
["waszego,  a  niech tam będzie przeciwko  wam  jako","!lÍ",null]
["świadek.  27 Ja  bowiem znam wasz  upór  i  twardy","!lÎ",null]
["kark.   Oto   jak  długo  żyję  z  wami,   opornie","!lě",null]
["postępowaliście  względem  Pana.  Cóż  dopiero  po","!l┘",null]
["mojej śmierci?»","!l┌",null]
[null,"!l█","/"]
["Izrael słucha hymnu","!l▄","/"]
["28 «Zbierzcie  u  mnie  wszystkich  starszych  z","!lŢ",null]
["waszych  pokoleń i zwierzchników, abym  powiedział","!lŮ",null]
["do ich uszu te słowa i wezwał przeciw nim niebo  i","!l▀",null]
["ziemię na świadków. 29 Ponieważ wiem, że po  mojej","!lÓ",null]
["śmierci  na  pewno w przyszłości sprzeniewierzycie","!lß",null]
["się  i odstąpicie od drogi, którą wam przykazałem.","!lÔ",null]
["Dosięgnie  was nieszczęście, gdy czynić  będziecie","!lŃ",null]
["to,  co  jest  złe  w  oczach Pana,  gniewając  Go","!lń",null]
["czynami rąk waszych». 30 Potem wygłosił Mojżesz do","!lň",null]
["uszu  całej  społeczności Izraela wszystkie  słowa","!lŠ",null]
["tej pieśni:","!lš",null]
[null,"!lŔ","/"]
["Hymn Mojżesza*","!lÚ","/"]
[null,"!lŕ","$"]
["Wstęp","!lŰ","$"]
["┌────┐ 01 «Uważajcie, niebiosa, na to, co powiem,","!lý",null]
["│ 32 │ słów moich ust słuchaj, ziemio.","!lÝ",null]
["└────┘ 02 Nauka moja niech spływa jak deszcz,","!lţ",null]
["niech słowo me pada jak rosa,","!l´",null]
["jak deszcz rzęsisty na zieleń,","!l­",null]
["jak deszcz dobroczynny na trawę.","!l˝",null]
["03 Gdyż głosić chcę imię Pana:","!l˛",null]
["uznajcie wielkość Boga naszego;","!lˇ",null]
["04 On Skała*, dzieło Jego doskonałe,","!l˘",null]
["bo wszystkie drogi Jego są słuszne;","!l§",null]
["On Bogiem wiernym, a nie zwodniczym,","!l÷",null]
["On sprawiedliwy i prawy.","!l¸",null]
[null,"!l°","$"]
["Opieka Boża","!l¨","$"]
["05 Zgrzeszyły przeciw Niemu","!l˙",null]
["\"Nie-Jego-Dzieci\", lecz ich zwyrodnienie,","!lű",null]
["pokolenie zwichnięte, nieprawe.","!lŘ",null]
["06 Więc tak odpłacać chcesz Panu,","!lř",null]
["ludu głupi, niemądry?","!l■",null]
["Czy nie On twym ojcem, twym stwórcą?","!l ",null]
["Wszak On cię uczynił, umocnił.","!m!",null]
["07 Na dawne dni sobie wspomnij.","!m\"",null]
["Rozważajcie lata poprzednich pokoleń.","!m#",null]
["Zapytaj ojca, by ci oznajmił,","!m$",null]
["i twoich starców, niech ci powiedzą.","!m%",null]
["08 Kiedy Najwyższy rozgraniczał narody,","!m&",null]
["rozdzielał synów człowieczych,","!m'",null]
["wtedy ludom granice wytyczał","!m(",null]
["według liczby synów Izraela*;","!m)",null]
["09 bo Jego lud jest własnością Pana,","!m*",null]
["dziedzictwem Jego wydzielonym jest Jakub.","!m+",null]
["10 Na pustej ziemi go znalazł,","!m,",null]
["na pustkowiu, wśród dzikiego wycia*,","!m-",null]
["opiekował się nim i pouczał,","!m.",null]
["strzegł jak źrenicy oka.","!m/",null]
["11 Jak orzeł, co gniazdo swoje ożywia,","!m0",null]
["nad pisklętami swoimi krąży,","!m1",null]
["rozwija swe skrzydła i bierze je,","!m2",null]
["na sobie samym je nosi* -","!m3",null]
["12 tak Pan sam go prowadził,","!m4",null]
["nie było z nim boga obcego.","!m5",null]
["13 Na wyżyny świata go wyprowadził","!m6",null]
["i żywił* bogactwami pola.","!m7",null]
["Pozwolił mu miód wysysać ze skały","!m8",null]
["i oliwę z najtwardszej opoki.","!m9",null]
["14 Śmietanę od krów, a mleko od owiec","!m:",null]
["[jeść] wraz z łojem baranków,","!m;",null]
["baranów, synów Baszanu, i kozłów","!m<",null]
["razem z najczystszą pszenicą.","!m=",null]
["Krew piłeś winogron - mocne wino.","!m>",null]
[null,"!m?","$"]
["Wina Izraela","!m@","$"]
["15 Utył Jeszurun* i wierzga","!mA",null]
["- grubyś, tłusty, otyły.","!mB",null]
["Boga, Stwórcę swego porzucił,","!mC",null]
["zelżył Skałę, swoje ocalenie.","!mD",null]
["16 Bogami obcymi do zazdrości Go pobudzają","!mE",null]
["i gniewają obrzydliwościami.","!mF",null]
["17 Złym duchom składają ofiary, nie Bogu,","!mG",null]
["bogom, których oni nie znają,","!mH",null]
["nowym, świeżo przybyłym -","!mI",null]
["nie służyli im wasi przodkowie.","!mJ",null]
["18 Gardzisz Skałą, co ciebie zrodziła,","!mK",null]
["zapomniałeś o Bogu, który cię zrodził.","!mL",null]
[null,"!mM","$"]
["Kara","!mN","$"]
["19 Zobaczył to Pan i wzgardził,","!mO",null]
["oburzony na własnych synów i córki.","!mP",null]
["20 i rzekł: \"Odwrócę od nich oblicze,","!mQ",null]
["zobaczę ich koniec,","!mR",null]
["gdyż są narodem niestałym,","!mS",null]
["dziećmi, w których nie ma wierności.","!mT",null]
["21 Mnie do zazdrości pobudzili nie-bogiem,","!mU",null]
["rozjątrzyli Mnie swymi czczymi bożkami;","!mV",null]
["i Ja ich do zazdrości pobudzę nie-ludem,","!mW",null]
["rozjątrzę ich głupim narodem*.","!mX",null]
["22 Zapłonął żar mego gniewu*,","!mY",null]
["co sięga do głębin Szeolu,","!mZ",null]
["pożera ziemię z plonami,","!m[",null]
["podwaliny gór zapala.","!m\\",null]
["23 Zgromadzę na nich nieszczęścia,","!m]",null]
["wypuszczę na nich swe strzały,","!m^",null]
["24 zmorzy ich głód,","!m_",null]
["gorączka ich strawi i złośliwa zaraza.","!m`",null]
["Wbiję w nich kły dzikich zwierząt","!ma",null]
["z jadem tych, co pełzają w prochu.","!mb",null]
["25 Na dworze miecz będzie ich pozbawiał dzieci,","!mc",null]
["a przerażenie po domach,","!md",null]
["tak młodzieńców jak panny,","!me",null]
["niemowlę ssące i starca.","!mf",null]
[null,"!mg","$"]
["Czemu nie zgładzeni?","!mh","$"]
["26 I rzekłem: Ja ich wygładzę,","!mi",null]
["wygubię ich pamięć u ludzi.","!mj",null]
["27 Alem się bał drwiny wroga*,","!mk",null]
["że przeciwnicy ich będą się łudzić,","!ml",null]
["mówiąc: Nasza ręka przemożna,","!mm",null]
["a nie Pan uczynił to wszystko.","!mn",null]
["28 Gdyż jest to plemię* niemądre","!mo",null]
["i nie mające rozwagi.","!mp",null]
["29 Jako roztropni zdołaliby pojąć,","!mq",null]
["zważaliby na swój koniec:","!mr",null]
["30 Jak może jeden odpędzać tysiące,","!ms",null]
["a dwóch odpierać dziesięć tysięcy?","!mt",null]
["Dlatego, że ich sprzedała ich Skała,","!mu",null]
["że Pan na łup ich wydał.","!mv",null]
["31 Bo skała* ich nie jest jak nasza Skała,","!mw",null]
["świadkami tego nasi wrogowie.","!mx",null]
["32 Bo winny ich szczep ze szczepu Sodomy","!my",null]
["lub z pól uprawnych Gomory;","!mz",null]
["ich grona to grona trujące,","!m{",null]
["co gorzkie mają jagody;","!m|",null]
["33 ich wino jest jadem smoków,","!m}",null]
["gwałtowną trucizną żmijową.","!m~",null]
[null,"!m\u007f","$"]
["Bóg ocali swój lud","!mÇ","$"]
["34 Czy nie jest to u Mnie schowane,","!mü",null]
["opatrzone pieczęcią w mych skarbach?","!mé",null]
["35 Moja* jest odpłata i kara,","!mâ",null]
["w dniu, gdy się noga ich potknie.","!mä",null]
["Nadchodzi bowiem dzień klęski,","!mů",null]
["los ich gotowy, już blisko\".","!mć",null]
["36 Bo Pan swój naród obroni,","!mç",null]
["litość okaże swym sługom;","!mł",null]
["gdy ujrzy, że ręka omdlała,","!më",null]
["że niewolników już nie ma ni wolnych.","!mŐ",null]
["37 I powie: \"A gdzież ich bogowie,","!mő",null]
["opoka, do której się uciekali?","!mî",null]
["38 Ci, co zjadali tłuste ich żertwy","!mŹ",null]
["i wino pili z ich płynnych ofiar?","!mÄ",null]
["Niech wstaną i niech wam pomogą,","!mĆ",null]
["niech staną się waszą obroną.","!mÉ",null]
["39 Patrzcie teraz, że Ja jestem, Ja jeden,","!mĹ",null]
["i nie ma ze Mną żadnego boga.","!mĺ",null]
["Ja zabijam i Ja sam ożywiam,","!mô",null]
["Ja ranię i Ja sam uzdrawiam,","!mö",null]
["że nikt z mojej ręki nie uwalnia*.","!mĽ",null]
["40 Podnoszę rękę ku niebu* i mówię:","!mľ",null]
["Tak, Ja żyję na wieki.","!mŚ",null]
["41 Gdy miecz błyszczący wyostrzę","!mś",null]
["i wyrok wykona ma ręka,","!mÖ",null]
["na swoich wrogach się pomszczę,","!mÜ",null]
["odpłacę tym, którzy Mnie nienawidzą.","!mŤ",null]
["42 Upoję krwią moje strzały,","!mť",null]
["mój miecz napasie się mięsem,","!mŁ",null]
["krwią poległych i uprowadzonych,","!m×",null]
["głowami dowódców nieprzyjacielskich\".","!mč",null]
[null,"!má","$"]
["Zakończenie","!mí","$"]
["43 * Chwalcie, narody, lud Jego:","!mó",null]
["bo On odpłaci za krew swoich sług,","!mú",null]
["odda zapłatę swym wrogom,","!mĄ",null]
["oczyści kraj swego ludu».","!mą",null]
["44 Poszedł więc Mojżesz z Jozuem, synem Nuna,  i","!mŽ",null]
["wypowiedział  wszystkie słowa tej pieśni  do  uszu","!mž",null]
["ludu.","!mĘ",null]
[null,"!mę","/"]
["Prawo źródłem życia","!m¬","/"]
["45 Gdy  Mojżesz skończył wygłaszać wszystkie  te","!mź",null]
["słowa do całego Izraela, 46 rzekł do nich: «Weźcie","!mČ",null]
["sobie  do serca te wszystkie słowa, które  ja  wam","!mş",null]
["dzisiaj ogłaszam, nakażcie waszym dzieciom  pilnie","!m«",null]
["strzec wszystkich słów tego Prawa. 47 Nie jest ono","!m»",null]
["bowiem dla was rzeczą błahą, bo jest waszym życiem","!m░",null]
["i  dzięki  niemu długo żyć będziecie na ziemi,  do","!m▒",null]
["której idziecie przez Jordan, aby ją posiąść».","!m▓",null]
[null,"!m│","/"]
["Zapowiedź śmierci Mojżesza","!m┤","/"]
["48 Potem rzekł Pan do Mojżesza tego samego dnia:","!mÁ",null]
["49 «Wstąp na tę górę Abarim*: górę Nebo,  w  ziemi","!mÂ",null]
["Moabu   naprzeciw  Jerycha,  i  spójrz  na  ziemię","!mĚ",null]
["Kanaan,   którą  daję  w  posiadanie   Izraelitom.","!mŞ",null]
["50 Umrzesz  tam  na górze, na którą  wejdziesz,  i","!m╣",null]
["połączysz się ze swymi przodkami, jak zmarł Aaron,","!m║",null]
["brat  twój, na górze Hor i połączył się  ze  swymi","!m╗",null]
["przodkami.  51 Ponieważ  nie  byliście  mi  wierni","!m╝",null]
["między  Izraelitami przy wodach Meriba pod Kadesz,","!mŻ",null]
["na  pustyni  Sin, nie objawiliście  mej  świętości","!mż",null]
["wśród   Izraelitów,  52 dlatego  tylko  z   daleka","!m┐",null]
["ujrzysz  tę  ziemię, lecz ty tam nie wejdziesz  do","!m└",null]
["tej krainy, którą Ja daję Izraelitom».","!m┴",null]
[null,"!m┬","/"]
["Błogosławieństwo Mojżesza","!m├","/"]
["┌────┐ 01 Oto błogosławieństwo, które wypowiedział","!m─",null]
["│ 33 │ Mojżesz,  mąż Boży, nad Izraelitami,  przed","!m┼",null]
["└────┘ swoją śmiercią:","!mĂ",null]
["02 Rzekł:","!mă",null]
["Pan przyszedł z Synaju","!m╚",null]
["i z Seiru dla nich wzeszedł*,","!m╔",null]
["zabłysnął z góry Paran,","!m╩",null]
["przybywa z Meriba po Kadesz,","!m╦",null]
["w prawicy ogień płonący*.","!m╠",null]
["03 On kocha swój lud.","!m═",null]
["Wszyscy Jego święci* są w Jego* ręku.","!m╬",null]
["U nóg Twoich oni usiedli,","!m¤",null]
["słowa Twoje przyjmują.","!mđ",null]
["04 Mojżesz dał nam Prawo -","!mĐ",null]
["dziedzictwo społeczności Jakuba.","!mĎ",null]
["05 Był Król w Jeszurunie*,","!mË",null]
["gdy się zeszli książęta narodu,","!mď",null]
["zgromadziły się pokolenia Jakuba.","!mŇ",null]
["06 Niech żyje Ruben, niech nie umiera,","!mÍ",null]
["niech żyje, choć liczbą niewielki*.","!mÎ",null]
["07 To powiedział do Judy:","!mě",null]
["Usłysz, Panie, głos Judy,","!m┘",null]
["doprowadź go do jego ludu,","!m┌",null]
["niech Twoje ręce go obronią,","!m█",null]
["bądź dlań obroną od wrogów.","!m▄",null]
["08 Do Lewiego powiedział:","!mŢ",null]
["Twoje tummim i urim są dla oddanego ci męża,","!mŮ",null]
["wypróbowałeś* go w Massa,","!m▀",null]
["spierałeś się z nim u wód Meriba.","!mÓ",null]
["09 O ojcu swym on mówi","!mß",null]
["i o matce: «Ja ich nie widziałem»,","!mÔ",null]
["nie zna już swoich braci,","!mŃ",null]
["nie chce rozpoznać swych dzieci*.","!mń",null]
["Tak słowa Twego strzegli,","!mň",null]
["przymierze Twoje zachowali.","!mŠ",null]
["10 Niech nakazów Twych uczą Jakuba,","!mš",null]
["a Prawa Twego - Izraela,","!mŔ",null]
["przed Tobą* palą kadzidło,","!mÚ",null]
["na Twoim ołtarzu - całopalenia*.","!mŕ",null]
["11 Moc jego, Panie, błogosław,","!mŰ",null]
["a dzieła rąk jego przyjmij,","!mý",null]
["złam biodra jego nieprzyjaciół","!mÝ",null]
["i tych, co go nienawidzą, by nie powstali.","!mţ",null]
["12 Do Beniamina powiedział:","!m´",null]
["Umiłowany przez Pana,","!m­",null]
["bezpiecznie u Niego zamieszka,","!m˝",null]
["u Niego, który zawsze będzie go bronił,","!m˛",null]
["odpocznie w Jego ramionach.","!mˇ",null]
["13 Do Józefa* powiedział:","!m˘",null]
["Jego ziemia - błogosławiona przez Pana,","!m§",null]
["przez bogactwo niebios, przez rosę,","!m÷",null]
["przez źródła otchłani podziemnej,","!m¸",null]
["14 przez bogactwo darów słońca,","!m°",null]
["przez bogactwo plonów miesięcy,","!m¨",null]
["15 przez skarby z gór starożytnych,","!m˙",null]
["przez bogactwo odwiecznych pagórków,","!mű",null]
["16 przez bogactwo z ziemi i plonów,","!mŘ",null]
["łaska Mieszkańca Krzaku*:","!mř",null]
["dzieła Jego* na głowie Józefa,","!m■",null]
["na skroni księcia* swych braci.","!m ",null]
["17 Oto Jego byk pierworodny - cześć Jemu!","!n!",null]
["Jego rogi - rogami bawołu,","!n\"",null]
["bije nimi narody aż po krańce ziemi.","!n#",null]
["Oto miriady Efraima,","!n$",null]
["oto tysiące Manassesa.","!n%",null]
["18 Do Zabulona powiedział:","!n&",null]
["Zabulonie, ciesz się na twoich wyprawach,","!n'",null]
["i ty Issacharze*, w twoich namiotach.","!n(",null]
["19 Zwołują narody na górę*,","!n)",null]
["by złożyć tam prawe ofiary;","!n*",null]
["gdyż z bogactwa morza będą korzystać","!n+",null]
["i ze skarbów w piasku ukrytych.","!n,",null]
["20 Do Gada powiedział:","!n-",null]
["Szczęśliwy, kto da miejsce Gadowi!","!n.",null]
["Odpoczywa jak lwica,","!n/",null]
["rozdarł ramię i głowę.","!n0",null]
["21 Rzeczy najlepszych pożąda dla siebie,","!n1",null]
["pragnie działu dowódcy;","!n2",null]
["chce kroczyć na czele narodu.","!n3",null]
["Sprawiedliwość Pana wypełnił","!n4",null]
["i Jego sądy nad Izraelem.","!n5",null]
["22 Do Dana powiedział:","!n6",null]
["Dan jest lwiątkiem,","!n7",null]
["które się rzuca z Baszanu.","!n8",null]
["23 Do Neftalego powiedział:","!n9",null]
["Neftali łaską nasycony,","!n:",null]
["pełen jest błogosławieństw Pana,","!n;",null]
["morze i południe posiądzie.","!n<",null]
["24 Do Asera powiedział:","!n=",null]
["Aser błogosławiony wśród synów,","!n>",null]
["niech będzie kochany przez braci,","!n?",null]
["niech kąpie nogę w oliwie*.","!n@",null]
["25 Twe zawory* z żelaza i brązu,","!nA",null]
["jak dni twoje moc twoja trwała.","!nB",null]
["26 Do Boga Jeszuruna* nikt niepodobny,","!nC",null]
["by tobie pomóc, cwałuje po niebie,","!nD",null]
["po obłokach, w swym majestacie.","!nE",null]
["27 Zwycięzcą jest Bóg odwieczny.","!nF",null]
["Zniża swą broń* - On od wieków,","!nG",null]
["by odpędzić wroga przed tobą;","!nH",null]
["to On woła: Wyniszcz!","!nI",null]
["28 Izrael zamieszkał bezpiecznie,","!nJ",null]
["na osobności jest źródło Jakuba*,","!nK",null]
["na ziemi zboża i moszczu,","!nL",null]
["niebiosa zsyłają mu rosę.","!nM",null]
["29 Izraelu, tyś szczęśliwy,","!nN",null]
["któż tobie podobny?","!nO",null]
["Narodzie, zbawiony przez Pana,","!nP",null]
["Obrońca twój tobie pomaga,","!nQ",null]
["błogosławi zwycięski twój miecz.","!nR",null]
["Wrogowie słabną przed tobą,","!nS",null]
["ty zaś wyniosłość ich depczesz.","!nT",null]
[null,"!nU","/"]
["Śmierć Mojżesza","!nV","/"]
["┌────┐ 01 Mojżesz wstąpił  ze stepów Moabu na górę","!nW",null]
["│ 34 │ Nebo,  na szczyt Pisga, naprzeciw  Jerycha.","!nX",null]
["└────┘ Pan zaś pokazał mu całą ziemię Gilead aż po","!nY",null]
["Dan,   02 całą  -  Neftalego,  ziemię  Efraima   i","!nZ",null]
["Manassesa, całą krainę Judy aż po Morze Zachodnie,","!n[",null]
["03 Negeb, okręg doliny koło Jerycha, miasta  palm,","!n\\",null]
["aż do Soaru.","!n]",null]
["04 Rzekł   Pan  do  niego:  «Oto   kraj,   który","!n^",null]
["poprzysiągłem Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi tymi","!n_",null]
["słowami:  Dam  go  twemu potomstwu.  Dałem  ci  go","!n`",null]
["zobaczyć własnymi oczami, lecz tam nie wejdziesz».","!na",null]
["05 Tam,  w  krainie Moabu, według  postanowienia","!nb",null]
["Pana,  umarł Mojżesz, sługa Pański. 06 I pochowano","!nc",null]
["go  w  dolinie krainy Moabu naprzeciw Bet-Peor,  a","!nd",null]
["nikt  nie  zna jego grobu aż po dziś  dzień.  07 W","!ne",null]
["chwili śmierci miał Mojżesz sto dwadzieścia lat, a","!nf",null]
["wzrok  jego  nie  był przyćmiony  i  siły  go  nie","!ng",null]
["opuściły.","!nh",null]
["08 Izraelici  opłakiwali  Mojżesza  na   stepach","!ni",null]
["Moabu przez trzydzieści dni.","!nj",null]
["Potem  skończyły  się dni  żałoby  po  Mojżeszu.","!nk",null]
["09 Jozue, syn Nuna, pełen był ducha mądrości, gdyż","!nl",null]
["Mojżesz   włożył  na  niego  ręce.   Słuchali   go","!nm",null]
["Izraelici  i  czynili, jak im Pan  rozkazał  przez","!nn",null]
["Mojżesza.  10 Nie powstał więcej w Izraelu  prorok","!no",null]
["podobny do Mojżesza, który by poznał Pana twarzą w","!np",null]
["twarz,  11 ani  [równy] we  wszystkich  znakach  i","!nq",null]
["cudach,  które  polecił  mu  Pan  czynić  w  ziemi","!nr",null]
["egipskiej  wobec faraona, wszystkich sług  jego  i","!ns",null]
["całego  jego kraju; 12 ani równy mocą ręki i  całą","!nt",null]
["wielką  grozą,  jaką  wywołał  Mojżesz  na  oczach","!nu",null]
["całego Izraela.","!nv",null]