ZIP Drive --------- NO TO SETKË! Dyskietki coraz rzadziej sâ wykorzystywane jako noôniki danych. Niby sië nie kurczâ, ale wydaje sië, ûe coraz mniej sië na nich mieôci. Szczególnie odczuwajâ to amigowcy, którzy nie zostali ani przez ôp. Commodore ani Amiga (VIScorp) Technologies przyzwyczajeni do dyskietek HD... Rafaî Wiosna No tak, dyski kompaktowe coraz bardziej wypierajâ dyskietki, ale majâ one pewien duûy feler -- moûna z nich tylko odczytywaê dane. Co prawda istniejâ nagrywarki CD-R-ów, czyli specjalnych, "czystych" CD-ków, w których moûna wypaliê ponad 640 MB danych, jednak urzâdzenia, które to potrafiâ, sâ ciâgle jeszcze bardzo drogie i kosztujâ od 30 milionów starych zîotych wzwyû (na rachunek, z VAT-em). Przenoszenie danych o wielkoôci kilkudziesiëciu MB stanowi niemaîy problem, gdyû (a) na dyskietkach, szczególnie amigowskich DD-kach, jest to bardzo uciâûliwe, nawet gdy korzystamy z programu do backupów, takiego jak Diavolo, (b) przenoszenie na twardym dysku moûe byê kîopotliwe, bo trzeba dokonywaê (de)montaûu sprzëtu w dwóch miejscach, a poza tym czëste przenoszenie tego typu noônika moûe go naraziê na uszkodzenie. Przydaîoby sië coô, co poîâczy porëcznoôê dyskietki i pojemnoôê twardego dysku. Wîaônie takie cechy îâczy w sobie napëd ZIP znanej firmy IOMEGA. Noônik w ZIP-ach stanowi specjalna dyskietka, o pojemnoôci 100 MB. Wymiarami niewiele odbiega od typowego noônika 3,5-calowego, jest od niego tylko nieco grubsza, ale mieôci sië w standardowej tylnej kieszeni spodni, a to bardzo waûne. ZIP-owa dys(ki)etka jest lepiej zabezpieczona przed uszkodzeniami mechanicznymi, gdyû tak naprawdë uûytkownik nie ma swobodnego dostëpu do noônika, chyba ûe bardzo chce go uszkodziê (ale na to trudno jest coô poradziê). Co ciekawe, dyskietka nie ma ûadnego mechanicznego zabezpieczenia przeciwzapisowego. Wszystko robione jest na drodze programowej, îâcznie z zahasîowaniem dyskietki, za co niektórzy uûytkownicy pewnie bëdâ oddawali pokîony firmie IOMEGA. Sam napëd ZIP wystëpuje w dwóch odmianach -- SCSI i parallel. Jednakûe z Amigâ da sië wykorzystaê tylko ten pierwszy, a to ze wzglëdu na nasz "nieszczësny" 14. pin w zîâczu równolegîym, który przez ZIP-a jest wykorzystywany... Cóû, nie moûna mieê wszystkiego. Moûe to lepiej, bo "skaziczne" ZIP-y majâ lepsze osiâgi szybkoôciowe, a sâ niewiele droûsze od równolegîych (ale za to trzeba mieê sterownik SCSI, a to teû kosztuje). Z zewnâtrz napëd wyglâda bardzo estetycznie, niebieska obudowa i bardzo ponëtna szybka, w której widaê, czy w ôrodku znajduje sië juû jakaô dyskietka. Urzâdzenie moûe zarówno leûeê, jak i staê na boku -- jest tak skonstruowane, ûe pracuje zarówno w pozycji wertykalnej, jak i horyzontalnej. Z tyîu znajdujâ sië elektroniczne przeîâczniki, pozwalajâce na wybór numeru identyfikacyjnego urzâdzenia na szynie SCSI (5 lub 6) oraz wîâczenie/wyîâczenie terminatorów. Natomiast z przodu znajduje sië przycisk wyjmowania noônika (elektroniczny, nie mechaniczny) oraz dwie diody informujâce o gotowoôci napëdu i odczycie/zapisie na dyskietki. Caîoôê podîâcza sië do komputera za pomocâ typowego kabla SCSI DIN 25-pinowego, a wiëc nie trzeba stosowaê ûadnych kîopotliwych przejôciówek ani zabiegów, przystosowujâcych ZIP do wspóîpracy z Amigâ. Nauczony radosnymi przygodami z hardware'em blaszakowym, od razu zwróciîem uwagë na obecnoôê amigowskich driverów w komplecie. Otóû, niestety, nie ma ich w zestawie, co wcale nie znaczy, ûe nie powstaîy -- napisaîa je firma Oregon Research, a w Europie rozprowadza jâ HiSoft. Niestety, musimy sië o nie sami postaraê. Dobrze, ûe przynajmniej oprogramowanie narzëdziowe, sîuûâce m.in. do odbezpieczania dyskietek i hasîowania ich -- ZipTools -- znajduje sië na Aminecie (w sieci i na pîytach). Instalacja driverów przebiega bardzo prosto -- skrypt do Installera pyta posîusznie, jakiego device'a uûywasz (do wyboru kilkanaôcie propozycji, w tym najpopularniejsze "gvpscsi.device" oraz blizzardowe "1230.device"). Na tej podstawie tworzone sâ ikony wrzucane do DEVS:DOSDrivers -- i to dwie, jedna do ZIP-ów amigowskich, druga do pecetowych. To bardzo sië przydaje, gdyû dziëki temu moûna bez ûadnego problemu wymieniaê dane z blaszakiem -- po prostu wkîadasz dyskietkë sformatowanâ na pececie i korzystasz z urzâdzenia PZ0C: (cokolwiek by ta nazwa nie znaczyîa; dla amigowskiej stacji ZIP-ów nazwa urzâdzenia jest juû "ludzka" -- ZIP0:). Po zainstalowaniu pakietu driverów moûna przystâpiê do sformatowania dyskietki, którâ znaleúê moûna w pudeîku z ZIP-em, a poniewaû znajduje sië na niej jakiô soft do peceta, to nie ûal straciê jej zawartoôci. Moûna to zrobiê, uûywajâc ikony i systemowej komendy Format, gdyû ZIP-owe urzâdzenia zachowujâ sië, jak kaûde inne urzâdzenie dyskowe w systemie Amigi. Osiâgi wersji SCSI ZIP-a sâ nie najgorsze -- urzâdzenie zachowuje sië jak twardy dysk starego typu, transfer nie przekracza 1 MB (A1200, 030/40 MHz; zaleûy czy dysk jest pecetowy, czy amigowy), ale jest wystarczajâco szybki do wielu zastosowaï (no, pamiëci wirtualnej na ZIP-ie nikt przecieû zakîadaê nie bëdzie). Co prawda, dûentelmeni o pieniâdzach nie rozmawiajâ, oni je majâ, ale pozwolë sobie wyîamaê sië z tej zasady. Cena ZIP-a nie jest wcale wygórowana -- ok. 800 za urzâdzenie i 70 zî za dyskietkë (ceny sklepowe, z VAT-em) to nieduûo dla osoby, która jest w stanie wykorzystaê dobrodziejstwa pîynâce z moûliwoôci îatwego przenoszenia danych miëdzy komputerami (grafika, DTP, muzyka). Oczywiôcie amatorom "ZIP na gzib", ale profesjonalistów zapewne zainteresuje ta oferta. Urzâdzenie: IOMEGA ZIP Drive (SCSI) Komputer: Amiga ze sterownikiem SCSI Dostarczyîa: California Computers, Warszawa (tylko hurt) Cena: napëd -- 621 zî + VAT, kasetka 48 + VAT (cena u dealera z 01.07.1996) Wykonanie: 8/10 Obsîuga: 7/10 Montaû: 9/10 Instrukcja: 7/10 Cena/jakoôê: 8/10 Ogólnie: 8/10